Một số biện pháp xây dựng nề nếp chủ nhiệm lớp 3 trường tiểu học hiệp hòa

Dẫn đến tình trạng lớp hoạt động rời rạc, đội ngũ cán bộ lớp tự quản chưa tốt, một số lớp vẫn còn nhiều học sinh cá biệt,…Bên cạnh đó, không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cá

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP CHỦ NHIỆM LỚP 3/1

TRƯỜNG TIỂU HỌC HIỆP HÒA PHẦN MỞ ĐẦU

1 Bối cảnh của giải pháp:

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục nên công tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm hơn và có những đòi hỏi cao hơn Tuy nhiên trong thực tế, công tác chủ nhiệm vẫn chưa được một

số giáo viên coi trọng Không ít giáo viên trong các trường tiểu học hiện nay coi công tác chủ nhiệm như một việc làm bắt buột, làm chưa hết trách nhiệm của mình nên hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp chưa cao Dẫn đến tình trạng lớp hoạt động rời rạc, đội ngũ cán bộ lớp tự quản chưa tốt, một số lớp vẫn còn nhiều học sinh cá biệt,…Bên cạnh đó, không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho nhà trường, cho giáo viên chủ nhiệm Do đó việc xây dựng đạo đức, kiến thức, lối sống cho học sinh tiểu học là vấn đề rất cần thiết nên vai trò của người thầy là nhân tố

để quyết định cho những sản phẩm mà mình tạo ra Người thầy là những người phục vụ trực tiếp trong lĩnh vực giáo dục để đào tạo, rèn luyện cho thế hệ trẻ, trong

đó giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò rất quan trọng

2 Lý do chọn giải pháp

Với vai trò là cấp học nền tảng, giáo dục tiểu học phải: “ nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học

cơ sở” Giáo viên chủ nhiệm ngày nay là người quản lí học sinh cả ngày học và hoạt động ở trường; đồng thời giáo viên chủ nhiệm là người thiết kế, tổ chức phối hợp các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện; phát huy tốt nhất, tối đa khả năng của học sinh, để họ trở thành chủ thể của sự phát triển nhân cách

Nhận thức được vai trò quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp, bản thân tôi

đã tìm hiểu, nghiên cứu và rút ra được một số kinh nghiệm sau nhiều năm làm

công tác chủ nhiệm lớp Đó là lí do tôi chọn để viết sáng kiến kinh nghiệm: “ Một

số biện pháp xây dựng nề nếp chủ nhiệm lớp 3/1 trường Tiểu học Hiệp Hòa”.

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

3.1 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài của tôi chỉ tập trung vào nội dung chủ yếu sau :

+ Về xây dựng nề nếp lớp học

+ Tạo môi trường học tập thân thiện cho học sinh

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 3/1 Trường Tiểu học Hiệp Hòa

4 Mục đích nghiên cứu

Nhằm nâng cao chất lượng học tập và đạo đức cho học sinh trong trường học thì một trong những việc làm cần thiết của giáo viên chủ nhiệm lớp là xây dựng tốt nền nếp lớp học Có như vậy thì mới góp phần nâng cao chất lượng học tập; kết hợp với việc rèn luyện đạo đức, tác phong tốt góp phần hình thành nhân cách cho học sinh Đó là mục đích chính cho việc tôi chọn đề tài này

PHẦN NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT, ĐÃ CÓ

Khác với những năm học trước, năm học 2018-2019, tôi được Ban giám hiệu phân công chủ nhiệm lớp 3/1 Điều đáng mừng vì lớp tôi đa phần

là các em ngoan và học tốt Ở độ tuổi này, hành vi của trẻ thực hiện còn phụ thuộc nhiều vào yêu cầu của người lớn (học để được bố cho đi ăn kem, học

