Thử Nghiệm Các Phản Ứng Truyền Máu Để Xác Định Nhóm Máu Con Cho Máu

loài gia súc... chó có ít nh t 13 nhóm máu khác nhau c ký hi u là DEA dogerythrocyte antigen.. Nh ng con cho máu ph i âm tính v i nh ng nhóm máu này.. Ghi chú Con chó cho máu g i là con

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

A B CH NGA

TH NGHI M CÁC PH N NG TRUY N MÁU

Lu n v n t t nghi p Ngành: BÁC S THÚ Y

C n Th , n m 2010

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

Lu n v n t t nghi p Ngành: BÁC S THÚ Y

Tên tài :

TH NGHI M CÁC PH N NG TRUY N MÁU

Giáo viên h ng d n Sinh viên th c hi n

MSSV:3064524p: Thú y k32

C n Th , n m 2010

TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

MÔN THÚ Y

tài: Th nghi m các ph n ng truy n máu xác nh nhóm máu con cho

Do sinh viên: H a B ch Nga th c hi n t i B nh Xá Thú Y – i H c C n Th ngày 01/08/2010 n 01/11/2010

C n Th , ngày … tháng … n m 2010 C n Th , ngày … tháng … n m 2010

Nguy n V n Bi n

n Th , ngày … tháng … n m 2010Duy t Khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng

I CÁM N

có th hoàn thành lu n v n c ng nh t t nghi p ra tr ng, ngoài s ph n

u c a b n thân ây còn là k t qu c a s yêu th ng, quan tâm ng viên c a ba

m và nh ng ng i thân yêu trong gia ình, s giúp nhi t tình c a b n bè Quan

tr ng h n h t là s ch d y t n tình c a th y cô Vì v y, ngoài s thành kính và lòng

bi t n sâu s c nh t tôi mu n nói l i cám n chân thành n:

Ban Giám Hi u Tr ng i H c C n Th

Ban Ch Nhi m Khoa Nông Nghi p và Sinh H c ng D ng

Ban ch nhi m và quí th y cô B Môn Thú Y

Th y Nguy n V n Bi n – ng i ã tr c ti p h ng d n tôi trong su t quátrình th c hi n tài

Ban lãnh o B nh Xá Thú Y

Các anh ch làm vi c t i B nh Xá Thú Y ã h tr , giúp tôi r t nhi t tình

Th t tuy t v i khi c h c t p và làm vi c trong m t không khí vui v , s quantâm, oàn k t c a m i ng i

