KỸ NĂNG QUẢN LÝ RỦI RO TRONG XÂY DỰNG - KÈM VIDEO BÀI GIẢNG

Rủi ro là gì?“Rủi ro dự án là một sự kiện không chắc chắn hoặc điều kiện mà, nếu nó xảy ra, có một tác động tích cực hay tiêu cực vào các mục tiêu của dự án (Nguồn : PMI 6th Edition).Rủi ro của dự án xây dựng:Rủi ro xây dựng có thể được xác định như bất kỳ sự mất mát nào có thể xảy ra. Vì mỗi dự án xây dựng khác nhau, mỗi dự án đều có nhiều rủi ro khác nhau. Để đảm bảo thành công của một dự án, ta phải có khả năng nhận ra và đánh giá những rủi ro đó. Và sau đó phải có khả năng quản lý những rủi ro (www. Suretylearn.org).

RISK MANAGEMENT IN CONSTRUCTION

Trình bày: LÊ HUỆ

Kỹ sư Kiến tạo & Công Chánh Hardskills in Project Management - PMI

Scrum Master

Sau khi kết thúc chuyên đề học viên có thể thực hiện được:

do mình quản lý

 Thực hiện việc phân tích, đánh giá và phòng

ngừa rủi ro trong dự án.

I NỘI DUNG QUẢN LÝ RỦI RO

II ÁP DỤNG VÀO THỰC TIỄN

 Rủi ro là gì?

“Rủi ro dự án là một sự kiện không chắc chắn hoặc điều kiện mà, nếu nó xảy ra, có một tác động tích cực hay tiêu cực vào các mục tiêu của

dự án (Nguồn : PMI- 6 th Edition).

Rủi ro xây dựng có thể được xác định như bất

kỳ sự mất mát nào có thể xảy ra Vì mỗi dự án xây dựng khác nhau, mỗi dự án đều có nhiều rủi

ro khác nhau Để đảm bảo thành công của một

dự án, ta phải có khả năng nhận ra và đánh giá những rủi ro đó Và sau đó phải có khả năng quản lý những rủi ro (www Suretylearn.org).

 Các yếu tố của rủi ro

Sự kiện rủi ro

Điều kiện rủi ro

 Những rủi ro đã biết: Là những rủi ro được nhận dạng

và phân tích khiến cho có thể đưa ra những kế hoạchứng phó hoặc dự phòng cho chúng

 Những rủi ro chưa biết: Là những rủi ro không thể quản

lý được một cách chủ động trước, do đó chỉ có thể ấnđịnh cho chúng một khoảng dự phòng quản lý

TIẾN TRÌNH QUẢN LÝ RỦI RO

8 6 Thực hiện phòng ngừa rủi ro

8.7 Theo dõi rủi ro

CÁC TIẾN TRÌNH QUẢN LÝ RỦI RO

1 Lập kế hoạch quản lý rủi ro: Định rõ các hoạt động quản lý

rủi ro của dự án được thực hiện như thế nào

2 Nhận dạng rủi ro: Xác định những rủi ro nào có thể ảnh

hưởng đến dự án và ghi thành tài liệu các đặc tính củachúng

3 Phân tích định tính rủi ro: Sắp xếp ưu tiên các rủi ro để

phân tích hoặc hành động thêm nữa bằng cách đánh giá

và tổng hợp các khả năng xảy ra và tác động của chúng

4 Phân tích định lượng rủi ro: Phân tích bằng số liệu tác

động của các rủi ro đã nhận dạng đối với các mục tiêutoàn bộ của dự án

5 Lập kế hoạch ứng phó rủi ro: Phát triển các phương án

và hành động để nâng cao các cơ hội và giảm bớt các đedọa đến các mục tiêu dự án

6 Thực hiện phòng ngửa rủi ro: Thực hiện theo Kế hoạch

đã lập

7 Kiểm soát rủi ro: Thực hiện các kế hoạch ứng phó rủi ro,

theo dõi các rủi ro đã nhận dạng, giám sát các rủi ro cònsót lại, nhận dạng các rủi ro mới và đánh giá tính hiệuquả của các quá trình về rủi ro trong suốt dự án

 Sổ đăng ký rủi ro/ Risk Register:

• Tài liệu bao gồm các kết quả của phân tích định tính,định lượng và kế hoạch ứng phó với rủi ro

