Chất lượng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh huyện hạ hòa tỉnh phú thọ

1. Tính cấp thiết của đề tài: Cùng với xu hướng mở cửa và hội nhập kinh tế, ngành ngân hàng Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của nền kinh tế nước nhà. Với việc mở cửa thị trường tài chính, các ngân hàng trong nước đã được tiếp cận với thị trường tài chính quốc tế, có điều kiện học hỏi, nâng cao trình độ quản trị, điều hành, phát triển các sản phẩm dịch vụ mới. Đồng thời cũng có cơ hội tăng tài sản, nguồn vốn khi có được sự quan tâm, đầu tư của các tổ chức tài chính và ngân hàng nước ngoài. Với vai trò là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế, là công cụ hiệu quả trong sự phát triển của sản xuất lưu thông hàng hóa, các hoạt động của ngân hàng thương mại (NHTM) đã gặt hái được nhiều thành công cả về doanh thu và chất lượng. Tuy nhiên, song hành với những thuận lợi trên, các ngân hàng thương mại trong nước cũng phải đối mặt với những thách thức lớn trong sự cạnh tranh, trong đó đáng kể nhất là rủi ro trong hoạt động cho vay bởi cho vay là một nghiệp vụ tín dụng chiếm hơn 50% tổng tài sản có và thu nhập từ cho vay chiếm trên 80% tổng thu nhập của ngân hàng. Điều này còn thể hiện ở việc tỷ lệ nợ xấu, nợ khó đòi ngày càng tăng nhanh trong những năm gần đây, gây ảnh hường trực tiếp đến khả năng tăng trưởng và sự phát triển của hệ thống ngân hàng. Hiện nay, đối với hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, cho vay ngắn hạn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngân hàng. Bởi lẽ cho vay ngắn hạn chiếm một tỉ trọng khá lớn và không chỉ đem lại nguồn thu nhập cho các ngân hàng mà còn giúp ngân hàng ổn định, duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong toàn xã hội.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

LÊ THỊ HỒNG VÂN

CHẤT LƯỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN HẠ HÒA TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và có kế thừa các công trình nghiên cứu trước đó có liên quan đến đề tài

Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Thị Hồng Vân

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô tại trường Đại học kinh tế - ĐHQGHN, những người đã truyền đạt cho tôi kiến thức về lý thuyết tài chính – ngân hàng để có thể hoàn thành tốt luận văn của mình

Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới TS Nguyễn Thị Hương người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn

Cuối cùng tôi xin cám ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn này

Luận văn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót Rất mong các thầy cô, các bạn đồng nghiệp tham gia đóng góp ý kiến sửa chữa để tôi tiếp tục hoàn thiện luận văn này

Xin trân trọng cám ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Thị Hồng Vân

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG BIỂU ii

DANH MỤC HÌNH ii

DANH LỤC SƠ ĐỒ iii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ iii

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

1.2 Cơ sở lý luận về chất lượng của cho vay ngắn hạn tại NHTM 7

1.2.1 Cho vay ngắn hạn của NHTM 7

1.2.2 Chất lượng cho vay ngắn hạn của NHTM 14

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay ngắn hạn 25

Kết luận chương 1 32

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33

2.1 Quy trình nghiên cứu 33

2.1.1 Cách tiếp cận 33

2.1.2 Thiết kế nghiên cứu 33

2.2 Phương pháp nghiên cứu 34

2.2.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 34

2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu 35

2.2.3 Phương pháp phân tích dữ liệu 35

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH HUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ

GIAI ĐOẠN 2016-2019 37

3.1 Khái quát chung về Agribank chi nhánh Hạ Hòa, Phú Thọ 37

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của chi nhánh 37

3.1.2 Cơ cấu tổ chức các phòng ban của Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 38

3.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016-2019 39

3.2 Thực trạng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016-2019 48

3.2 1 Quy trình và chính sách cho vay ngắn hạn tại chi nhánh 48

3.2.2 Tình hình cho vay ngắn hạn tại Agribank Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016-2019 54

3.2.3 Thực trạng chất lượng cho vay ngắn hạn tại Chi nhánh 56

3.3 Đánh giá chất lượng cho vay ngắn hạn tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 64

3.3.1 Kết quả đạt được 64

3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 66

Tóm tắt chương 3 71

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH HUYỆN HẠ HÒA, PHÚ THỌ 72

4.1 Định hướng phát triển chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 72

4.1.1 Định hướng chung 72

4.1.2 Định hướng phát triển chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 73

4.2 Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam CN huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 74

4.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng 74

4.2.2 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ 75

4.2.3 Xây dựng chính sách, quy trình cho vay ngắn hạn hợp lý 76

4.2.4 Nâng cao chất lượng thẩm định các khoản vay 77

4.2.5 Xây dựng chiến lược phát triển khách hàng 78

4.2.6 Nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ cho vay ngắn hạn tại chi nhánh 81

4.2.7 Thực hiện tốt công tác thu hồi nợ quá hạn, nợ xấu 83

4.3 Kiến nghị 84

4.3.1 Kiến nghị với Chính phủ 84

4.3.2 Kiến nghị với NHNN 86

4.3.3 Kiến nghị với Agribank Việt Nam 90

Kết luận chương 4 92

KẾT LUẬN 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1 Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

Việt Nam

3 BIDV Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát

triển Việt nam

4 CIC Trung tâm thông tin tín dụng

7 NHNo&PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 3.1 Tình hình huy động vốn của Agribank Hạ Hòa,

4 Bảng 3.4 Bảng doanh số cho vay và doanh số thu nợ ngắn

hạn tại Agribank Hạ Hòa Phú Thọ 54

5 Bảng 3.5

Bảng doanh số cho vay ngắn hạn theo thành phần kinh tế tại Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa Phú Thọ

55

6 Bảng 3.6 Bảng dư nợ cho vay ngắn hạn theo thành phần kinh

tế tại Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa Phú Thọ 57

7 Bảng 3.7 Tỷ lệ nợ quá hạn của Agribank Chi nhánh huyện

8 Bảng 3.8 Tỷ lệ nợ xấu của Agribank Chi nhánh huyện Hạ

9 Bảng 3.9 Lãi cho vay chưa thu hồi được 61

10 Bảng 3.10 Hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn của Agribank

Chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ 62

DANH MỤC HÌNH

1 Hình 2.1 Quá trình thiết kế nghiên cứu 33

DANH LỤC SƠ ĐỒ

1 Sơ đồ 3.1 Cơ cấu tổ chức của Chi nhánh 39

2 Sơ đồ 3.2 Quy trình cho vay tại Agribank Chi nhánh Hạ

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

1 Biểu đồ 3.1 Huy động vốn theo thành phần kinh tế của

Agribank Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ 41

2 Biểu đồ 3.2 Huy động vốn theo kỳ hạn của Agribank Hạ

Hòa, tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016-2019 42

3 Biểu đồ 3.3 Dư nợ cho vay theo thời hạn của Agribank Chi

4 Biểu đồ 3.4 Dư nợ cho vay theo thành phần kinh tế của

Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa Phú Thọ 46

5 Biểu đồ 3.5 Nợ quá hạn tại Agribank Chi nhánh huyện Hạ

6 Biểu đồ 3.6 Nợ xấu của Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa,

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Cùng với xu hướng mở cửa và hội nhập kinh tế, ngành ngân hàng Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của nền kinh tế nước nhà Với việc mở cửa thị trường tài chính, các ngân hàng trong nước đã được tiếp cận với thị trường tài chính quốc tế, có điều kiện học hỏi, nâng cao trình độ quản trị, điều hành, phát triển các sản phẩm dịch vụ mới Đồng thời cũng có cơ hội tăng tài sản, nguồn vốn khi có được sự quan tâm, đầu tư của các tổ chức tài chính và ngân hàng nước ngoài Với vai trò là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế, là công cụ hiệu quả trong sự phát triển của sản xuất lưu thông hàng hóa, các hoạt động của ngân hàng thương mại (NHTM) đã gặt hái được nhiều thành công cả về doanh thu và chất lượng

