Ứng dụng mô hình chuyển động hình nhân 3d vào tương tác người máy và e learning luận văn ths công nghệ thông tin 1 01 10

ĐÀO MINH THƯỨng dụng mô hình chuyển động hình nhân 3D vào tương tác người máy và E-learning luËn v¨n th¹c sÜ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Hµ néi - 2005... ĐÀO MINH THƯỨng dụng mô hình chuyển động

ĐÀO MINH THƯ

Ứng dụng mô hình chuyển động hình nhân 3D vào tương tác người máy và E-learning

luËn v¨n th¹c sÜ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Hµ néi - 2005

ĐÀO MINH THƯ

Ứng dụng mô hình chuyển động hình nhân 3D vào tương tác người máy và E-learning

Mã số

luËn v¨n th¹c sÜ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Người hướng dẫn khoa học: TS Bùi Thế Duy

Hµ néi - 2005

MñuNăm 1955, khi m ca ln ñu công viên Disney CalDisneyñãthitkmtmôhìnhcôngviên3chiudù

ñiunàyñãñemlimthiuqukhôngng.Chind

rvàktqulàdukháchññnDisneyLandngàyc

2001)

Năm2000,tròchơiFinalFantasyñãgâynênmtcơnVitNamvàthgii.Nhngmôhìnhnhânvt3ch

tóc,npáo,lànda;schânthctrongmichuyn

cácgameth.Ngoàishpdnvýtưngcatròc

trongcácmôhình3DcaFinalFantasylàmttrongchơinàytrthànhmttrongnhnggamehpdnnh

Haivídtrênñãchothysthuhútcacácmôhìmáytínhsdngmôhình3chiuxuthinngàycàn

3Dvàothctmàmttrongnhngngdngcóthk

kýhiuphcvngưikhimthính

Hinnay,nhngchươngtrình,dánnhmcithinGiáo dchòa nhp tr khim thính và cácdch vphngưikhimthínhVitNamñangpháttrinkhám

PhnKtlun ñánhgiácáccôngvicñãlàmvàhưngpháttrint iptheo.

Chương1HANIM 1.1.KháinimHanim

Cùngvistăngtrưngcalĩnhvcñha3Dtronnhiuphnmmlàmnhimvthitkmôhình3Dvà

ñphâncpcáckhptrctipcahìnhnhâncũngn

nhimvcuthànhnêncácñoncơthmtmôhình ngưitheomtcáchthcchophépnhmtonêncáchìnhnhâncókhnăngthchi ncáccñng[15].

Hình1:CácthànhphncamtHAnim

VRMLV2.0utf8

PROTOHumanoid[

exposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldfield

field]

Lưuýrng“exposedField”làcáctrưngmàscripcó thtruynhpñưcññc dliu,còn“field”thìkhông.

eventIn MFNode removeChildrenexposedField SFVec3f centerOfMass 000exposedField MFNode children []

exposedField SFNode coord NexposedField MFNode displacers []

exposedField SFString name ""

exposedField SFFloat mass 0exposedField SFVec3f momentsOfInertia 1field SFVec3f bboxCenter 0

field SFVec3f bboxSize

ULL

1100111]

Vídmôtlpñitưng SitedùngcúphápcaVRMLV2.0utf8nhưsau:

PROTOSite[

eventIn MFNode addChildren

eventIn MFNode removeChildren

exposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedFieldexposedField]

ðitưng Displacercó3mc mcñcơbnnht,nóñơnginchdù

CácmôhìnhHAnimcóthcñngñưclànhthaotransformcacáckhp,cácthôngsnàyñưcghit

LOAmc0chhtrmtñitưng Jointlà HumanoidRoot.

Hình3:LOAmc0

LOAmc1htrcâyphâncpmcthp

Hình4:LOAmc1

LOAmc2htrhxươngcóxươngsngñưcñơngin hóa.

Hình5:LOAmc2LOAmc3htrcâyphâncpñyñcamtHAnim

Hình6:LOAmc3

xương chuyn ñng,và kéo theo s chuyn ñng cac

hưng cakhp xương Ví d khi ta xoay c tay thì

r_pinky0l_ring0r_ring0l_middle0r_middle0l_index0r_index0l_thumb1r_thumb1

CácñitưngJointcakhuônmtl_eyeball_joint l_eyeball_jointl_eyebrow_joint l_eyebrow_jointl_eyelid_joint l_eyelid_jointtemporomandibular

Davàocáctêngitrên,ISOquyñnhcpñitưn g Joint:Segmentnhưsau:

Hình7:Cácñimñctrưngtrêncơthngưi.

37 r_metacarpal

38 r_dactylion1.5.Môhìnhhóa

Gctañ(0,0,0)ñưcquyñnhñt nn,nhưv ynósnm giachâncahìnhnhân.Nhưvy,haichânñttrênñtscá chquãngnhaubngñrngcahông.ðdhìnhdung,tagithitlòngbànchânl àphng,nhưvytañtheotrcYcanóslà0.

Hình9:Môhình3DcahaihìnhnhânCánhtaysduithngvàñtsongsongvithânhì nhvilòngbàntayúpvàoñùi.Taycoinhưphng,trccacáckhpt1ñn 3cacácngóntaysongsongvitrcYvàtrccangóntaycáinghiêngmtgócπ/2 radian(90ñ)vitrcZ+.Nhưvy,htrctañmikhpcangóntaycáiphi xoayliñthnghàngvitoànbhìnhnhân

Hình10:TrctañcacácngóntayKhuônmtñưcmôhìnhhóavicáclôngmàygiãnra ,môikhéplivàmtmto.

Hình11:Môhình3chiudintkhuônmt

Cáchìnhnhânphiñưcxâydngvitlkíchthư cphùhpvicơthconngưitrongthct.

nh nghĩa trong mi ñi tưng

dchnàythaychovicnhhưnglntivicthchin

chươngtrình.

2.1.SAM

SAM(SolidAgentsinMotion),làmtngônnglpt rình3Dthgiácdànhchocáchthngsongsongvàanimation Vmtkthu t,SAMlàngônnglptrìnhhưngtrngthái,ñngb,songsong.SAMrtthích hptrongvicmôhìnhhóacáctrngtháiphnng.Chươngtrìnhvitbngngônng SAMlàmttphpcácagentmàtrongñóchúnggiaotipvinhauthôngquavic traoñicácthôngñip.Trngtháicaagentñưcxácñnhbngnghĩacalutsnxu tvimtñiukinvàmtdãycáchànhñngtươngngviñiukinñó.Cácthànhph nchínhnhưagent,thôngñipvàlutlàcácñitưng3D.Cácthànhphnconñưcm ôtbngtextthôngquacácform.Tươngtnhưcôngc"ToolTip",mikhingưidùng dichutñnmôtñitưng3Dthìcácthôngtinquantrngvñitưngñósñư chinthlên.Khiñucacácagent,thôngñipvàcáclutñucómtbiudin 3Dmangtínhtưngtrưngnhưkhicu,khilpphương,khitrvàkhihìnhchópnó ntùythucvàotngngdngcth.Cáchotñnganimationtrongchươngtrình3D ñưcthchinbngcáchlàmmncácchuynñngliêntipvàxácñnhtlgiacá cñitưng.Mtmt,ñiunàychophépphântichchitittngthaotáccñng,mt khác,nócómtưuñimlàngưilptrìnhchphiñiukhinmtmôitrưngvàmtng ônngchomiñct,thchin

vàhotñng(animation)camtchươngtrình.thêm vàoñó,cácbiudin3Dtùyýcóthñưcgánriêngrchocácagentvàcácthông ñipññơnginhóanhnghìnhdunghotñng3Dphctp.Ngưilptrìnhcóth chuynñigiabiudintưngtrưngvàbiudincthngayckhiñangdinra schuynñng[5]

Hình12:Biudintưngtrưng(bêntrái)vàct h(bênphi)cácựitưng3D

2.2.3DVisulan

Trongcácngônnglptrìnhthhinbngkýtnh ưChayLispthôngthưng,ngưilptrìnhphidintthgii3Dbngcáck ýt.Vắdmtựimtrongkhônggiansựưcmôtnhưsau"glVertex(1.0,1.0,1.0) ".đchuynựimnàysangvtrắkhác,ngưilptrìnhsphivitcácbiuthcnh mbinựicáctaựcaựimựó

KakuyaYamamoto,mtgiáosưcatrưngựihcKyo toựãxâydngmtngônnglptrình3Dvicơchkhác,trongựóthgii3D ựưcdintbngchắnhthgii3Dchkhôngphibngkýtnhưcácngônngkhác.đó là3DVisulan.đâylàngônng3Dựutiêntheocơchlutvitli(rewriterule basedlanguage),trongựócchươngtrìnhvàdliuựưcmôtbngcác3Dbitmap.đây làmtựcựimmimgiúp

3DVisulanxâydngnêncácngdng3DnhưmáyTur inghaytròchơi3DSpace Invaders

Kakuyaựnhnghĩa3Dbitmaplà"mttpcáckhil pphương3chiucócácthuctắnhmàusc"vàthgiilà"thôngtinựưc dinựtbngcác3Dbitmap".Trong3DVisulan,cchươngtrìnhvàdliuựưcdint bngcác3Dbitmapvàchúngựưccoinhưmtkhônggiantươngtácgiangưil ptrìnhvàmáytắnh

Hình13Ngưilptrìnhcóthhiu(theodõi)ñưccáctr

trình ñưc tin hành trên b son tho tích hp 3D

2.3.VPython

Năm1990,GuidovanRossumñãxâydngnênmtngôn nglptrìnhhưngñitưngkhámnhcótênlàPython.Lúcñu,bnt hânngônngnàykhônghtr

dngmôñunñha3chiuchoPythoncótênlà"Vis ual"cótínhnăngnibtlàñcbitddùng.ðâylàmtchươngtrìnhcókhnăngx âydngcácñitưng3D(hìnhcu,lpphương,cácñưngcong…)vàñnhvchúngt rongkhônggian3D.Visual,chyvitưcáchlàmtlungriêngbit,tñngc pnhtcáckhungcnh3Dnhiulntrongmtgiâynhmphnánhchínhxácvtríhin ticacácñitưng3D.Ngưilptrìnhskhôngphicnphiquantâmñnvnñ qunlýcôngvichinthmàtp

trungvàokhíacnhtínhtoáncachươngtrình.Ngư idùngsduytkhungcnh3D

Direct3DlàmtAPI(ApplicationProgrammingInterfcho phép ngưi dùng render [ph lc 2] th gii 3D

Cghay"Cforgraphics"(tmdch:Cdànhchoñh a),làmtngônngbccaodànhchoñha3DdoNvidiavàcáctrlýca Microsoftthitk,cónhimvcungcpcácgiaodinbccaochoDirectXvàOpe nGL.Nótươngthích100%viDX9.BnthânCgñưctorathaithànhphnchín h:cácñctínhvmtkthut

lptrìnhcangônngvàcácbdchCgtươngng CôngbcaNvidiabaogmchititvbdchCg,cácchititvkthutlptr ìnhngônngCg,bduytCg(dànhchovictomuvàdnghình)vàcáccôngcxâyd ngkhác.Cgñưcthitkvihy

vnggiúplptrìnhhiuqu mccaovàddùngc hocácnhàxâydngsnphmphnmm.Ngưilptrìnhcóthxâydngcácchươn gtrìnhbngCgñãñưcdchsntrongcácmôitrưngcthhocbiêndchtron gkhichyñhotñngquanhiu

GPUcóhtrDX8,OpenGL1.4,cácphiênbntrong tươnglaicaGPUvàhaiAPIcũngnhưkhnăngchytrênWindows,Linux,MacOS XvàXbox

2.6.Java3D

Sun ñã mang ñn cho th gii m ngôn ng lp trình tuyt vi, ñó là Java L à m nhánh trong"thâncây"JavakhlJava3D,nhưtêngcnó,làmnhimvchuyênc ungcpcácgóitindùngchoviclptrìnhcácngd3D.ChititvJava3Ds ñưctrìnhbàyktrongphnunny

Chương3CÁCCÔNGCSDNG 3.1.Java3D

3.1.1.TngquanvJava3D

Java3DlàngônnglptrìnhñhadohãngSunMicthànhviêntrongdòngngônnglptrìnhJavavnñ

bcáclpJava[16][17]

Java3DxâydngñhatnhngAPIñhasncókmi.CáccutrúcñhamcthpcaJava3Dlàs

ñhamcthpnhưDirectXvàOpenGL,QuickDraw3DtrúcñhamccaocaJava3Dlàskthpcách

ha.Java3Dcòngiithiumtskháinimmimà

thôngdngtrongmôitrưngñhanhưâmthanhkhôcaJava3Dtrongtươnglaisgiúpñưaranhiung

nhiulĩnhvc,ñcbitlànghànhcôngnghipGame

3.1.2.MctiêucaJava3D

Mc tiêu chính ca Java3D là các ng dng ñ haJava3Dcòncócácmctiêukháccũngrtquantrng

• Cungcpmttpñadngcácñctínhtrongvicki

bcácyutkhôngcnthithoccácñcñimkhôñacholptrìnhviên

trinkhaicácngdngphctpvàcácappletmt

vinhiudngfile,vídnhưdngñcbitCAD,cvàVRML2.0

3.1.3.Môhìnhlptrình

Java3DlàAPIhưngñitưng.Cácngdngxâydnhariêngr,ñólàcácñitưngñãñưcphântách

làmnhimvñcdliutfileVRMLnàyñchuyn chobrendernhmtáithitlimôhìnhbàntaytrongcaschươngtrìnhcaJava3 D.

3.1.3.1.CutrúccâytrongtchcñitưngcaJ ava3D

Java3Dñnhnghĩacáclpcơbnkhácnhauñthit kvàbinñi(tgc:manipulate–vndngbngtay)mtscenegraphvà ñiukhinvichinthcũngnhưrendercáchình3D[6].Tacóthmôttoànbcây cutrúcñitưngcaJava3Dnhư sau:

javax.media.j3dVirtualUniverseLocale

ViewPhysicalBodyPhysicalEnvironmentScreen3D

Canvas3D(extendsawt.Canvas)SceneGraphObject

Node

GroupLeafNodeComponent

VariouscomponentobjectsTransform3D

javax.vecmathMatrixclassesTupleclasses3.1.3.2.MôhìnhlptrìnhSceneGraph

Môhìnhlptrìnhñhakhungcnh (scenegraph) caJava3Dcungcpmtcơchtuyñơnginsonglirtlinhhotñhin thvàrenderkhungcnh.Mtscene

graphchaựngnhngmôthoànchnhvmtkhung cnhhaymtthgiio.Nó

mangcácthôngtinvdliuhìnhkhi(hìnhcu, tr,lpphương,lưiẦ),cácthôngtinvthuctắnh(ánhsáng,màusc,ựbóngẦ),thô ngtinvgócnhìn.Cácthôngtinnàysựưctnghplàmdliuchovicrenderch ắnhkhungcnhựótgócnhìnựã

ựưcchra

Java3DAPIhoànthincácAPIựhaựãcóbngcác hloibựinhiuyêucutắnhtoánhoccácyêucunhkháctronglptrình màcácAPItrưcựóvnựòihi.Nhưvy,nóchophépngưilptrìnhtptrungvào ựiukhincácựitưnghìnhhchơnlàvicgiiquytcthcáikhunglưitonê nchúng,tptrungvàoktcugiacácựitưnghìnhhchơnlàphiviclptrìnht haotácrenderựsaochocáchình

khinàyựtựưchiuqunhưmongmun[6]

3.1.3.3.Cácphươngthcrender

Java3Dcungcp3phương thcrender đólà:phương thcrendertrctip(ImmediateMode) ,phươngthcrenderlưugi (RetainedMode) ,phươngthcrenderbiêndchlưugi (CompiledretainedMode) điunàychophépngưidùngthoimáitrongviclachncáchthchinmtngdngJav a3D.HuhtnhngngưixâydngngdngJava3Dựuthắchnhngcitinvha imttinnghivàthchinmàcácphươngthcretainedvàcompiledretainedmang li[6][13][25]

3.1.3.3.1.ImmediateMode(IM)

caJava3D.Ngưidùngscónhiutùychnhơnnhư ngựikèmviưuựimnàylàchiphắkhichychươngtrìnhcao.Trongchựnày ,Java3Dkhôngựưccungcpnhiuthôngtin mccaoliênquanticácựitư ngựhahocmiliênhgia

chúng.Doginthiuhóacácthôngtinbaoquátnhư vynênJava3Dchcóthhtrtắnhtoánmcccbtngựitưngthaychongư ilptrìnhchkhôngthgiúph

trmcbaoquátựưc

CóhaidngImmediateModelàphươngthcrendertr

ImmediateModePIM) vàphươngthcrendertrctiptrn

ctipthuntuý( Pure(MixedImmediateModeMIM)

Java3DcungcpnhiuchcnăngtiníchñxâydncácngdngápdngchñPIM,làmngưilptrìn

phicnh.Trongchñnày,ngưidùngphitmìn

Java3DthôngquaphươngthcstopRender()calpC

MIMChñnàyyêucunhiucutrúchơnPIM,viMIMtcñrenderscenegraphvàomtcanvas

3.1.3.3.2.RetainedMode(RM)

Phươngthcnàyyêucutrìnhngdngphixâydnxem thành phn nào trong scene graph có th thay ñ

Scenegraphmôttngñitưngtrongthgiio,

thcmàtrìnhngdngsñiukhinchúngbinñi

Phươngthcnàygingretainedmode chnócũngy êucutrìnhngdngphixâydngscenegraphvàxácñnhxemthànhph nnàotrongscenegraphcóththayñitrongsutquátrìnhrender.Thêmvàoñó, trìnhngdngcóthbiêndchtoànbhaymtphncácsubgraph,làcácthànhphncu thànhnênmtscenegraphhoànchnh.Java3Dsdchcácsubgraphnàyvàvicbiu dincácsubgraphñãñưcbiêndchcóthkhônghoàntoàntươngngnhưcutrúc câynguyêngcmàtrìnhngdnglpnên,tuynhiênvmtchcnăngthìhoànt oàntươngñng.CRMlàphương

3.1.4.CáchthcthchincaJava3D

3.1.4.1.Thchintheokiuphânlp

Mt trong nhng yu t quan trng quyt ñnh tng c hi phí khi chy mtchươngtrìnhngdngvitbngJava3Dlàchiphít higianñrendercáchìnhkhi3chiumàngưidùngnhìnthy gócnhìncamình( cáchìnhkhiblpdưicáchìnhkhácsbloibkhirenderñtăngtcñv àtitkimchiphí).VicthcthicaJava3Dkhiñưcphânlpñãtndngtritñnhng ưuñimcacácAPImcdưicósntronghthng.ðcbit,chúngtanhnthy hotñngcaJava3DlàdavàoOpenGL,Direct3DvàQuickDraw3D,lànhnglpdưiñ ãcósn.ðiuñócónghĩalà

Java3Dñãñưcthitkñcóthbinñimtcách mmdokhinntngphncngbêndưităngtcvưtngưng.Trongtươnglai ,cácbtăngtcgame3Dshtrchonhngthgiiophctpnhiuhơnnhng gìmàcácmáytínhñttinñãlàmtrongnhngnămtrưcñây.Ýñcacáckintrúcs ưngônngJava3Drtrõràng:

Hình16: SceneGraphcamttrìnhngdngJava3Dðutiêntathyxuthinmtñitưngticaolà

b To các ñi tưng PhysicalBody, PhysicalEnvironment

3.3.3.SonthofileVRML

VRMLcócutrúckháñơngin.Ngưilptrìnhcó2vitcodebngbtcbsonthonào(cóthlàN

EditPlus…)hocthôngquacácchươngtrìnhdnghìnhdưidngfileVRML.Cácchươngtrìnhdnghình3DhayPoserñucóhtrvicxutfiledliurañ

mmdnghình3Dkhônghtrtínhnăngnày,cóthlàm nhim v convert sang dng VRML Mt trong nhnCrossroads.Tuynhiên,vicáccutrúcmàVRMLcuntorabtccácmôhình3Dnàoviñchínhxácv

riêngcho3Dnhưñãktrên.Tronglunvănnày,tômôhìnhbàntayrisauñóxutradngfileVRML

3.2.4.CácthànhphncafileVRML

3.2.4.1.HeadervàComments

MtfileVRMLluônbtñubngmtdòngheadernhư

#VRMLv2.0utf8

Khiduytfile,bduytsbitñâylàmtfileVR MLvàphiênbnmànósdng.Víddòngheadertrênchotabitñâylàmt fileVRMLphiênbn2.0.ChúýrngphivitVRMLdngchhoa(nutavitvrm lthìkhiduytbduytsbáolisaicúpháp)vàttnhiênlàphivitchínhxácV RML(ñôikhidovichúngtacóthgõthànhVTMLhayBRML).Tiptheolàcmt"u tf8"làñbáochobduytbitchuntextcavănbn.VRML1.0dùngcchunASCIIhocutf8nhưngphiên

bn2.0thìchdùngchunutf8

kýt'#'thìbphântíchcúpháplnhsbquak hôngxétñn.DòngheadercafileVRMLtuybtñubngkýt'#'nhưngkhôngphilà dòngchúthích,nóvnñưcñc

bibduytVRML

3.2.4.2.Cácnút,cáctrưngvàñhakhungcnh

BâygichúngtastìmhiuvcutrúccafileV RML.CóthcoifileVRMLlàtphpcácnút( node),minútbiudinmtdngñitưng.Bêntrong nútlàcáctrưng( field)biuthcácthuctínhcañitưng.Trongmt nútlicóthchacácnútkhác.Cúphápbiudinmtnútnhưsau:

Group{

children[

Group{

}]}

TrênñâylàcúphápbiudinmtnútdngGroup.ð âylànútñơnginnht.Tathymñulàtêncanút.Bêntrongcpdu{}là cáctrưngthuctính, trêntathycómttrưngthuctínhlàchildren,bêntron gtrưngnàycóthlibaogmcácnútkhácna…Nhưvytathyxuthinmtcutrúc phâncpcacácnút,ngưita

gicutrúcphâncpnàylàSceneGraph.Nhìnvào cutrúcnày,tacóthhiuñưccáchthcnhómcácnútlivinhauvàcáchthcmà cácnútlngnhauñóhotñng.Lưuýrngmtsdngnútkhôngthlàconcamt nútkhác,mtsdngnútli

khôngthlàchacabtcmtnútnào…Numuntì mhiukhơnvcúpháplptrìnhcaVRML,ñcgicóthtìmhiuthêmthông tintrong[23][24]

Chúý:luônnhrngcúphápvitVRMLphânbitch hoa,thưng.Cácnútthưngvithoachñutrongtêngi(Group,Trans form,IndexedFaceSet)trongkhicáctrưngvitchñutrongtêngibngchthư ng,cácchkháccóthvitthưnghochoatùyý nhưng thưng tt thhaingưita vithoachñu t(children,translation,coordIndex…)

Chương4GIIQUYTBÀITOÁN 4.1.Ngônngduhiu

gdùngñiub,cch,uhmunnói Vytisaohilàtrênthctvichcñiviínhbmsinhhaynhngngưigkhóhơn.Vinhngngưikhimlúcñókhôngcóbútvitvàgiyhiulàcáchthctraoñithôngtindnhtñivingưikhimthính

Vyhiumtcáchñơnginthìngônngduhiuch

ñngcaconngưi,nhngñngtáccamtsbph

ínhlànhngcch,hành ntrêncơthnhmbiuñtnhngthôngtincntraoñigiangưivingưi

4.1.2.Lchsngônngduhiu

Vàothk16,GeronimoCardano,nhàvtlýhcP adua,bcItalia,ñãnhnñnhrngngưitacóthdychonhngngưikhim thínhhiucácthpkýtñưcvitlinnhaubngcáchliênhchúngvisvtm unthhin.Cunsáchñutiên

bngcáchnhìndángñiucamôi.Ôngñãxâydngmcho ngưi khim thính do chính ph tài tr Hai phming)chínhlànguyênmuñutiêncakháinimt

ítduvt.Tuynhiínsrtthúvkhitanhnth ycómtvăistươngñnggiangônngkýhiucangưidañvăhthngngônngký hiuhinthi.

Ngăynay,tinưcMcórtnhiutrưnghcdyn gônngchongưikhimthínhnhưngítaibitvngưiñutiínñtnnm óngchosphâttrincangônng

du hiu M, ngưi ñó lă Thomas Hopkins Gallaude Năm 1815, khi 27 tui,ThomasñêtichđuĐuñhccâchgiaotipvinh ngngưikhimthính Anh,ThomasgptusĩRocheAmbroiseSicard,ngưiñêm iôngnghiíncutrưnghcdănhchongưikhimthínhcaông Pari Saunhi uthâng,GallaudettrliMcùngLaurentClerc,mtgiâoviíndyngônngdănh chongưikhimthínhtrưngPari Năm1817,Gallaudetmtrưnghcqucgiañ utiíndănhchongưikhimthínhHartford,bangConnecticutvăClerctrthă nhgiâoviíndyngônngkýhiudănhchongưikhimthínhñutiín M Câctrưn ghcdănhchongưikhimthínhkhâccũngsmxuthin câcbangkhâc.Ni tingnhtlătrưngNewYorkSchooldănhchongưikhimthínhñưcthănhlpvă onăm1818 Năm1820,mttrưngkhâcñưcmPennsylvania,văsauñólă22 trưnghcñưcmratríntoănnưcMvăonăm1863

victhănhlphcvinGallaudetWashingtonDCv ăonăm1864văchoñnnaỵđyvnlăhcvinnghthuthăngñudănhchongưi khimthínhnưcMvăc

trínthgii.ThomasHopkinsGallaudetñêtruynl imơưccaôngvmthcvin

dănhchongưikhimthínhchocontraiônglăEdwa rdMinerGallaude.CùngvisgiúpñcaAmosKendall,Edwardñêbingicmơc achaôngthănhhinthc,vẵngcũngtrthănhhiutrưngñutiíncahcvi nnăy

Ngăynay,chúngtamaymncómtlotcâchthng ngônngkýhiukhâhoănchnhvăbiucmcanhiuqucgiatrínth gii.Chúngtaphimangơnrtnhiunhngngưiñêxđydngnínhthngngônng kýhiuPhâpvìnhiukýhiuhinnaycóngungcththngnăy