• Nêu chi tiết tất cả những rủi ro đã được nhận dạng, baogồm mô tả, phân loại, nguyên nhân, khả năng xảy ra, sựtác động đến mục tiêu dự án, những người chịu tráchnhiệm ứng phó, tình trạng hiện tại

1 LẬP KẾ HOẠCH RỦI RO

Kế hoạch quản lý rủi ro là quá trình xác định làm thế nào đểtiến hành các hoạt động quản lý rủi ro cho một dự án

DỮ LIỆU ĐẦU VÀO

 Kế hoạch quản lý dự án

 Bản tóm lược dự án

 Danh sách các bên liên quan

 Yếu tố môi trường kinh doanh

 Tài sản quá trình của tổ chức

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Kỹ thuật phân tích/Analytical Techniques

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Ý kiến chuyên gia/Expert Judment

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Hội họp/Meeting

DỮ LIỆU ĐẦU RA

 Kế hoạch quản lý rủi ro:

• Phương pháp : Quản lý rủi ro như thế nào

CÁCH PHÂN LOẠI RỦI RO

Phạm vi

• Bên ngoài:

Qui định, môi trường, chính phủ, thay đổi trên thị trường

• Bên trong:

Thay đổi về thời gian, chi phí, phạm vi, thiếu kinh nghiệm, lập kế hoạch kém, đội ngũ, con người, vật liệu, thiết bị

• Khách hàng của khách hàng

• Nhà cung ứng

• Phản kháng với thay đổi

• Khác biệt về văn hóa.

CÁCH PHÂN LOẠI RỦI ROTRONG DỰ ÁN XÂY DỰNG

1 Rủi ro trong các Phòng ban quản lý

2 Rủi ro trong Quy hoạch

3 Rủi ro trong lập Dự án đầu tư

4 Rủi ro trong đền bù giải tỏa

5 Rủi ro trong chọn thầu

6 Rủi ro trong Khảo sát xây dựng

7 Rủi ro trong Thiết kế

8 Rủi ro trong thi công

9 Rủi ro trong bảo trì vận hành công trình …

NHẬN DẠNG RỦI RO TRONG DỰ ÁN XÂY DỰNG

Rủi ro Trong lập DAĐT

Rủi ro Trong khảo sát

Rủi ro Trong thiết kế

Rủi ro Trong chọn thầu

Rủi ro Trong thi công

Rủi ro Trong hợp đồng

Rủi ro từng công việc Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc

RỦI RO TRONG

NHẬN DẠNG RỦI RO TRONG TỔ CHỨC THI CÔNG

Rủi ro Phòng chọn thầu

Rủi ro Phòng kỹ thuật

Rủi ro Phòng KTKH

Rủi ro Phòng thi công

Rủi ro từng công việc

Rủi ro Phòng KTQT

Rủi ro Phòng cơ điện

Rủi ro Phòng dự án

Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc

Rủi ro từng công việc Rủi ro từng công việc

RỦI RO TRONG C.TY

VÍ DỤ: MỘT VÀI RỦI RO TRONG QUẢN LÝ DỰ ÁN

1.Chi phí dự án cuối cùng vượt quá ngân sách dự án

2 Dự án hoàn thành muộn

3 Thời tiết bất lợi

4 Thiếu nguồn tài nguyên

5 Nhà thầu không thực hiện

6 Rủi ro từ hợp đồng

7 Nhận thức kém của công chúng về dự án

8 An toàn kém

9 Phát sinh chi phí quá mức hoặc không cần thiết cho dự án

10 Một nhà thầu hoặc nhà cung cấp lớn trở nên phá sản

VÍ DỤ: MỘT VÀI RỦI RO TRONG THI CÔNG

I MỗI công việc thi công đều có rủi ro, nhà thầu phải đưa

vào Biện pháp thi công để phòng ngừa, ví dụ như:

 Thi công bê tông cốt thép nhà cao tầng (ví dụ việc thicông BTCT có các rủi ro: Nứt và thấm, bê tông không đạtcường độ, bê tông bị võng và không thẳng đứng, tai nạnsụp giàn giáo…)

 Thi công cọc khoan nhồi

 Thi công đào móng

 Thi công tường vây…

Trong biện pháp thi công phải nêu tất cả những rủi ro quantrọng, xếp theo ưu tiên, mỗi rủi ro phải có tối thiểu 2 giải phápphòng ngừa