Tuy nhiên, song hành với những thuận lợi trên, các ngân hàng thương mại trong nước cũng phải đối mặt với những thách thức lớn trong sự cạnh tranh, trong đó đáng kể nhất là rủi ro trong hoạt động cho vay bởi cho vay là một nghiệp vụ tín dụng chiếm hơn 50% tổng tài sản có và thu nhập từ cho vay chiếm trên 80% tổng thu nhập của ngân hàng Điều này còn thể hiện ở việc tỷ

lệ nợ xấu, nợ khó đòi ngày càng tăng nhanh trong những năm gần đây, gây ảnh hường trực tiếp đến khả năng tăng trưởng và sự phát triển của hệ thống ngân hàng Hiện nay, đối với hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, cho vay ngắn hạn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngân hàng Bởi lẽ cho vay ngắn hạn chiếm một tỉ trọng khá lớn và không chỉ đem lại nguồn thu nhập cho các ngân hàng mà còn giúp ngân hàng ổn định, duy trì và

mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong toàn xã hội

Chính vì vậy mà chất lượng cho vay ngắn hạn là một trong số vấn đề được quan tâm hàng đầu của các ngân hàng, và ngân hàng Nông nghiệp và

Phát triển Nông thôn (NHNo&PTNT) Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ cũng không phải là ngoại lệ

Là một Ngân hàng thương mại quốc doanh, NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ trong thời gian qua đã có những bước tiến phát triển mạnh mẽ đặc biệt là trong lĩnh vực cho vay ngắn hạn nhưng chất lượng hoạt động cho vay vẫn còn tồn tại một số khó khăn, nhược điểm cần được khắc phục Từ năm 2016 đến năm 2019 doanh số cho vay ngắn hạn của ngân hàng liên tục tăng, nhưng bên cạnh đó thì thì tỷ lệ nợ xấu cũng tăng, phát sinh nhiều rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng Nhận thức được vấn đề này, Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa Phú Thọ đã và đang không ngừng nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn, xây dựng chính sách cho vay ngắn hạn phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng khác nhau, nâng cao chất lượng thẩm định các khoản vay cũng như công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ và chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng của ngân hàng Tuy nhiên, trên thực tế công tác này còn bộc lộ những hạn chế, khó khăn, vướng mắc cần được nghiên cứu và khắc phục Xuất phát từ những vấn đề nêu trên và qua quá trình tìm hiểu tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt

Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ tôi chọn đề tài: “ Chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ” làm luận văn thạc sĩ kinh tế của

mình

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ (Chi nhánh) giai đoạn 2016 -2019

- Đánh giá những điểm đã đạt được, hạn chế, và nguyên nhân của

những hạn chế từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại chi nhánh

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng cho vay ngắn hạn của NHTM

- Đánh giá thực trạng về chất lượng cho vay ngắn hạn tại Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016 – 2019

- Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại chi nhánh, đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng

3 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng chất lượng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016 – 2019 như thế nào? Được đánh giá ra sao?

- Các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ trong thời gian tới?

4 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: chất lượng cho vay ngắn hạn tại NHTM

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Agribank Chi nhánh huyện Hạ Hòa Phú Thọ

+ Về thời gian: Giai đoạn năm 2016 – 2019

+ Nội dung: Chất lượng cho vay ngắn hạn và tìm ra các định hướng, giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Agribank

chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ

5 Kết cấu luận văn

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu sơ

đồ, luận văn được kết cầu thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chất lượng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng chất lượng cho vay ngắn hạn tại Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016 - 2019

Chương 4: Định hướng phát triển và giải pháp nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Agribank chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI NGÂN HÀNG

THƯƠNG MẠI

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trong thời gian qua, đề tài về chất lượng cho vay đã được một số tác giả nghiên cứu Qua quá trình thu thập và tổng hợp, tác giả xin tổng quan đánh giá về các đề tài liên quan sau:

Đề tài “Hoàn thiện phân tích chất lượng tín dụng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Bình Định” của tác giả Lê Thị Thanh Mỹ năm 2017 Đề tài

đã đã làm rõ cơ sở lý luận về chất lượng tín dụng và phân tích chất lượng tín dụng trong NHTM cũng như thực trạng chất lượng tín dụng tại 22 NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Định Đưa ra được các đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích chất lượng tín dụng tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Định Tuy nhiên,

đề tài mới chỉ khảo sát điển hình tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bình Định, trong khi đó các ngân hàng này chỉ là chi nhánh cấp 1 mà Hội sở chính đặt tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh

Đề tài “Giải pháp nhằm mở rộng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” Đề tài của tác giả đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về hoạt động tín dụng NHTM, đưa ra những yêu cầu cần thiết để mở rộng hoạt động tín dụng Trình bày thực trạng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Trên cơ sở đó

đề xuất những giải pháp cụ thể góp phần mở rộng hoạt động tín dụng đối với Agribank trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Đề tài “Mở rộng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội Việt Nam chi nhánh Vĩnh Phúc” của tác giả Phan Hoài Phương năm

2014 Luận văn đã phân tích được thực trạng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội Việt Nam, chi nhánh Vĩnh Phúc Đưa ra các giải pháp mở rộng cho vay ngắn hạn tại chi nhánh này Tuy nhiên, các giải pháp này chưa cụ thể, mới chỉ tập trung giải pháp về quy mô mà chưa đi sâu đến nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn

Đề tài “Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung” năm

2013 của tác giả Trần Thị Minh Thúy Đề tài đã nêu ra thực trạng chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung Từ đó đề xuất những giải pháp cụ thể góp phần nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn đối với Ngân hàng Thương mại

cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung

Đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp sản xuất tại BIDV Thanh Xuân” của tác giả Lê Hà Huy năm 2017 Đề tài đã làm rõ thêm về thực trạng cho vay ngắn hạn và phân tích thực trạng cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp sản xuất tại BIDV Thanh Xuân Trên cơ

sở phân tích những vấn đề còn tồn đọng từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp sản xuất tại BIDV Thanh Xuân Điều khác biệt của đề tài là thu hẹp phạm vi nghiêm cứu, chỉ giới hạn ở cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp sản xuất

Khoảng trống nghiên cứu:

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đã nêu rõ được thực trạng cho vay ngắn hạn và đưa ra giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn của các ngân hàng mình nghiên cứu tương ứng với một giai đoạn nhất định Tuy nhiên với các giai đoạn thời gian khác nhau thì các ngân hàng sẽ có những chiến lược cụ thể để nâng cao chất lượng hoạt động cho vay phù hợp

Trong những năm gần đây, NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện

Hạ Hòa, Phú Thọ cũng đã quan tâm đến việc nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại Chi nhánh để giảm bớt các rủi ro và đem đến lợi nhuận cho Ngân hàng Từ đó, có thể thấy chất lượng cho vay ngắn hạn đang được Chi nhánh hết sức quan tâm, cũng như chưa có luận văn thạc sỹ nào nghiên cứu về chất lượng cho vay ngắn hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa, Phú Thọ giai đoạn 2016 - 2019 Vì vậy thông qua việc kế thừa các đề tài nghiên cứu trước cũng như phát triển ở các khía cạnh mới trong các đề tài

trước mà các tác giả chưa quan tâm, tôi xin lựa chọn đề tài “Chất lượng cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ” để có cái nhìn hoàn thiện hơn về chất

lượng cho vay ngắn hạn của chi nhánh

1.2 Cơ sở lý luận về chất lƣợng của cho vay ngắn hạn tại NHTM

1.2.1 Cho vay ngắn hạn của NHTM

1.2.1.1 Khái niệm và đặc điểm của cho vay ngắn hạn

Cho vay ngắn hạn là loại cho vay có thời hạn dưới một năm, thường

được dùng để bổ sung vốn lưu động thiếu hụt tạm thời, phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hoặc đáp ứng một phần nhu cầu vốn ngắn hạn cho sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình

Cho vay ngắn hạn có các đặc điểm sau:

+ Vốn cho vay ngắn hạn gắn liền với quá trình luân chuyển vốn của

khách hàng

Trong cho vay ngắn hạn, các ngân hàng thương mại thường cho vay khi khách hàng phát sinh nhu cầu vốn để mua vật tư, nguyên liệu, hoặc trang trải chi phí trong quá trình sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm hàng hoá hoặc mua hàng hoá (đối với các doanh nghiệp kinh doanh thương mại) Đồng thời khi hàng hoá được tiêu thụ, khách hàng có thu nhập, ngân hàng sẽ tiến hành thu hồi nợ

Xuất phát từ đặc điểm này mà các ngân hàng thường qui định cơ sở để xác định thời hạn cho vay trong vay ngắn hạn là phải căn cứ vào chu kì luân chuyển vốn của đối tượng vay