để được cô giáo khen, quét nhà để được mẹ cho tiền, ) Khi đó, sự điều chỉnh ý chí đối với việc thực thi hành vi ở các em còn yếu Đặc biệt các em chưa đủ ý chí để thực hiện đến cùng mục đích đã đề ra nếu gặp khó khăn Bước đầu kiềm chế dần tính hiếu động, bột phát để chuyển thành tính kỷ luật, nền nếp, chấp hành nội quy học tập Tất cả đều là thử thách của trẻ, muốn trẻ vượt qua được tốt những điều này thì phải cần có sự quan tâm giúp

đỡ của gia đình, nhà trường và xã hội

Với đặc điểm nêu trên, tôi nhận thấy ở lớp tôi vẫn còn có một số em còn hạn chế về năng lực học tập, có em vẫn chưa tự giác học tập, ý thức học trên lớp chưa tốt, thường xuyên để giáo viên phải nhắc nhở Về nhà cũng chưa có ý thức ôn tập bài, thường xuyên quên sách vở, đồ dùng học tập Có

em thì cha mẹ bỏ mặc, phải sống với ông bà; cha mẹ li dị, ,… nên cũng không quan tâm đến việc học của con em mình Hầu như mọi việc liên quan đến học tập phụ huynh đều giao phó cho giáo viên chủ nhiệm

Từ thực trạng trên, tôi đã suy nghĩ làm để giúp các em học tập tốt thôi chưa đủ mà còn phải biết quan tâm đến các hoạt động của lớp, xây dựng một

tập thể lớp đoàn kết vững mạnh, hướng các em đi vào nề nếp Đó sẽ là nguồn động lực rất lớn nhằm thúc đẩy các em học tập tích cực hơn Chính vì vậy, vào đầu năm học, tôi đã quan sát kĩ các biểu hiện của học sinh trong từng hoạt động và nhận được kết quả khảo sát như sau:

Chưa mạnh dạn trong giao tiếp 5 14,3% Chưa biết nhận lỗi khi làm sai 4 11,4%

Sau khi điều tra, tìm hiểu nguyên nhân tôi mới tiến hành lập kế hoạch

để giúp các em học tập tiến bộ hơn

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Các bước thực hiện giải pháp mới để giải quyết vấn đề:

1 1 Giải pháp 1: Xây dựng, tổ chức lớp học khi nhận lớp:

a) Tìm hiểu thông tin cá nhân học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp

Để giáo dục học sinh có hiệu quả thì GVCN phải hiểu kĩ về các em, từ đó mới có thể đặt ra được những biện pháp giáo dục phù hợp Do đó bất kỳ người GVCN nào cũng phải làm công việc đầu tiên là tìm hiểu học sinh lớp mình phụ trách, tôi tiến hành như sau:

+ Tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình học sinh thông qua phiếu lí lịch đầu năm theo mẫu: hoàn cảnh gia đình, nghề nghiệp của bố, mẹ, nơi làm việc, số điện thoại,

địa chỉ nơi cư trú, số con trong gia đình, thu nhập của gia đình, ….Qua học bạ, biên bản bàn giao chất lượng cuối năm của giáo viên năm cũ

+ Sau khi đã có phiếu của học sinh, tôi phân loại đối tượng của mình theo các nội dung như về hoàn cảnh gia đình, về nguyện vọng và sở thích, con thương binh, hộ nghèo, mồ côi, ….Kết quả phân loại học sinh được ghi vào sổ chủ nhiệm theo từng tuần, tháng và từ đó tôi tìm biện pháp giáo dục phù hợp đối với từng cá nhân học sinh

+ Bên cạnh đó, tôi kết hợp tìm hiểu thái độ học tập, cá tính của từng học sinh thông qua giáo viên chủ nhiệm cũ, giáo viên bộ môn của năm học trước về tình hình chung của lớp cũng như tình hình học tập và rèn luyện của từng học sinh

+ Qua trò chuyện với các em học sinh trong lớp để nắm bắt tâm tư nguyện vọng, thái độ trong quan hệ với bạn bè (thờ ơ , nhanh nhẹn tháo vát hay chậm chạp,…)

