Trong đó, hợp đồng tương lai sẽ là sản phẩm chứng khoán phái sinh đầu tiên được niêm yết và giao dịch trên thị trường Việt Nam, cụ thể là Hợp đồng tương lai trên chỉ số cổ phiếu VN30 và
Trang 1H c ph ọc ph ần “Đ U T TÀI CHÍNH” ẦU TƯ TÀI CHÍNH” Ư TÀI CHÍNH”
Chủ đề lựa chọn: “Thực trạng và giải pháp đầu tư chứng khoán phái sinh ở Việt Nam”
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cuộc khủng hoảng kinh tế bắt đầu từ cuối năm 2008 đến nay đã gây ra không ít những cú sốc kinh tế lớn, những biến động kinh tế bất thường xảy ra không ít Sự biến động giá cả như: giá xăng dầu, tỷ giá đồng ngoại tệ, giá vàng,… Đi kèm theo đó chính là sự gia tăng mức độ rủi ro trong hoạt động tài chính của các nhà đầu tư, các doanh nghiệp kể cả hoạt động trong nước và hoạt động xuất nhập khẩu
Chính lúc này, sự quan tâm của các nhà đầu tư tới một công cụ tài chính nhằm phòng chống, giảm thiểu được những rủi ro, những biến động của thị trường ngày càng lớn Yêu cầu này tăng cũng đồng nghĩa cần phải hình thành thị trường chứng khoán phái sinh để có thể đáp ứng được nhu cầu trên Các công cụ chứng khoán phái sinh phát triển không những có ý nghĩa trong việc phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro Mà nó cũng là cơ sở nền tảng cho sự phát triển của thị trường chứng khoán nói riêng và các hoạt động tài chính nói chung
2 Các loại chứng khoán phái sinh
– Hợp đồng kỳ hạn: là một thỏa thuận giữa hai bên tham gia để mua và bán một loại tài sản ở một
thời điểm nhất định trong tương lai với mức giá được xác định trước ngay ở thời điểm hiện tại
– Hợp đồng tương lai: là hợp đồng kỳ hạn được chuẩn hóa, niêm yết và giao dịch trên Sở giao dịch
chứng khoán
– Hợp đồng quyền chọn: Người nắm giữ hợp đồng quyền chọn có quyền, nhưng không có nghĩa vụ,
mua hoặc bán một loại tài sản cơ sở tại một thời điểm nhất định trong tương lai theo mức giá được xác định trước Người bán hợp đồng có nghĩa vụ thực hiện giao dịch khi người nắm giữ hợp đồng chọn thực hiện quyền Hợp đồng quyền chọn bao gồm quyền chọn mua và quyền chọn bán
– Hợp đồng hoán đổi: Hợp đồng hoán đổi là một thỏa thuận giữa hai bên về việc hoán đổi các dòng
tiền phát sinh từ các công cụ tài chính trong tương lai Hợp đồng sẽ quy định rõ thời điểm hoán đổi dòng tiền và phương pháp tính toán cụ thể
Trong đó, hợp đồng tương lai sẽ là sản phẩm chứng khoán phái sinh đầu tiên được niêm yết và giao dịch trên thị trường Việt Nam, cụ thể là Hợp đồng tương lai trên chỉ số cổ phiếu (VN30 và HNX30) và Hợp đồng tương lai trên trái phiếu chính phủ (kỳ hạn 5 năm) Các sản phẩm này được lựa chọn trước tiên do tính chất sản phẩm đơn giản, tài sản cơ sở đều là các công cụ có độ rủi ro thấp và có tính đại diện cao Nguyên tắc giao dịch Hợp đồng tương lai cũng không quá khác biệt so với giao dịch
cổ phiếu trên thị trường cơ sở
Trang 2Ch s VN30 là ch s đ i di n cho 30 c phi u niêm y t trên sàn HOSE, có v n hóa thạnh Thắng ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh
trư ng và thanh kho n cao nh t cùng các y u t kỹ thu t khác, chi m 80% t ng giá tr v n hóaảo Trinh ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh
và 60% t ng giá tr giao d ch toàn th trổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ị Bảo Trinh ị Bảo Trinh ư ng Ngoài ra ch s VN30 đã được điều chỉnh để tínhc đi u ch nh đ tínhều chỉnh để tính ể tính toán d a trên t l c phi u l u hành t do có đi u ch nh, đ ng th i có gi i h n quy mô v nện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ư ều chỉnh để tính ồng ới hạn quy mô vốn ạnh Thắng hóa t i đa (10%) c a m i c phi u trong r ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ỗi cổ phiếu trong rổ ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