C L C

Trang t a i

Trang duy t ii

L i c m n iii

M c l c iv

Danh m c hình vi

Danh m c b ng vii

Tóm l c viii

Ch ng 1: t v n 1

Ch ng 2: C s lý lu n 2

2.1 Sinh lý máu 2

2.1.1 Ch c n ng c a máu 2

2.1.2 Thành ph n c u t o c a máu 2

2.1.3 Tính ch t c a máu 4

2.2 Nhóm máu trên chó 5

2.3 S hình thành kháng th kháng h ng c u 6

2.4 Nh ng ph n ng có th x y ra do truy n máu 7

2.4.1 Ph n ng dung huy t 7

2.4.2 Ph n ng ng ng k t 9

2.4.3 Ph n ng mi n d ch do protein huy t t ng 10

2.4.4 Nh ng ph n ng không thu c áp ng mi n d ch 10

2.5 Th s phù h p nhóm máu 11

2.6 i u ki n i v i con cho máu 12

2.7 Nh ng ch tiêu c n theo dõi trong quá trình truy n máu 12

2.7.1 Niêm m c 12

2.7.2 Thân nhi t 13

2 7.3 Nh p tim 13

2.7.4 Hematocrit (packet cell vollume – PCV) 13

Ch ng 3: Ph ng ti n và ph ng pháp thí nghi m 14

3.1 P ng ti n 14

3.1.1 a i m và th i gian 14

3.1.2 i t ng nghiên c u 14

3.1.3 D ng c và hoá ch t 14

3.2 Ph ng pháp nghiên c u 15

3.2.1 Ph ng pháp xác nh nhóm máu 15

3.2.2 B trí thí nghi m 15

3.2.3 Quy trình truy n máu 16

3.2.4 Th ph n ng sau khi truy n máu 18

Ch ng 4: K t qu th o lu n 20

4.1 K t qu l y máu và tr máu 20

4.1.1 L y máu 20

4.1.2 Tr máu 20

4.2 k t qu truy n máu 21

4.3 K t qu ph n ng ng ng k t và dung huy t 22

4.4 Th ph n ng gi a huy t thanh con nh n có k t qu d ng tính trong thí nghi m trên v i h ng c u c a chó Cò 24

Ch ng 5: K t lu n ngh 26

Tài li u tham kh o 27

Ph ch ng 29

DANH M C HÌNH

Hình 3.1 S ph n ng trên lame 18

Hình 3.2 S th ph n ng trong ng nghi m 19

Hình 4.1 Túi máu sau khi l y 250 ml máu 21

Hình 4.2 N ng k t trên lame (A: không ng ng k t, B: ng ng k t) 23

Hình 4.3 Huy t t ng trong tr ng h p dung huy t trong c th và bình th ng 23

DANH M C B NG

B ng 3.1 Thông tin c a chó cho máu 14

B ng 3.2 Ký hi u b trí thí nghi m 15

B ng 4.1 Theo dõi quá trình l y máu c a các con chó cho máu 20

B ng 4.2 Tr ng thái máu d tr qua các tu n thí nghi m 21

B ng 4.3 Th ng kê trung bình nh p tim, nh p th , nhi t c a chó nh n máu tr c và sau khi truy n máu 22

B ng 4.4 K t qu theo dõi ph n ng c a nh ng con chó nh n máu sau truy n máu 14 ngày 24

chó, khi truy n máu thu c nhóm A cho con nh n có nhóm máu A- thì skích thích s n sinh kháng th kháng A trong c th con nh n sau khi truy n máu

c 9 – 14 ngày Kháng th hình thành này có th gây dung huy t trong c th con

nh n nh ng tác h i không áng k mà con nh n ch b l y i l i ích c a vi c truy nmáu Vì v y truy n máu l n th nh t không c n ph i th ph n ng nh ng kháng thhình thành s gây nguy hi m khi truy n máu l n 2 Do ó vi c th ph n ng tr ckhi truy n máu l n 2, 3 thì c c k c n thi t

Qua th i gian th c hi n tài, chúng tôi ã l y máu c a 4 con cho truy ncho 24 con nh n c b trí thành 4 nghi m th c, m i nghi m th c g m 1 con chomáu và 6 con nh n máu Các con nh n ti p nh n máu t t – không x y ra tai bi ntrong truy n máu Sau khi truy n máu c 9 - 14 ngày l y máu con cho và con

nh n th ph n ng dung huy t và ph n ng ng ng k t Thu c k t qu là 4

tr ng h p d ng tính v i ph n ng ng ng k t và 2 tr ng h p d ng tính v i ph n

ng dung huy t trong các nghi m th c 1, 2, 3 Con cho máu th 4 trong nghi m

th c 4 là con chó c nuôi t i b nh xá cho k t qu ph n ng t t c u âm tính

Th ph n ng dung huy t và ng ng k t gi a con cho máu th 4 và các con nh nmáu có ph n ng d ng tính trong các nghi m th c u cho ph n ng âm tính T

k t qu trên b c u k t lu n 3 con cho máu trong nghi m th c 1, 2, 3 mang nhómmáu A, nh ng con nh n máu c a các con cho máu này cho ph n ng d ng tínhmang nhóm máu A- i v i con cho máu th 4 có th k t lu n mang nhóm máu A-

a s chó c truy n máu l n u không có ph n ng truy n máu x y ra,

nh ng tai bi n trong truy n máu ch x y ra t l n truy n th hai trong tr ng h pcon chó cho máu mang nhóm máu có kháng nguyên kích thích sinh kháng th m nh(nhóm máu A)và con chó nh n máu mang nhóm máu khác A (g i chung là A-).Trong t nhiên, s chó mang nhóm máu A- kho ng 37% và chó mang nhóm máu Akho ng 63% (Catcott ,1965) N u xác nh c con chó mang nhóm máu A- s có

th dùng truy n máu cho t t c các con chó khác nhi u l n l n mà không s b ph nng

T yêu c u th c ti n trên c ng nh c s ng ý c a B môn Thú Y,Khoa Nông Nghi p và Sinh H c ng D ng Tr ng i H c C n Th , chúng tôi

ti n hành th c hi n tài “Th nghi m các ph n ng truy n máu xác nh nhóm máu con cho máu”.

M c tiêu: Ki m tra l i xác nh chính xác nhóm máu c a chó Cò cnuôi t i b nh xá thú y Tr ng i H c C n Th và b c u xác nh nhóm máu

c a nh ng con chó cho máu và nh n máu trong thí nghi m, nh m tìm ra nh ng conchó mang nhóm máu A- nâng cao hi u qu i u tr b nh và m b o an toàntrong truy n máu cho chó i u tr t i B nh Xá

Ch c n ng dinh d ng: máu em các d ng ch t h p thu t ru t n các t

ch c hay các mô nuôi d ng các b ph n, c quan (glucose, acid amin, acidbéo,…)

Ch c n ng hô h p: máu mang oxygene t ph i n các mô và mang CO2 tcác mô n ph i

Ch c n ng bài ti t: máu mang các ch t bài ti t (ure, acid uric…) t các tbào hay các mô th i ra ngoài qua h th ng ti t ni u

Ch c n ng n i ti t: máu mang các kích thích t t các tuy n n i ti t n các quan có liên h kích thích s ho t ng c a các c quan này

i u hòa s cân b ng n c gi a các thành ph n khác nhau trong c th

Các ch c n ng khác: duy trì áp su t th m th u, u hòa pH (trong máu).(H a V n Chung và Nguy n Th Kim ông, 2006 - 2007)

2.1.2 Thành ph n c u t o c a máu

Máu là 1 mô liên k t c bi t g m 2 thành ph n: ph n c là huy t c u chi m45% th tích Ph n l ng là huy t t ng chi m 55% th tích L y máu cho vào ngnghi m có ch t ch ng ông r i l ng ho c ly tâm, máu s phân thành 2 l p, l p

trên là huy t t ng có màu vàng nh t, phía d i là h ng c u màu th m, ph m t

l p m ng b ch c u và ti u c u

Huy t t ng: màu vàng c a huy t t ng do s c t m t Bilirubin, tronghuy t t ng n c chi m 90% - 92%, v t ch t khô chi m 8% - 10% Trong v t ch tkhô g m có khoáng, protid, glucid, lipid, các s n ph m phân gi i protid, glucid,lipid, các men, kích thích t , vitamin, các th mi n d ch (H a V n Chung vàNguy n Th Kim ông, 2006 - 2007)

Thành ph n h u hình

H ng c u: nh ng t bào có màu , không nhân H ng c u c a chó t lúcsinh ra n 3 – 4 tu n tu i có hình a lõm 2 m t v i ng kính kho ng 8µm,

h ng c a chó tr ng thành có ng kính kho ng 7 µm Hai m t lõm c a h ng c ulàm t ng di n tích ti p xúc b m t c a h ng c u lên 1,63 l n, t o u ki n thu n l icho quá trình trao i khí S m t nhân c a h ng c u ng th i v i s t p trungHemoglobin vào trong h ng c u ã làm t ng kh n ng v n chuy n khí, nh t là O2(Tr nh H u H ng và Công Hu nh, 2001) S l ng h ng c u bi n thiên tùy tình

tr ng c th , gi i tính, tu i, tình tr ng dinh d ng, tình tr ng ho t ng Chó có s

ng h ng c u kho ng 5,2 – 8,4 tri u/mm3 máu (Tr n Th Minh Châu, 2005)

C u t o và thành ph n hóa h c: h ng c u có màng bán th m bao quanh, ómàng lipoprotein có tính bán th m ch n l c, cho khí O2, CO2, n c, glucose, cácion âm i qua c N ng màng h ng c u không có các ch t keo nh protein,lipid, …th m qua Trên màng h ng c u có m t s kháng nguyên c a các nhómmáu, có vai trò sinh lý quy t nh các nhóm máu Màng h ng c u có các enzymeglucose 6 – photphat dehydrogenaza, glutation reductaza có vai trò sinh lý quan

tr ng trong vi c m b o tính b n v ng th m th u c a màng h ng c u và s trao icác ch t qua màng h ng c u (Tr nh H u H ng và Công Hu nh, 2001)

S thành l p và h y h ng c u: h ng c u có tu i th gi i h n và ph i ctái t o liên t c bào thai cho n lúc sinh ra, h ng c u c t o ra gan và lách.Sau ó h ng c u c t o ra t t y x ng H ng c u c h y lách, gan và t y

ng, Fe trong h ng c u b h y s c s d ng l i trong vi c t o h ng c u m i,

ph n còn l i a n gan t o s c t m t, theo ng tiêu hóa th i ra ngoài Nhi m vchính c a h ng c u là chuyên ch O2 t ph i n các mô, c quan và v n chuy n

CO2 v ph i th i ra ngoài do Hemoglobin m nhi m Trong 100ml máu + 20

ml O2 thì ch có 0,3ml O2 d ng hòa tan, ph n còn l i k t h p v i Hemoglobin Do

ó, trong tr ng h p xu t huy t (ch y máu nhi u) ch truy n vào c th huy t t ngthì không mà ph i truy n c huy t t ng và h ng c u

B ch c u: có ch c n ng giúp cho s ông huy t nh ti t Thrombokinase, b o

v c th (ti t kháng c t làm vô hi u hóa c t vi trùng, phân h y các ch t lvào c th ), th c bào các t bào già i s ng b ch c u t 2 – 15 ngày, sau ó c ng

b phân h y gan và lách (H a V n Chung và Nguy n Th Kim ông,

2006 - 2007)

Ti u c u: có ch c n ng quan tr ng là ng n ng a xu t huy t khi màng huy t

qu n b t n th ng trong c ch ng n ch n các v t l , vi trùng xâm nh p vào c

th , ti u c u cô ng các v t này tr c khi chúng b th c bào i s ng ti u c u t

3 – 5 ngày và b phân h y khi già lách (H a V n Chung và Nguy n Th Kimông, 2006 - 2007)

2.1.3 Tính ch t c a máu

Mùi v : là ch t l ng, s t, màu , v m n, h i tanh do ch a nhi u acid béobay h i

quánh: th ng trong kho ng 3 – 6, ch y u do hàm l ng protein huy t

ng và h ng c u quy t nh quánh c a máu nh h ng n s c c n c a máutrong m ch nên nh h ng n huy t áp

T tr ng: ch y u ph thu c vào hàm l ng h ng c u Máu chó có t tr ngkho ng 1,059

pH c a máu kh ang 7,35 – 7,5 Trong i u ki n bình th ng, pH máuthay i r t ít (0,1 – 0,2) Khi pH máu thay i t 0,2 – 0,3 trong kho ng th i giandài thì gia súc có th trúng c toan ho c ki m pH c a máu chó kho ng 7,4

Áp su t th m th u c a máu: do hàm l ng mu i hòa tan trong máu và hàm

tu n hoàn trong c th chi m kho ng 1/2 t ng l ng máu (ph thu c vào tình tr ng

ho t ng c a c th ) T l % c a l ng máu so v i th tr ng khác nhau tùy thu c

loài gia súc S thay i kh i l ng máu ch u nh h ng b i h th n kinh, ngoài racác tuy n n i ti t và các nhân t khác c ng tham gia u hòa l ng máu trong c

th

(H a V n Chung và Nguy n Th Kim ông, 2006 - 2007)

2.2 Nhóm máu trên chó

V m t th c t kháng nguyên A là kháng nguyên riêng l có th t o ra nh ng

ph n ng chính và là kháng nguyên duy nh t mang t m quan tr ng Kho ng 37%chó có nhóm máu A- và v i 63% chó khác có nhóm máu A B ng cách nhân các

t ng s này l i v i nhau, ta có th tính c 25% s l n truy n máu s có kh n ngkích thích c kháng th kháng A con nh n N u m t con chó c truy n máu

l n 2 và con cho c ch n m t cách ng u nhiên thì có kho ng 15% kh n ng b

ph n ng và s nh n ra s khác bi t v nhóm máu Có kho ng 40% nh ng con chó

có nhóm máu thu c nhóm A- s sinh kháng th kháng A sau khi truy n máu c

9 – 14 ngày và 80 – 90% sinh kháng th kháng A sau 40 ngày khi c truy n b ichó có nhóm máu A (Catcott ,1965)

Có ít nh t 8 nhóm máu khác nhau chó (A1, A2, B, C, D, E, F và G) Trong

ó ch có nhóm máu A là t o kháng th cao và có bi u hi n lâm sàng trong truy nmáu Có 37% chó có nhóm máu thu c nhóm A-và 63% chó có nhóm máu A N utruy n nhóm máu A cho chó có nhóm máu thu c nhóm A-thì có th t o kháng thkháng A, kháng th kháng A hình thành ch t gây dung huy t N u con nh n cónhóm máu thu c nhóm A- mà tr c ó ã c truy n v i nhóm máu có A thì s

x y ra nh ng ph n ng truy n máu trong vòng 1 gi v i các d u hi u c tr ng nhtan huy t, ng hemoglobin huy t t ng, hemoglobin n c ti u, gi m ti u c u, b ch

c u, s t, nôn, n i m ai và suy nh c( Stephen I Bistner ,1969)

Có 7 ng ng k t nguyên (kháng nguyên ho c y u t ) c bi t chó, và nó

c chia thành A, B, C, D, E, F và G Trong ó, ch có m t kháng nguyên có kh

ng s n sinh ra kháng th trong quá trình truy n máu là A và ch có m t khángnguyên này là quan tr ng c n chú ý trong truy n máu Trong h th ng nhóm máuchó có 2 kháng nguyên A khác nhau rõ r t ó là A1 và A2, ch có kháng nguyên A1khi truy n s kích thích s n sinh kháng th kháng A trong con nh n do A1 là y u tgây dung huy t, còn A2 thì không Kho ng 60% chó c ch n m t cách ng unhiên có nhóm máu A và còn l i 40% chó có nhóm máu thu c nhóm A-(J Archibald , 1974)

chó có ít nh t 13 nhóm máu khác nhau c ký hi u là DEA (dogerythrocyte antigen) Nh ng con cho máu âm tính v i DEA1.1, 1.2 và DEA7 thì

c g i là con cho máu toàn c u Ba nhóm máu trên r t quan tr ng vì: DEA1.1,1.2 kích thích kh n ng sinh kháng th m nh nh t và có kh n ng gây ra ph n ng

ng k nhóm máu, h u qu là d n n hi n t ng tan máu Nh ng kháng thkháng DEA1.1 và 1.2 u tiên hi m khi gây ra ph n ng t ng k tr khi con nh nmáu ã t ng c truy n v i nhóm máu này Kho ng 50% chó trong t nhiên t okháng th v i DEA7, bi u hi n lâm sàng không th y rõ Qua th c nghi m chúngcho k t qu là s phá hu ch m các t bào h ng c truy n vào (sau 4 – 5 ngày)trong l n truy n máu u tiên (Neil T Gorman n m, 1998)

Có 8 lo i kháng nguyên h ng c u khác nhau chó, c ký hi u DEA (dogerythrocyte antigen)t 1 n 8, DEA1 có 2 nhóm ph là DEA1.1 và DEA1.2 Trong

8 DEA1(1.1 và 1.2) và DEA7 ph n ng linh ho t nh t Nh ng con cho máu ph i

âm tính v i nh ng nhóm máu này Kháng th kháng DEA1 s không xu t hi nngay trong l n truy n u tiên nh ng m t áp ng mi n d ch s x y ra trong vòng

7 – 10 ngày M c dù nh ng kháng th kháng DEA1 không gây ra ph n ng truy nmáu trong l n u tiên nh ng nh ng ph n ng gây dung huy t nghiêm tr ng csinh ra m t cách ch c ch n trong nh ng l n truy n máu sau i v i nh ng con ã

c truy n v i nhóm máu này DEA7 có th gây ra ph n ng t ng k nhóm máulàm phá hu ch m các t bào h ng c u c truy n trong l n truy n máu u tiên(10 -14 ngày sau truy n máu), k t qu là làm m t hi u qu truy n máu(John K Dunn, 1999).

Ghi chú

Con chó cho máu g i là con cho.

Con chó nh n máu g i là con nh n.

Nh ng nhóm máu có kháng nguyên gây ph n ng trong truy n máu g i là nhóm máu A.

Nh ng nhóm máu không có kháng nguyên gây ph n ng trong truy n máu g i là nhóm máu A-.

2.3 S hình thành kháng th kháng h ng c u

Kháng th kháng h ng c u là nh ng globulin mi n d ch hi n di n tronghuy t t ng Chúng thu c các nhóm IgM, IgG và ít h n n a là IgA D a vàongu n g c xu t hi n c a chúng, ng i ta chia làm 2 lo i: kháng th t nhiên vàkháng th mi n d ch

Kháng th t nhiên hay còn g i là kháng th ng ng k t là nh ng kháng th

xu t hi n không thông qua m t quá trình mi n d ch rõ ràng B n ch t c a mi n d ch

t nhiên th ng là IgM, m t s r t ít là IgG i u ki n ho t ng t i u là 4 – 20oC,

nh ng v n có th ho t ng t 0 – 37oC và môi tr ng NaCl 0.9% Do nh ng c

i m trên chúng là nh ng kháng th làm ng ng k t m nh và h y di t h ng c umang kháng nguyên t ng ng trong in vitro c ng nh in vivo, h u qu là gây nên

nh ng tai bi n tiêu huy t tr m tr ng trong lòng m ch, có th a n t vong

ng thích nhau

S c kháng c a h ng c u chó i m kh i u tiêu huy t là 0.45% NaCl,tiêu huy t hoàn toàn là 0.36% NaCl

Ph n ng dung huy t th th c p

Hi n t ng dung huy t th th c p x y ra trong vi c truy n máu l n u và

có s t ng k v nhóm máu (nhóm máu con cho là A và con nh n là A-) nh ngcon chó mà không c truy n máu tr c ó, th ph n ng chéo âm tính thì không

ch c d n n dung huy t c p tính nh ng s phá h y ch m t bào h ng c u có th

x y ra i u này c gi i thích: trong vòng 10 ngày truy n máu c a t bào A sang

m t con nh n có nhóm máu thu c nhóm A- thì xu t hi n nh ng kháng th kháng A.Trong s l u chuy n không ng ng và gây ra s tan v nhanh h n c a t bào máumang kháng th A c truy n i u này th ng không c phát hi n trong lâmsàng nh ng con nh n thì b l y i l i ích c a vi c truy n máu (Stephen và ctv,2000)

Ph n ng tan máu c p

Ph n ng tan máu c p là ph n ng có th x y ra t c kh c sau khi truy n vàiphân kh i máu, ph n ng này r t nguy k ch, r t tr m tr ng có th làm ch t con v tngay Ph n ng tan máu do truy n máu là ph n ng gi a kháng nguyên và kháng

th có ho t ng b th làm phá h y màng h ng c u gây tan máu Tan máu có 2

lo i: tan máu trong lòng m ch và tan máu trong t ch c

ch tan máu: mu n có tan máu trong lòng m ch hay trong t ch c khi ã

có các ph c h p kháng nguyên kháng th trong c th do kháng nguyên ho c kháng

th t bên ngoài a vào cùng v i kháng th ho c kháng nguyên có trong c th t o

ra Mu n tan máu c n có s tham gia c a h th ng b th : b th c ký hi u C'

và có t C1 n C9 N u có b th C1, C9 tác ng lên ph c h p kháng nguyênkháng th s làm tan máu trong lòng m ch Còn có b th C3 tác ng lên ph c h

mi n d ch s x y ra tan máu trong t ch c nh gan, lách, v.v… ngoài ra nh tác

ng b th C3b và vai trò c a b ch c u monocyte mà làm cho h ng c u b i th cbào x y ra tan máu trong lách

Sinh lý b nh: máu ã tan, các h ng c u ã v tác ng lên h th ng ôngmáu, c th là y u t XII t ng ho t ng, tác ng lên m nh v c a h ng c u ã tan,

t o ra các c c máu nh và s kích thích ho t ng c a các y u t ông máu khác k

c ti u c u gây nên ông máu n i m ch Bên c nh ó h th ng kinin t ng c ng

ho t ng v i s t o thành ch t Bradykinin hay gây ra t ng tác các m ch máu làmcho huy t áp gi m và gây ra choáng Các h ng c u v thì huy t s c t thoát ra: n uhuy t s c t cao th n gây ra huy t s c t ni u, gây hemosiderin ni u vàurobilinogene ni u, n u huy t s c t ni u t ng cao gây l ng ng các ng th n d n

n vô ni u suy th n M t khác huy t s c t s thoái hóa thành globin và heme.Globin d i tác ng c a h th ng th c bào gan s t o nên bilirubin trong máucao Heme d i tác d ng hemopexin gan c ng t o nên bilirubin và heme k t h p

v i albumin trong c th s t o thành ch t Methemalbumin t ng trong máu

Nguyên nhân gây tan máu c p: ph n ng tan máu c p có th x y ra khi có

b t ng gi a h ng c u c a con cho và huy t t ng con nh n

Tri u ch ng: khi mà s dung huy t nhanh thì con v t có th b ch n ng,nôn, không ki m c ph n x i tiêu Có m t s t ng lên áng k v huy t áp, k

n là gi m nh p tim và h huy t áp Tri u ch ng n i m ai, khó th , và ch ng co

gi t sau ó c ng có th x y ra Hemoglobin ni u c ng c sinh ra con chó

nh n máu nào mà c mi n d ch m nh thì ch c n truy n m t vài ml máu c ng có

th gây ra nh ng d u hi u lâm sàng Nh ng con v t nào mà b nh nghiêm

tr ng sau khi truy n máu mà máu không hòa h p thì có th ch t b i ph n ng này(Stephen và ctv, 2000)

i u tr : d ng truy n máu ngay l p t c và dùng Adrenalin và Corticosteroid(Tr n V n Bé, 1998)

2.4.2 Ph n ng ng ng k t

Ph n ng ng ng k t là ph n ng liên k t các ti u th (kích th c nh tính

b ng micromet) thành m t c u trúc l n, quan sát c b ng m t th ng Trong

mi n d ch các ti u th có th là h ng c u, b ch c u, … có mang kháng nguyên m tcách t nhiên t c là kháng nguyên là m t ph n trên b m t ti u th(V n ình Hoa, 2003)

Ph n ng ng ng k t là ph n ng th ng dùng nh t trong truy n máu, do kháng th

a hóa tr g n v i kháng nguyên trên b m t h ng c u t o thành m ng ng ng k t Trung Ph n và ctv ,2004)

Ph n ng này có th chia 2 giai o n

i u tr : n u ph n ng này nh , có th dùng thu c kháng Histamin và ti p

t c truy n máu (Thái Quí, 2002)

M t s vi khu n phát tri n nhi t th p (Pseudomonas, Serratia, Yersinia)

có th t ng sinh 4oC N u c truy n, h i tr ng shock nhi m c và nhi mkhu n huy t ch c ch n x y ra v i s t, run, t t huy t áp và ôi khi t vong

i u tr : c n d ng truy n máu ngay l p t c, dùng kháng sinh ph r ng, h

tr tu n hoàn tích c c

Bi n ch ng chuy n hóa c a truy n máu s l ng l n: nh ng bi n ch ng này

x y ra ch y u nh ng b nh nhân nh n nh ng th tích máu l n v i kho ng th igian ngh ng n B nh nhân b suy gan ho c suy th n có nguy c cao h n M tprotein ông máu và ti u c u là bi n ch ng ph bi n c a truy n máu s l ng l n

Vi c gi m các y u t ông máu và ti u c u th ng do s pha loãng Vì máu c

b o qu n có hàm l ng th p y u t VIII, V và ti u c u không còn ch c n ng

Nhi m c Citrat và h Canxi huy t có th g p khi truy n máu nhanh ho c

n u ch c n ng gan gi m vì Citrat c chuy n hóa gan

Tri u ch ng g m co c , c bi t m t ho c c m t trong giai o n u.Nên i u tr b ng Canxi n u có bi u hi n lâm sàng, gi m t c truy n máu c ng có

hi u qu

Toan máu có th x y ra t u trong khi truy n máu s l ng l n, th ngkéo theo ki m chuy n hóa và th ng không c n i u tr Bicarbonat và các ch t

m khác th ng c s d ng các tr ng h p n ng

H thân nhi t v i nguy c lo n nh p tim có th x y ra khi truy n máu s

ng l n H thân nhi t c ng có th gây ra nh ng thay i chuy n hóa khác và nh

ng n gi i phóng O2 t Hemoglobin Làm m máu nhi t 38 – 39oC v i

d ng c phù h p trong quá trình truy n có th phòng hi n t ng h thân nhi t

Ph n ng quá t i tu n hoàn: ph n ng này bi u hi n b ng phù ph i ây lànguy c bi t trong thi u máu mãn tính, b nh có gi m kh i h ng c u và t ng thtích huy t t ng S d ng kh i h ng c u và giám sát c n th n th tích truy n slàm gi m thi u vi c x y ra bi n ch ng này i u tr t c thì phù ph i c p và gi m

t c truy n ho c ng ng truy n, dùng thu c l i ti u và thu c giãn m ch vàmorphin

Quá t i s t v i t ng Hemosiderin có th x y ra nh ng con b nh ctruy n máu nhi u l n trong th i gian dài M i n v h ng c u ch a kho ng 250mg

s t S t tích t trong gan, tim và nh ng tuy n n i ti t nh t nh

(Thái Quý, 2002)

2.5 Th s phù h p nhóm máu

G m hai ph n

Ph n chính: huy t thanh (ho c huy t t ng) b nh nhân + h ng c u túi máu

Ph n ph : huy t thanh (ho c huy t t ng) túi máu + h ng c u b nh nhân

Ph n chính là ph n xét nghi m quan tr ng h n c N u có ph n ng d ngtính b t k giai o n nào ph n chính thì không c truy n máu, vì n u túi máu

c truy n, có nhi u kh n ng h ng c u a vào s b tiêu h y b i kháng th

ng ng hi n di n trong huy t t ng chó nh n mà còn có th gây tai bi n tr m

tr ng cho chó nh n máu Ng ng k t ch ng hay tr c ti p th ng dùng xác

nh s phù h p nhóm máu, m t gi t máu trên kính có màu m n, khi thêm kháng

2.6 i u ki n i v i con cho máu

Nh ng con chó có nhóm máu thu c nhóm A- và t tr c n gi ch a ctruy n máu l n nào thì có th s d ng nh là nh ng con cho máu ph bi n (JamesArchibald và ctv, 1974)

Con cho máu nên có PCV ít nh t là 40% và có tr ng l ng 25 kg, tiêm ng a

y , âm tính v i Ehrlichia Canis, Babesia Canis, Haemobartonella Canis,Brucella Canis và u trung giun tim (Microfilaria) (Neil T Gorman, 1998)

M t con chó 2 n m tu i ho c già h n và ch a nh n máu l n nào, có tr ng

ng 18 – 27 kg c s d ng làm con cho máu (E J.Catcott and J F Smithcors,1967)

Con chó dùng cho máu là chó tr ng thành, m, có tr ng l ng 23 kg( Stephen I Bistner ,1975)

2.7 Nh ng ch tiêu c n theo dõi trong quá trình truy n máu