+ Qua họp phụ huynh, tôi trao đổi với cha mẹ học sinh để có thêm những thông tin về các em Đồng thời là dịp để bàn bạc với gia đình cùng với những biện pháp giáo dục con em của họ

Dựa vào thông tin về học sinh như trên, tôi có thể phân loại học sinh của lớp mình thành ba nhóm:

* Nhóm 1: Gồm những học sinh còn hạn chế trong học tập:

Tôi tìm hiểu xem các em hạn chế về mặt nào chẳng hạn như đọc yếu, khả năng tiếp thu bài còn chậm, tính toán chưa cẩn thận, hỏng kiến thức, hay phụ

huynh không quan tâm dẫn đến việc học của các em sa sút Từ đó tôi đưa ra kế hoạch để giúp đỡ các em như:

+ Đối với các em đọc còn kém thì tôi tăng cường rèn đọc nhiều hơn, kết hợp trong tiết dạy, trong 15 phút truy bài đầu giờ Hướng dẫn lại cách làm cho những

em tiếp thu bài chậm, giúp đỡ các em trong lúc các em làm bài, Theo dõi sự tiến

bộ, động viên giúp đỡ các em này một cách thường xuyên hơn

+ Xây dựng “Đôi bạn cùng tiến” để các em giúp đỡ nhau trong học tập Sau một, hai tuần học tập, tôi phân nhóm học sinh, hình thành đôi bạn cùng tiến (mỗi nhóm có 2 em, trong đó 1 học sinh học tốt hoặc khá tốt với 1 em học chậm)

để cùng giúp đỡ lẫn nhau trong học tập

+ Đối với những nhóm học sinh nhanh nhẹn, học tốt thì tôi làm công tác tư tưởng, cố gắng làm sao cho các em hoà đồng, vui vẻ giúp đỡ bạn học chậm và nhóm học sinh học chậm cũng không bị mặc cảm đồng thời cố gắng lên trong học tập

+ Đối với những em học chậm nhưng có tính nhút nhát, tôi gọi phát biểu thường xuyên, động viên các em mạnh dạn đóng góp ý kiến để xây dựng bài Cho

dù các em nói được một ý nhỏ tôi cũng khen ngợi các em giúp các em mạnh dạn hơn, tự tin hơn Đồng thời tôi luôn đẩy mạnh thi đua giữa các tổ, cá nhân để tạo điều kiện cho học sinh phấn đấu trong học tập

* Nhóm 2: Gồm những học sinh có hoàn cảnh khó khăn (bố mẹ li dị, mồ côi, kinh tế khó khăn, )

Tôi liên hệ giáo viên chủ nhiệm cũ, với phụ huynh học sinh để tìm hiểu hoàn cảnh khó khăn của các em như thế nào để tìm cách giúp đỡ các em Bên cạnh đó tôi luôn động viên, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn , giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống Ngoài ra tôi còn phối hợp kịp thời với Ban giám hiệu, mạnh thường quân của lớp, các đoàn thể trong trường để hỗ trợ cho các em về mặt vật chất cũng như về mặt tinh thần thể hiện ở một số phong trào của trường như: Cây mùa xuân tình nghĩa, học bổng vượt khó, áo trắng tặng bạn từ đó giúp các em có thêm nguồn động lực trong học tập

* Nhóm 3: Gồm những học sinh chưa ngoan.

