Bộ đề thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên môn ngữ văn 2014 2021

3 điểm: Viết một đoạn văn hoàn chỉnh không quá một trang giấy thi bàn về vai trò của sách đối với cuộc sống của con người.. 2 Viết một đoạn văn hoàn chỉnh không quá một trang giấy thi

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Ngày thi: 23/6/2011

Câu 1 (2 điểm):

a Kể tên các phương châm hội thoại trong giao tiếp?

b Phân tích giá trị của các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau:

“… Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung…”

(Trích Lặng lẽ Sa Pa-Nguyễn Thành Long-Ngữ văn 9 tập I-Trang 183-Nxb GD-2005)

Câu 2 (3 điểm):

Viết một đoạn văn hoàn chỉnh (không quá một trang giấy thi) bàn về vai trò của

sách đối với cuộc sống của con người

Câu 3 (5 điểm):

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

“…Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!”…

(Trích Viếng lăng Bác-Viễn Phương-Ngữ văn 9 tập II-Trang 58-Nxb GD-2005)

- HẾT -

Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

Họ tên thí sinh: ……… Số báo danh: ………

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

- Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có), phải bảo đảm không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi

II ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM:

Câu Ý Nội dung Điểm

1 a Kể tên các phương châm hội thoại trong giao tiếp?

b Phân tích giá trị của các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau:

“…Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung…”

(Trích Lặng lẽ Sa Pa-Nguyễn Thành Long-Ngữ văn 9

tập I- Trang183-Nxb GD-2005)

2.0

a Các phương châm hội thoại trong giao tiếp:

- Phương châm về lượng

b - Đoạn văn sử dụng kết hợp hai biện pháp tu từ:

+ So sánh: Gió như những nhát chổi lớn…

0.5

2 Viết một đoạn văn hoàn chỉnh (không quá một trang giấy

thi) bàn về vai trò của sách đối với cuộc sống của con

người

- Yêu cầu về kiến thức: Nắm vững vấn đề cần nghị luận:

hiểu biết về sách và vai trò của sách đối với cuộc sống của

con người

- Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách viết một đoạn văn nghị

luận hoàn chỉnh (Mở – Thân – Kết), kết cấu chặt chẽ, diễn đạt

lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

Thí sinh có thể chọn những cách trình bày khác nhau

nhưng bài làm cần đạt đến những ý cơ bản sau:

3.0

- Giải thích sách là gì? Là sản phẩm tinh thần của con người,

sản phẩm của nền văn minh nhân loại, là kết quả của quá trình

lao động trí tuệ lâu dài của loài người, là kho tàng tri thức của

nhân loại về thế giới tự nhiên, về đời sống con người…

0.75

- Vai trò của sách :

+ Sách giúp ta hiểu biết về mọi lĩnh vực khoa học tự

nhiên, khoa học xã hội

+ Sách giúp ta vượt khoảng cách của không gian, thời

gian

+ Sách là người bạn tốt giúp ta hiểu điều hay lẽ phải

trong đời, làm cho cuộc sống tinh thần thêm phong phú

1.5

- Bình luận về tác dụng của sách: Mở mang trí óc, nâng cao

tầm hiểu biết, giúp con người khám phá giá trị của bản thân,

chắp cánh cho ước mơ và khát vọng sáng tạo…

0.75

3 Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

………

Mà sao nghe nhói ở trong tim!”

(Trích Viếng lăng Bác-Viễn Phương-Ngữ văn 9 tập

II-Trang 58-Nxb GD-2005)

Yêu cầu:

- Về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận về một

đoạn thơ; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi

chính tả, dùng từ và ngữ pháp

- Về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ

Viễn Phương và bài thơ Viếng lăng Bác, làm nổi bật được

lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của

nhân dân đối với Bác Hồ khi vào lăng viếng Bác

Thí sinh có thể có nhiều cách khám phá, trình bày nhưng

bài viết cần đạt đến những ý chính sau:

5.0

Nội dung:

- Cảm nhận khái quát về không gian bên ngoài lăng Bác, thể

hiện lòng thành kính, tiếc thương, thái độ trân trọng, ngợi ca

đối với Bác Hồ

- Cảm nhận về sự yên tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng dịu nhẹ,

trong trẻo của không gian trong lăng Bác, thể hiện hai trạng

3.0

thái dường như trái ngược mà vẫn thống nhất: sự yên tĩnh, thanh thản, trang nghiêm trong lăng và nỗi niềm thương tiếc, xót đau của nhà thơ Lí trí thì nhận biết sự trường tồn của Bác đối với đất nước nhưng tình cảm thì không thể không đau xót

vì sự mất mát lớn lao khi Bác đã ra đi

Nghệ thuật:

- Hình ảnh thơ có nhiều sáng tạo, sử dụng nhiều ẩn dụ , biểu tượng vừa quen thuộc, gần gũi lại vừa sâu sắc, có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm

- Giọng thơ trang trọng, tha thiết, phù hợp với tâm trạng và cảm xúc

1.0

Khẳng định giá trị của đoạn thơ, cảm nghĩ của bản thân về

Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa cho mỗi ý, mỗi câu khi bài viết của thí sinh đạt yêu cầu cả

về kiến thức lẫn diễn đạt theo yêu cầu chung đã nêu

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT KIÊN GIANG NĂM HỌC 2019-2020

HƯỚNG DẪN CHẤM THI- ĐỀ CHÍNH THỨC

MÔN: NGỮ VĂN (gồm có 03 trang)

- Việc chi tiết hóa các điểm số (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong hội đồng chấm thi

B ĐÁP ÁN-BIỂU ĐIỂM

điểm Câu 1

(1.5

điểm)

Từ miệng ở ngữ liệu a được dùng theo nghĩa

chuyển Phương thức chuyển nghĩa là hoán dụ

+ Nhân hóa: vầng trăng đi qua ngõ Tác dụng:

Vầng trăng sinh động, trở nên có hồn như một

Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về

vai trò, ý nghĩa của lời xin lỗi.

2.0

Đoạn văn có thể trình bày theo kiểu kết cấu khác nhau nhưng phải đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị

0.25

a luận: Câu mở đoạn, các câu phát triển đoạn và câu kết đoạn

b Xác định được vấn đề nghị luận: vai trò, ý nghĩa của lời xin lỗi

0.25

c Bàn luận: Học sinh có nhiều cách viết, sắp xếp các ý khác nhau, nhưng phải đảm bảo những nội dung sau:

- Xin lỗi là hành động, lời nói bày tỏ thái độ ân hận, hối lỗi trước những sai lầm mình đã gây ra cho người khác… Đây là một trong những biểu hiện của ứng xử có văn hóa của con người

- Lời xin lỗi thể hiện thái độ biết lỗi, là phép lịch

sự trong giao tiếp, thể hiện sự tôn trọng người khác Người biết nói lời xin lỗi luôn được tôn trọng, trân quý Lời xin lỗi có thể giải quyết xung đột, chữa lành tổn thương, thúc đẩy sự tha thứ, lòng vị tha, làm cho mối quan hệ trở nên tốt đẹp,

xã hội văn minh…

- Phê phán những kẻ thiếu tự trọng, thiếu dũng cảm, làm sai không nhận trách nhiệm

- Cần phải nghiêm túc, dũng cảm nhận lỗi, nói lời xin lỗi khi làm sai…

Cảm nhận của em về vẻ đẹp nhân vật anh thanh

niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của nhà văn

Nguyễn Thành Long (SGK Ngữ văn 9, tập Một, NXB Giáo dục Việt Nam năm 2017)

Thành Long, tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa và nhân vật anh thanh niên

Ý 2: Làm rõ vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên

* Anh thanh niên 27 tuổi là nhân vật chính của truyện, một mình làm việc trên đỉnh Yên Sơn cao

2600 mét, “bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo”, công việc của anh là “làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu”

- Luôn tìm cách học hỏi, nâng cao trình độ và cải tạo cuộc sống của mình tốt đẹp hơn (phân tích dẫn chứng)

Ý 3: Nhận xét, đánh giá chung:

- Nguyễn Thành Long thành công trong việc thể hiện vẻ đẹp của nhân vật qua sự nhìn nhận, suy nghĩ, đánh giá của các nhân vật khác: bác lái xe, ông họa sĩ già, cô kĩ sư nông nghiệp…

- Nhân vật anh thanh niên là một điển hình cho những người lao động đang thầm lặng cống hiến sức mình cho Tổ quốc Nhân vật đã khơi gợi những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác cho người đọc

d Lối viết sáng tạo, thể hiện sự cảm nhận sâu sắc trong bài làm

0.5

e Cách dùng từ, chính tả, đặt câu: Chính xác, không sai lỗi chính tả, văn phong trong sáng, kết cấu mạch lạc

0.5

.Hết

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Ngày thi: 23/6/2011

Câu 1: (2,0 điểm)

Cho đoạn trích sau:

“…Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc ”.