+ Thời gian thu hồi vốn nhanh

Cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại chủ yếu để đáp ứng những nhu cầu vốn lưu động tạm thời thiếu hụt trong kinh doanh của khách hàng Khi kết thúc chu kì sản xuất, kinh doanh vốn được giải phóng ra dưới hình thái tiền tệ thì khách hàng phải hoàn trả vốn vay cho ngân hàng Trên thực tế, thời gian của chuyển vốn lưu động thường rất nhanh, điều đó dẫn đến thời hạn cho vay vốn lưu động của các ngân hàng thương mại cũng ngắn tương ứng

+ Hình thức cho vay rất phong phú

Để đáp ứng nhu cầu hết sức đa dạng của khách hàng, và góp phần phân tán rủi ro, đồng thời tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường tín dụng, các Ngân hàng thương mại không ngừng phát triển các thức cho vay trong nghiệp

vụ cho vay ngắn hạn của mình Điều đó làm cho các hình thức cho vay ngắn hạn rất phong phú như nghiệp vụ ứng trước, nghiệp vụ thấu chi, nghiệp vụ chiết khấu, nghiệp vụ thẻ tín dụng

+ Là nghiệp vụ tín dụng chủ yếu của ngân hàng thương mại

Xuất phát từ đặc trưng của ngân hàng thương mại: Là ngân hàng kinh doanh tiền gửi, mà trong đó chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn, nên để đảm bảo khả năng thanh khoản của mình, các ngân hàng thương mại đã cho vay chủ yếu là ngắn hạn

1.2.1.2 Quy trình cho vay ngắn hạn của NHTM

Quy trình cho vay như sau:

Bước 1: Hướng dẫn khách hàng về điều kiện cho vay và lập hồ sơ vay vốn

Khi khách hàng đến đề xuất yêu cầu vay vốn, ngân hàng hướng dẫn khách hàng cụ thể và đầy đủ về các điều kiện vay vốn Nếu khách hàng đồng

ý thì hướng dẫn khách hàng lập hồ sơ vay vốn

Hồ sơ vay vốn gồm :

- Giấy tờ chứng nhận về tư cách pháp nhân hoặc thể nhân

- Giấy đề nghị vay vốn

- Phương án sản xuất kinh doanh và phương án trả nợ

- Các báo cáo tài chính thời điểm gần nhất (bảng tổng kết tài sản và bảng quyết toán lỗ lãi) Nếu là doanh nghiệp tư nhân đòi hỏi phải có kiểm toán

- Hợp đồng thế chấp, bảo đảm, cầm cố tài sản và các giấy tờ gốc chứng nhận sở hữu đối với tài sản thế chấp, bảo đảm, cầm cố, bảo lãnh

- Các giấy tờ khác liên quan đến việc vay vốn: Hợp đồng mua bán hàng hàng hoá dịch vụ; giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu hoặc cota nhập khẩu

Bước 2: Điều tra, tổng hợp, thu thập các thông tin về khách hàng và phương án vay vốn

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, để quyết định cho vay hay từ chối khoản vay ngân hàng phải điều tra, thu thập, tổng hợp và phân tích các nguồn thông tin

về khách hàng bao gồm: Thông tin do khách hàng cung cấp (qua phỏng vấn,

từ hồ sơ vay vốn và sổ sách kế toán, báo cáo tài chính) và thông tin do cán bộ ngân hàng tự điều tra

Bước 3: Phân tích, thẩm định khách hàng và phương án vay vốn

Nội dung cơ bản của bước này tập trung vào hai vấn đề chủ yếu:

- Phương án vay vốn phải tuân thủ các điều kiện cho vay, đảm bảo khả năng cho vay thu được gốc và lãi đúng hạn

- Hồ sơ, thủ tục cho vay vốn phải đầy đủ, hợp lệ, hợp pháp, nếu xảy ra tranh chấp tố tụng thì đảm bảo an toàn về pháp lý cho ngân hàng

Các vấn đề thẩm định bao gồm:

- Năng lực pháp lý của khách hàng

- Tính cách và uy tín của khách hàng

- Năng lực tài chính của khách hàng: Đánh giá chính xác năng lực tài chính của khách hàng nhằm xác định sức mạnh tài chính, khả năng độc lập tài chính trong kinh doanh, khả năng thanh toán và khả năng trả nợ của khách hàng Ngoài ra, xác định nhu cầu thực sự vay của khách dựa vào báo cáo tài chính, cán bộ tín dụng tính các chỉ tiêu để đánh giá tình hình tài chính của khách hàng

- Phương án vay vốn và khả năng trả nợ của khách hàng: Đánh giá mức

độ khả thi của phương án sản xuất kinh doanh và tính toán chính xác nguồn trả nợ của khách hàng

- Đánh giá các bảo đảm tiền vay của khách hàng (tài sản thế chấp, cầm

cố, bảo lãnh), kiểm tra tính pháp lý, quyền sở hữu của khách hàng đối với những tài sản này

- Phân tích và dự báo ảnh hưởng của môi trường kinh doanh đến phương án vay vốn trả nợ vốn của khách hàng

Bước 4: Quyết định cho vay

Sau khi xem xét, thẩm định hồ sơ vay vốn thấy thoả mản các điều kiện

và nguyên tắc, ngân hàng quyết định cho vay

Bước 5: Ngân hàng xác định các chỉ tiêu cho vay và ký kết hợp đồng

tín dụng với khách hàng

Sau khi ngân hàng quyết định cho vay và hợp đồng thế chấp, cầm cố đã được ký kết giữa ngân hàng và khách hàng vay, ngân hàng tiến hành xác định các chỉ tiêu cho vay

- Căn cứ để ngân hàng xác định mức cho vay là:

+ Nhu cầu vay vốn của khách hàng

+ Tỷ lệ cho vay tối đa so với giá trị tài sản làm đảm bảo tiền vay theo quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Ngân hàng trung ương (NHTW)

+ Khả năng nguồn vốn của ngân hàng

+ Khả năng trả nợ của khách hàng

+ Giới hạn cho vay tối đa của ngân hàng đối với một khách hàng

- Thời hạn cho vay: Căn cứ vào kỳ luân chuyển vốn của đối tượng vay và khả năng trả nợ của khách hàng, thời hạn cho vay ngắn hạn tối đa là 12 tháng

- Lãi suất cho vay: Ở Việt Nam hiện nay, các NHTM xác định lãi suất cho vay không vượt quá lãi suất trần cho vay ngắn hạn của NHTW quy định trong từng thời kỳ

Sau khi xác định các chỉ tiêu trên, giữa ngân hàng và khách hàng vay cần thỏa thuận thống nhất và ký kết hợp đồng tín dụng

Bước 6: Phát tiền vay (giải ngân):

Tùy theo thỏa thuận trong hợp đồng vay vốn, tùy theo mục đích sử dụng tiền vay, phương thức thanh toán có liên quan đến tiền vay để ra quyết định hình thức phát tiền phù hợp

Cán bộ tín dụng yêu cầu khách hàng lập chứng từ gồm bảng kê (như hợp đồng mua bán hàng hoá, hoá đơn) uỷ nhiệm chi, séc chuyển tiền Tiền vay được chuyển trả trực tiếp cho đơn vị cung cấp vật tư, hàng hoá và chỉ phát tiền mặt hoặc phát ngân phiếu thanh toán cho đơn vay khi người cung cấp không có tài khoản tại ngân hàng

Bước 7: Giám sát khách hàng sử dụng vốn vay và theo dõi rủi ro

- Giám sát và theo dõi nhằm kiểm tra tính hiện thực của kế hoạch trả nợ

và khả năng trả nợ, khả năng thực hiện, phát hiện dự báo những rủi ro có thể phát sinh; phát hiện sớm những khoản vay có vấn đề trước khi trở nên nghiêm trọng nhằm đề xuất giải quyết xử lý kịp thời

- Cán bộ tín dụng mở sổ theo dõi doanh nghiệp, diễn biến dư có trên tài khoản để thu nợ đúng hạn

- Phân tích các báo cáo tài chính và tình hình sản xuất kinh doanh mới nhất của khách hàng Đối với khách hàng có dư nợ lớn, định kỳ 6 tháng cán

bộ tín dụng phải phân tích toàn diện hoạt đồng sản xuất kinh doanh, tài chính của doanh để áp dụng các biện pháp cho vay, thu nợ, quản lý tín dụng theo các loại doanh nghiệp phù hợp