Trong quá trình thi công phải thực hiện những giải phápphòng ngừa, theo dõi và báo cáo kết quả phòng ngừa rủi ro

Template- BPTC Template- Danh mục rủi ro

VÍ DỤ: MỘT VÀI RỦI RO TRONG THI CÔNG

II Ngoài những công việc thi công, rủi ro còn tiềm ẩn trong

tổ chức chung trong quản lý xây dựng như:

1 Kế hoạch cấp nhiên liệu muộn

2 Thay đổi yêu cầu các nguồn lực bổ sung

3 Sự lựa thiết bị thi công không phù hợp

4 Khu vực xây dựng không đủ lớn

5 Tranh chấp hợp đồng giữa Chủ đầu tư và các nhà thầu

6 Móng đào sạt lở

7 Thiết kế chống đỡ hệ thống không đúng

8 Lỗi phương pháp thi công dẫn đến trì hoãn

9 Sai sót trong điều tra số lượng

10.Không đạt được yêu cầu về chất lượng

VÍ DỤ: MỘT VÀI RỦI RO TRONG THI CÔNG-TT

11.Thiết kế sai sẽ không hoàn tất hoặc chính xác

12.Rủi ro do hỏa hoạn do thi công hay chất thải13.Xác định thiệt hại không đủ để bù đắp chi phí nếu dự

18.Rủi ro từ hợp đồng19.Đóng cửa giao thông làm chậm tiến độ20.Việc phá hủy môi trường

VÍ DỤ: MỘT VÀI RỦI RO TRONG THI CÔNG -TT

21.Các bộ phận đặc biệt hoặc thiết bị sản xuất chậm trễ22.Vấn đề chậm trễ của nhà thầu phụ

23 Nhà thầu phụ có vấn đề về tài chính24.Trộm cắp ở công trường

25.Chất thải nguy hại được tìm thấy ở vị trí

26.Các cổ vật khảo cổ dưới công trình

27.Các tiện ích chôn ngầm không xác định được

28.Nước sử dụng không đạt yêu cầu

29.Công việc hoặc thiết kế mất nhiều thời gian30.Làm việc trên cao và các mối nguy hiểm dẫn đến chậmtrễ và tăng chi phí

Vì thế trước khi triển khai dự án, nhà thầu dựa trên danh sáchrủi ro này tiến hành đánh giá và có giải pháp phòng ngừa,theo dõi ngay từ đầu

2 NHẬN DẠNG RỦI RONhận dạng rủi ro là quá trình xác định các rủi ro có thể ảnhhưởng đến dự án và tài liệu về đặc điểm của họ Các lợi íchquan trọng của quá trình này là tài liệu về các rủi ro hiện có

và những kiến thức và khả năng nó cung cấp cho nhóm dự

án để dự đoán các sự kiện

DANH MỤC RỦI RO

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Xem xét tài liệu/Documentation Reviews

• Xem xét tài liệu: Bao gồm dự án, hợp đồng, kế hoạch,thiết kế, bài học kinh nghiệm…

• Kỹ thuật thu thập thông tin: Brainstorming, Delphi,Interview, phân tích nguyên nhân gốc …

• Phân tích SWOT: Strength, Weaktness, Opportunity,Threat

• Phân tích danh sách kiểm tra: Giúp nhận dạng các rủi ro

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Động nảo/BrainstormingMục đích của động nảo là nhằm đạt được một danh sáchtoàn diện các rủi ro của dự án Những ý kiến rủi ro đượcsinh ra dưới sự dẫn dắt của người điều khiển, hoặc dướidạng tư do đóng góp theo truyền thống hoặc sử dụng kỹthuật phỏng vấn số đông

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Kỹ thuật DelphiChuyên gia về rủi ro dự án tham gia trong kỹ thuật này mộtcách ẩn danh Một người điều phối sử dụng một bản câuhỏi để hỏi ý kiến về các rủi ro quan trọng của dự án Cáctrả lời được tổng kết và sau đó chuyển lại cho các chuyêngia để có nhận xét thêm Sự đồng thuận có thể đạt sau vàilần như thế này

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Phân tích nguyên nhân gốc rể/Root Cause Analysis

Là một kỹ thuật riêng biệt để nhận dạng một vấn đề, pháthiện nguyên nhân cơ bản và phát triễn các hành độngngăn ngừa