(Trích Lão Hạc – Nam Cao – Ngữ văn 8 tập 1 – trang 42 – NXB GD 2010)

a Các câu trong đoạn văn trên liên kết với nhau chủ yếu bằng phép liên kết nào? Chỉ rõ từ ngữ được dùng để tạo phép liên kết đó?

b Những từ ngữ nào trong đoạn văn có cùng trường từ vựng Đặt tên cho trường từ vựng đó?

Câu 2: (3,0 điểm)

Trò chơi điện tử luôn là thú tiêu khiển hấp dẫn, nhiều bạn vì mải chơi mà xao lãng việc học tập và còn phạm những sai lầm khác Viết bài văn ngắn không quá 400 từ trình bày ý kiến của bản thân về vấn đề đó

Câu 3: (5,0 điểm)

Vẻ đẹp trong lối sống, tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong truyện

ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long và nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê

- HẾT -

Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm

Họ tên thí sinh: ……… Số báo danh: ………

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

- Việc chi tiết hóa điểm số (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý và được thống nhất trong Hội đồng chấm thi

- Điểm bài thi là điểm cộng của tất cả các câu và chỉ làm tròn số đến 0,25đ

II ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

1

Cho đoạn trích sau:

“…Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái

miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc ”

(Trích Lão Hạc – Nam Cao – Ngữ văn 8 tập 1 – trang 42 –

a Các câu trong đoạn văn trên liên kết với nhau chủ yếu bằng

phép liên kết nào? Chỉ rõ từ ngữ được dùng để tạo phép liên kết đó?

b Những từ ngữ nào trong đoạn văn có cùng trường từ vựng

Đặt tên cho trường từ vựng đó?

2,0

a Đoạn văn chủ yếu liên kết cấu bằng phép lặp: từ “lão” xuất hiện ở các

b Trong đoạn văn có các trường từ vựng:

- Chỉ bộ phận cơ thể: đầu, mặt, mắt, miệng

- Chỉ hoạt động: co rúm, xô lại, ép, ngoẹo, mếu, khóc 0,5 0,5

- Về kỹ năng: Biết cách viết bài văn nghị luận xã hội, kết cấu chặt

chẽ, diễn đạt mạch lạc, lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ

3,0

pháp

- Về kiến thức: Nắm vững vấn đề cần nghị luận - Trò chơi điện tử

luôn là thú tiêu khiển hấp dẫn, nhiều bạn vì mải chơi mà xao lãng

việc học tập và còn phạm những sai lầm khác

Thí sinh có thể có những cách suy nghĩ và trình bày khác

nhau nhưng bài văn dài không quá 400 từ và đảm bảo có các ý sau:

Nêu được vấn đề cần nghị luận: trò chơi điện tử luôn là thú tiêu khiển

hấp dẫn, nhiều bạn vì mải chơi mà sao lãng việc học tập và còn phạm

- Thực trạng của vấn đề trên:

Trò chơi điện tử đang là thú tiêu khiển hấp dẫn đến mức nhiều bạn

đã mải chơi và phạm phải những sai lầm:

+ Đây là trò chơi có mặt ở mọi nơi từ thành thị đến nông thôn + Số lượng cửa hàng dịch vụ trò chơi này rất nhiều

+ Học sinh ham chơi điện tử quên cả học hành + Nảy sinh nhiều thói xấu: nói dối, quen các bạn xấu qua mạng, dễ

mắc phải tệ nạn xã hội

+ Có thể dẫn đến vi phạm pháp luật (trộm cắp, cướp của, giết người,

bạo lực trấn lột, bắt cóc tống tiền…)

1,0

- Nguyên nhân của những hiện tượng trên:

+ Đó là những trò chơi hấp dẫn, dễ lôi cuốn tuổi trẻ, làm mê mải,

xao lãng việc học, quên cả thời gian…

+ Chủ yếu là do ý thức tự giác của bản thân chưa cao + Gia đình quản lý con, em chưa tốt, thiếu sâu sát…

0,5

- Phương thức giải quyết:

+ Mỗi cá nhân (học sinh) phải có ý thức tự giác thực hiện quy định

hợp lý của gia đình về thời gian dành cho việc học, việc thư giãn với trò

chơi điện tử nhằm không ảnh hưởng đến kết quả học tập Cần tránh

những nội dung xấu không phù hợp lứa tuổi

+ Chính quyền địa phương cần chú ý quản lý những địa điểm dịch

vụ điện tử

+ Gia đình cần quan tâm sâu sát đến con, em

+ Tổ chức Đoàn, Đội cần tổ chức nhiều sân chơi, nhiều sinh hoạt

tập thể bổ ích cho các bạn trẻ

0,5

- Bài học thực tiễn cho bản thân

+ Phải có ý chí nghị lực + Phải biết rõ mục đích chính của học sinh là phải ra sức học tập, rèn luyện…

0,5

3

Vẻ đẹp trong lối sống, tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong

truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long và nhân vật

Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh

Khuê

5,0

* Yêu cầu:

- Về kỹ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học về hình

tượng nhân vật trong tác phẩm truyện; kết cấu chặt chẽ, diễn đạt mạch

lạc, lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

- Về kiến thức:

+ Hiểu đúng yêu cầu của đề bài:Vẻ đẹp trong lối sống, tâm hồn

của hai nhân vật tuổi trẻ qua hai truyện ngắn về đề tài chiến đấu bảo vệ

và xây dựng đất nước

+ Cảm nhận, so sánh, đối chiếu của thí sinh phải xuất phát từ tình

tiết, hình ảnh, ngôn từ trong tác phẩm và từ nghệ thuật thể hiện của

mỗi tác giả

Thí sinh có thể có nhiều cách cảm nhận, khai thác, trình bày

nhưng bài viết cần đạt được những ý chính sau:

- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm, nhân vật và vấn đề nghị luận

* Vẻ đẹp của 2 nhân vật trong hai tác phẩm

a Vẻ đẹp trong cách sống

+ Nhân vật anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa

- Hoàn cảnh sống và làm việc: một mình trên núi cao, quanh năm

suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa Công việc là đo gió, đo mưa

đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất…

- Anh đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, cụ thể, tỉ mỉ, chính

xác, đúng giờ ốp thì dù cho mưa tuyết, giá lạnh thế nào anh cũng trở

dậy ra ngoài trời làm việc đúng giờ quy định

- Anh đã vượt qua sự cô đơn vắng vẻ quanh năm suốt tháng trên

đỉnh núi cao không một bóng người

- Sự cởi mở chân thành, quý trọng mọi người, khao khát được gặp

gỡ, trò chuyện với mọi người

- Tổ chức sắp xếp cuộc sống của mình một cách ngăn nắp, chủ

động: trồng hoa, nuôi gà, tự học

+ Cô thanh niên xung phong Phương Định trong Những ngôi sao

xa xôi

- Hoàn cảnh sống và chiến đấu: ở trên cao điểm giữa một vùng

trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, nơi tập trung nhiều bom đạn

và sự nguy hiểm, ác liệt Công việc đặc biệt nguy hiểm: chạy trên cao

điểm giữa ban ngày, phơi mình trong vùng máy bay địch bị bắn phá,

ước lượng khối lượng đất đá, đếm bom, phá bom…

- Yêu mến đồng đội, yêu mến và cảm phục tất cả những chiến sĩ mà

cô gặp trên tuyến đường Trường Sơn

- Có những đức tính đáng quý, có tinh thần trách nhiệm cao với

công việc, bình tĩnh, tự tin, dũng cảm

1,5

(0,75)

(0,75)

b Vẻ đẹp tâm hồn

+ Anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa

- Anh ý thức về công việc của mình và lòng yêu nghề khiến anh

thấy được công việc thầm lặng ấy có ích cho cuộc sống, cho mọi người

- Anh đã có suy nghĩ thật đúng và sâu sắc về công việc đối với

1,5