Thông s HĐTL ch s VN30 ố HĐTL chỉ số VN30 ỉ số VN30 ố HĐTL chỉ số VN30
B ng thông s dảo Trinh ưới hạn quy mô vốni đây sẽ mô t các tiêu chí c n bi t khi tham gia giao d ch đ i v i m tảo Trinh ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ới hạn quy mô vốn ột HĐTL VN30:
Mô tả H p đ ng t ợp đồng tương lai VN30 ồng tương lai VN30 ương lai VN30 ng lai VN30
Tên h p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng H p đ ng tợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai ch s VN30
Mã h p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng VN30F
Tài s n c sảo Trinh ơng lai chỉ số VN30 ở Ch s VN30
H s nhânện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị 100.000 đ ngồng
Quy mô h p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng 100.000 đ ng x đi m ch s c sồng ể tính ơng lai chỉ số VN30 ở
Tháng đáo h nạnh Thắng Tháng hi n t i, tháng k ti p, hai tháng cu i 02 quý ti p theoện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ạnh Thắng ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
Phương lai chỉ số VN30ng th c giao d chức giao dịch ị Bảo Trinh Kh p l nh & th a thu nới hạn quy mô vốn ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ỏa thuận ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa
Th i gian giao d chị Bảo Trinh Phiên ATO: 8h45’ – 9h00’
Phiên liên t c sáng: 9h00’ – 11h30’ục sáng: 9h00’ – 11h30’
Phiên liên t c chi u: 13h00’ – 14h30’ục sáng: 9h00’ – 11h30’ ều chỉnh để tính Phiên ATC: 14h30’ – 14h45’
Biên đ giao đ ng giáột ột ± 7%
Bưới hạn quy mô vốnc giá 0,1 đi m ch s (tể tính ương lai chỉ số VN30ng đương lai chỉ số VN30ng 10.000 đ ng)ồng
Đ n v giao d chơng lai chỉ số VN30 ị Bảo Trinh ị Bảo Trinh 01 H p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng
KLGD t i thi uể tính 01 H p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng
Ngày GD cu i cùng Ngày Th Năm th ba trong tháng đáo h n (15/10 – 19/11 –ức giao dịch ức giao dịch ạnh Thắng
17/12) Ngày thanh toán cu i cùng Ngày làm vi c li n sau ngày giao d ch cu i cùng ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ều chỉnh để tính ị Bảo Trinh
Phương lai chỉ số VN30ng th c thanh toánức giao dịch Thanh toán b ng ti nằng tiền ều chỉnh để tính
Phương lai chỉ số VN30ng pháp xác đ nh giáị Bảo Trinh
thanh toán cu i cùng
Giá tr đóng c a c a ch s c s t i ngày giao d ch cu i cùng c aị Bảo Trinh ửa của chỉ số cơ sở tại ngày giao dịch cuối cùng của ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ơng lai chỉ số VN30 ở ạnh Thắng ị Bảo Trinh ủa mỗi cổ phiếu trong rổ
H p đ ng tợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai
Giá tham chi uếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị Giá thanh toán cu i ngày c a ngày giao d ch li n trủa mỗi cổ phiếu trong rổ ị Bảo Trinh ều chỉnh để tính ưới hạn quy mô vốnc ho c giá lýặc giá lý
thuy t (trong ngày giao d ch đ u tiên)ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ần biết khi tham gia giao dịch đối với một
u đi m HĐTL ch s VN30
Ư TÀI CHÍNH” ểm HĐTL chỉ số VN30 ỉ số VN30 ố HĐTL chỉ số VN30
- Công khai minh b ch: HĐTL ho t đ ng trong khuôn kh pháp lý, đ y đ các quy chạnh Thắng ạnh Thắng ột ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị quy trình Đ m b o cho vi c niêm y t, giao d ch, bù tr thanh kho n Đi u này giúp cho thảo Trinh ảo Trinh ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ảo Trinh ều chỉnh để tính ị Bảo Trinh
trư ng có th ho t đ ng m t cách công khai, minh b ch và an toàn.ể tính ạnh Thắng ột ột ạnh Thắng