 Phân tích giả định/Assumption AnalysisPhân tích giả định thăm dò sự hợp lý của các giả định mộtkhi chúng được áp dụng cho dự án Nó nhận dạng các rủi

ro cho dự án từ sự không chính xác, không ổn định, khôngnhất quán hay không đầy đủ các giả định

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Kỹ thuật danh sách kiểm tra/ Checklist AnalysisDanh sách kiểm tra để nhận dạng rủi ro có thể được phát triểndựa trên thông tin và kiến thức quá khứ được tích lũy từnhững dự án tương tự trước đó hoặc các nguồn thông tinkhác

Danh sách kiểm tra nên được xem lại khi kết thúc dự án đểkết hợp với bài học kinh nghiệm và được cải tiến để sủ dụngtương lai

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Biểu đồ nguyên nhân và hậu quả/ Cause and EffectDiagram

Còn được gọi là biểu đồ xương cá, thể hiện các yếu tố khácnhau, có thể kết nối như thế nào đến những vấn đề hay tácđộng tiềm ẩn

Một nguyên nhân gốc rễ có thể lộ ra bằng cách liên tiếp đặtcâu hỏi “tại sao” hay “như thế nào” dọc theo một trong cácđường trên biểu đồ

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Lưu đồ quá trình hay hệ thống/System or ProcessFlow charts

Chúng thể hiện các thành phần khác nhau của một hệthống quan hệ với nhau như thế nào và cơ chế tạo rakết quả

Tất cả các lưu đồ để thể hiện các hoạt động, điểm quyếtđịnh và trình tự của các quá trình

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Biểu đồ ảnh hưởng/Influence Diagram

Là những trình bày đồ họa của các trạng thái, thể hiện cáctác động hệ quả, trình tự xảy ra của các sự kiện và cácquan hệ khác giữa các biến số và kết quả

Thể hiện các rủi ro tác động như thế nào đến một rủi rokhác: củng cố (+) giảm thiểu (-) Điểm mạnh của kỹ thuậtnày là nhận dạng các vòng lặp của sự tác động

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

Phân tích SWOT: Phân tích SWOT là một trong 5 bước tạothành chiến lược sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp,bao gồm: xác lập tôn chỉ của doanh nghiệp, phân tích SWOT,xác định mục tiêu chiến lược, hình thành các mục tiêu và kếhoạch chiến lược, xác định cơ chế kiểm soát chiếnlược SWOT là tập hợp viết tắt những chữ cái đầu tiên của các

từ tiếng Anh: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểmyếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức) - là một

mô hình nổi tiếng trong phân tích kinh doanh của doanhnghiệp

Sổ theo dõi rủi ro/Risk Register

3 PHÂN TÍCH ĐỊNH TÍNH RỦI ROPhân tích định tính rủi ro là quá trình ưu tiên các rủi ro đểphân tích, hành động hơn nữa bằng cách đánh giá xác suất

và tác động Các lợi ích quan trọng của quá trình này là nócho phép các nhà quản lý dự án để giảm mức độ không chắcchắn và tập trung vào rủi ro ưu tiên cao

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

rủi ro

•Phân tích chính xác dữ liệu.

•Xác định:

 Phạm vi hiểu biết về rủi ro.

 Dữ liệu sẵn có

về rủi ro.

 Chất lượng dữ liệu.

Phân loại rủi ro

•Phân nhóm các rủi

ro theo nguyên nhân.

•Cho phép loại bỏ nhiều rủi ro cùng một lúc, bằng cách loại bỏ một nguyên nhân.

Đánh giá tính khẩn cấp của rủi ro

•Lưu ý những rủi ro nhanh chóng đưa qua quá trình xử lý.các rủi ro khẩn cấp có thể đưa qua quá trình ứng phó

mà không cần phân tích.

•Giám đốc dự án có thể xem xét khẩn cấp và mức độ tổng thể của rủi ro .

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Thang đo xác suất & tác động:

5 mức: Rất thấp, Thấp, trung bình, Cao, Rất caoHay khung điểm 10: 1÷2, 3÷4, 5÷6, 7÷8, 9÷10

•Để từng người liệt kê xác suất và tác động của từng rủi ro bằng cách sử dụng thang

đo đã định trước.

•Tìm được giá trị trung bình của các xác suất và tác động của từng rủi ro.

•Yêu cầu thành viên xem qua tất

cả các rủi ro, đánh dấu những rủi

ro cần thiết thảo luận.

•Xác định những rủi ro nào cần thêm thông tin hoặc loại bỏ được xem như không còn giá trị.

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Tính điểm cho rủi ro:

• Điểm rủi ro riêng lẻ: Điểm = Xác suất x tác động

• Điểm rủi ro cho dự án:

 Cộng điểm tất cả rủi ro riêng lẻ

 Chia tổng điểm cho số rủi ro

Lựa chọn 1

•Bất cứ rủi ro nào

có một con số về điểm rủi ro sẽ chuyển đến giai đoạn tiếp theo.

Lựa chọn 2

•Tạo hoặc yêu cầu ma trận tiêu chuẩn về xác suất và tác động cho

dự án.

•Bất cứ rủi ro nào rơi vào vùng định trước,

sẽ tự động chuyển đến quá trình tiếp theo.

Lựa chọn 3

•Sử dụng biểu đồ xếp hạng rủi ro đã tạo ra

và chọn ra những rủi

ro nào nên được tiếp tục xử lý.

Rủi ro Đe dọa/

cơ hội Xác suất(P) Tác động(I) Điểm sốPxI Xếp hạng Điểmrủi ro

4 PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG RỦI ROPhân tích định lượng rủi ro là quá trình phân tích số lượngcác tác động của rủi ro được xác định trên các mục tiêu tổngthể của dự án Các lợi ích quan trọng của quá trình này là nótạo ra thông tin rủi ro định lượng để hỗ trợ việc ra quyết định,nhằm giảm bớt sự không chắc chắn của dự án.

Mục đích Phương pháp, Kỹ thuật

 Xác định rủi ro nào xác

đáng để ứng phó

 Xác định rủi ro tổng thể của dự án  Phỏng vấnƯớc chi phí & thời

gian

 Kỹ thuật Delphi

 Hồ sơ quá khứ

 Ý kiến chuyên gia

 Phân tích giá trị tiền

tệ mong đợi

 Cây Quyết định

 Phân tích độ nhạy

 Phân tích mô hình hóa và giả lập.

Xác định xác suất định

lượng để đạt được mục

tiêu của dự án

 Xác định khoảng dự phòng chi phí và thời gian

 Nhận dạng các rủi ro cần

chú ý nhất

 Tạo ra những mục tiêu, phạm vi, chi phí, tiến độ thực hiện và khả năng đạt được

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Phân tích giá trị tiền tệ mong đợi/Expectedmonetary value analysis:

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Cây quyết định/Decision tree:

Failure 35% probability & $ 120.000 impact

Pass

No impact

Failure 70% probability & $ 450.000 impact

Pass

No impact

Prototype Setup cost

$200.000

No Prototype Setup cost $ 0

Nút quyết định Nút cơ hội

Prototype: 35% x 120.000+200.000 =

$242.000

No prototype: 70% x 450.000 =

$315.000

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Phân bổ xác suất/probability distributionPhân bổ xác suất được sử dụng rộng rãi trong mô hình hóa

và giả lập để biểu diễn sự không chắc chắn của các giá trị.Những sự phân bổ này miêu tả các hình dạng tương thíchvới các dữ liệu được xây dựng một cách tiêu biểu trong phântích định lượng

Beta và phân phối tam giác thường được sử dụng trong phân tích rủi ro định lượng Các số liệu thể hiện trong hình bên trái (Beta Distribution) là một ví dụ của một gia đình phân phối

đó được xác định bởi hai "thông số hình học" Khác phân phối thường được sử dụng bao gồm đồng phục, bình thường và lognormal Trong các biểu đồ ngang (X) trục đại diện cho các giá trị có thể có của thời gian hay chi phí và theo chiều dọc (Y) trục đại diện cho khả năng tương đối.

CÔNG CỤ & KỸ THUẬT

 Mô hình hóa & giả lập/Modeling and simulationMột giả lập của dự án sử dụng một mô hình để chuyển tảinhững điều không chắc chắn đã được chi tiết cụ thể vàotác động tiềm ẩn lên các mục tiêu của dự án Các giả lậpđược lặp lại được tiến hành điển hình bằng cách sử dụng

kỹ thuật Monter Carlo

Chúng ta có thể hình dung mô hình như một vở kịch :chúng ta có phần trang trí sân khấu, các diễn viên, cáckịch bản và các mối quan hệ qua lại