- Phân tích, đánh giá, xếp loại các danh mục nợ quá hạn, khó đòi, nợ có vấn đề để có biện pháp xử lý

Bước 8: Thu hồi nợ, gia hạn nợ

- Căn cứ vào khế ước nhận nợ, trước kỳ hạn thu nợ 5 ngày, cán bộ tín dụng lập phiếu báo thu nợ trình giám đốc gửi cho doanh nghiệp vay vốn

- Các khoản nợ có vấn đề, khách hàng có đơn đề nghị được gia hạn nợ, giãn nợ, cán bộ tín dụng thẩm định, kiểm tra rồi lập tờ trình cho giám đốc xem xét và quyết định Các khoản nợ đến hạn mà không trả được, không được gia hạn, giãn nợ, khoanh nợ, thì áp dụng các biện pháp kiên quyết để thu hồi nợ

Bước 9 : Xử lý rủi ro

Những khoản nợ đã dùng mọi biện pháp giải quyết nhưng không thu hồi được thì phải tiến hành xử lý rủi ro theo quyết định bằng quỹ dự phòng rủi

ro tín dụng của ngân hàng

Bước 10: Thanh lý hợp đồng vốn

Sau khi khách hàng trả hết nợ gốc và lãi hoặc dư nợ vay đã được xử lý bằng quỹ rủi ro hoặc xoá nợ, cán bộ tín dụng và cán bộ kế toán đối chiếu, tất toán tài khoản cho vay của món nợ đó Chuyển toàn bộ hồ sơ liên quan đến khoản vay vào kho lưu trữ tài liệu

1.2.1.3 Các hình thức cho vay ngắn hạn

- Cho vay thấu chi: Là một hình thức cho vay ngắn hạn, nhằm mục đích

bổ sung vốn lưu động để cân đối ngân quỹ hàng ngày trên tài khoản vãng lai

của khách hàng

- Cho vay trực tiếp từng lần: Là hình thức cho vay mà mỗi lần vay

khách hàng phải làm các thủ tục cần thiết (lập hồ sơ vay vốn, ngân hàng thẩm

định xét duyệt cho vay…) và ký kết hợp đồng

- Cho vay theo hạn mức: Là hình thức cho vay mà ở đó ngân hàng sẽ cấp

một hạn mức vay và khách hàng duy trì mức dư nợ không vượt quá hạn mức

đã cấp, tài sản đảm bảo trong trường hợp này là bất động sản, giấy tờ có giá hay tài sản đảm bảo khác mà được ngân hàng chấp thuận

- Cho vay luân chuyển: Là hình thức cho vay dựa trên luân chuyển của

hàng hoá Khách hàng là doanh nghiệp khi mua hàng bị thiếu vốn, ngân hàng

có thể cho vay để mua hàng hóa và khi doanh nghiệp bán hàng thì sẽ thu nợ

1.2.1.4 Vai trò và ý nghĩa của cho vay ngắn hạn

- Đối với nền kinh tế

Cho vay ngắn hạn của NHTM đáp ứng các nhu cầu tài chính trong ngắn hạn cho các cá nhân và tổ chức khác một cách nhanh chóng, tiện lợi, góp phần ổn định, duy trì và mở rộng sản xuất đối với doanh nghiệp, nâng cao đời sống của các cá nhân là cơ sở cho một nền kinh tế ổn định và phát triển

- Đối với ngân hàng

Hoạt động cho vay nói chung và cho vay ngắn hạn nói riêng là nguồn thu chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Cho vay ngắn hạn tạo nguồn thu chủ yếu để ngân hàng bù đắp các khoản chi phí bao gồm: chi phí huy động vốn, chi phí cho hoạt động của Ngân hàng như chi trả lương, chi phí quản lý Hơn thế nữa cho vay ngắn hạn còn là một trong những yếu tố quan trọng để đảm bảo khả năng thanh khoản của Ngân hàng

- Đối với doanh nghiệp

Cho vay ngắn hạn là động lực, là yếu tố kích thích sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Các điều kiện trong cho vay ngắn hạn tạo áp lực buộc doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả Khi doanh nghiệp vay vốn từ ngân hàng thì áp lực mà họ phải chịu là thời hạn trả tiền và khoản lãi sẽ phải trả, chính vì điều này nên các doanh nghiệp cố gắng quay vòng vốn nhanh và tìm

kiếm cơ hội kinh doanh tốt nhất vì mục tiêu lợi nhuận Trong nhiều trường hợp, vay vốn ngân hàng còn là giải pháp tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp bắt kịp những cơ hội kinh doanh, tận dụng được thời cơ phát triển sản xuất

1.2.2 Chất lượng cho vay ngắn hạn của NHTM

1.2.2.1 Khái niệm chất lượng cho vay ngắn hạn của NHTM

Chất lượng của cho vay ngắn hạn là tiêu chí thể hiện mức độ đáp ứng yêu cầu của khách hàng trong quan hệ cho vay giữa khách hàng và ngân hàng thương mại, một NHTM đảm bảo chất lượng cho vay ngắn hạn phải đảm bảo được mức độ an toàn vốn, hạn chế được những rủi ro về vốn, gia tăng được lợi nhuận ngân hàng tuy nhiên phải phù hợp với định hướng phát triển của Nhà nước, phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội nói chung Qua khái niệm này ta có thể thấy rằng: Khách hàng, sự phát triển kinh tế xã hội, ngân hàng là

ba nhân tố được đưa vào xem xét về chất lượng cho vay ngắn hạn Bởi vậy khi xem xét chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thật phiến diện khi chỉ xét từ góc độ của ngân hàng hay khách hàng Việc xem xét chất lượng cho vay ngắn hạn phải có sự đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau: từ phía ngân hàng, khách hàng và nền kinh tế

- Từ góc độ ngân hàng: Chất lượng cho vay thể hiện ở mức độ an toàn

và khả năng sinh lời của ngân hàng do hoạt động này mang lại Điều mà ngân hàng quan tâm khi ngân hàng cho vay ngắn hạn là khoản vay đó phải được đảm bảo an toàn, sử dụng đúng mục đích, phù hợp với chính sách cho vay của ngân hàng, được hoàn trả cả gốc và lãi đúng hạn Ngoài ra, cho vay ngắn hạn

đó còn đem lại lợi nhuận cho ngân hàng với chi phí nghiệp vụ thấp, tăng khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường

- Từ góc độ khách hàng: Chất lượng cho vay ngắn hạn được khách hàng đánh giá là tốt khi nó đáp ứng được nhu cầu của họ Mức độ hài lòng về

cho vay ngắn hạn của khách hàng thể hiện ở chỗ khoản cho vay ngắn hạn đáp ứng được một cách đầy đủ, kịp thời, nhanh chóng với lãi suất, kỳ hạn, phương thức giải ngân, thu nợ hợp lý, các thủ tục vay vốn được tiến hành nhanh gọn, tiết kiệm thời gian, chi phí

- Từ góc độ nền kinh tế – xã hội: Chất lượng cho vay ngắn hạn là khả năng đáp ứng những mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong lĩnh vực mà ngân hàng tham gia hoạt động

Chất lượng cho vay ngắn hạn tốt đồng nghĩa với việc sản xuất kinh doanh có hiệu quả, sản phẩm cung ứng với chất lượng tốt và giá thành hợp lý, đáp ứng nhu cầu trong nước, một phần cho xuất khẩu và có sức cạnh tranh trên thị trường góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm cho người lao động, ngoài ra nó còn thể hiện tính an toàn cao của hoạt động ngân hàng, nâng cao khả năng thanh toán, chi trả và hạn chế được rủi ro

Như vậy chất lượng cho vay ngắn hạn tốt là thoả mãn được đồng thời

cả ba mục tiêu của ngân hàng, của khách hàng và mục tiêu phát triển kinh tế –

xã hội Trong khi ba mục tiêu này lại có mặt mâu thuẫn với nhau: ngân hàng muốn đạt được lợi nhuận cao nhất từ các khoản vốn vay vì thế họ muốn khoản vay đó có lãi suất cao mà lại được hoàn trả gốc và lãi đúng hạn; còn với khách hàng tiền lãi là một khoản chi phí, muốn đạt lợi nhuận cao họ phải tối thiểu hoá chi phí, nên họ mong muốn có được khoản vốn vay với mức lãi suất thấp; mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội đòi hỏi cho vay ngắn hạn của ngân hàng phải giải quyết được công ăn việc làm, xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế công cộng, bảo vệ môi trường hướng tới việc phát triển kinh tế –

xã hội một cách bền vững Vì thế chất lượng cho vay ngắn hạn tốt là phải dung hoà được lợi ích của ngân hàng, khách hàng và nền kinh tế – xã hội, có như vậy ngân hàng mới hoạt động và phát triển bền vững

Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại chỉ đứng trên góc độ của ngân hàng thương mại Vì vậy, chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại

là tổng hợp tất cả các tiêu chí phản ánh khả năng đáp ứng các khoản vay của ngân hàng thương mại đối với các đối tượng khách hàng khác nhau với phạm

vi, mức độ, giới hạn cho vay phải phù hợp với thực lực của bản thân NHTM, đảm bảo quá trình thu gốc và lãi đúng hạn, hạn chế mức thấp nhất rủi ro trong quá trình cho vay, mở rộng dư nợ gia tăng lợi nhuận, sử dụng nguồn vốn có hiệu quả và đảm bảo tính thanh khoản cho ngân hàng thương mại

1.2.2.2 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn

Ngân hàng được coi là là một doanh nghiệp đặc biệt, là hệ thần kinh, là trái tim của một nền kinh tế Hoạt động cho vay ngắn hạn là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng, nó tạo ra nguồn thu lớn nhưng cũng đem lại không ít rủi ro cho các ngân hàng Vì vậy, việc nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc giữ vững chỗ đứng cũng như nâng cao uy tín ngân hàng Bởi vậy ngân hàng cần nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn với những lý do sau:

- Hoạt động cho vay ngắn hạn luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn làm giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng thương mại

Hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại có khối lượng giao dịch lớn, phạm vi hoạt động rộng, giao dịch với nhiều đối tượng khách hàng khác nhau (khác nhau về đạo đức kinh doanh, về năng lực tài chính, ý thức chấp hành quy định cho vay) Điều này khiến cho hoạt động cho vay ngắn hạn có nguy cơ đối mặt với nhiều rủi ro, thậm chí các nhà kinh tế thường gọi ngân hàng là ngành kinh doanh rủi ro Ngân hàng thương mại phải gánh chịu những rủi ro không những do nguyên nhân chủ quan của mình, mà còn phải gánh chịu những rủi ro khách quan do khách hàng gây ra, hoặc do sự

biến động của nền kinh tế, chính sách của Nhà nước Thực tế chứng minh rằng, rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng tập trung nhiều vào các hạng mục thuộc về cho vay, và cho vay ngắn hạn cũng không phải là ngoại lệ Bởi vậy, phòng ngừa và hạn chế rủi ro cho vay ngắn hạn là vấn đề vô cùng cấp thiết nó ảnh hưởng đến sự sống còn của ngân hàng thương mại Để thực hiện được điều này, yếu tố cần thiết chính là phải nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn

- Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tạo uy tín cho bản thân ngân hàng

Một ngân hàng có chất lượng cho vay ngắn hạn tốt thì lợi nhuận của ngân hàng đó sẽ tăng cao, vốn tự có tăng nhanh, đảm bảo được khả năng thanh khoản, tạo điều kiện áp dụng công nghệ mới, hiện đại nhờ đó mà hình ảnh ngân hàng được nâng cao Đối với bất kỳ một đơn vị kinh doanh nói chung và đặc biệt đối với một ngân hàng nói riêng – là doanh nghiệp kinh doanh dựa trên uy tín thì uy tín là vô cùng quan trọng và được đánh giá “uy tín là vàng” Nhờ có uy tín, mà ngân hàng lại thu hút thêm được nhiều khách hàng đến với mình và sử dụng những sản phẩm do mình cung cấp, góp phần tăng nguồn thu nhập cho ngân hàng

Ngoài ra, việc nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn là vô cùng cần thiết đối với khách hàng và nền kinh tế

- Đối với khách hàng

Chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng được nâng cao đồng nghĩa với việc góp phần phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng, lành mạnh hóa tình hình tài chính Để đảm bảo chất lượng cho vay ngắn hạn thì ngân hàng sẽ phải thường xuyên kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc sử dụng vốn vay của khách hàng, qua đó phát hiện được những điểm còn hạn chế trong việc sản xuất kinh doanh của khách hàng Từ đó, đưa ra những lời khuyên cho khách hàng điều chỉnh những sai sót của mình trong hoạt động tài chính cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh

- Đối với nền kinh tế

Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn là điều vô cùng cần thiết và quan trọng, góp phần làm tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh của xã hội, giúp phần đầu tư đúng hướng để khai thác khả năng tiềm tàng về tài nguyên, lao động, đảm bảo cho sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế, phát triển cân đối giữa các ngành nghề, khu vực Đồng thời, chất lượng cho vay ngắn hạn cũng góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, thúc đẩy khả năng tăng trưởng kinh tế, góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo, giải quyết vấn đề việc làm Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn giúp cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế được nâng cao, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi

và lành mạnh để mọi đối tượng kinh tế đều có khả năng phát huy tiềm lực của bản thân

1.2.2.3 Các chỉ tiêu đo lường chất lượng cho vay ngắn hạn

a, Chỉ tiêu tổng dư nợ và cơ cấu dư nợ ngắn hạn

Tổng dư nợ ngắn hạn là một chỉ tiêu vô cùng quan trọng đối với một ngân hàng Đó là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ số tiền mà ngân hàng cấp cho nền kinh

tế tại một thời điểm nhất định Thông thường, tùy vào cách phân loại cho vay

mà các ngân hàng có thể tính toán được mỗi thành phần trong tổng dư nợ ngắn hạn, xem xét được cơ cấu dư nợ

Chỉ tiêu này được tính theo công thức:

Tổng dư nợ

ngắn hạn =

Dư nợ ngắn hạn đầu kỳ +

Doanh số cho vay ngắn hạn trong kỳ

-

Doanh số thu

nợ ngắn hạn trong kỳ Thông thường, chỉ tiêu dư nợ ngắn hạn sẽ được tính toán và tổng kết cuối năm sau khi kết thúc một năm tài chính Trong đó, doanh số cho vay ngắn hạn trong kỳ phản ánh toàn bộ lượng vốn mà ngân hàng bỏ ra thực hiện nghiệp vụ cho vay ngắn hạn, có thể cho vay đầu tư mở rộng hoạt động sản

xuất, hoặc cải tiến công nghệ, hoặc có thể là lượng vốn cho vay đối với các hộ

cá nhân, cho vay tiêu dùng Chỉ tiêu này tăng trưởng ổn định, quá nóng hay quá ít tùy thuộc vào chất lượng cho vay ngắn hạn của mỗi một ngân hàng, số lượng các khoản vay ngắn hạn mà ngân hàng cấp được trong kỳ Nó phản ánh quy mô và xu hướng đầu tư của ngân hàng đang mở rộng hay thu hẹp

Doanh số thu nợ trong kỳ phản ánh lượng vốn đã được khách hàng hoàn trả cho ngân hàng trong kỳ Mỗi ngân hàng đều mong muốn doanh số thu nợ trong kỳ ở mức ổn định, điều đó chứng tỏ khách hàng có nguồn để trả

nợ đúng hạn, điều này giúp cho vốn ngân hàng được luân chuyển, và giảm tối

đa những rủi ro gặp phải khi không thu hồi đủ vốn và lãi đối với các khoản vay Nếu con số này thấp thì cho thấy những dấu hiệu khách hàng đang không thực hiện đúng hợp đồng hay làm ăn thua lỗ và không có khả năng thanh toán

