Các biện pháp thi giáo viên giỏi tỉnh môn hóa học, sinh học theo thông tư 22

Trình bày một biện pháp góp phần nâng cao chất lượng công tác giảngdạy của giáo viên nơi đang làm việc. Thời lượng trình bày biện pháp không quá 30phút, bao gồm cả thời gian Ban Giám khảo trao đổi. Biện pháp được lãnh đạo cơsở giáo dục xác nhận áp dụng hiệu quả và lần đầu được dùng để đăng ký thi giáoviên dạy giỏi cơ sở giáo dục phổ thông và chưa được dùng để xét duyệt thành tíchkhen thưởng cá nhân trước đó.Lưu ý: khi đến tham dự thi, giáo viên nộp cho Ban giám khảo 03 bản báocáo biện pháp của cá nhân tại cơ sở giáo dục được áp dụng hiệu quả và 01 giấyxác nhận của Phòng GDĐT kèm theo minh chứng xác thực về việc giúp học sinhcó sự tiến bộ rõ rệt thông qua việc vận dụng hiệu quả biện pháp trong công tácgiảng dạy.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY:

SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM ĐỂ DẠY HỌC TÍCH CƯC BỘ MÔN HÓA

HỌC

Ở TRƯỜNG THCS

Giáo viên dự thi: Nguyễn Sỹ Lâm

Đơn vị công tác: Trường THCS Quỳnh Hồng

QUỲNH LƯU - 2020

1.Lí do chọn biện pháp:

Thực trạng:

+ Đa số học sinh chưa có kĩ năng thực hành thí nghiệm dẫn đến tình trạng lười làm thí nghiệm trong các giờ học và giờ thực hành.

+ Dụng cụ thí nghiệm thường là thủy tinh nên dễ vỡ, hóa chất chưa nhiều và thuộc loại vật liệu tiêu hao nên tốn kém

+ Chưa có giáo viên chuyên trách để tạo điều kiện giúp học sinh làm thí nghiệm một cách thành thạo

+ Cần sự chuẩn bị của giáo viên nên tốn thời gian

+ Theo xu thế mới, hiện nay TN - TH đã được đưa vào trong các đề thi từ HSG các cấp đến các kì thi quốc gia

Yêu cầu gải quyết:

+ Đứng trước thực trạng và nguyên nhân đó bản thân tôi đã trăn trở làm thế nào để giúp học sinh củng cố kiến thức, rèn kĩ năng thực hành, nhằm phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh Vì vậy, tôi đưa ra các biện pháp nhằm nghiên cứu và tìm ra vai trò, tác dụng của thí nghiệm hoá học từ

đó góp phần thúc đẩy sự ham muốn, tự tìm hiểu, nghiên cứu, lĩnh hội kiến thức của học sinh

2 Mục tiêu của biện pháp:

- Giúp học sinh có thể linh hoạt trong việc tìm hiểu kiến thức thực tế, lí thuyết

để giải quyết các tình huống trong quá trình học tập

3 Nội dung, cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

+ Trong từng tiết dạy, giáo viên phải bám sát chương trình, bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng để chuẩn bị nội dung bài dạy và đồ dùng dạy học cần thiết.+ Sau mỗi tiết dạy học sinh biết được dụng cụ, hóa chất, cách tiến hành thí nghiệm, nêu hiện tượng quan sát được đồng thời giải thích và viết đúng, đủ các PTHH xảy ra

+ Thí nghiệm hóa học được sử dụng theo nhiều cách khác nhau giúp cho học sinh thu thập và xử lí thông tin nhằm hình thành khái niệm, tính chất chung vàtính chất của các chất vô cơ, hữu cơ cụ thể

Sử dụng thí nghiệm để dạy học tích cực môn hóa học ở trường THCS

gồm các phương pháp sau đây:

a) Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên.

Khi tiến hành thí nghiệm biểu diễn cần chú ý các nội dung sau:

- Bảo đảm an toàn thí nghiệm: bảo đảm an toàn an toàn sức khoẻ, tính mạng của học sinh, là trách nhiệm của giáo viên Vì vậy, người biểu diễn phải nắm chắc kỹ thuật và phương pháp tiến hành thí nghiệm

Ví dụ:

+ Trước khi đốt cháy hiđrô, Axêtilen đều phải thử độ tinh khiết của chúng + Khi làm việc với chất độc hại phải có biện pháp bảo hiểm Không dùng quá liều lượng hoá chất dễ cháy, dễ nổ

+ Khi làm việc với chất độc hại dễ bay hơi phải làm trong tủ kín hoặc ở nơi thoáng (xuôi chiều gió) để tránh gây ra tai nạn khi gió tạt về phía học sinh

- Đảm bảo kết quả và tính khoa học của thí nghiệm: Kết quả tốt đẹp của thí nghiệm có tác động trực tiếp đến chất lượng dạy - học và củng cố niềm tin của học sinh vào khoa học Muốn đảm bảo kết quả thí nghiệm, trước hết giáo viên phải nắm vững kỹ thuật tiến hành thí nghiệm, phải thử thí nghiệm nhiều lần trước khi đến lớp Các dụng cụ thí nghiệm phải chuẩn bị chu đáo, đầy đủ, đồng bộ

VD: Trong bài “Sự biến đổi chất” tôi đã mạnh dạn đổi TN đốt hỗn hợp bột sắtvới lưu huỳnh bằng đốt hỗn hợp bột đồng và lưu huỳnh đảm bảo tính khoa học hơn

- Đảm bảo tính trực quan: Để đảm bảo tính trực quan, khi chuẩn bị thí nghiệmgiáo viên cần lựa chọn các dụng cụ và hoá chất thích hợp Dụng cụ thí nghiệmcần đủ lớn để học sinh ngồi dưới lớp có thể quan sát thấy được, đồng thời phải có màu sắc hài hoà Bàn biểu diễn phải có độ cao cần thiết, dụng cụ thí nghiệm phải được bố trí sao cho học sinh có thể nhìn rõ

Đối với thí nghiệm có thể thay đổi màu sắc, có chất kết tủa hoặc có chất khí sinh ra thì phải có giấy màu đặt ở sau đồ dùng thí nghiệm Để đạt được kết quả tương đối khả quan ta cần chú ý một số nội dung sau đây:

- Chọn thí nghiệm phục vụ nội dung trọng tâm bài học và phù hợp với thời gian trên lớp

VD: Trong bài tính chất hóa học của axit, mục 2 – axit tác dụng với kim loại, tôi sẽ làm 2 TN song song:

b) Thí nghiệm nghiên cứu của học sinh:

b1) TN để nghiên cứu bài mới:

Việc tổ chức cho học sinh làm thí nghiệm nghiên cứu bài mới có thể thực

2

hiện bằng hai cách: toàn lớp cùng làm một thí nghiệm hoặc từng nhóm làm các thí nghiệm khác nhau Khi tiến hành thí nghiệm theo nhóm, GV cần tổ chức để học sinh trong các nhóm lần lượt dược làm thí nghiệm Nếu thí nghiệm phức tạp thì nên có sự phân công tham gia của nhóm khác hoặc có sự giúp đỡ của giáo viên

VD: Trong bài “Tính chất hóa học của muối” tôi đã chia nhóm và giao nhiệm

vụ như sau thời gian 10 phút các nhóm làm thí nghiệm và hoàn thành bảng:à Nhóm 1:

TN1 Ngâm một đoạn giây đồng

trong dung dịch AgNO3

TN2 Cho một mẫu nhỏ Na vào

dung dịch CuSO4

Giáo viên sử dụng kết quả của nhóm 1để kết luận tính chất “muối tác dụng với kim loại” Đồng thời sử dụng TN 2 để phát triển nâng cao: khi cho kim loại kiềm tác dụng dung dịch muối không tạo ra muối mới và kim loại mới

mà tạo ra muối mới, bazơ mới và giải phóng khí hđrô

Sau đó ra bài tập nâng cao cho đối tượng học sinh khá giỏi: Giải thích hiện tượng và viết PTHH xảy ra khi cho một mẫu nhỏ Na vào dung dịch AlCl3.Nhóm 2:

TN1 Nhỏ vài giọt dung dịch

AgNO3 vào ống nghiệm có

sẵn 1ml dung dịch NaCl

TN2 Nhỏ vài giọt dung dịch

NaNO3 vào ống nghiệm có

sẵn 1ml dung dịch BaCl2

Nhóm 3:

TN1 Nhỏ vài giọt dung dịch

H2SO4 vào ống nghiệm có

TN1 Nhỏ vài giọt dung dịch

CuSO4 vào ống nghiệm có

sẵn 1ml dung dịch NaOH

TN2 Nhỏ vài giọt dung dịch

NaOH vào ống nghiệm có

Trước khi vào làm thí nghiệm, giáo viên cho học sinh nghiên cứu kĩ các bước tiến hành thí nghiệm, cách lắp dụng cụ và ghi vào biên bản nhóm.

Trong quá trình làm thí nghiệm yêu cầu học sinh quan sát kĩ hiện tượng, nêu được nhận xét của bản thân hoặc của nhóm về vấn đề thí nghiệm cần nghiên cứu

Ví dụ: Khi làm thí nghiệm khử CuO bằng H2 ở nhiệt độ cao, thì học sinh phảibiết quan sát màu sắc của CuO chuyển từ màu đen thành màu đỏ nâu của Cu

và hơi nước đọng lại ở ống nghiệm trong cốc nước lạnh

b2) Thí nghiệm thực hành:

Giáo viên cần xác định nội dung và phương pháp thực hiện giờ thực hành sao cho phù hợp với đặc điểm, nội dung và thời gian cho phép Giờ thực hành được thực hiện theo trình tự sau đây:

- Bước 1: Chia nhóm học sinh (mỗi nhóm tối đa 6 em) và phải cử nhóm trưởng, thư kí (cần luân phiên thay đổi để làm tăng tính tích cực cho học sinh

Giáo viên hướng dẫn, giúp đỡ các nhóm chưa tìm ra kết quả (hoặc chưa làm đúng thao tác thí nghiệm)

Sau mỗi thí nghiệm các nhóm phải báo cáo hiện tượng xảy ra trong thí

nghiệm, giải thích và viết đúng, đủ các PTHH xảy ra

Giờ thực hành được thực hiện theo quy trình sau:

+ Đầu giờ giáo viên kiểm tra sự đồ dùng, hóa chất

+ Giáo viên hướng dẫn thảo luận để thống nhất các bước tiến hành của từng thí nghiệm có trong bài và lưu ý các biện pháp an toàn trong quá trình làm thí nghiệm

+ Học sinh tiến hành làm các thí nghiệm theo yêu cầu, giáo viên theo dõi, uốnnắn sai sót của học sinh (tránh không làm thay học sinh)

+ Cuối giờ, học sinh phải hoàn thành bản tường trình gồm các nội dung (theo mẫu):

TT Tên thí nghiệm Cách làm Hiện

tượng

Giải thích PTHH1

4

+ Cuối tiết học giáo viên rút kinh nghiệm giờ thực hành; cho học sinh rửa dọn

đồ dung thí nghiệm, phòng học Lưu ý: nếu hóa chất còn dư không đổ lại vào bình chứa; hóa chất độc có tính axit thì phải trung hòa bằng dung dịch nước vôi trong và ngược lại hóa chất có tính kiềm phải trung hòa bằng các dung dịch có tính axit trước khi đổ ra môi trường

MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM

Để phát huy tính tích cực của học sinh cần có thêm các bài tập sau mỗi buổi thực hành Với mục đích buộc học sinh phải nghiên cứu kĩ lí thuyết và vận dụng các kiến thức đã học để làm bài tập Từ đó, học sinh rèn được tính tích cực trong suy nghĩ và niềm tin vào khoa học, đồng thời có kĩ năng vận dụng kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề cụ thể.

Ví dụ 1: Trình bày phương pháp hóa học để nhận biết các dung dịch sau: H2SO4 (l), NaOH, NaCl, Na2SO4 đựng trong các lọ bị mất nhãn

Ví dụ 2: Hình dưới đây mô tả sơ đồ điều chế và thu khí axetilen trong phòng thí nghiệm

Hãy cho biết các ghi chú từ (1) – (5) trên hình vẽ ghi những hóa chất gì?Phương pháp thu khí axetilen như hình vẽ là phương pháp gì? Vì sao lại thu như vậy?

Ví dụ 3: Mô tả thí nghiệm tính hấp phụ của than gỗ và cho biết thế nào là tínhhấp phụ?

6

- Cần dùng những dụng cụ và hóa chất nào để điều chế và thu khí clo trong

phòng thí nghiệm Viết pthh minh họa

Ngoài ra, khi sử dụng thí nghiệm hóa học để dạy học tích cực trong môn hóa

học không nên bó hẹp trong các giờ học, giáo viên nên sử dụng các thí

nghiệm vui trong các buổi ngoại khóa

Ví dụ: Làm thế nào để luộc chín một quả trứng gà bằng vôi sống

Hoặc làm thế nào để quả trứng “chui” vào miệng bình Hoặc làm thế

nào để bóc vỏ quả trứng mà không cần đập vỡ vỏ

Với các thí nghiệm đó giáo viên yêu cầu học sinh giải thích hiện tượng

Để tăng tính tích cực và rèn kĩ năng làm việc khoa học, kĩ năng làm việc theo nhóm tôi đã đưa trải nghiệm sáng tạo và dạy học theo phương pháp STEM

trong một số tiết dạy cụ thể Các sản phẩm tốt, có chất lượng được khuyến

khích, tuyên dương trong các buổi chào cờ đầu tuần hoặc trưng bày trong

phòng truyền thống của trường và tham gia dự thi sáng tạo khoa học kỹ thuật các cấp

4 Hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy ở cơ sở:

a) Mức độ phù hợp với đối tượng và thực tiễn nhà trường:

Với các biện pháp đã nêu và được áp dụng tại trường THCS Quỳnh Hồng, tôi nhận thấy rất phù hợp với tất cả đối tượng học sinh và có thể lồng ghép một

số kiến thức nâng cao giúp bồi dưỡng học sinh giỏi

b) Mức độ đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH và KTĐG:

Để thực hiện được đồng bộ các giải pháp đã nêu, giáo viên phải vận dụng rất

nhiều phương pháp dạy học như: hoạt động nhóm; phương pháp mảnh ghép;

phương pháp khăn trải bàn…Đồng thời trong kiểm tra đánh giá, giáo viên có

thể vừa đánh giá kiến thức học sinh vừa đánh giá kĩ năng thực hành và khả

năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh

c) Kết quả cụ thể: Đa số học sinh ham học hơn, chất lượng giờ học cao hơn

Qua khảo sát bằng các bài thực hành của học kì I của năm 2019 – 2020 với

các bài thực hành của năm trước, tôi nhận thấy kết quả:

2018

2019

Áp dụng trong giờ học và thực hành

30% học sinh thành thạo các bước làm thí nghiệm

Đạt 03 học sinh giỏi huyện.2019

2020

Áp dụng thường xuyên và mở rộng

50 - 60% học sinh thành thạo cácbước làm thí nghiệm

Có 01 sản phẩm STEM đạt giải nhất cấp huyện và được cử dự thikhởi nghiệp HS – SV 2020.Đạt 04 học sinh giỏi huyện

Khả năng phát triển: Với các biện pháp đã nêu và kết quả đạt được trong

năm học vừa qua tôi nhận thấy có thể áp dụng cho các trường trong toàn huyện nhằm giúp học sinh nâng cao kĩ năng thực hành – thí nghiệm Đồng thời giúp học phát triển các phẩm chất, kĩ năng phục vụ cho công tác phân luồng sau THCS

Giúp giáo viên vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp giáo dục mới nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học

Giáo viên báo cáo

Nguyễn Sỹ Lâm

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU

BIỆN PHÁP

“Phát triển năng lực thực hành hóa học cho học sinh THCS

thông qua bài học thực hành hóa học”

(Phục vụ kỳ thi GVDG Tỉnh cấp THCS)

Họ tên: Nguyễn Thị Hương

Đơn vị công tác:Trường TH&THCS Ngọc Sơn

Chức vụ: Giáo viên

Môn dự thi: Hóa Học

10

NGHỆ AN – 10/ 2020

SỞ GD&ĐT NGHỆ AN

PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quỳnh Lưu, ngày 25 tháng 9 năm 2020

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

Tên biện pháp: “Phát triển năng lực thực hành hóa học cho học sinh THCS

thông qua bài học thực hành hóa học”

1 Lý do chọn biện pháp

Hóa học là một bộ môn khoa học thực nghiệm (Th.N) gắn liền mật

thiết giữa lý thuyết với thực hành Do đó cần chú trọng nội dung thực hành

trong dạy học hóa học (DHHH) tạo điều kiện phát tiển năng lực thực hành

hóa học cho học sinh (HS)

Tuy nhiên tại đơn vị tôi công tác, năng lực (NL) thực hành hóa học

(THHH) của học sinh (HS) còn ở mức thấp

Để tạo hứng thú học tập bộ môn từ đó hình thành và phát triển NL

cho HS tôi đã chọn biện pháp: "Phát triển năng lực thực hành hóa học cho

học sinh bậc THCS thông qua bài thực hành hóa học” để nâng cao chất

lượng giảng dạy của bản thân

2 Mục tiêu và yêu cầu của biện pháp

2.1 Mục tiêu của biện pháp

Sử dụng thí nghiệm thực hành (TNTH) để phát triển NL TH TNHH cho

HS bậc THCS

2.2 Yêu cầu của biện pháp

- Nắm được cơ sở lý luận của dạy học phát triển năng lực (DHPT NL)

- Điều tra thực trạng sử dụng TNg trong dạy học và NL TH TNHH

của HS tại trường THCS Quỳnh Lâm nhằm đề xuất một số biện pháp hình

thành và phát triển NL TH TNHH cho HS thông qua bài học THHH bậc

THCS

- Thiết kế giáo án bài dạy và bộ công cụ đánh giá NL TH TNHH

- Thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá hiệu quả của biện pháp và cóđiều chỉnh phù hợp.

3 Nội dung, cách thức thực hiện

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Địa điểm: Bp thực hiện ở trường THCS Quỳnh Lâm

3.3 Các bước thực hiện biện pháp

Quy trình dạy một bài thực hành hóa học:

VD: Bài thực hành: “Tính chất hóa học của oxit, axit” – Lớp 9

Qua việc làm thử TN trước biết CaO ở phòng thí nghiệm không cho kết quảchính các, cần thay thế bằng CaO ở ngoài thị trường

Bước 2: Phổ biến nội qui an toàn phòng TN:

VD: Trong bài thực hành số 1: Tính chất hóa học của oxit, axit – Lớp 9:Lưu ý: Khi làm việc với axit phải cẩn thận khỏi bị axit vương vào tay, khi bị dính axit, cần rửa nhanh với nước sạch

Bước 3: Giới thiệu qui trình TN:

Việc yêu cầu HS chuẩn bị bản báo cáo thực hành trước ở nhà vừa tiếtkiệm thời gian tên lớp, vừa hình thành cho các em NL tự học, tự chủ

Bước 4: Tiến hành TN:

VD: Bài 14 Thực hành: Tính chất hóa học của bazo và muối – Hóa 9

Tùy vào đối tượng HS, nếu gặp lớp HS có trình độ trung bình, khả nănglàm TN ở mức độ vừa phải Tôi chia lớp thành 6 nhóm Nhóm 1,3,5 làm TNg

1 đến 4 Nhóm 2,4,6 làm TNg 2 đến 6

Bước 5: Mô tả kết quả TN:

Bước 6: Giải thích các hiện tượng quan sát được:

GV có thể dùng hệ thống câu hỏi nêu vấn đề giúp HS tự giải thích các hiệntượng

VD: Trong bài thực hành số 1: Tính chất hóa học của oxit, axit – Lớp 9:

Tôi nêu 3 câu hỏi gợi ý tương ứng với 3 TNg:

?1 Từ sự đổi màu của quỳ tím hoặc dd phenolphtalein rút ra tính chấthóa học của dd sản phẩm, từ đó rút ra tính chất hóa học của CaO?

?2 Từ sự đổi màu của quỳ tím rút ra tính chất hóa học của dd sảnphẩm, từ đó rút ra tính chất hóa học của P2O5?

?3 Để nhận biết dung dịch axit ta dùng thuốc thử nào? Làm sao đểphân biệt được gốc =SO4 trong H2SO4?

Bước 7: Đánh giá NL TH.TNHH của HS thông qua bài thực hành

Tôi thường sử dụng công nghệ thông tin (CNTT), đưa các sản phẩm

HĐ của các nhóm lên màn hình để các nhóm nhận xét, sau đó rút ra kết luân.Cho điểm 1 số nhóm

Ngoài ra cần có thêm các thông tin khác về mức độ HĐ của cá nhân, tôi

đã dùng phiếu đánh giá như sau:

Các tiêu chí đánh giá cá nhân

1.Mức độ tham gia

hđ nhóm

Nhiệt tình, sôinổi, tích cực

Có tham gia thực hiện nhiệm vụ

Ngồi quansát các bạn thực hiện

Không chú ý quan sát

2.Đóng góp ý kiến

Có nhiều ý kiến, ý tưởng Có ý kiến Lắng nghe

Không lắng nghe3.Tiếp thu

trao đổi ý kiến

Lắng nghe ý kiến cua các thành viên,

Có lắng nghe, phản hồi

Lắng nghe Không

lắng nghe,không trao

2

phan hồi và tiếp thu ý kiến hiệu quả

Bài dạy thực hành tiến hành theo 5 hoạt động (HĐ) dạy học:

+ HĐ 1: HĐ khởi động: Tổ chức cho HS ôn tập các kiến thức có liên

quan hoặc GV đặt ra 1 tình huống có vấn đề liên quan đến nội dung bài thực

hành

Ví dụ 1: Bài thực hành “Điều chế - thu khí oxi, thử tính chất oxi” Hóa 8:

Để có 3 lọ khí oxi để làm thí nghiệm thử tính chất của oxi Bằng hóa

chất nào để điều chế oxi trong phòng thí nghiệm:

HĐ 2: HĐ hình thành kiến thức:

- Nêu những NL cần được hình thành trong tiết học

VD: Bài thực hành số 3: Dấu hiệu của hiện tượng và phản ứng hóa học

Năng lực chung Năng lực chuyên biệt

- Năng lực hợp tác

- Năng lực tự học

- Năng lực thực hành hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

- GV yêu cầu các nhóm kiểm ta dụng cụ, hóa chất, bài báo cáo ở nhà

- GV giao nhiệm vụ và tổ chức cho các nhóm tiến hành TN , quan sát,

mô tả hiện tượng, ghi chép, giải thích hiện tượng Quan tâm đến việc uốn nắn

cách sử dụng dụng cụ, cách lấy hóa chất, cách quan sát hiện tượng

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả hoạt động của nhóm mình

- GV nhận xét, đánh giá kết quả giờ học và nhấn mạnh các kết luận,nhận xét được rút ra từ các TN Nhấn mạnh hoạt động thí nghiệm của cácnhóm.

- Tổ chức cho các nhóm HS hoàn thành báo cáo TN

+ HĐ 4: HĐ vận dụng và tìm tòi mở rộng:

VD1: Bài thực hành: Tính chất của oxit, axit sgk hóa 9:

GV: Yêu cầu HS dùng hóa chất nào để nhận biết được dd nước xà phòng với

dd giấm ăn và muối ăn? Lưu ý: dd nước xà phòng có tính bazo, dd giấm ăn cótính axit, dd muối ăn có môi trường trung tính

Sau khi HS làm TN xong liên hệ đến thực tiễn việc lạm dụng xà phòngchất tẩy rửa gây bệnh ngoài da hoặc người bị viêm loét dạ dày cần hạn chếdùng các sản phẩm có vị chua như chanh, khế, giấm ăn…

Nhiệt tình, sôi nổi, tích cực

Có tham gia thực hiện nhiệm vụ

Ngồi quan sátcác bạn thực hiện

2.Đóng góp

ý kiến

Có nhiều ý kiến, ý tưởng

Có ý kiến Lắng nghe

3.Tiếp thu trao đổi ý

Lắng nghe ý kiến cua các

Có lắng nghe, phản

Lắng nghe

4

thành viên, phan hồi và tiếp thu ý kiến hiệu quả

4.1 Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp

Trong quá trình thực hiện tôi nhận thấy có một số khó khăn:

- Thời gian chuẩn bị cho bài dạy nhiều, giáo viên phải chọn lọc kiến thứcphù với đối tượng học sinh

- HS còn lúng túng khi tiến hành HĐ do ít được rèn luyện

- HS phải tham gia học nhiều môn nên thời gian dành cho việc chuẩn bịbài ở nhà còn ít

- Thường giờ học ồn ào

- Điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn, không có giáo viên phòng thực hànhnên việc chuẩn bị cho giờ học khó khăn

4.2 Kết quả đạt được

Tôi đã sử dụng phương pháp dạy học phát triển năng lực (DHPTNL) ởcác dạng bài học, đặc biệt là bài học thực hành một thời gian Tôi so sánh vớiphương pháp truyền thốngnhận thấy kết quả đạt được như sau:

Năng lực đạt được Thực hành Thực hành

Quan sát, nhận xétHợp tác nhóm

Hợp tác nhóm

Tự học, tự chủSáng tạo, giải quyết vấn đềNội dung đánh giá Chủ yếu đánh giá

thông qua kết quả

là phẩm của cảnhóm

GV đánh giá HS, HS đánh giálẫn nhau thông qua sản phẩmđồng thời đánh giá cả quá trìnhhoạt động của mỗi cá nhân thôngqua bảng các TCĐG

- Kết quả chất lượng của HS đại trà:

Khảo sát chất lượng đầu năm học 2020 – 2021 của 3 lớp 9 tại trường như sau:

Khảo sát mức độ hứng thú, yêu thích môn học tại 2 lớp 9 (60 HS) kết quả nhưsau:

Rất thích Thích Bình

thường

KhôngthíchTrước khi áp dụng biện pháp 3 (5%) 6 (10%) 10 (16.7%) 41(68.3%)Sau khi áp dụng biện pháp 6 (10%) 10 (16.7%) 20 (33.4%) 24(29.9%)Như vậy, khi áp dụng biện pháp dạy học phát triển NL TH.TNHH trongbài học thực hành, tôi nhận thấy HS có hứng thú học tập, giờ học sinh độnghơn, các em chủ động trong việc tiếp thu kiến thức Học sinh có cơ hội thểhiện năng lực của bản thân, được vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.Tôi có điều kiện phát hiện các năng khiếu của mỗi cá nhân HS, từ đó có địnhhướng nghề nghiệp cho các em đúng theo năng khiếu, sở trường của HS

4.3 Kế hoạch áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng công tác giảng dạytrong thời gian tới

- Trong thời gian tới tôi tiếp tục áp dụng phương pháp phát triển NLTH.TNHH trong suốt quá trình dạy học của mình và áp dụng cho tất cả cáclớp của cả 2 khối 8,9 với các dạng bài cụ thể như sau:

6

Bài thực hành thí nghiệm, Hình thành kiến thức mới, Trải nghiệm sáng

tạo

- Có sự kết hợp nhuần nhuyễn với các phương pháp dạy học hiện hành

vào từng loại bài cụ thể, đặc biệt quan tâm đến việc sử dụng TNgHH vào bài

dạy

- Quan tâm đến các đối tượng khác nhau để có sự điều chỉnh phù hợp

- Cập nhật CNTT vào bài dạy

- Mục đích, các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện các thí nghiệm:

- Oxit tác dụng với nước tạo thành dung dịch bazơ hay axit

- Nhận biết dung dịch axit, dung dịch bazơ và dung dịch muối sunphat

2.Kỹ năng

- Sử dụng dụng cụ và hóa chất để tiến hành an toàn, thành công các thí

nghiệm trên

- Quan sát, mô tả, giải thích hiện tượng và viết các PTHH các thí nghiệm

- Viết bảng tường trình thí nghiệm

II PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT, HÌNH THỨC DẠY HỌC

- Phương pháp, kỹ thuật dạy học: Đàm thoại – Thí nghiệm thực hành

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

?: Trong thực tế có những lúc ta cần

nhận biết môi trường của 1 dung dịch đó

là axit, bazo hay là muối Chẳng hạn trên

Có thể HS biết dùng quỳ tím để nhận biết

Phương án đánh giá: chưa

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (30 phút) Hoạt động 2.1 Hướng dẫn thực hành (3 phút)

a Mục tiêu:

8

HS biết được: cách sử dụng dụng cụ và hóa chất để tiến hành an toàn, thànhcông các thí nghiệm trên.

b Phương thức dạy học: Đàm thoại – Thí nghiệm thực hành

c Sản phẩm dự kiến: Học sinh biết sử dụng dụng cụ và hóa chất, tiến hành

thí nghiệm an toàn

d Năng lực hướng tới: Năng lực phát hiện vấn đề , thực hành hóa học

- GV: Hướng dẫn HS thực hiện các bước thực

hành bằng cách làm mẫu các thao tác thí nghiệm

trong SGK Yêu cầu HS ghi nhớ các thao tác thí

nghiệm chuẩn bị thực hành

- GV: Nêu một số lưu ý đối với HS trong quá

trình tiến hành thí nghiệm để đảm bảo kết quả thí

nghiệm và tránh gây nguy hiểm

- GV chia nhóm và cho các nhóm bầu thư ký,

nhóm trưởng

- GV chuẩn bị sẵn dụng cụ, hóa chất trên bàn HS,

yêu cầu các nhóm kiểm tra dụng cụ, hóa chất

theo danh mục hóa chất dụng cụ trong mỗi thí

- HS: Lắng nghe và ghinhớ những điểm lưu ý củaGV

- HS Thực hiện chia nhómtheo hướng dẫn của GV.Bầu nhóm trưởng, thư kí Nhóm trưởng phân côngcông việc cho các thànhviên trong nhóm

- HS kiểm tra dụng cụ, hóachất

- Nhận phiếu học tập

Hoạt động 2.2 Thực hành (19 phút) a) Mục tiêu:

HS biết được: thực hành thí nghiệm phản ứng của canxioxit với nước, thínghiệm phản ứng của điphotpho pentaoxit với nước, biết nhận biết các dungdịch

b) Phương thức dạy học: Thảo luận nhóm, thí nghiệm thực hành, trực quan c) Sản phẩm dự kiến: học sinh biết quan sát, mô tả, giải thích hiện tượng và

Chuyển giao nhiệm vụ:

-Từ hóa chất, dụng cụ có sẵn, hãy làm 3 thí

nghiệm 1, 2, 3 để rút ra tính chất hóa học của

CaO và P2O5, đồng thời nhận biết được 3 lọ dd ở

phần khởi động

- Hoàn thành phiếu học tập và bản tường tình báo

cáo thí nghiệm

Thí nghiệm 1: Phản ứng của canxi oxit với nước

Thí nghiệm 2: Phản ứng của diphotpho penta oxit

với nước

Thí nghiệm 3: Nhận biết các dd HCl, H2SO4,

Na2SO4.

GV đưa câu hỏi

?1 Từ sự đổi màu của quỳ tím hoặc dd

phenolphtalein rút ra tính chất hóa học của dd sản

phẩm, từ đó rút ra tính chất hóa học của CaO?

?1 Từ sự đổi màu của quỳ tím rút ra tính chất hóa

học của dd sản phẩm, từ đó rút ra tính chất hóa

học của P2O5?

?3 Để nhận biết dung dịch axit ta dùng thuốc thử

nào? Làm sao để phân biệt được gốc =SO4 trong

H2SO4?

Tiến hành thí nghiệm:

Quan sát thí nghiệmHoàn thành báo cáo kết quảthí nghiệm

Hoạt động 2.3: Báo cáo, thảo luận (8 phút)

Chuyển giao nhiệm vụ: Báo cáo kết quả thí

nghiệm

- GV chiếu phiếu học tập và hướng dẫn HS hoàn

thành báo cáo thí nghiệm

- Chụp kết quả phiếu học tập của các nhóm lên

màn chiếu, cho HS nhận xét và gv chốt kiến thức,

cho điểm

Đại diện các nhóm báo cáokết quả thí nghiệm củanhóm

Các nhóm khác nhận xét,đánh giá

Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

10

Chuyển giao nhiệm vụ: Trong phòng thí

nghiệm có 3 lọ hóa chất mất nhãn đựng

CaO, CaCO3 và Na2CO3 Hãy nhận biết

GV: Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi nghe

hướng dẫn và tiến hành nhận biết

GV: Câu hỏi gợi ý:

?1 Chất nào tan trong nước, chất nào

phản ứng với nước tạo ra dd làm quỳ tím

chuyển màu xanh

?2 Chất nào không tan trong nước

Yêu cầu 1 HS lên bảng làm thí nghiệm

- Hoạt động cặp đôi, nghe

hướng dẫn và nhận biết

- Lên bảng làm thí nghiệm

Hoạt động 4: Vận dụng, tìm tòi mở rộng (3 phút) Năng lực hướng tới: - Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Chuyển giao nhiệm vụ: Chiếu phiếu học tập.

? Hãy nhận biết dd nước xà phòng, dd giấm

ăn, dd muối ăn?

GV: Gợi ý:

DD nước xà phòng có tính bazo, giấm ăn có

tính axit, dd muối ăn trung tính

GV: Lưu ý trong quá trình sử dụng xà phòng,

Chuyển giao nhiệm vụ:

Yêu cầu các nhóm tiến hành đánh giá các

thành viên

- GV: Chiếu lên bảng các tiêu chí đánh giá

- GV: Phát phiếu đánh giá và hướng dẫn

- Đọc các tiêu chí đánh giá

các nhóm tiến hành đánh giá.

- GV: Nhận xét

- Giao nhiệm vụ về nhà

- Nhận phiếu và tiến hànhđánh giá

- Hoàn thành bài thu hoạch,chuẩn bị bài tiếp theo

Một số hình ảnh hoạt động của học sinh

TN 1: CaO tác dụng với H2O

GIÁO VIÊN DỰ THI

Nguyễn Thị Hương

TN 2: P2O5 tác dụng với H2O

12