- Giao d ch d dàng, thu n ti n, cho phép giao d ch T0: Giao d ch HĐTL tị Bảo Trinh ễn Mạnh Thắng ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ị Bảo Trinh ương lai chỉ số VN30ng t như giao d ch c phi u Nhà đ u t hoàn toàn có th đ t l nh mua - bán các lo i h p đ ng tị Bảo Trinh ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ể tính ặc giá lý ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ạnh Thắng ợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai
d a vào d đoán v th trều chỉnh để tính ị Bảo Trinh ư ng đ thu v l i nhu n.ể tính ều chỉnh để tính ợc điều chỉnh để tính ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa
- C h i ki m l i khi th trơng lai chỉ số VN30 ột ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ư ng CK gi m đi m: Nhà đ u t có th tham gia vào v th bánảo Trinh ể tính ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ể tính ị Bảo Trinh ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
Trang 3h p đ ng tợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai b t kỳ lúc nào v i đi u ki n duy nh t c n đáp ng là n p đ s lới hạn quy mô vốn ều chỉnh để tính ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ức giao dịch ột ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ược điều chỉnh để tínhng ký quỹ yêu c u trần biết khi tham gia giao dịch đối với một ưới hạn quy mô vốnc khi tham gia h p đ ng Khi ch s gi m đúng nh d đoán, nhà đ u t sẽ có đợc điều chỉnh để tính ồng ảo Trinh ư ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ược điều chỉnh để tínhc
l i nhu n t giao d ch bán h p đ ng tợc điều chỉnh để tính ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa ừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ị Bảo Trinh ợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai c a mình.ủa mỗi cổ phiếu trong rổ
- Đòn b y cao mà không m t phí vay Margin: s h p d n ch y u c a phái sinh n m # ẫn chủ yếu của phái sinh nằm ở ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ằng tiền ở
m c sinh l i r t cao V i m c đòn b y cao, khi n cho s lãi nh n đức giao dịch ới hạn quy mô vốn ức giao dịch # ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa ược điều chỉnh để tínhc có th l n h n nhi u soể tính ới hạn quy mô vốn ơng lai chỉ số VN30 ều chỉnh để tính
v i đ u t vào c phi u Tuy nhiên, n u d đoán c a nhà đ u t không chính xác, sẽ gây ra t nới hạn quy mô vốn ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
th t và thi t h i Chính vì th , nhà đ u t c n theo dõi th trện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ạnh Thắng ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ị Bảo Trinh ư ng ch t chẽ khi n m gi h pặc giá lý ắng ữ hợp ợc điều chỉnh để tính
đ ng tồng ương lai chỉ số VN30ng lai
HĐTL trái phi u chính ph ếu chính phủ ủ
HĐTL trái phi u chính ph (HĐTL TPCP) là lo i h p đ ng tếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ạnh Thắng ợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai có tài s n c s làảo Trinh ơng lai chỉ số VN30 ở
m t trái phi u chính ph Tột ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ương lai chỉ số VN30ng t nh các lo i h p đ ng tư ạnh Thắng ợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai khác, h p đ ng tợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai trái phi u chính ph là công c đếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ục sáng: 9h00’ – 11h30’ ược điều chỉnh để tínhc giao d ch trên m t s giao d ch t p trung v i nh ng đi uị Bảo Trinh ột ở ị Bảo Trinh ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa ới hạn quy mô vốn ữ hợp ều chỉnh để tính kho n chu n hóa Các y u t chu n hóa đó v c b n đảo Trinh # ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị # ều chỉnh để tính ơng lai chỉ số VN30 ảo Trinh ược điều chỉnh để tínhc nêu chi ti t trong b n mô t đ cếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ảo Trinh ảo Trinh ặc giá lý tính c a h p đ ng.ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ợc điều chỉnh để tính ồng