+ Tôi tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em hay ngỗ nghịch, chọc phá bạn và hay lấy đồ của bạn, và thường xuyên liên lạc với cha mẹ học sinh nhất là những

em cá biệt sẽ giúp giáo viên nắm bắt rõ hơn về thời gian biểu cũng như thói quen,

sở thích và tính cách của từng học sinh để phối hợp giáo dục các em sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao

+ Tuyên dương kịp thời những học sinh đó khi các em có tiến bộ, nổi trội trong tuần và biểu dương đúng lúc gương Người tốt Việc tốt khi các em có những việc làm tốt Chỉ cần các em có tiến bộ nhỏ là giáo viên đưa tên lên bảng để động viên, khuyến khích dần dần giúp các em có ý thức hơn trong nề nếp cũng như trong học tập

b) Xây dựng nề nếp tự quản:

- Bước tiếp theo là tôi sắp xếp chỗ ngồi, trước tiên tôi cho các em ngồi theo sở thích của mình, sau khoảng một tuần thông qua quan sát, theo dõi hàng ngày tôi đã tìm ra những nét cá tính của từng em và sắp chỗ ngồi cho phù hợp hơn Tôi xếp những em nhanh nhẹn, học tốt hoặc khá tốt ngồi xen lẫn với những em học chậm

để nhằm mục đích hỗ trợ nhau trong học tập

- Kế tiếp, tôi phân chia theo tổ; bầu ban cán sự lớp (chủ yếu là những em cởi

mở, biết nhường nhịn, biết lắng nghe, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, biết thuyết phục bạn bè,…) và mỗi thành viên đều có một quyển sổ ghi chép Tôi giao nhiệm

vụ cụ thể cho từng thành viên trong ban cán sự lớp, xây dựng dần dần nề nếp tự quản lớp của ban cán sự

c) Xây dựng nề nếp truy bài đầu giờ

Xây dựng truy bài đầu giờ ngay từ những tuần đầu năm học Tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài Tôi hướng dẫn cho lớp phó học tập kết hợp với tổ trưởng kiểm tra các bạn dưới hình thức học sinh học tốt (hoặc khá tốt) truy bài học sinh học chậm vào 15 phút đầu giờ mỗi ngày Đôi khi, tôi cũng cho lớp tự quản để kiểm tra ý thức của các em, từ đó sẽ phát hiện, nhắc nhở kịp thời những cá nhân làm ồn lớp trong giờ truy bài

1.2 Giải pháp 2: Xây dựng tốt nội quy lớp học

a) Xây dựng nề nếp kỉ luật trong giờ học:

- Tiếp theo, tôi xây dựng nề nếp kỉ luật trong giờ học Tôi hướng dẫn học sinh

học tập nội quy của nhà trường, thực hiện theo Năm điều Bác Hồ dạy vào những

ngày đầu năm học Sau đó, tôi phân chia nhóm hướng dẫn cho các em thảo luận về những điều nên làm và những điều không nên làm trong nhà trường, trong lớp học Các em bàn bạc, thống nhất mọi điều, giáo viên xem xét và tổng hợp thành một bản quy ước lớp học sau đó cho học sinh ghi vào sổ tay như sau:

• Đi học đúng giờ, nghỉ học phải có lí do chính đáng

• Không chen lấn, xô đẩy khi lên xuống cầu thang, hành lang lớp học

• Không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng quy định

• Không nói chuyện, làm việc riêng trong giờ học

• Bạn bè phải hoà nhã, không được gây gỗ, đánh nhau

• Tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài trong giờ học

• Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy cùng ba mẹ

* Lưu ý:

Bản quy ước này có thể bổ sung hoặc sửa đổi tuỳ theo tình hình học tập của học sinh Ví dụ : Trong hai tuần liên tiếp đa số các tổ thực hiện tốt nội dung “ Không chen lấn, xô đẩy khi lên xuống cầu thang, hành lang lớp học.” thì vào tiết sinh hoạt lớp, học sinh cùng giáo viên thống nhất sẽ điều chỉnh lại nội dung của bảng quy ước cho phù hợp với thực tế Đồng thời, liên hệ với giáo viên bộ môn để phát hiện kịp thời những em làm mất trật tự, chưa tham gia học tập để giáo viên có biện pháp giáo dục phù hơn