Vì thế để tránh tình trạng mất vốn thì ngân hàng đẩy nhanh công tác thu hồi

và trong cả 2 trường hợp này thì doanh số thu nợ càng cao càng tốt

Chỉ tiêu này ở mỗi ngân hàng khác nhau thì không giống nhau Mỗi một ngân hàng theo đuổi một mục đích riêng của mình nên không thể chỉ dựa vào một chỉ tiêu này để đánh giá ngân hàng này có tốt hay không Nếu một ngân hàng đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu thì mong muốn mở rộng dư nợ cho vay ngắn hạn, còn nếu một ngân hàng theo đuổi mục tiêu an toàn vốn thì

sẽ hoàn toàn thận trọng trước việc gia tăng tổng dư nợ cho vay Tuy nhiên, việc nâng cao chất lượng cho vay muốn hoàn thành tốt không đồng nghĩa với việc thận trọng thái quá, hạn chế rủi ro bằng cách thắt chặt cho vay mà các ngân hàng phải tính toán đến phương án làm thế nào để vừa có thể mở rộng cho vay, vừa có thể đảm bảo an toàn hiệu quả hoạt động cao nhất Thông thường tổng dư nợ thấp phản ánh ngân hàng này không có khả năng mở rộng hoạt động cho vay, việc thu hồi các khoản nợ khó khăn, tiếp cận với thị trường không tốt, khách hàng không đa dạng Ngược lại, nhìn tổng quan nếu

chỉ tiêu tổng dư nợ cho vay ngắn hạn cao thì kỳ vọng thu lãi được từ hoạt động cho vay cao nhưng không đồng nghĩa với việc chất lượng cho vay ngắn hạn được đảm bảo vì rủi ro trong việc cho vay sẽ tăng lên rất nhiều Vì vậy, nếu chỉ dựa vào con số này sẽ rất khó để đánh giá được chất lượng hoạt động cho vay ngắn hạn của mỗi ngân hàng Tất cả các yếu tố khác về mặt thể chế, chính sách, mục tiêu của chính phủ, định hướng phát triển ngành nghề cụ thể trong từng gia đoạn cũng có tác động mạnh đến việc tăng giảm tổng dư nợ

b, Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu trên tổng dư nợ

Thông thường, người đi vay là các cá nhân, tổ chức khi đến hạn phải thanh toán các khoản nợ cho ngân hàng cả vốn lẫn lãi theo cam kết nhưng những đối tượng trên lại không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ của mình cho ngân hàng đúng hạn, những khoản nợ như vậy được gọi là nợ quá hạn Hay nói cách khác, nợ quá hạn là khoản nợ mà một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi đã quá hạn

Hiện nay, tại Việt Nam, theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN về “Quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng để xử

lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài”, nợ của các TCTD được chia thành 5 nhóm sau:

- Nợ nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn), bao gồm:

+ Các khoản nợ trong hạn được đánh giá là có đủ khả năng thu hồi đầy

đủ cả gốc và lãi đúng thời hạn

- Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý), bao gồm:

+ Các khoản nợ quá hạn dưới 90 ngày

+ Các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ trong hạn theo thời hạn đã cơ cấu lại

- Nợ nhớm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), bao gồm:

+ Các khoản nợ quá hạn đến 90 - 180 ngày

+ Các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ quá hạn dưới 90 ngày theo thời hạn đã cơ cấu lại

- Nợ nhóm 4 (Nợ nghi ngờ), bao gồm:

+ Các khoản nợ quá hạn từ 181 đến 360 ngày

+ Các khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ từ 90 ngày đến 180 ngày theo thời hạn đã cơ cấu lại

Tỷ lệ nợ quá hạn = Nợ quá hạn x 100%

Tổng dư nợ

Chỉ tiêu này nói lên chất lượng cho vay của một ngân hàng Thông thường theo thông lệ quốc tế, chỉ số này dưới mức 5% thì hoạt động kinh doanh của ngân bình thường Khi một khoản vay không được trả đúng hạn như đã cam kết mà không có lý do chính đáng thì nó sẽ nhanh chóng chuyển sang nợ quá hạn, thông thường lãi suất áp dụng cho nợ quá hạn cao hơn bình thường Ở một thời điểm nào đó, tỷ lệ nợ quá hạn chiếm tỷ trọng trên tổng dư

nợ lớn thì nó phản ánh chất lượng nghiệp vụ cho vay tại ngân hàng kém, rủi

ro cho vay cao và ngược lại Hầu hết, các ngân hàng thương mại đều không

muốn điều này xảy ra, để hoạt động kinh doanh được tốt, để báo cáo được đẹp thì các NHTM luôn mong muốn giữ con số này ở mức thấp nhất Tuy nhiên, con số này chỉ ở mức tương đối, nó còn phụ thuộc vào tình hình tài chính của khách hàng và nhóm nợ quá hạn nào đang chiếm tỷ trọng cao trong tổng nợ quá hạn của NHTM Nếu một ngân hàng có tỷ lệ nợ quá hạn cũng không quá cao nhưng trong đó 100% các khoản nợ lại thuộc nhóm cuối cùng, là các khoản nợ không có khả năng thu hồi vì doanh nghiệp đứng ở bờ vực phá sản, đây thực sự là vấn đề nan giải đối với NHTM Ngược lại, NHTM khác có tỷ

lệ nợ quá hạn cao hơn nhưng doanh nghiệp lại có lý do chính đáng vì tốc độ quay vòng vốn chậm, nguồn tiền từ doanh thu của khách hàng đang chậm so với kế hoạch, thì trường hợp này, tình trạng nợ quá hạn của các NHTM khả quan hơn Vì vậy, tỷ lệ nợ quá hạn chỉ là một trong những chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay ngắn hạn của NHTM, đó không phải là yếu tố duy nhất để xem xét đánh giá

Để xem xét chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại người ta dùng chỉ tiêu tỷ lệ nợ xấu

Nợ xấu là các khoản nợ thuộc nhóm nợ 3,4,5

Tổng dư nợ

Tỷ lệ nợ xấu cho biết chất lượng và rủi ro của danh mục cho vay của ngân hàng, bao nhiêu đồng đang bị phân loại vào nợ xấu trên 100 đồng cho vay Tỷ lệ này cao so với trung bình ngành và có xu hướng tăng lên có thể là dấu hiệu cho thấy ngân hàng đang gặp khó khăn trong việc quản lý chất lượng các khoản cho vay Ngược lại, tỷ lệ này thấp so với các năm trước cho thấy chất lượng các khoản vay được cải thiện hoặc cũng có thể ngân hàng có chính sách xóa các khoản nợ xấu hay thay đổi các phân loại nợ

c, Chỉ tiêu lãi chưa thu hồi

Lãi chưa thu hồi là phần tiền lãi tính trên nợ gốc của các khoản vay nhưng NHTM chưa thu hồi được

Các NHTM thường mong muốn tổng các khoản lãi chưa thu hồi trên các món nợ càng thấp càng tốt Con số này càng cao thì rủi ro mất vốn của các ngân hàng càng lớn, ngân hàng đứng trước nguy cơ mất cả vốn lẫn lãi, đây cũng là một chỉ tiêu phản ánh chất lượng cho vay của NHTM, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của NHTM

d, Hiệu quả sử dụng nguồn vốn

vụ của họ Công việc này không thể có một con số cụ thể, nhưng lại mang lại

ý nghĩa to lớn đối với việc nâng cao chất lượng cho vay của ngân hàng Một

sự phàn nàn từ phía khách hàng sẽ ảnh hưởng ngay đến lợi nhuận, tới hình ảnh của ngân hàng đó Vì vậy, việc tìm hiểu, nghiên cứu mức độ hài lòng khách hàng đối với sự đáp ứng và tin cậy của hoạt động cho vay ngắn hạn tại ngân hàng sẽ là chìa khóa tháo gỡ được những khó khăn trong quá trình hoàn thiện dịch vụ của mỗi ngân hàng

f, Lãi suất cho vay

Một khoản cho vay được coi là có chất lượng khi khoản cho vay ấy

phải đáp ứng tiêu chí lãi suất cho vay hợp lý Khi đáp ứng được tiêu chí này thì khoản vay sẽ thỏa mãn lợi ích cả hai bên là ngân hàng thương mại và khách hàng Từ đó nó sẽ được coi là có chất lượng

Lãi suất cho vay chính là khoản chi phí mà khách hàng phải bỏ ra để có được quyền sử dụng một đồng vốn Đứng trên góc độ ngân hàng, lãi suất cho vay chính là giá của các khoản vay, nên ngân hàng mong muốn khoản lãi suất cho vay này càng cao càng tốt Với mỗi ngân hàng khác nhau thì lãi suất tiền vay cũng khác nhau, nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, đăc biệt dựa trên tiêu chí rủi ro tiềm ẩn của mỗi khoản vay để đưa ra mức lãi suất phù hợp Thông thường, lãi suất phụ thuộc vào các yếu tố sau:

+ Lãi suất huy động tiền gửi đầu vào: Đây là chi phí đầu vào của ngân hàng, nếu chi phí đầu vào thấp thì lãi suất cho vay cũng giảm tương đối so với thời kỳ lãi suất huy động cao

+ Đối tượng khách hàng chính của ngân hàng: thông thường các mức lãi suất áp dụng cho các đối tượng khách hàng khác nhau là không giống nhau, đối với những đối tượng khách hàng được đánh giá là tốt, có uy tín, mức độ rủi ro thấp thì lãi suất cho vay cũng thấp tương ứng

Trong giai đoạn cạnh tranh ngày hôm nay, các ngân hàng đang trong cuộc chạy đua lãi suất nhằm mục đích cạnh tranh thu hút được nhiều khách hàng hơn Vì vậy, các mức lãi suất đưa ra phải được điều chỉnh phù hợp để cân bằng lợi ích giữa cả hai bên

Như vậy, vì mục đích giảm lãi suất tiền vay, thu hút được ngày càng nhiều khách hàng, đáp ứng được vốn cho các phương án kinh doanh và dự

án khả thi giảm thiểu tối đa rủi ro cho ngân hàng thì một trong những vấn

đề hàng đầu là phải giảm chi phí đầu vào, tức là lãi suất huy động, thêm vào đó việc xây dựng hình ảnh một ngân hàng tốt, có uy tín trong hệ thống ngân hàng cũng là một mục tiêu lâu dài mà hầu hết ngân hàng đều hướng tới trong tương lai

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay ngắn hạn

1.2.3.1 Nhân tố chủ quan

- Chính sách cho vay ngắn hạn

Chính sách cho vay ngắn hạn có ý nghĩa quyết định đến sự thành công hay thất bại của mỗi ngân hàng Một chính sách cho vay ngắn hạn đúng đắn sẽ thu hút được nhiều khách hàng, đảm bảo khả năng sinh lời của hoạt động cho vay dựa trên cơ sở phân tán rủi ro, tuân thủ chấp hành đúng luật pháp và đường lối của NHNN đảm bảo công bằng xã hội Bất kỳ một ngân hàng nào muốn nâng cao hiệu quả hoạt động của mình thì phải có chính sách cho vay phù hợp với điều kiện cụ thể của ngân hàng

Hoạt động cho vay ngắn hạn trong nền kinh tế thị trường chứa đựng nhiều rủi ro Khi ngân hàng gặp những rủi ro thì có thể đi đến phá sản hoặc bị thiệt hại lớn, mất uy tín với khách hàng và cơ quan quản lý Nhà nước Vì vậy, khi hoạch định chính sách cho vay ngắn hạn, các nhà hoạch định luôn coi trọng việc đảm bảo mục tiêu phải đạt được, nên ta có thể nói rằng: Chất lượng cho vay ngắn hạn của một ngân hàng có tốt hay không còn phụ thuộc vào việc xây dựng một chính sách cho vay ngân hàng có đúng đắn, phù hợp không

- Thẩm định các khoản vay ngắn hạn

Để nâng cao hiệu quả và đảm bảo an toàn cho hoạt động của Ngân hàng, một nhiệm vụ cấp thiết đặt ra cho NHTM là phải thực hiện tốt công tác thẩm định phướng án sản xuất kinh doanh của khách hàng

Công tác thẩm định các khoản vay ngắn hạn là việc tổ chức, xem xét một cách khái quát toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi của phương án sản xuất kinh doanh của khách hàng Công tác thẩm định là khâu cuối cùng trong giai đoạn chuẩn bị cho vay và là khâu then chốt để quyết định cho vay, do đó quyết định đến sự thành công hay thất bại của hoạt động cho vay

Thẩm định các khoản cho vay ngắn hạn giúp Ngân hàng phần nào dự báo được hiệu quả tài chính và tính khả thi của từng hồ sơ vay vốn để có thể chọn lọc được các hồ sơ vay vốn tốt, có hiệu quả, có khả năng thu hồi vốn và

do đó có thể hạn chế được rủi ro phát sinh Cũng từ việc thẩm định, Ngân hàng có thể tham gia góp ý cho khách hàng, đồng thời làm cơ sở để xác định

số tiền vay vốn, thời gian cho vay, mức thu lợi hợp lý, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả, trái lại, việc thẩm định kém có thể dẫn đến một quyết định cho vay sai lầm, ảnh hưởng rất lớn đến cả Ngân hàng, khách hàng, thậm chí toàn xã hội Do vậy, làm tốt công tác thẩm định cho vay ngắn hạn, Ngân hàng sẽ lựa chọn được những khách hàng tốt và các khoản cho vay ngắn hạn có hiệu quả cao Đây là điều kiện để nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn của Ngân hàng

- Công tác tổ chức Ngân hàng

Để tạo điều kiện cho việc quản lý có hiệu quả các nguồn cho vay ngắn hạn thì cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phòng ban, có sự thống nhất đoàn kết từ trên xuống, từ ban lãnh đạo đến cán bộ công nhân viên, điều đó có

ý nghĩa là công tác tổ chức ngân hàng thực hiện tốt chính là cơ sở để tiến hành các khoản cho vay ngắn hạn lành mạnh Hơn nữa thực hiện tốt công tác này, ngân hàng đã làm cho guồng máy hoạt động của mình hoạt động một cách uyển chuyển linh hoạt Chính vì vậy, trong quá trình hoạt động ngân hàng luôn chú trọng công tác này để ngày càng phát triển và hoàn thiện hơn

- Chất lượng đào tạo cán bộ ngân hàng

Chất lượng cán bộ là “cơ sở vật chất” để thực hiện những kế hoạch kinh doanh trong cơ chế thị trường thường xuyên thay đổi và có nhiều biến động như hiện nay Trong cho vay ngắn hạn, khách hàng là các doanh nghiệp,

hộ gia đình, cá nhân có các kế hoạch kinh doanh đa dạng, nhiều ngành nghề Việc xét duyệt hồ sơ cho vay ngắn hạn đòi hỏi phải được thực hiện trong thời

gian nhanh nhất có thể, tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng Do vậy, trong quá trình tuyển chọn cán bộ ngân hàng cần phải chọn những người có tư cách đạo đức tốt, giỏi chuyên môn nghiệp vụ, năng động sáng tạo, có hiểu biết sâu rộng về các ngành nghề trong nền kinh tế Trong quá trình hoạt động thường xuyên tiến hàng đào tạo và đào tạo lại cán bộ để nâng cao chất lượng cán bộ, đảm bảo quá trình thực thi nhiệm vụ nhanh chóng, chính xác, linh hoạt trong

xử lý những sai xót có thể xảy ra

- Những vấn đề thuộc về kiểm tra, thanh tra, giám sát

Một trong những hoạt động có mục đích cho ngân hàng tránh được những rủi ro đó là công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm soát Công tác này không chỉ thực hiện đối với khách hàng (như kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay) mà còn được thực hiện đối với bản thân ngân hàng như quy trình thực hiện cho vay, quá trình quản lý vốn vay, loại trừ cán bộ có hiện tượng tham ô, tham nhũng gây thất thoát tài sản làm mất uy tín của ngân hàng đối với khách hàng

Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn cũng là ngân hàng phải kịp phát hiện và ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật có ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng Muốn vậy, việc đào tạo đội ngũ cán bộ có năng lực trình

độ và trách nhiệm thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm soát là một vấn

đề mà không ngân hàng nào coi nhẹ

- Chiến lược kinh doanh

Để có thể có những khoản cho vay ngắn hạn có chất lượng, ngân hàng phải có được chiến lược kinh doanh đúng đắn đối với cho vay ngắn hạn Từ

đó, ngân hàng sẽ giữ được sự chủ động, có thể kiểm soát được các tình huống xảy ra Một chiến lược cho vay ngắn hạn hiệu quả sẽ giúp Ngân hàng duy trì được chất lượng các khoản vay cao, giúp cho ngân hàng có thể thích ứng một cách nhanh chóng với những biến đổi của thị trường, của nền kinh tế Trên cơ

sở chiến lược cho vay ngắn hạn đúng đắn, Ngân hàng mới có những kế hoạch

sử dụng vốn hiệu quả, có chất lượng trong từng thời kỳ để đảm bảo thực hiện mục tiêu đề ra

1.2.3.2 Nhân tố khách quan

Khách hàng là người trực tiếp nhận các khoản cho vay ngắn hạn của Ngân hàng, do đó trong các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng cho vay ngắn hạn của Ngân hàng không thể không tính đến các yếu tố thuộc về phía khách hàng Kinh doanh cho vay ngắn hạn của Ngân hàng luôn đi liền với hoạt động kinh doanh của khách hàng, yếu kém của khách hàng sẽ tác động trực tiếp ngay vào chất lượng của khoản vay ngắn hạn Chất lượng cho vay ngắn hạn ít nhiều phụ thuộc vào các nhân tố thuộc về phía khách hàng như sau:

- Phương án xin vay

Phương án sản xuất kinh doanh tốt sẽ đem lại chất lượng tốt cho vay ngắn hạn Phương án tốt sẽ sử dụng tốt nguồn vốn vay, đem lại lợi nhuận cho khách hàng, dòng tiền từ kết quả kinh doanh (KQKD) sẽ đủ để trả vốn và lãi của khoản vay

- Năng lực thị trường của doanh nghiệp

Năng lực thị trường của doanh nghiệp biểu hiện ở khối lượng sản phẩm tiêu thụ, vị trí của doanh nghiệp trên thị trường, khả năng phát triển của lĩnh vực mà doanh nghiệp đang hoạt động, mối quan hệ với các bạn hàng đối tác Năng lực thị trường cho biết khả năng thích ứng của doanh nghiệp với thị trường, thể hiện mức độ chấp nhận thị trường đối với sản phẩm của doanh nghiệp Năng lực thị trường của doanh nghiệp càng cao, nhu cầu đầu tư càng lớn, rủi ro của doanh nghiệp càng nhỏ là nhân tố nâng cao chất lượng cho vay

- Năng lực tài chính của doanh nghiệp

Năng lực tài chính của doanh nghiệp thể hiện ở khối lượng vốn tự có và

tỷ trọng vốn tự có trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp đang sử dụng Quy

mô và tỷ trọng vốn tự có càng cao cho thấy tiềm lực tài chính doanh nghiệp

càng mạnh Năng lực tài chính của doanh nghiệp trong cho vay ngắn hạn đòi hỏi doanh nghiệp phải có số vốn lưu động tối thiểu cho việc duy trì hoạt động thường xuyên của tài sản cố định

Điều kiện cho vay ngắn hạn thường quy định một tỷ lệ cụ thể, tối thiểu của vốn tự có trong tổng nguồn vốn hoạt động hay tỉ lệ vốn tự có so với khối lượng vốn vay, tỉ lệ vốn tự có tham gia vào dự án vốn vay Do vậy, năng lực tài chính của doanh nghiệp càng cao, khả năng đáp ứng các điều kiện cho vay càng lớn càng góp phần vào việc nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn

- Năng lực quản lý của doanh nghiệp

Sự thành bại trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào năng lực quản lý Năng lực quản lý thể hiện ở việc tổ chức hệ thống hoạch toán kế toán và quản lý tài chính phù hợp với những quy định của pháp luật Một doanh nghiệp có nguồn vốn dồi dào nhưng năng lực quản

lý kém có thể gây ra thất thoát vốn, sử dụng vốn không có hiệu quả .tức là khoản cho vay mà ngân hàng đã cung cấp cho doanh nghiệp chất lượng kém

Do vậy, khi đưa ra quyết định cho vay Ngân hàng phải xem xét tới năng lực quản lý của doanh nghiệp

- Năng lực sản xuất của doanh nghiệp

Năng lực sản xuất của doanh nghiệp thể hiện ở quy mô, năng suất, quy trình sản xuất, tổ chức bán hàng .nghiên cứu năng lực sản xuất của doanh nghiệp giúp Ngân hàng đánh giá được khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường

về chất lượng, giá cả, khả năng sinh lời và khả năng mở rộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Biểu hiện cụ thể và rõ nét nhất của năng lực sản xuất là doanh nghiệp phải sản xuất ổn định và có lãi điều đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp trả nợ gốc và lãi ngắn hạn cho Ngân hàng theo đúng quy định trong hợp đồng tín dụng, đảm bảo chất lượng cho vay ngắn hạn

- Quyền sở hữu tài sản và khả năng đáp ứng các biện pháp đảm bảo

Khả năng đáp ứng các điều kiện cho vay của doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cho vay của Ngân hàng Bởi vì khi khách hàng gặp rủi ro thì Ngân hàng có thể thu hồi được phần nào vốn nhờ thanh lý tài sản đảm bảo Tuy nhiên đó chỉ là tình thế bắt buộc, không Ngân hàng nào muốn thu hồi nợ thông qua tài sản đảm bảo Nhờ có tài sản đảm bảo mà Ngân hàng có thể hạn chế bớt rủi ro nâng cao chất lượng cho vay

- Tư cách, đạo đức của người vay

Đây cũng là một trong những yếu tố để các NHTM có thể hoàn thành các thủ tục vay vốn Dựa vào đây, các ngân hàng có thể đánh giá được mục đích mục đích sử dụng vốn của khách hàng, khả năng trả nợ trong quá khứ để đưa ra quyết định cho vay đúng đắn Một người có tư cách đạo đức tốt thì sẽ

có động lực để trả nợ cho ngân hàng đúng hạn, đảm bảo chất lượng hoạt động cho vay của ngân hàng

Từ những yếu tố trên đặt ra cho các NHTM phải lựa chọn khách hàng để đầu tư, phải kiểm tra, thẩm định trước khi cho vay giám sát chặt chẽ quá trình

sử dụng vốn vay, có vậy mới đảm bảo được chất lượng cho vay

- Ngoài ra còn có các nhân tố khách quan khác:

+ Môi trường kinh tế

Để ngân hàng có thể huy động được nhiều vốn mở rộng cho vay ngắn hạn phục vụ cho việc phát triển kinh tế thì cần có một nền kinh tế ổn định

Nền kinh tế ổn định, tăng trưởng mạnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng khi thực hiện hoạt động vay ngắn hạn Cùng với đó, quá trình sản xuất kinh doanh của khách hàng được tiến hành hoàn toàn bình thường, không bị ảnh hưởng của yếu tố lạm phát, khủng hoảng, làm khả năng vay và trả nợ vay ngắn hạn không bị biến động lớn Ngược lại, một nền kinh tế có nhiều biến động sẽ ảnh hưởng đến sức mua của người dân, khả năng phát triển sản xuất kinh doanh sẽ bị hạn chế, từ đó tác động xấu đến khả năng thu hồi vốn cho vay ngắn hạn của ngân hàng

+ Môi trường xã hội – chính trị

Môi trường chính trị đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng Tính ổn định về chính trị trong nước sẽ là một trong những nhân tố thuận lợi cho các doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh hoạt động kinh doanh có hiệu quả Nếu xảy ra các diễn biến gây bất ổn chính trị như: chiến tranh, xung đột đảng phái, cấm vận, bạo động, biểu tình, bãi công,…có thể làm cho hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hoá bị đình trệ, dẫn đến những thiệt hại cho doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh và cả nền kinh tế Như vậy, những món tiền khách hàng vay ngắn hạn tại ngân hàng sẽ khó được hoàn trả đầy đủ và đúng hạn, ảnh hưởng xấu đến chất lượng cho vay ngắn hạn

+ Môi trường pháp lý

Pháp luật là nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cho vay ngắn hạn Nếu hệ thống pháp luật ban hành không đầy đủ, không đồng bộ, các văn bản pháp luật còn nhiều mâu thuẫn trong khi thực hiện và chưa thật phù hợp với các ban ngành, các đơn vị có liên quan đến hoạt động cho vay ngắn hạn thì có ảnh hưởng tới chất lượng cho vay ngắn hạn

Pháp luật còn là cơ sở pháp lý để giải quyết mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế Các doanh nghiệp cũng như các ngân hàng phải tuân thủ những quy định nghiêm chỉnh của pháp luật thì hiệu quả và lợi ích sẽ được đảm bảo Môi trường pháp luật này luôn được điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện hơn để nó ngày càng phù hợp hơn với sự phát triển chung của nền kinh tế, trong đó có

hệ thống ngân hàng

+ Các nhân tố khác

Ngoài các nhân tố nêu trên, hiệu quả của công tác cho vay của ngân hàng còn chịu ảnh hưởng nhiều của các nhân tố chủ quan, khách quan khác như: thái độ phục vụ khách hàng, đạo đức xã hội, trang thiết bị phục vụ hoạt động hay những yếu tố môi trường như thời tiết, bệnh dịch