V i HĐTL TPCP, B Tài chính đã trình Chính ph c n thêm m t kho ng th i gian đ v nới hạn quy mô vốn ột ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ột ảo Trinh ể tính ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa hành th trị Bảo Trinh ư ng CKPS n đ nh trổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ưới hạn quy mô vốnc khi chính th c tri n khai s n ph m này.ức giao dịch ể tính ảo Trinh #
Thông s HĐTL trên trái phi u chính ph ố HĐTL chỉ số VN30 ếu chính phủ ủ
Mô tả HĐTL Trái phi u chính ph ếu chính phủ ủ
Tên h p đ ngợc điều chỉnh để tính ồng H p đ ng tợc điều chỉnh để tính ồng ương lai chỉ số VN30ng lai Trái phi u chính ph 05 nămếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ
Tài s n c sảo Trinh ơng lai chỉ số VN30 ở Trái phi u chính ph kỳ h n 5 năm, m nh giá 100.000 đ ng,ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ạnh Thắng ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ồng
lãi su t danh nghĩa 5%/năm, tr lãi đ nh kỳ cu i kỳ 12ảo Trinh ị Bảo Trinh tháng/l n, tr g c m t l n khi đáo h n.ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ảo Trinh ột ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ạnh Thắng
Tháng đáo h nạnh Thắng 03 tháng cu i 03 quý g n nh tần biết khi tham gia giao dịch đối với một
Bưới hạn quy mô vốnc giá 1,0 (tương lai chỉ số VN30ng đương lai chỉ số VN30ng 10.000 đ ng)ồng
Quy mô h p đ ng T l kýợc điều chỉnh để tính ồng ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
quỹ theo quy đ nh VSDị Bảo Trinh
1.000.000.000 đ ngồng
Gi i h n v thới hạn quy mô vốn ạnh Thắng ị Bảo Trinh ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị Theo quy đ nh c a VSDị Bảo Trinh ủa mỗi cổ phiếu trong rổ
Biên đ giao đ ng giáột ột ± 3% so v i giá tham chi uới hạn quy mô vốn ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
Ngày giao d ch cu i cùngị Bảo Trinh Ngày 15 c a tháng đáo h n ho c ngày giao d ch li n trủa mỗi cổ phiếu trong rổ ạnh Thắng ặc giá lý ị Bảo Trinh ều chỉnh để tính ưới hạn quy mô vốnc
n u ngày 15 là ngày nghếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị Giá thanh toán hàng ngày Theo quy đ nh c a VSDị Bảo Trinh ủa mỗi cổ phiếu trong rổ
Giá thanh toán cu i cùng Giá thanh toán cu i ngày t i ngày giao d ch cu i cùngạnh Thắng ị Bảo Trinh
Ngày thanh toán cu i cùng Ngày làm vi c th ba k t ngày giao d ch cu i cùngện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ức giao dịch ể tính ừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ị Bảo Trinh
Phương lai chỉ số VN30ng th c thanh toánức giao dịch Chuy n giao v t ch tể tính ật khác, chiếm 80% tổng giá trị vốn hóa
Trang 4u đi m c a s n ph m Ưu điểm của sản phẩm ểm của sản phẩm ủa sản phẩm ản phẩm ẩm
- TPCP là m t lo i ch ng khoán an toàn, có đ r i ro th p h n so v i các lo i ch ng khoánột ạnh Thắng ức giao dịch ột ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ơng lai chỉ số VN30 ới hạn quy mô vốn ạnh Thắng ức giao dịch
khác nh ng có quy mô giao d ch r t l n và c n tính chuyên nghi p cao.ư ị Bảo Trinh ới hạn quy mô vốn ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị
- Thu hút được điều chỉnh để tínhc nhi u nhà đ u t : HĐTL TPCP còn đều chỉnh để tính ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ược điều chỉnh để tínhc g i là HĐTL lãi su t dài h n, do đóọi là HĐTL lãi suất dài hạn, do đó ạnh Thắng
HĐTL TPCP không ch thu hút các ngân hàng thương lai chỉ số VN30ng m i n m gi , mà còn thu hút c nh ng nhàạnh Thắng ắng ữ hợp ảo Trinh ữ hợp
đ u t trong và ngoài nần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ưới hạn quy mô vốnc
- Phòng ng a r i ro: nhà đ u t có th phòng ng a r i ro giá tr trái phi u b gi m khi lãiừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ể tính ừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ủa mỗi cổ phiếu trong rổ ị Bảo Trinh ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ị Bảo Trinh ảo Trinh
su t tăng b ng cách bán HĐTL TPCP, nhà đ u t có ý đ nh mua trái phi u nh ng lo s giá tráiằng tiền ần biết khi tham gia giao dịch đối với một ư ị Bảo Trinh ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ư ợc điều chỉnh để tính
phi u sẽ tăng cũng có th phòng ng a b ng cách mua HĐTL TPCP.ếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ể tính ừ thanh khoản Điều này giúp cho thị ằng tiền
- Kích thích th trị Bảo Trinh ư ng trái phi u doanh nghi p phát tri nếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ện cho 30 cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE, có vốn hóa thị ể tính
3 S tài kho n giao d ch và các giá tr giao d ch ch ng khoán phái sinh ả ịch và các giá trị giao dịch chứng khoán phái sinh ịch và các giá trị giao dịch chứng khoán phái sinh ịch và các giá trị giao dịch chứng khoán phái sinh ứng khoán phái sinh
B ng t ng h p giao d ch h p đ ng t ản phẩm ổng hợp giao dịch hợp đồng tương lai VN30 2017-2020 ợp giao dịch hợp đồng tương lai VN30 2017-2020 ịch hợp đồng tương lai VN30 2017-2020 ợp giao dịch hợp đồng tương lai VN30 2017-2020 ồng tương lai VN30 2017-2020 ương lai VN30 2017-2020 ng lai VN30 2017-2020
Hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30
3 Khối lượng
Hợp đồng tương lai TPCP kỳ hạn 5 năm
3 Khối lượng
* Số hợp đồng tương lai được giao dịch
Tổng hợp 3 năm đi vào hoạt động, có gần 68 triệu hợp đồng tương lai được giao dịch
Trong năm đầu (10/8 – 31/12/2017), thị trường phái sinh chỉ ghi nhận hơn 1,1 triệu hợp đồng
được giao dịch Con số này tiếp tục tăng 20 lần, lên gần 22,2 triệu hợp đồng tương lai trong năm 2019
Tuy nhiên, thị trường phái sinh càng trở nên sôi động hơn trong năm 2020 khi thị trường cơ
sở biến động mạnh do tác động của đại dịch COVID-19 Chỉ trong 7 tháng đầu năm nay, tổng khối
lượng giao dịch đạt gần 25 triệu hợp đồng, tăng 12,3% so với thực hiện năm 2019
* Khối lượng giao dịch
Về khối lượng giao dịch bình quân phiên, trong 5 tháng đầu hoạt động năm 2017, khối lượng
Trang 5giao dịch bình quân trên thị trường chứng khoán phái sinh đạt 10.954 hợp đồng/phiên, tăng lên 78.791 hợp đồng/phiên trong năm 2018 7 tháng đầu năm nay, thanh khoản bình quân là 173.009 hợp đồng/phiên
Như vậy, thanh khoản bình quân phiên trên thị trường chứng khoán phái sinh gấp 16 lần sau 3 năm đi vào hoạt động
Sau 3 năm, khối lượng hợp đồng mở (open interest - OI) cũng đã tăng gấp 4,7 lần từ 8.077 hợp đồng vào thời điểm cuối năm 2017 lên 38.001 hợp đồng ngày 31/7/2020
Song song tăng trưởng về khối lượng giao dịch, giá trị giao dịch trên thị trường phái sinh liên tục thiết lập đỉnh mới Cụ thể, tổng giá trị giao dịch danh nghĩa trong năm 2018 trên thị trường phái sinh đạt 1,86 triệu tỉ đồng, năm 2019 là 1,97 triệu tỉ đồng và 7 tháng đầu năm 2020 là hơn 1,9 triệu tỉ đồng
* Số tài khoản giao dịch
Sự gia tăng về thanh khoản của thị trường phái sinh là hệ quả của việc thu hút nhà đầu tư tham gia vào thị trường này Tính đến cuối tháng 7/2020, toàn thị trường ghi nhận 132.274 tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh được mở
Con số này gấp 1,5 lần so với thời điểm cuối năm 2019, gấp 3 lần so với thời điểm đánh dấu 1 năm thị trường chứng khoán phái sinh đi vào hoạt động (tháng 8/2018) Điều này cho thấy nhà đầu tư đang quan tâm lớn hơn đến các lệnh "Long (Mua) - Short (Bán)" của thị trường phái sinh
* Số lượng các công ty cung cấp dịch vụ chứng khoán phái sinh
Không chỉ với các nhà đầu tư, số lượng các công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ chứng khoán phái sinh không ngừng gia tăng trong 3 năm qua
Với quy định về mức vốn điều lệ tối thiểu 600 tỉ đồng, 7 công ty cung cấp sản phẩm phái sinh khi thị trường phái sinh bắt đầu đi vào hoạt động gồm: Chứng khoán SSI, Chứng khoán VPBS), Chứng khoán Ngân hàng BIDV (BSC), Chứng khoán MB (MBS), Chứng khoán Bản Việt (VCSC), Chứng khoán TP HCM (HSC) và CTCP Chứng khoán VNDirect (VND)
Tuy nhiên, tính đến cuối tháng 7 năm nay, số lượng công ty chứng chứng khoán cung cấp dịch
vụ chứng khoán phái sinh tăng lên 19 đơn vị
Việc gia tăng số lượng công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ chứng khoán phái sinh sẽ đáp ứng nhu cầu về sự đa dạng sản phẩm tài chính từ các nhà đầu tư
4 Chiến lược giao dịch chứng khoán phái sinh áp dụng ở Việt Nam
Dù thị trường chứng khoán (TTCK) biến động theo chiều hướng nào, thì nhà đầu tư vẫn có thể tham gia kiếm lời từ các sản phẩm chứng khoán phái sinh Các nhà đầu tư cá nhân cần lưu ý đến các chiến thuật sau để có thể thành công trên TTCK phái sinh đầy hấp dẫn nhưng nhiều cạm bẫy:
- Quan trọng là thời điểm mở và đóng vị thế
Không chỉ khi đầu tư chứng khoán cơ sở, mà kể cả chứng khoán phái sinh, nhà đầu tư cần hiểu rõ trạng thái của nền kinh tế nóng hay lạnh Chúng ta đều biết TTCK cơ sở là “kim chỉ nam” của nền kinh tế - khi các cổ phiếu lớn thuộc nhóm VN30 thu hút mạnh dòng tiền, thì đó là lúc chúng ta
Trang 6thấy sự đi lên của VN-Index và đặc biệt là chỉ số VN30 Qua đó, chúng ta có nhiều cơ may để có thể
dự báo sự biến động của thị trường để từ đó đưa ra các quyết định giao dịch hợp lý
Các chiến thuật mua hay bán các HĐTL ngay tại lúc này cũng cần phải lưu ý xu hướng chính của thị trường và các xu hướng điều chỉnh ngắn hạn Nhiều nhà đầu tư đã ghi nhận những khoản lỗ lớn
và bất ngờ khi thị trường bước vào giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn
TTCK phái sinh khác với TTCK cơ sở khi mà yếu tố quyết định đôi khi lại là tâm lý TTCK
cơ sở có thể lên nhưng chiến lược giao dịch trong ngày lại cần phải chú ý đến các thời điểm mở và đóng vị thế
- Quản trị rủi ro
Các nhà giao dịch thành công hàng đầu thế giới như Paul Tudor Jones hay Bruce Kovner đều cho rằng chỉ những nhà đầu tư có được kỷ luật trong giao dịch mới có thể giữ được tiền và tích lũy được tài sản lớn theo thời gian
Nhà đầu tư đôi khi nhầm lẫn việc chỉ cần dự báo đúng xu hướng thị trường là kiếm được tiền nhưng lại quên mất rằng việc “đi lệnh” như thế nào mới là quan trọng hơn Cho dù các nhà đầu tư trẻ tuổi có thể sai ở một số nhận định trong quá trình giao dịch nhưng việc giao dịch ở mức độ vừa phải so với tổng giá trị tài sản là điều tối quan trọng Việc giảm vị thế một phần ở mức giá cao mới hay ở mức giá thấp sẽ mang lại cho nhà đầu tư nhiều cơ hội để mất ít tiền hơn nếu giao dịch sai xu hướng với VN30, hoặc giữ được lãi tốt nếu chỉ số VN30F1M vượt đỉnh ngắn hạn, nơi mà rất nhiều hợp đồng chặn bán tại mức giá đó
Việc ra quyết định sai trong quá trình giao dịch sẽ khó tránh khỏi, biết “cắt lỗ” đúng thời điểm
sẽ là chiến lược phòng ngừa rủi ro tốt nhất mà các nhà đầu tư cần phải học hỏi đầu tiên trước khi bước vào đầu tư chứng khoán phái sinh
- Chớp đúng thời cơ
Có lẽ ngoài việc quan tâm đến diễn biến, xu hướng của các chỉ số chứng khoán thế giới như
DJ hay S&P, Nikkei 225, CAC 40, Shanghai thì các nhà đầu tư cũng cần phải lưu ý các khung thời gian giao dịch trong ngày Các phiên mở, đóng cửa đầu ngày như các phiên ATO, ATC với những khung thời gian giảm là chủ yếu hoặc tăng là chủ yếu ở các phiên sáng kèm theo diễn biến quá mức Vượt qua các mốc điểm cân bằng trong ngày cũng sẽ khiến nhà đầu tư có thể đưa ra chiến lược giao dịch đối nghịch để hướng lợi từ việc chênh lệch giá
Nếu các phiên giao dịch buổi sáng thường không có nhiều biến động rõ rệt hoặc chỉ dao động
ở biên độ hẹp, thì diễn biến phiên giao dịch chiều thường sẽ rõ xu hướng hơn và trở thành thời điểm giao dịch tuyệt vời với các nhà đầu tư nhiều kinh nghiệm Những thời điểm gần đáo hạn hợp đồng tháng hoặc thị trường chuẩn bị biến động lớn tăng hoặc giảm sẽ xuất hiện nhanh và rõ nét hơn Việc chớp được đúng thời cơ sẽ giúp nhà đầu tư chứng khoán phái sinh gặt hái được nhiều thành công công
- Đừng quên phân tích kỹ thuật
Để giao dịch thành công các HĐTL chỉ số VN30 thì việc sử dụng phân tích kỹ thuật lại là quan trọng hơn cả Việc sử dụng các biểu đố kỹ thuật ngắn hạn như biểu đồ 1 giờ, 30 phút, 15 phút
Trang 7hoặc thậm chí 5 phút và 1 phút đều nên được nghiên cứu kỹ lưỡng Khả năng đọc biểu đồ đỉnh cao cũng sẽ giúp các nhà đầu tư có những lợi thế vượt trội so với các nhà đầu tư thông thường khác
Bên cạnh các chỉ báo như RSI hay MACD thì việc nghiên cứu và đếm sóng Elliot sẽ rất quan trọng trong việc giao dịch trong ngày Nếu chúng ta giao dịch với xu hướng dài trong phạm vi 1 tháng thì nguyên tắc này sẽ không quá cần thiết
Trong phân tích kỹ thuật có hàng chục chỉ báo hay tín hiệu kỹ thuật, việc ứng dụng và áp dụng thế nào cho hiệu quả lại không phải là công việc dễ dàng Đặc biệt hơn, phương pháp phân tích kỹ thuật lại khá kén chọn người sử dụng Một số người có tố chất hoặc khả năng đặc biệt mới có thể sử dụng thành công công cụ kỹ thuật này
Để tham gia vào TTCK phái sinh sẽ không quá khó, nếu chúng ta am hiểu thị trường, sử dụng được phân tích kỹ thuật, cũng như quản trị được rủi ro Giao dịch kỷ luật sẽ là từ khóa quan trọng mà các nhà đầu tư cần ghi nhớ trong suốt quá trình giao dịch của mình
5 Gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t ch ng kho n phái sinh trên TTCK Vi t Nam ả ệu quả đầu tư chứng khoản phái sinh trên TTCK Việt Nam ả ầ ư ứng khoán phái sinh ả ệu quả đầu tư chứng khoản phái sinh trên TTCK Việt Nam.
- Xây dựng hoàn thiện cơ sở pháp lý: Để có được thị trường chứng khoán phái sinh, các nhà làm
Luật của Việt Nam phải xây dựng, hoàn thiện cơ sở pháp lý, trong đó Luật chứng khoán phái sinh là điều kiện cần để chứng khoán phái sinh được hình thành Ngoài ra, việc hình thành các hợp đồng được tiêu chuẩn hóa, quy định về vốn và ký quỹ, quy định về sự rõ ràng trong đăng ký, báo cáo, minh bạch thông tin và đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các tổ chức tài chính trong khu vực và thế giới là các điều kiện đủ để chứng khoán phái sinh áp dụng cho thị trường chứng khoán Việt Nam Tuy nhiên, các quy định về chào bán, niêm yết, giao dịch cho các loại chứng khoán phái sinh đều chưa được quy định một cách rõ ràng, cụ thể Chúng ta phải nhanh chóng hoàn thiện hệ thống khuôn khổ pháp luật điều chỉnh những vấn đề liên quan đến chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh
- Khuyến khích sự tham gia của các định chế tài chính trong việc tạo lập thị trường: Chứng
khoán phái sinh là một trong những sản phẩm mới của nền kinh tế nói chung và thị trường tài chính nói riêng Khi sản phẩm phái sinh mới ra đời, rất cần sự hỗ trợ nhằm khuyến khích các tổ chức và cá nhân đi tiên phong trong lĩnh vực này Với vai trò quan trọng của mình, chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh cũng rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước để có điều kiện thuận lợi trong quá trình hình thành và phát triển
- Xây dựng hệ thống quản lý thị trường chuyên nghiệp: Để các hoạt động của thị trường chứng
khoán phái sinh đạt hiệu quả cao, phải tổ chức hệ thống quản lý thị trường sao cho gọn nhẹ, hiệu quả, đảm bảo khả năng quản lý thị trường Trong quá trình tổ chức xây dựng bộ máy quản lý thị trường chứng khoán phái sinh, phải tính đến phương án Cơ quan quản lý thống nhất đối với toàn bộ các loại thị trường chứng khoán phái sinh, bao gồm cả thị trường phái sinh hàng hóa và thị trường phái sinh tài chính Ở Việt Nam hiện nay, theo quy định hiện hành, cơ quan chịu trách nhiệm cao nhất đối với hoạt động quản lý nhà nước về chứng khoán và giao dịch chứng khoán là Ủy ban chứng khoán nhà nước Thị trường chứng khoán phái sinh là một bộ phận của thị trường chứng khoán, do vậy nó cũng phải chịu sự quản lý của cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán Đồng thời, để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường chứng khoán phái sinh một cách hiệu quả, khai thác tác dụng tích cực, thúc đẩy sự
Trang 8tham gia của nhiều thành phần khác nhau trong xã hội… thì cần phải xây dựng thị trường chứng khoán phái sinh thứ cấp được đặt trong HNX Chính vì vậy, hoạt động quảm lý nhà nước đối với chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh cũng cần phải được thống nhất vào Ủy ban chứng khoán nhà nước Tuy nhiên, do tính chất đặc thì của chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh, cần thiết phải thành lập một bộ phận chuyên trách về chứng khoán phái sinh thuộc
Ủy ban chứng khoán nhà nước Bộ phận chuyên trách về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh cũng phải được chia nhỏ hơn nữa để quản lý các loại chứng khoán khác nhau một cách có hiệu quả
- Đào tạo và phổ cập kiến thức cho các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng như dân chúng về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh: Thị trường chứng khoán phái sinh là thị
trường bậc cao của thị trường chứng khoán nên đòi hỏi trình độ nguồn nhân lực cũng cao hơn Mặc dù
đã có những chuẩn bị nhất định trong thời gian vừa qua nhưng nguồn nhân lực hiện nay vẫn chưa thể đảm bảo cho việc xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh ở Việt Nam một cách hiệu quả và bền vững Chính vì vậy, ngay từ bây giờ, Việt Nam cần phải đẩy mạnh hơn nữa công tác đào tạo
và phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng các yêu cầu của việc xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh ở Việt Nam
- Xây dựng hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế: Đầu tư vào công nghệ hiện
đại Công nghệ có vai trò rất quan trọng, đặc biệt khi giao dịch chứng khoán cơ sở lẫn chứng khoán phái sinh Nó ảnh hưởng tới quá trình tiếp nhận, xử lí thông tin trong quá trình giao dịch, kết quả tính toán và tiến trình thanh toán, cũng như công tác giám sát rủi ro Do đó, công nghệ nên được đầu tư nhiều, đặc biệt trong thời đại công nghệ - kỹ thuật bằng những cách sau:
Thứ nhất, Phát triển cơ sở hạ tầng và có thể thu hẹp, loại bỏ sự khác biệt về giá, tiến đến thị trường
hoạt động hiệu quả là kết quả của sự lưu chuyển vốn dễ dàng giữa các TTCK phái sinh và TTCK cơ sở
Thứ hai, TTCK phái sinh cũng có mức độ thanh khoản như TTCK cơ sở Cho nên, trong công tác tái
cơ cấu TTCK nên ưu tiên tập trung đến các cơ quan quan trọng như trung tâm lưu ký và thanh toán bù trừ Từ đó, triển khai phát triển TTCK phái sinh dễ dàng hơn
Thứ ba, Để gia tăng sự tin tưởng cho nhà đầu tư, sàn giao dịch chứng khoán phái sinh cũng phải được
trang bị hệ thống mạng trực tuyến với tốc độ đường truyền mạnh và ổn định, để nhà đầu tư học hỏi, khám phá về tất cả các giao dịch thuộc về phái sinh tài chính và một hệ thống độc lập, tự động, giám sát tình hình thực tế của thị trường để phát hiện các hành vi tổn hại thị trường Tốc độ đường truyền mạng ở Việt Nam hiện nay còn chưa ổn định nên cần sớm khắc phục Vì diễn biến trên TTCKPS rất phức tạp và nhanh