- Tôi áp dụng việc giao chức vụ” Trưởng ban kỷ luật nhóm “ cho các học sinh thường nói chuyện riêng trong giờ học Tôi cũng nhận thấy khi có chức vụ các em

sẽ có trách nhiệm hơn, hạn chế được khuyết điểm của mình hơn, dần dần các em chú ý nhiều hơn trong học tập

b) Chú trọng tiết sinh hoạt tập thể:

- Trong giờ sinh hoạt lớp, giáo viên cần tạo cho các em tâm lí thoải mái, tạo điều kiện cho học sinh bày tỏ những suy nghĩ của mình qua một tuần học: những điều em thích, những điều em chưa thích, mong muốn của em, Qua đó, giáo viên nắm được tâm tư, nguyện vọng của từng học sinh mà có những biện pháp giáo dục phù hợp hơn

- Lớp trưởng đánh giá chung các mặt hoạt động, tổ chức đánh giá cụ thể các mặt học tập, hoạt động của từng thành viên trong tổ Sau đó, các tổ bầu chọn những bạn có tiến bộ nhất trong tuần tuyên dương trước lớp để các em thấy được

sự cố gắng của các bạn mà phấn đấu vươn lên trong học tập

- Vào tiết chủ nhiệm của tuần, tôi tiến hành cho học sinh bầu chọn những bạn

có bộ vở đẹp (chữ viết rõ ràng, sạch đẹp) trong tổ để tuyên dương kịp thời, nhằm giúp các em học tập lẫn nhau cách trình bày vở, cách viết chữ rõ ràng hơn

1.3 Giải pháp 3: Xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực:

- Trong các tiết dạy tôi thường xuyên tổ chức các trò chơi lồng ghép các môn học, vận dụng phương pháp dạy học tích cực, tổ chức thi đua giữa các tổ để giúp học sinh tích cực, hứng thú hơn trong học tập Bên cạnh đó, tôi luôn chú trọng tiết

dạy hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Tôi dựa theo kế hoạch của năm học hướng dẫn các em tham gia các hoạt động theo các chủ đề ở mỗi tháng như hướng dẫn các em qua các Hội thi làm Lồng đèn Trung thu; hội thi Văn nghệ chào mừng ngày 20-11, tặng hoa chúc mừng Thầy cô, hội vui học tập; hội thi làm Thiệp Xuân; viết thư thăm hỏi và tặng quà chú bộ đội nhân ngày 22 – 12, nhằm tạo sân chơi cho học sinh, giúp cho các em được chơi mà học, học mà chơi, qua đó các em cảm thấy phấn khởi khi tham gia các hoạt động

Ngoài việc học, tôi còn kết hợp với tổng phụ trách Đội, phụ huynh học sinh tổ chức cho học sinh tham quan các di tích lịch sử ở địa phương như thăm khu di tích lịch sử văn hóa đền Nguyễn Hữu Cảnh, Chùa Ông, di tích lịch sử nghệ thuật Chùa Đại Giác, Văn Miếu Trấn Biên, Trung Tâm nuôi dạy trẻ khuyết tật Tỉnh Đồng Nai, giúp các em hiểu được truyền thống lịch sử của dân tộc, ngày càng thêm yêu quê hương đất nước Ngoài ra, các em còn được tham gia chương trình sinh hoạt ngoại khóa của nhà trường tổ chức như tham quan khu vui chơi hướng nghiệp KIZCITI, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Dinh Thống Nhất, giúp các em thư giãn sau giờ học, mở rộng vốn hiểu biết và rèn luyện kĩ năng sống cho các em

Bên cạnh đó, tôi luôn phối hợp với phụ huynh khuyến khích, động viên, hướng dẫn các em trang trí lớp học, chăm sóc cây xanh để tạo mảng xanh cho lớp học Giáo dục HS ý thức giữ gìn vệ sinh, xây dựng trường học Xanh – Sạch – Đẹp, từ

đó giúp các em cảm thấy “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui “

1.4 Giải pháp 4: Phối hợp với cha mẹ học sinh, nhà trường và đoàn thể: