LUẬN VĂN THS NGUYỄN TIẾN PHƯƠNGNGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG BẢN ĐỒ SỐ TRÊN CÁC THIẾT THỊ TRỢ GIÚP CÁ NHÂN Người hướng dẫn Đặng Văn Đức Hà Nội 2007... Công ngh phát trin ng d ng cho các
Trang 1LUẬN VĂN THS NGUYỄN TIẾN PHƯƠNG
NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG BẢN ĐỒ SỐ TRÊN CÁC THIẾT THỊ TRỢ GIÚP CÁ NHÂN
Người hướng dẫn Đặng Văn Đức
Hà Nội 2007
Trang 2M CL C
CÁCTVITTT 3
M ð U 4
CHƯƠNG I GI ITHI UV H THÔNG TIN ð A LÝ VÀ PDA 6
1 Gi i thi u v h thông tin ñ a lý 7
1.1 Khái nim 7
1.2 Mô hình d li u c a h th ng thông tin ñ a lý 9
1.3 Mô hình c ơ s d li u GIS 16
2 Gi i thi u v PDA 17
2.1 Ph n c ng cho PDA 19
2.2 H ñi u hành và ph n m m cho PDA 21
CHƯƠNG II CÔNG NGH PHÁT TRI N NGD NGB N ð S TRÊN PDA 25
1 ng d ng b n ñ s trên PDA 26
1.1 Trên th gi i 26
1.2 Vi t Nam 27
2 Công ngh phát trin ng d ng cho các thit b PDA 28
2.1 Trên Palm OS 28
2.2 Trên Symbian OS 28
2.3 Trên Windows CE (Windows Mobile) 29
3 Công ngh phát trin ng d ng b n ñ s trên PDA 41
3.1 H th ng ñ nh vì toàn c u GPS 41
3.2 GSM/GPRS 43
3.3 Web Service 44
3.4 Mobile GIS 47
3.5 Các gii pháp phát trin ng d ng b n ñ s trên PDA 49
4 M t s k thu t nâng cao t c ñ 51
4.1 K thu t nâng cao t c ñ hi n th b n ñ 51
4.2 K thu t c i thi n t c ñ tìm ñư ng ñi ng n nh t 53
CHƯƠNG III XÂY D NG NG D NG B N ð S TRÊN PDA 56
1 Phát biu bài toán 57
2 Kh o sát bài toán 57
3 L a ch n gi i pháp 58
4 Phân tích, thi t k . 58
4.1 Ki n trúc h th ng 58
4.2 Bi u ñ phân c p ch c năng 59
4.3 Bi u ñ lu ng d li u 59
4.4 Phân tích thi t k h th ng b ng UML 61
4.5 Thi t k giao di n 63
4.6 Thi t k d li u b n ñ 63
4.7 Xây d ng các ch c năng 66
5 K t qu . 73
K T LU N 76
Trang 3ADO ActiveXDataObjects – ðitưngtruycpdliu ActiveX
CORBA Common Object Request Broker Architecture
phân tán
b nhúng
LCD LiquidCrystalDisplay -Mànhìnhtinhthlng
SDK SoftwareDevelopmentKit -Bcôngcpháttrinphnmm
h p tìm ki m chung
Trang 4M ð U
Trong nhi u năm g n ñây, máy vi tính phát trin r t nhanh v c t c ñ x lý,
kh năng lưu tr , kh năng truy n t i và ñ c bi t là kh năng x lý ñ ho Các
ti n b ñó ñã cho phép con ngư i xây d ng và khai thác có hi u qu các h thôngtin ñ a lý (GIS – Geographical Information System)
GIS là m t công c tin h c h u hi u, tr giúp cho vi c t ch c các d li u phihình h c (d li u th ng kê) và các d li u không gian (d li u b n ñ ) và g m nhi uthao tác trên các ilod li u ñó ñ xây d ng k ho ch d a trên các hin tư ng x y
ra trong quá kh ho c/và hi n t i ñ ñưa ra k t qu dư i khuôn m u d hi u Cáccâu h i như “b nh vi n A hay trư ng h c B ñâu?”, “nh ng t nh nào có s dân trên
m t tri u ngư i?” ph i ñư c tr l i nhanh chóng ñ giúp l p k ho ch phát trin hayphân tích Vi c khai thác có l a ch n d li u nh m ñáp ng các yêu uc cho trư cnhư “ch ra các bnh vi n có trên 100 bác ĩs”, “ch ra ñư ng ñi ng n nh t t ñ a
ñi m A t i ñ a ñi m B” ñư c tìm ki m t CSDL và có kh năng tính toán nhanhtrong m t kho ng th i gian mà ng ư i s d ng có th ch p nh n ñư c
Công ngh GIS ñã và ñang ñư c phát trin và ng d ng r ng rãi trong nhi ungành, l ĩnh v c khác nhau trên thgi i Nh ng năm g n ñây, Vi t Nam, GIS
ñư c b t ñ u ng d ng trong m t s lĩnh v c khác nhau như ngành ñ a chính (BTài nguyên môi trư ng), nghiên c u ñ a lý (Vi n ð a lý, Vi n ð a ch t), h tr qu n
lý hành chính (GIS Hu ), h tr các hot ñ ng dân s (Vi n CNTT, UNFPA, T ng
h c t i Vi t Nam quan tâm phát tri n và ng d ng công ngh GIS trong m t vài l ĩnh
v c khác nhau ti Vi t Nam Vi t Nam, trư c m t các ng d ng GIS trên thit b
di ñ ng có th áp dng hi u qu trong giao thông, du l ch,… t i các thành ph l n.Khi ng d ng b n ñ s trên thit b di ñ ng ñư c hoàn thi n, k t h p v i côngngh GPS, ngư i s d ng có th th c hi n các thao tác tñơn gi n như xácñ nh ltrình, ñi m ñ n c a các tuyn xe buýt, ñ a ch khách sn nhà hàng, ñi m tham quan
du l ch cho ñ n tìm ñư ng ñi ng n nh t v kho ng cách,ñư ng ñi ng n nh t v th igian (theo ñ c tính ñư ng, lưu lư ng giao thông t i t ng th i ñi m) Xe hơi ñi trên
ñư ng ph c n ñi ñ n ñâu ñ u ñã có h th ng b n ñ s ch d n v i thi t b chuyên
d ng gi ng như PDA cài s n trên các xe chi n ñ i Thi t b ñó có kh năng hi n
th t a ñ , cung ñư ng, quãng ñư ng, nh c ñèn ñ , th m chí c nh báo ngư i c m lái ñã ñi
nh m ñư ng hay ñi vào ñư ng m t chi u
Trang 5Xây d ng m t ph n m m GIS là công vi c l n ñòi h i m t nhi u th i gian, kinh phí
ð ng th i chúng ñòi h i các hiu bi t r ng rãi c a nhi u ngành chuyên môn khác nhau
như ð a lý, Toán h c, Công ngh thông tin và c các kin th c v kinh t , văn hóa, xã h i,
du l ch Lu n văn này nghiên c u v công ngh phát trin ng d ng b n ñ s
trêncácthitbtrgiúpcánhân và xây d ng m t ng d ng c th có th s d ng trong du l ch, trư c
m t là cho b n ñ thành ph Hà N i
Nhi m v c a lu n văn là:
Nghiên c u v h thông tin ñ a lý và công ngh b n ñ s
Nghiên c u v cácthitbstrgiúpcánhân
Nghiên c u công ngh phát trin ng d ng b n ñ s trên PDA
Xây d ng m t ng d ng b n ñ s trên PDA
N i dung c a lu n văn ñư c trình bày theo ba ch ương sau:
Chương I Gi i thi u v h thông tin ñ a lý và các thi t b s tr giúp cá nhân
Chương II Gi i thi u v công ngh phát trin ng d ng b n ñ s trên PDAChương III Phân tích, thi t k và xây d ng m t ng d ng b n ñ s trên PDAPhương pháp và n i dung nghiên cu ñưc s dng trong sut quá trình làm
lunvănlà :
- NghiênculýthuytvGIS,cácmôhìnhdliukh ônggianvàcáchthcbiudinchúngtrênmáytínhcũngnhư trên PDA,nghiêncuvcáchphân
- Nghiên cu v ñ ha máy tính ñ biu din các ñi tưng bn ñ, cácphươngpháptiưutcñhinth…
- Nghiên cu, tìm hiu v công ngh ñnh v v tinh G PS, các công nghtruynthôngkhôngdây : GSM/GPRS, Wifi, WiMax…
- Nghiêncuvcáccôngnghpháttrinngdngbn ñsdiñng:MobileGIS,Dchv Web…
- Nghiên c u lý thuy t v ngôn ng mô hình hóa th ng nh t UML ñ phântích thi t k h th ng
- Nghiêncucôngngh.NETCompactFrameworkvàsd ngcôngchtr
pháttrinngdngVisualStudio 2005
Trang 61 Gi i thi u v h thông tin ñ a lý
o Gi i thi u v khái nim GIS và các thành ph n cơ b n c a GIS
o Hai mô hình d li u ñư c s d ng r ng rãi nh t trong GIS
Trang 71 Gi i thi u v h thông tin ñ a lý
1.1 Khái ni m
H thông tin ñ a lý (GIS - Geographical Information System) ñư c hi u như m thình th c ñ c bi t c a h th ng thông tin áp d ng cho d li u ñ a lý H th ng thôngtin ñó là t p các tin trình x lý các d li u thô ñ phát sinh ra các thông tin tr giúp
l p quy t ñ nh Có r t nhi u ñ nh nghĩa GIS ñã ñư c xây d ng nhưng dư i ñây là
m t ñ nh nghĩa ñư c coi là chính xác, d hi u và ñư c ch p nh n r ng rãi nh t:
ñư c thi t k ñ tr giúp thu th p, qu n lý, x lý, phân tích, mô hình hoá và hi n th
Theo ñ nh nghĩa này thì khi xây d ng m t h th ng thông tin nh ư GIS thì ph iquan tâm ñ n m t d i r ng t ph n c ng t i ph n m m c a tin h c, các vn ñ liênquan ñ n ñ a lý, b n ñ , các vn ñ th ng kê, các vn ñ hình h c và lý thuy t ñ th
c a toán hc, v v Như v y GIS không ch ñơn gi n là h th ng máy tínhñ l p
b n ñ theo nhi u kích c , nhi u màu hay các phép chiu khác nhau mà còn là m tcông c phân tích h u hi u ð c ñi m quan tr ng c a GIS cho phép con ngư i nh n
ra ñư c m i quan h không gian gi a cácñ c trưng c a b n ñ
GIS
Ph n m m
CSDL
Tr u tư ngcông c
Trang 9Tr m x lý: X lý, ki m soát thông tin vào ra, chu n hóa c ơ s d li u, c p nh t
cơ s d li u cho máy ch
Máy ch: Ki m soát s truy c p c a ngư i s d ng, qu n lý file, qu n lý c ơ s
d li u, thao tácñ h a và toàn b môi tr ư ng tính toán
Thi t b in: Dùng ñ in n các văn b n báo cáo ca các loi b n ñ khác nhau tùy nhu c u ngư i s d ng
Băng t : Dùng ñ trao ñ i d li u v i các h th ng khác, th c hi n ch c năngsao chép d li u
Trang 10Cơ s d li u ñ a lý là tr u tư ng hay ñơn gi n hoá th gi i th c Các công c
phân tích trong GIS ñư c s d ng ñ xây d ng các mô hình không gian Mô hình
ñư c c u trúc như t p các quy tc hay th t c ñ suy di n các thông tin m i ñ phân
tích hay l p k ho ch Mô hình hoá ñòi h i các công c có s n trong h th ng GIS
Vì v y GIS c n ph i cung c p m t t p h p r ng l n các công c ñ th c hi n phân
tích trên cơ s d li u không gian
Trong h th ng GIS, các phép phân tích không gian bao g m phân tích c n, ph ,
các phép tínhñư ng biên, phân tích b m t, phân tích m ng lư i, phân tích trên cơ
s ñi m nh (pixel) Các hình th c khác nhau ca phân tích ñòi h i các phép toán
k t n i quan h và không gian c ũng như các phép tính logic khác nhau
ð th c hi n ñư c các yêu uc ñ t ra c a m t h th ng GIS c n ph i có c u trúc
d li u phù h p cho h th ng Chúng s ñư c xem xét sauñây:
ð ph c t p c a th gi i th c là không gi i h n Càng quan sát th gi i g n hơn
càng th y ñư c chi ti t hơn Nhưng như v y s d n ñ n ph i có c ơ s d li u l n vô
h n ñ lưu tr các thông tin chính xác t th gi i th c ð lưu tr ñư c d li u
không gian c a th gi i th c vào máy tính thì ph i gi m s lư ng d li u ñ n m c
Trang 11có th qu n lý ñư c b ng ti n trình ñơn gi n hay tr u tư ng Cácñ c trưng ñ a lý
ph i ñư c bi u di n b i các thành ph n r i r c hay cácñ i tư ng Các quy tc dùng
ñ chuy n cácñ c trưng ñ a lý sang các ñ i tư ng ñư c g i là mô hình d li u Các
h th ng GIS phân bi t khác nhau theo cách mô hình hóa th gi i th c thông quacác mô hình d li u c a chúng Hai mô hình d li u ñang ñư c s d ng r ng rãi
nh t cho GIS ñ lưu tr cácñ i tư ng không gian là mô hình raster và mô hình
vector (hình 1.3)
Th gi i
th c
Mô hìnhhóaCácñ i tư ngkhông gian
B ng dli uthu c tính
Hình 1.3 Mô hình vector và mô hình raster
a. Mô hình d li u raster
Mô hình raster chia toàn b vùng nghiên c u thành các lư i t bào ñ u ñ n theotrình t riêng Theo quiñ nh thì lư i ñư c ñánh th t theo trình t t ng hàng tgóc trên trái Mi t bào ch a m t giá tr M i v trí trong vùng nghiên c u tương
Trang 12ñương ng v i m t t bào T p các t bào và các giá tr liên quanñư c g i là l p.Trong cơ s d li u có th có nhi u l p như lo i ñ t, ao, h , sông, ñư ng… Môhình này cho ng ư i s d ng bi t cái gì xy ra m i nơi, m i v trí trên vùng nghiên
c u
ð phân gi i d li u Raster ph thu c vào kích th ư c c a t bào hay ñi m nh;chúng khác nhau t vài ch c deximet ñ n vài kilomet Ti n trình xây d ng lư i tbào ñư c mô t như sau:
Gi s ph m t lư i trên bn ñ g c, d li u Raster ñư c l p b ng cách mã hoá
m i t bào b ng m t giá tr d a theo cácñ c trưng trên bn ñ như trên hình 1.3.Trong thí d này, ñ c trưng “ ñư ng” ñư c mã hoá là 2, ñ c trưng “ ñi m” ñư c mãhoá là 1 còn ñ c trưng “vùng” ñư c mã hoá là 3 Ki u d li u c a t bào trong l ư i
ph thu c vào th c th ñư c mã hoá; ta có th s d ng s nguyên, s th c, ký t
hay t h p chúng ñ làm giá tr ð chính xác ca mô hình này ph thu c vào kíchthư c hay ñ phân gi i c a các t bào l ư i (hình 1.4) M t ñi m có th là m t t bào,
m t ñư ng là vài t bào k nhau, m t vùng là t p h p nhi u t bào M i ñ c trưng là
t p t bào ñánh s như nhau (có cùng giá tr)
Hình 1.4 Mô hình d li u raster
Ưu ñi m chính c a mô hình này là ñơn gi n Lư i là m t b ph n c a b n ñ ñã
ñư c s d ng ñ ki n t o thông tin ñ a lý Khi các s li u ñ u vào là các nh v tinhhay t máy quét thì chúng il có ngay khuôn m u lư i, chúng phù h p cho mô hình
d li u này S d ng mô hình d li u raster d a trên ơc s lư i thì các phép phântích d li u tr nên d dàng h ơn ð c bi t thu n l i cho các h th ng GIS nh m ch
y u vào vi c phân tích các bi n ñ i liên tc trên b m t tráiñ t ñ qu n lý tàinguyên thiên nhiên và môiưtr ng
Trang 13Hình 1.5 S nh hư ng c a l a ch n kích thư c t bào
ði m y u nh t c a mô hình d li u raster là ph i x lý kh i d li u r t l n N u
ñ phân gi i c a lư i càng th p thì các th c th trên bn ñ càng có nguy c ơ b m t
ñi (hình 1.5) Trư ng h p ngư c l i thì ph i lưu tr m t kh i lư ng l n thông tintrong cơ s d li u V i ki n trúc này, vi c co dãn b n ñ , bi n ñ i các phépchi u… s chi m r t nhi u th i gian Vi c thi t l p các mng lư i c a cácñ c trưngnhư ñư ng giao thông, h th ng thu l i… r t khó kh ăn
Như v y, mô hình d li u raster ñ nh hư ng vào phân tích (analysis), không
ñ nh hư ng cho cơ s d li u Trong th c t có m t s h th ng GIS s d ng môhình d li u này song không nhi u (ví d như IDRISI, Google Map, Virtual Earth)
b Mô hình d li u véc ơt
Mô hình d li u véc tơ d a trên ơc s các vécơt hay to ñ c a ñi m trong m t h tr c to ñ
nào ñó ði m là thành ph n sơ c p c a d li u ñ a lý mô hình này Cácñi m ñư c n i v i
nhau b ng ño n th ng hay cácñư ng cong ñ t o cácñ i tư ng khác nhau như ñ i tư ng
ñư ng hay vùng Như v y mô hình d li u véc ơt s d ng cácño n th ng hay ñi m r i r c ñ
nh n bi t các v trí c a th gi i th c
Trang 150-D ð i tư ng có v trí nhưng không có ñ dài ( ñ i tư ng ñi m)
1-D ð i tư ng có ñ dài ( ñư ng) t o t hai hay nhi u ñ i tư ng 0-D
2-D ð i tư ng có ñ dài và ñ r ng (vùng) ñư c bao quanh b i ít nh t 3 ñ i
ñ n tính ch t vùng c a hi n tư ng V i t l trung bình thì thành ph ñư c bi u di n
b ng vùng, có ñư ng ranh gi i V i t l l n thì thành ph ñư c bi u di n b i t pcác th c th ñ t o nên các ngôi nhà,ñư ng ph , công viên và các hin tư ng v t
lý, hành chính khác
Trang 16B nh vi n
Th Sông
T nh A
th
đư ng biên hành chắnh
Tr c X
Hình 1.7 Tr u tư ng th c th c a th gi i th c theo mô hình vector
Hình 1.7 ựã ựơn gi n hoá th gi i th c ự có các ự c trưng qu n lý ựư c b ngmáy tắnh.đó là sông ngòi, ựư ng biên hành chắnh, v trắ c a các tin ắch như b nh
vi nẦ Các th c th này ựư c tr u tư ng thành các l p ự c l p như l p ựư ng giaothông, l p ựư ng biên hành chắnh, l p các tin ắch Ch b ng t a ự c a cácựi m vàcácựo n th ng n i gi a chúng cũng có th bi u di n ựư c các th c th c a th gi i
th c
Mô hình d li u véc ơt cho phép nhi u thao tác hơn trên cácự i tư ng so v i môhình raster Vi c ựo di n tắch, kho ng cách ca cácự i tư ng ựư c th c hi n b ng các tắnh
toán hình hc t các to ự c a cácự i tư ng thay vì vi c ự m các t bào c a mô hình raster
R t nhi u thao tác trong mô hình này chắnh xác hơn Tắnh di n tắch trên cơ s ựa giáctrên mt c u s chắnh xác hơn vi c ự m các pixel trên bn ự
có các phép chiu khác nhau Tương t v i vi c tắnh chu vi c a m t vùng M t sthao tác mô hình này th c hi n nhanh hơn như tìm ựư ng ựi trong m ng lư i giaothông hay h th ng thu l iẦ M t s thao tác khác có chm hơn như n p ch ng các
l p, các thao tác vi vùng ự m
Mô hình d li u véc tơ ự nh hư ng ự n các h th ng qu n tr cơ s d li u.Chúng có ưu vi t trong vi c lưu tr s li u b n ự b i vì chúng ch lưu cácựư ngbiên ca cácự c trưng, không c n lưu toàn b vùng c a chúng B i vì các thành
ph n ự ho bi u di n cácự c trưng c a b n ự liên kt tr c ti p v i các thuc tắnh
c a sơ s d li u, ngư i s d ng có th tìm ki m, truy v n và hi n th các thông tin
m t cách d dàng
Trang 18th c cùng v i các thuc tắnh liên quan S c m nh c a h th ng GIS là ch chúng
tr giúp vi c tìm ki m các th c th trong m t ng c nh ự a lý và kh o sát các quan
h gi a chúng Như v y, cơ s d li u GIS không ch ựơn thu n là t p h p c a các
ự i tư ng và các thu c tắnh
đ t o ựư c các th c th ựư ng giao thông và các ựơn v hành chắnh t cácự i tư ng ựi
m và ựư ng như trên hình 1.8 thì phi t o l p topology hay thi t l p c u trúc d li u
topology cho các d li u
Xây d ng topology là thi t l p, mã hoá các quan h gi a cácựi m, cácựo n th ng và
các vùng (cácự i tư ng) ự t o ra các th c th đó là xây d ng quan h không gian gi a các
mi liên kt c a cácự i tư ng trong m t l p Quan h này ựư c xây d ng t nh ng thành ph n
ựơn gi n nh t ự n các thành ph n ph c t p hơn, t cácựi m nút, xâu ựo n th ng và cu i
cùng là các ựa giác Topology tr giúp m t cách thun ti n cho các thao tác phân tắch và
tìmựư ng trong m ng lư i c a d li u
Trang 19Nghiêncupháttrin ng d ng b n ñ s trên các thi b tr giúp cá nhân
Trang 20- C u trúc ñơn gi n
- D dàng s d ng các phép toán chng x p và các phép toán xlý nh
vi n thám
- D dàng th c hi n nhi u phép toán phân tích khác nhau
- Bài toán mô ph ng là có th th c hi n ñư c do ñơn v không gian là
- Các quan h topo ñư c xácñ nh thu n ti n trong phân tích, tìm ñư ng…
- Kh năng s a ch a, b sung, thay ñ i các d li u hình h c cũng như thu c tính nhanh, ti n l i
h M t vài d li u như thu c tính, quan h có th thích h p v i m t mô hình c ơ s
d li u nào ñó còn m t vài d li u khác li ph i thâm nh p tr c ti p vì chúng không
Trang 21thích h p cho b t kỳ mô hình nào Sau ñây là m t s mô hình c ơ s d li u ñã ñư c công
b và ñang ñư c s d ng vào thi t k các h th ng tin h c
nhi u b n ghi ch Chúng tr giúp thu n ti n cho vi c ng d ng m t c u trúc d li u m nh
trong máy tính là danh sách kt n i Mô hình m ng m m d o hơn mô hình phân c p
trong vi c qu n lý các quan h không gian ph c t p H n ch c a chúng không cho phép
liên kt các bn ghi cùng lo i
Mô hình quan h m m d o hơn các mô hình v a ñư c trình bày trên M i b nghi có m t t p các thuc tính Các bn ghi c a m i ki u hình thành b ng hay quan
h Quan h là b ng các bn ghi ch không ph i là liên k t gi a các bn ghi T ng
s thu c tính trong b ng là ñ quan h M i b ng ñư c lưu tr trong m t t p Hi nnay các công c qu n tr d li u theo mô hình quan h ñang chi m ưu th trên thtrư ng
2 Gi i thi u v PDA
PDA - Personal digital assistants là thi t b s h tr cá nhân hay còn g i làmáy tính cm tay Ban ñ u PDA ñư c s d ng ñ qu n lý nh ng thông tin cá nhân,ghi chép, danh b , lên lch làm vi c Các PDA hin nay có th còn ñư c s d ng ñ
ñ c sách, nghe nhc, xem phim, chơi trò ch ơi, tra t ñi n, truy c p internet…
PDA có th kh i ñ ng g n như ngay l p t c, không ph i m t hàng phút như máytính xách tay, th i gian s d ng có th ñ n hàng tu n mà không c n ph i n p ñi nhay thay pin và có th dùng m i nơi, m i lúc
PDA thư ng có màn hình tinh th l ng cho phép dùng bútñ vi t, v tr c ti plên màn hình, có kh năng nh n d ng ch như khi vi t tr c ti p trên giy PDAthư ng có c ng h ng ngo i, c ng n i ti p ho c USB cho phép giao ti p d dàng v i
PC hay các thit b có c ng h ng ngo i khác như ñi n tho i di ñ ng, TV… PDA h
tr m ng TCP/IP, cho phép nh n e-mail, duy t web, g i nh n fax thông qua modem
g n ngoài hay tr c ti p thông qua ñi n tho i di ñ ng PDA cũng có th ñư c n i v icác thit b khác như máy nh s , máy quét mã vch hay thi t b ñ nh v v tinh
Trang 22(GPS) cho phép l y và l ưu tr t a ñ hi n hành trên b n ñ và kho d li u trên máyPDA Thông th ư ng PDA có t 8M-32M Flash RAM PDA không có c ng, h
ñi u hành ñư c n p c ng trong ROM, d li u ñư c lưu tr trong RAM, khi c n có
th m r ng thông qua th nh như SD Card, Compact Flash ho c Memory Stick(có th lênñ n vài GB) ðây là nh ng lo i th nh ñư c s d ng ph bi n c trongcác máynh s và ñi n tho i di ñ ng
PDA hi n ñang phát trin v i t c ñ như vũ bão PDA ngày càng tr thành v t
d ng không th thi u c a các doanh nhân, cán b nghiên c u và c ñ i v i cácñ i
tư ng ph thông PDA thi u nhi u tính năng c a m t máy tính hoàn chnh nhưng l i
có nhi u ưu ñi m hơn ñó là nh g n, ñ t v a trong lòng bàn tay, trong túi áo
PDA thư ng chia làm 2 dòng chính là Palm và Pocket PC ðây là cách phân lo i
d a trên h ñi u hành c a máy s d ng Các tính năng hi n ñ i c a PDA ngày nay làm
cho vi c phân lo i khá khó khăn và gây nhi u bàn cãi
Hình 1.9 Hai lo i PDA ph bi n
a Pocket PC: là lo i máy s d ng h ñi u hành Windows Mobile c a Microsoft ð i
di n cho Pocket PC là các dòng máy iPAQ ca HP, ngoài ra còn có các lo i
máy ca hãng O 2 có tính n ăng ñi n tho i
b Palm: là lo i máy s d ng h ñi u hành Palm OS c a Palm, Inc., ð i di n là
Tréo 650 s d ng h ñi u hành Palm OS 5.4 có tính n ăng ñi n tho i hay
Tungsten T5 không có ñi n tho i s d ng h ñi u hành Palm OS 5.2
Ngoài ra còn m t s lo i máy s d ng các h ñi u hành khác như BlackBerryOS
(BlackBerry), MacOS (iPhone), Linux (Motorola E680) hay SymbianOS (P910i,
Nokia N-series)…
Trang 232.1 Ph n c ng cho PDA
Hình 1.10 CutocơbncaPDA
Có nhi u lo i chip: Intel, Samsung, T1 OMAP , tuy nhiên hin nay ch y u
nh t là dòng Intel XScale mà th h m i nh t là PXA27x, cho t c ñ x lý lên t i624MHz, ñi u mà cáchñây 10 n ăm là m t ư c mơ ñ i v i ngư i dùng PC
b Màn hình
V i tính ch t ñ c bi t nh g n c a PDA, màn hình c a
nó ñư c sinh ra ñ ñ m nhi m luôn hai ch c năng là vào
và ra, t c là ch c năng hi n th và nh p li u, ñ làm ñư c
ñi u ñó, màn hình PDA ñư c thi t k là lo i màn hình
tinh th l ng LCD, có c m ng,
c m nh n tr c ti p trên b m t, thông qua ñó ng ư i ta có th ñi u khi n và nh p li u Mànhình PDA ch u
ñư c môi tr ư ng rung và va ñ p, màu s c và ánh
sáng trung th c tiêu tn ít năng lư ng Hi n có hai Hình 1.11 Màn hình PDA
công ngh s n xu t màn hình: công ngh chi u sáng
ñ ng t n pin; và công ngh màn hình ph n chi u, dù v n có chi u sáng nn nhưng
máy ch ho t ñ ng t t khi ngoài tr i ho c nhngnơiñsáng.ðphângiimàn
Trang 24hình ca PDA nhìn chung mc QVGA (240x320 pixels) và m t s lo i m i là VGA(640x480 pixels) V i kích thư c hi n nay thì các dòng PDA thư ng có màn hình c t2.8 inch ñ n 4 inch, trong ñó lo i thông d ng nh t là 3.5 inch.
ph n m m trên PCñ th c hi n vi c này Ph n ROM còn l i ñư c thi t k dành chongư i s d ng (thư ng g i là File Store), thu t ng ROM (Read Only Memory)dùng ñ ch b nh ch ñ c, tuy nhiên vi công ngh hi n nay, các loi b nhROM d ng Flash cho phépñ c và ghi l i nhi u l n ñã ñư c s d ng r ng rãi, vì v y
ph n b nh này ñư c s d ng như m t c ng bên trong PPC, có th lưu tr d
li u và cài ñ t thêm các phn m m ng d ng trênñó Theo xu h ư ng hi n nay thì
ph n b nh này ñang ñư c tăng d n dung lư ng, ñi n hình là các PPC c a HP ñã
có ph n b nh này lên t i g n 100MB, ñi u này báo hi u tương lai c a m t PPC có
kh năng ho t ñ ng và c u trúc như PC v i “ c ng” và RAM theo ñúng ch c năng
v n có c a chúng trên PC vy T t c các d li u trên phn b nh ROM nói trên
ñ u không m t ñi khi máy ht s ch pin!
ðây là lo i b nh có t c ñ truy c p c c nhanh, là n ơi chính ñ lưu tr d li u
và cài ñ t các phn m m ng d ng, thư ng ñư c g i là b nh chính (Main
Memory), do t c ñ truy xu t l n cho nên các phn m m cài trên b nh RAMthư ng ch y nhanh và tr ơn tru hơn r t nhi u so v i các phn m m cài trên File
Store, tuy nhiên tt c các d li u trên RAM s m t hoàn toàn khi máy h t s ch pin, khi ñó máy s tr v tr ng thái banñ u khi m i xu t xư ng và ch còn duy nh t h ñi u hành và các
d li u ñã l ưu tr trên File Store (Vi nh ng h ñi u hành m i
như Windows Mobile 5.0 hay 6.0, h n ch này ñã ñư c gi i quy t) Có m t s ph n m m,
ñ c bi t là nh ng ph n m m liên quanñ n qu n lý h th ng b t bu c ph i cài trên RAM
Tùy t ng lo i máy mà có th có các khe c m th nh m r ng, ph bi n là hai lo i th SD
(Secure Disk) và CF (Compact Flash), khi c m các loi th này vào thì
Trang 25nó ñư c s d ng v i vai trò y h t như ph n File Store, nghĩa là có th lưu tr d
li u và cài ñ t các phn m m Trong hai lo i th trên thì th SD có kích th ư c nhhơn r t nhi u so v i th CF và th ư ng có t c ñ l n hơn, vì v y giá thành c a th
SD thư ng cao hơn, bù l i khe c m th CF có th h tr nhi u lo i card ch c năngkhác như Modem, Lan card, GPS card… và th CF có th h tr th có dung l ư ng
l n hơn r t nhi u so v i th SD, tuy nhiên hin này ranh gi i v ch c năng và khnăng c a hai lo i th này ñang d n ti n t i m t ñi m chung
Vi c nh p li u cho PDA ñư c th c hi n nh bút ñi n t và màn hình c m ng
c a PDA Ngư i s d ng dùng bút ñi n t vi t tr c ti p lên màn hình và PDA s
nh n d ng và chuy n thành v ăn b n ho c lưu tr chúng gi ng như các cun s tay
ñi n t Công ngh Graffiti ñư c ng d ng r ng rãi trong các ph n m m này Côngngh nh n d ng ch vi t tay cho ti ng Anh khá tt.ðivitingVit,hinmich
htrbànphímoñnhpliu Vi c nh n d ng ñang ñư c nghiên c u và phát tri n
b i phòng nh n d ng và Công ngh tri th c, Vi n CNTT.NgoàiramtsloiPDA
còn ñưc h tr bàn phím ngoài ho c ngư i dùng có th giao tip vi PDA qua
cable,BluetoothhocWifi
Ph thu c vào các hãng s n xu t và model, hi n t i h u h t các PDAñ u có th
k t n i v i nhau ho c v i PC qua c ng USB, h ng ngo i, Bluetooth ho c Wifi Wifi
và Bluetooth s là giao ti p chunchoPDA.Haicáchktni không dây (wireless)nàyñangngàycàngkhincácthitbcmtaytrn ênhpdn.Vibăngthôngca
Bluetoothlà 752Kbps, Wifichunblà11Mbsvàkhongcáchktnigiacáct hitblênñn40m,chúngtacóthgiaotiptraoñi dliuddàng;ñcbitkhicó
mtrouterkhôngdâyktniviinternet,cácthi tbcmtaycóhtrwirelesscó
thtruycpinternetnhưnhngPCbìnhthưng
Ngoàira,các PDAcòncóth ñưccungcpcácthi tbphtr như ñnhv
toàncu(GPS),máyquét,máyin,bànphím , loa
Ph n này s mô t 3 h ñi u hành tiêu bi u nh t dành cho PDA, ñó là:
· Windows Mobile (ñư c phát trin b i Microsoft, Inc nh m m c ñích tr
thành m t h ñi u hành cho các thi t b Pocket PC
· Palm OS: ban ñ u ñư c phát trin cho các thit b c m tay ñư c s n xu t b iPalm Computing, Inc Hi n t i nó ñư c m t s nhà s n xu t công
nghi p l n ch p nh n
· Symbial OS: là h ñi u hành m ñư c phát trin b i liên hip các nhà
phát trin ch ch t cho các thit b c m tay và di ñ ng
V i m t h ñi u hành PDA c n có m t s ñi m sau:
Các tin trình t m i (bootstrap) nhanh
Trang 26Ph n h i ngay v vi c chuy n t m t ng d ng sang m t ng d ng khác
Các thao tácñ ng b hoá/sao ưlu hi u qu
Các yêu uc ñư c ñáp ng t t nh t b ng vi c s d ng các h ñi u hành th i gian th c
(RTOS), cung c p các phương ti n cho các phn h i nhanh và hi u qu , c n thi t cho vi
Các h ñi u hành th i gian th c thư ng ñư c yêu cu trong các h ñi u hành nhúng nh ,
ñư c ñóng gói nh ư là m t ph n c a các thit b siêu nh (microdevices)
M t ñi u r t quan tr ng là c n phân bi t gi a m t h th ng th i gian th c và
m t h ñi u hành th i gian th c (RTOS) H th ng th i gian th c bao g m t t ccác phn t - ph n c ng, h ñi u hành và các trình ng d ng - nh ng th ñư c yêu
c u ñ ñáp ng các yêu cu h th ng RTOS ch là m t ph n t c a m t h th ng
th i gian th c hoàn ch nh và ph i ñ m nh n ñ y ñ các ch c năng ñ cho phéptoàn b h th ng th i gian th c ñáp ng ñư c các yêu cu c a nó
a Windows Mobile (Windows CE)
Pocket PC là PDA s d ng Windows Mobile - s n ph m ñ cquy n c a Microsoft Có th xem h ñi u hành này là phiên
b n thu nh h ñi u hành Windows s d ng cho máy vi tính
Vì th h u h t ngư i s d ng khi dùng Pocket PC, h s c m
th y vô cùng quen thu c Cũng là các c a s Windows, cũng
là nút Start ñ ra Menu, cũng là Word, Excel, Power
Point và Internet Explorer… ðây là ưu th c a Pocket PC
so v i Palm Hi n t i, Windows Mobile cũ nh t còn ñư c
s d ng là Windows Mobile 2002; ti p theo là Windows Mobile 2003 v i kh năng h trmultimedia cao hơn;
Windows Mobile 2003 Second Edition là phiên b n h ñi
u hành ñã ñư c ph bi t r t r ng, v i kh năng h tr
xoay ngang màn hình r t thu n l i cho vi c duy t web trên
Pocket PC H ñi u hành m i nh t là Windows
Mobile 2006 v i nhi u c i ti n m i như cho phépñ c các Hình 1.12 Windowsfile PowerPoint, h tr k t n i Wi-Fi, duy t web và t
Mobile 2003
ch c d li u trong c ng
Windows Mobile s d ng cơ ch ña tác v cho m i trình ng d ng Nó h tr
nh n d ng ch vi t theo ba d ng là Block, Letter và Transcriber, trong ñóTranscriber cho phép b n có th vi t ch b t kỳ v trí nào trên màn hình Palm ch
Trang 27có th nh n d ng d ng Block (d ng khuôn) Màn hình nh p li u c a Palm là c ñ nh,
trong khi c a Windows Mobile là d ng o G n ñây, các máy Palm loi cao c p như
PalmOne Tungsten T3 hay Sony Clie Peg-NX80V ñ u có màn hình nh p li u d ng o
nhưng chúng v n nh n d ng theo m t ñ nh d ng block
b Palm OS
Năm 1996, m t s n ph m có tên PalmPilot ñư c gi i thi u
b i US Robotics Palm Pilot ch y trên mt h ñi u hành ñư c thi t
k riêng bit cho thi t b ñó v i tên gi Palm OS
H ñi u hành Palm (Palm OS) hi n ñang ñ ng ñ u trong th trư ng PDA,
chi m th ph n t i 70% Palm Pilot (hi n ñư c g i là Palm) tr thành m t trong
nh ng n n máy tính phát trin nhanh nh t trong l ch s
Ngày nay, dòng Palm ñã phát tri n thành r t nhi u model Thêm vào ñó, m t
s công ty khác như IBM, Qualcomm và Symbol Technologies ñã cho ra ñ i các
model Palm OS PDA c a riêng h
Palm OS là h ñi u hành máy tính cung c p m t n n ph n m m cho các máy Palm
Pilot c a PDA c m tay ñư c s n xu t b i Palm Computing, nay là m t ph n
c a 3Com Palm OS ñư c thi t k ngay t ñ u ñ phù h p v i thi t b có kíchthư c c bàn tay v i m t ñ r ng hi n th c th
Palm OS s d ng cơ ch ña tác v và ch có m t tác
v là dành cho các trình ng d ng Ngư i dùng ch s
d ng m t ng d ng t i cùng m t th i ñi m Trình ng
d ng ph i k t thúc trư c khi trình ng d ng khác có th
ñư c l a ch n Ràng bu c này cho phép h ñi u hành
dành tr n s quan tâm cho các ng d ng ñang ñư c m
Không gian h th ng c n cho b t kỳ ng d ng nào ñang
ch y ñư c gi trong m t b nh truy c p ng u nhiên
ñ ng và có th s d ng l i
Trình ng d ng và c ơ s d li u liên quan ca nó
Hình 1.13 PalmOS
ñư c lưu trong m t nơi g i là vùng l ưu tr vĩnh vi n,
nhưng ñây vùng l ưu tr vĩnh vi n là RAM (ch không
ph i m t ñĩa c ng) và không th ñư c s d ng l i gi ng như lo i RAM ñ ng Palm
OS chia m t ng d ng thành mã có th ch y ñư c và các ki u ph n t d li u khácnhau, ch ng h n như các phn t giao di n và các bi u tư ng Các phn t d li u
có th ñư c thay ñ i d dàng mà không c n ph i vi t l i mã
Palm Computing ch n cách không ch a bàn phím trong Palm Pilot nh m t o ra
m t thi t b kích c bàn tay th c s H cũng l a ch n cách không cung c p mã
nh n d ng ch vi t tay ñ y ñ Thay vào ñó, ng ư i s d ng Palm Pilot h c cáchdùng m t t p nh n d ng nhanh nhưng h u h n cácthaotácbút Các quyt ñ nh nàygiúp gi cho Palm OS có kích c nh Palm OS có các ng d ng xây d ng s n như:
Trang 28Dates, Address Book, To Do List, Memo Pad, Calculator và Password
· Thêm vào ñó, có thi t k cho màn hình VGA ñ y ñ s ñư c gi i thi u
Symbian OS có m t s cácưu ñi m Nó là m t h ñi u hành r t ti t ki m ñi n các h ñi u hành khác thư ng c n kích c pin g p hai ho c 3 l n Thêm vào ñó,
-Symbian OS có kích c nh v i m t mã r t g n, cho phép tùy chnh Kh năng tùy
ch nh ti m năng này là m t ưu ñi m r t l n c a nó so v i Windows CE
Symbian OS là m t h ñi u hành ñư c thi t k cho cácñi n tho i-máy tính
nh , kh chuy n, v i kh năng truy c p không dây t i các dch v ñi n tho i vàthông tin khác Symbian OS ñư c xây d ng d a trên mt h ñi u hành ra ñ i s mhơn c a hãng Psion
Thu t ng Symbian ý mu n nói t i l p các phn c ng s d ng Symbian OS,
ho t ñ ng như là các thi t b thông tin không dây Symbian OS là m t h ñi u hành32-bit ña tác v h tr giao di n ngư i dùng ñ ho s d ng bút Nó ñư c vi t b ngngôn ng C++ s d ng thi t k hư ng ñ i tư ng Mã ngu n c a nó r t nh g n và
có th n p v a vào m t ROM chip nh
Bên cnh các dch v cơ b n, h ñi u hành còn h tr m t b ng d ng, bao
g m m t trình so n th o word, trình qu n lý email, ch ương trình b ng tính, trình
ng d ng l p l ch, cơ s d li u ña m c ñích, chương trình phác tho, ñ ng h th
gi i, trình ghi âm, trình ki m tra l i ng pháp, máy tính, cácươchng trình truy n
thông và m t trình duy t web
nh g n ñó.
Trang 293 Công ngh phát trin ng d ng b n ñ s trên PDA
Trang 30ựãựưcựtravàgiiquyttcaWinCEvànhngphiênbnMtsphnmmbnựchoPDAtrênthgiivàVitNamựãựưcpháttrin
vàvimimtthànhph,tacnthêmvàitrămKbn achovictidliubnự
HandMapthcslàmtcôngcrtmnh,giaodin vàcáctắnhnăngttlênrtnhiuquamiphiênbn.Nócungcpnhiutắnhnăn gchongưisdngnhưtìm
ựưngtheotên,lclphinth,tươngtácựitư ngtrênbnự,tắnhkhongcách Hơnna,docómtquátrìnhpháttrinvàmtựi ngũxâydngmnh,HandMap
ựangshumtkhilưnglncơsdliuchun Tuy nhiênựây không ph i là
m t ph n m m mi n phắ và ng ư i s d ng ph thu c khá nhiu vào b n ự màchắnh hãng ựã d ng nên Cũng có th mua công c xây d ng b n ự nhưng kháchhàng mu n s d ng b n ự mình t o ra v n ph i tr ti n mua b n quy n chươngtrình HandMap Vi c thêm nh ng lo i ự i tư ng riêng bit g n như là không th ,
c u trúc d li u hoàn toàn b che kắn, không có kh năng khai thác d li u ựã có vào
nh ng ng d ng khác ta t xây d ng đây là m t ựi u r t b t l i khi phát trin v iqui mô l n các loi b n ự khác nhau Vi t Nam V i HandMap ựã có d li u b n
ự cho m t s thành ph l n Vi t Nam như Hà N i, TP H Chắ Minh, Hu , đà
Trang 31N ng… tuy nhiên d li u này không ñư c c p nh t thư ng xuyên Hơn n a
HandMap cũng không h tr ti ng Vi t có d u
Tương t HandMa p, MapKing cũng là m t ng d ng b n ñ r t ñư c ưa chu ngtrên PDA So v i HandMap, MapKing h tr t t hơn tính năng xácñ nh l trình và
d n ñư ng Tuy nhiên, c ñ hi n th ch m hơn V i MapKing cũng ñã có d li u
b n ñ cho m t s th ành ph l n Vi t Nam nhưng cũng không ñư c c p nh tthư ng xuyên và cũng không h tr ti ng Vi t có d u
2.2
1.2 Vi t Na m
Hi n có m t s nhóm Vi t Nam ñã phát tri n và xây d ng ng d ng b n ñ s
cho PDA và cho dùng th mi n phí Tuy nhiên theoñánh giá quan c a tôi, các
ng d ng này còn nhi u h n ch Ch ng h n, m t s chương trình ñư c xây d ng
có t c ñ hi n th ch m, d li u chưa ñ y ñ M t s
d ch chuy n
300Mhz
Trang 32-Hình 2.3.GiaodinmtchươngtrìnhbnñtiVitNamCôngtyDolsoft -mtcôngtylnvbnñstiVitNamcũngñan gtrong
quátrìnhxâydngbnñstrênPDA.Hintiñã cómtvàiphiênbnñu tiênñưctungrathtrưng,nhưnggiáthànhcòncao,t ínhnñnh,chínhxácchưa t t
và ch ưa ñ n tay ngư i s d ng ñư c
2 Công ngh phát tri n ng d ng cho các thi t b PDA
2.1 Trên Palm OS
Palm OS Software Development Kit (SDK) cung c p giao di n l p trình ng
d ng (APIs) cho vi c phát trin các ng d ng trên Palm OS Có các chc năng cho giao di
n ngư i dùng, qu n tr h th ng và truy n thông
Conduit Development Kit (CDK) h
ch y trên mt thi t b CDK s n dùng cho Windows, Mac và Solaris
M i m t ng d ng Palm ph i ñư c gán cho mt ñ nh danh duy nh t, g i là CreatorID
Ngoài nh ng b công c phát trin này, vi c l p trình còn ñư c h tr b i m t s công c
và môi tr ư ng phát trin
2.2 Trên Symbian OS
Symbian cung c p các b công c phát trin cho C++, OPL, Java Các lp trình
viên vit các chương trình t i máy PC và s d ng m t b gi l p (emulator) ñ ki m
th chúng m c ñ cơ b n, h ñi u hành không nên có quá ít tài nguyên – nó c n
ñư c h tr b i các b x lý t n ít năng lư ng v i m t lư ng b nh gi i h n
Trang 33Không gi ng như các h ñi u hành khác, các tác vc a Symbian OS h u h t là thi
hành d ng ña tác v thông qua c ơ ch truy n thông ñi p hư ng s ki n
Symbian OS là nhân chung c a các giao din l p trình ng d ng (APIs) và công
ngh ñư c chia s b i m i máyñi n tho i dùng Symbian OS Symbian OS bao g m
m t nhân ña tác v, l p trung gian cho vi c truy n thông, ñ ho và qu n tr d li u,
các m c GUI framework th p hơn và các mô tơ ng d ng
Tương t như Palm OS, các ng d ng Symbiam OS ph i có m t UID duy nh t
cho vi c ñ nh danh t p và liên k t, UID ph i ñư c yêu cu t Symbian (theoHansmann, U., Pervasive Computing Handbook [7])
2.3 Trên Windows CE (Windows Mobile)
Windows CE cung c p cho nhà phát tri n ng d ng m t môi tr ư ng làm vi cthân thi n quen thu c c a giao di n l p trình ng d ng Microsoft Win32 (API),
cácñi u khi n ActiveX, các giao din MSMQ và COM, ATL, MFC ActiveSync
h tr kh năng k t n i d dàng gi a máy ñ bàn và thi t b nhúng b ng cácphương pháp kt n i tu n t , c ng h ng ngo i và cáp m ng Windows CE có các
h tr xây d ng s n cho kh năng ña phương ti n (bao g m DirectX), truy n thông(TCP/IP, SNMP, TAPI,…) và b o m t M t lư ng phong phú các trình ng d ng
ñư c tích h p vào bao g m Pocket Internet Explorer, Pocket Outlook, và Po cketWord (theo www.microsoft.com/windows/embedded [8]) WinCElàhñiuhành
Intel 486, Pentium and Pentium II families
Motorola MPC821 (PowerPC core)
NEC Vr4100, Vr4101, Vr4102, Vr4200, Vr4300 (MIPS core)
Phillips Poseidon (MIPS core)
Toshiba TX3912 (MIPS core)
B ng 1 Các CPUñư c h tr tr c ti p b i Windows CE Platform
M t trong nh ng lý do chính ñ ch n Windows CE cho các ng d ng nhúng là
do vi c s d ng Microsoft Win32 – chu n ng d ng 32 bit khá ph bi n trong th
gi i PC truy n th ng – ñ l p trình giao di n (API) WinCE ñư c thi t k có h trcác chun giao th c k t n i bao g m:
Trang 34Chu n giao th c k t n i trong WinCE
Windows SocketsWinInet
Secure Sockets LayerTCP/IP, PPP, SLIP, CSLIP and IrDATAPI and Serial communicationDirect connection, and device-to-device connectivityLAN connectivity using NDIS and SMB
Remote access services (RAS)Built-in support for communications hardwareNTLM based authentication
USB TechnologiesFast IRDA
Crypto 1.0SSPIRemote connectivity
B ng 2 Các chun giao th c k t n i trong WinCE
Có nhi u các công c ñ l a ch n cho vi c xây d ng và phát tri n các chươngtrình trong WinCE Có th vi t cho Win32 API s d ng C ho c C++ b ng ño nchương trình nh và nhanh N u c n tìm ki m m t vài ch ương trình m u, có th s
d ng thư vi n c a MFC ð t o m t ñi u khi n và thành ph n ActiveX, ATL ñã h
tr vi c này N u thành th o s dng Visual Basic hoc Visual C ++, có th xây
d ng chương trình ng d ng da trên Embedded Visual Basic hoc Embedded
VisualC++.Ngoàiracũngcóthxâydngcácngd ngdatrênJ2MEhoc.NET
nhưngthitbcmtaysphicàithêmPlatformñ chychúng
Trong máy tínhñ bàn, có 3 th ư vi n ñ h a cơ b n là: Graphics Device Interface(GDI), DirectDraw (cũng gi ng như API l n ñ u ñư c gi i thi u v i Windows 95),
và OpenGL – m t gói ph n m m 3D drawing t Silicon Graphics WinCE cung c p
85 trong s 325 ch c năng GDI s n có trong máy tính ñ bàn Nghe có v nhưWinCE không cung c p nhi u h tr cho vi c hi n th ñ h a, song trên th c t , so
v i nh ng gì ta có th t o ra trong máy tínhñ bàn, trên WinCE, ta có th t o ñ phơn nhi u b t kỳ ño n text, ñư ng k , ña giác hay nh bitmap nào Th m chí ta có
th quay ño n text khi v nó Th duy nh t không ñư c h tr là ánh x k t giao, là
kh năng v trong các h tr c t a ñ s d ng ñơn v inch, centimet ho c twips Thayvào ñó, t t c hình ñ h a ñ u ph i v trong h t a ñ s d ng ñơn v pixel
T m quan tr ng c a Internet là không th ph nh n ñư c, vì v y không ng cnhiên lm khi tìm ñư c r t nhi u thông tin h tr cho nó trong Windows CE M iphiên bn l i thư ng h tr các socket,ñó là m t API giao ti p m ng c p th p Trên
th c t , h tr cho các thit b h ng ngo i – cái có trong h u h t các thit b cơ b nWinCE – ñư c ph c v trong các socket WinCE h tr các WinInet API, phc v
Trang 35cho cácñi u khi n chính trên kt n i máy ch Web (HTTP), cũng như các kt n i t i máy
ch FTP
T
công c
khi phiên bn ñ u tiên ca Windows CE xu t hi n, Microsoft ñã thêm nhi u
phát trin s n có cho gi l p Hi n nay, có các công c phát trin cơ b n choWindows CE là Platform Builder 4.0, eMbedded Visual Tools và Visual Studio.Net
Platform Builder ít ñư c các nhà phát trin ph m m m chú ý t i Thay vào ñó, công c
thư ng ñư c s d ng là eMbedded Visual Tools và Visual Studio.Net
a eMbedded Visual Tools
eMbedded Visual Tools 4.0 là m t môi tr ư ng “t t c trong m t” cho s phát
tri n cơ s WinCE – t ương t như bVisualStudio.Tuynhiênnókhôngñơnginlà
mt thành phn mrng, ñưc ghép thêm vào Visual C ++ và Visual Basic Thay
vào ñó, nó cung c p t t c nh ng gì ta c n t môi tr ư ng ñơn và gói ñ c l p
Khi cài ñ t eMbedded Visual Tools, có các th c ñơn ñư c b sung vào trong
Start Menu: eMbedded Visual Basic, eMbedded Visual C++ và Api Text Viewer
Tên ca các công c này – và s k t h p gi a các biu tư ng – s không quen thu c
m t chút nào ñ i v i b t c ai, cho dù ñã t ng phát trin cho WinCE trư c ñó hay làchưa Nhưng khi b t ñ u ch y công c này, ta s th y eMbedded Visual Basic nhìn
gi ng như Visual Basic 6.0 Và t ương t , eMbedded Visual C++ r t gi ng phiên bntương ñương c a nó trên máy tínhñ bàn là Visual C++
Microsoft eMbedded Visual C++ là công c r t m nh cho các nhà l p trình xây
d ng chương trình ph n m m ng d ng cho các thit b s d ng WinCE V ieMbedded Visual C++, các nhà phát trin có th ñ t ñư c cácliñimsau : có m tmôi tr ư ng phát trin quen thu c khi xây d ng các chương trình ng dng trênWinCE;cungcpbmôphnggiúpngưilptrìnhkh ôngcnktnithitbthc;
cungcpkhnăngdchchươngtrìnhranhiuthit bcónnphncngkhácnhau;
nângcaotcñlptrìnhviFoundationClassesvà ActiveTemplateLibrary ; xây
d ng nh ng gi i pháp công ngh v i các kh năng qua các ADO cho WinCE, x lý các tácvqua MTS – Microsoft Transaction Server, và s tích h p g n gũi hơn v i các dch v c a
h ñi u hành WinCE
S khác bit chính trong vi c l a ch n gi a eMbedded Visual Tools và VisualStudio.Net ñ phát trin ng d ng là l a ch n Native Code hay Manage Code V iVisualStudio.Net (Manage Code) ngư i l p trình s r t ñơn gi n trong vi c sinh mã
qua vi c nh p th và các h tr có s n Tuy nhiên chương trình s không ñư c t i ưu
t t nh t v m t b nh cũng như t c ñ th c hi n chương trình so v i Native Code
c a eMbedded Visual Tools
b .NET Compact Framework và Visual Studio
Microsoft NET Compact Framework là khung làm vi c chung cho vi c phát tri n
ph n m m trên thit b thông minh d a trên công ngh Microsoft NET Nó ñem l i kh
năng th c thi các mã ngu n trung gian và các dch v Web XML trên thi t b nh NET
Compact Framework là m t t p con c a Net Framework, nó có
Trang 36h u h t các tính năng c a phiên bn NET Framework ñ y ñ Kích c nh phân c a
nó c ũng nh hơn so v i NET Framework kho ng 20 l n (kích c c a NETFramework kho ng 30MB, trong khi .NET Compact Framework vào kho ng1,5MB) Tuy nhiên, NET Compact Framework ñư c thi t k m t cáchñ c bi t cho nh
ng thi t b có tài nguyên gi i h n như PDA hay ñi n tho i thông minh
.NET Compact Framework ñơn gi n hoá vic xây d ng và tri n khai ng d ng trên thi t b
di ñ ng nhưng v n cho phép ñ m b o t n d ng ñư c t t c cácưu ñi m và kh năng c a thi t
b
Hình 2.4 Ki n trúc l p c a NET Compact Framework
.NET Compact Framework ho t ñ ng trên b biên dch ngay t i th i ñi m th c thi(Just-In-Time Compiler – JIT Compiler) v i hi u qu cao Common LanguageRuntime (CLR) ñư c xây d ng t ph n n n t ng ñ c trưng cho .NET CompactFramework ñ có th th c thi hi u qu hơn trên các thi b nh và gi i h n v b
nh , tài nguyên và ti t ki m năng lư ng ð có th th c thi ñư c các ng d ng xây
d ng b ng NET Compact Framework, thi t b ph i cài h ñi u hành h tr NET CompactFramework Runtime .NET Compact Framework yêu cu t i thi u Windows CE.NET(Windows CE version 4.1 for released version of the NET Compact Framework) v ihai ngo i l : Microsoft Pocket PC, Microsoft Pocket PC 2002 và Microsoft Pocket
PC phone ph i h tr NET Compact Framework Smart
phone 2002 không h tr NET Compact Framework, tuy nhiên Smart phone 2003
có h tr
.NET Compact Framework có th ch y trên rt nhi u các thit b ph n c ng
ch y Windows CE B ng dư i ñây cho chúng ta th y các b x lý cùng h ñi uhành ñư c h tr b i NET Compact Framework
T t c các thit b Pocket PC ch y h ñi u hành Pocket PC version 2003 ho c
m i hơn ñ u có s n NET Compact Framework trong ROM B ng dư i ñây li t kêcác b x lý và h ñi u hành ñư c NET Compact Framework h tr
Trang 37Tên CPU Phiên nb h ñi u hành h tr
Intel ARM 4 Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4 1 ho c m i hơnIntel ARM 4i Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4 1 ho c m i hơn
Hitachi SH3 Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4 1 ho c m i hơnHitachi SH4 Pocket PC 2003 và WinCE 4.1 ho c m i hơn
Intel 80x86 Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4 1 ho c m i hơnMIPS 16 Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4.1 ho c m i hơnMIPS II Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4.1 ho c m i hơnMIPS IV Pocket PC 2000, 2002, 2003, và WinCE 4.1 ho c m i hơn
B ng 3 Các b x lý và h ñi u hành ñư c NET Compact Framework h trNhư v y NET Compact Framework có th ch y trên nhiu ph n c ng (và nhi u
b vi x lý) khác nhau Có ba m c h tr cho các thit b phi chu n:
- H tr ñ y ñ tri n khai và g l i: m c h tr này có ngh ĩa IDE có th tri nkhai cùng v i thi t b và g l i mã ngu n ñang ch y trên thit b
- H tr tri n khai: có ngh ĩa IDE ch có th tri n khai trên thit b nhưng không
th g l i ch y trên thit b
- H tr Target: có ngh ĩa là chúng ta có th phát trin ng d ng b ng VisualStudio nhưng chúng ta ph i t cài ñ t Compact Framework trên thit b và sao chép
vào thi t b
Trang 38Hình 2.5 Ki n trúc n n c a NET Compact Framework
ð c trưng và l i ích chính c a NET Compact Framework 1.
Chia s mã ngu n và t ăng cư ng hi u qu
2 Mã ngu n m nh m (Robust Code)
3 B o m t th c thi
4 Tri n khai t ñ ng
5 Phát trin ng d ng nhanh chóng và ñáp ng nhu c u thương m i
6 Mã l nh duy nh t nhưng có th th c thi tuỳ thu c vào m i lo i CPU khácnhau trên cùng nn t ng mà không c n biên dch l i mã ngu n
7 Các ng d ng và d ch v có th d dàng chuy n t thi t b này sang thi t bkhác
8 T p con c a NET Framework có th d dàng mang chuy n
9 Kh năng g i các thư vi n liên kt ñ ng c a Win32 mà không c n vi t l i chúng
10 Có th g l i và xây d ng ng d ng b ng công cVisual Studio Net
11 Mã ngu n ít b l i ngoài mong mu n vì các bin ñã ñư c kh i t o
12 Không biên dch ngay thành mã th c thi cu i cùng Mã l nh th c thi trên
thi t b ch ñư c sinh ra khi ng d ng ñư c kích ho t
13 Nh ng ñ i tư ng không s d ng s ñư c gi i phóng t ñ ng ñ tránh rò r tài
nguyên b nh m t cách ti thi u
Trang 3914 S d ng cùng qui ư c ñ t tên vi NET Framework.
15 S d ng phương th c truy xu t ñ i tư ng ñơn gi n (SOAP)
Không gian tên và thư vi n l p c a NET
.Net Framework ch a m t t p các nhóm thư vi n l p, trong ñó ñ nh nghĩa hàng
trăm l p khác nhau (hình 2.6)
Hình 2.6 Không gian tên trong NET Framework
và N ET Compact FameworkCác nhóm thư vi n l p cung c p các ch c năng làm vi c v i h th ng M c ñích
c a các nhóm l p này là ñ nh ra c u trúc không gian tên phân t ng nh m d dàng s
d ng và thu n ti n cho ngư i l p trình Các l p này ñ c l p v i ngôn ng l p trình,
do ñó có th s d ng trong nhi u ngôn ng khác nhau và ñư c tích h p hoàn toàn
vào môi tr ư ng Visual Studio NET ñ d dàng xây d ng ng d ng .NETFramework và NET Compact Framework s d ng chung các lp trong không gian
tên này
Windows Forms
.NET Framework cho phép t o các ng d ng phía máy trm v i giao di n phong
phú s d ng Windows Form Windows Form là m t t p con c a thư vi n l p
Windows Forms S d ng Windows Forms, ta có th truy c p vào nh ng ch c năng
m nh m c a Windows User và GDI mà ch c n kéo th trong Visual Studio NET
T t c cácñ c tính c a Windows Forms c a NET Framework ñ u có trong NET
Compact Framework Cácñ c tính này ch khác bit m t chút khi phát trin ng
d ng ñ tăng cư ng hi u qu v kích c và hi u năng
Trang 40Windows Forms c a NET CF g n gi ng như Windows Forms c a NET
Framework ñ y ñ Các nút minimize, nút maximize và nút close xut hi n trong
h p ñi u khi n c a ng d ng, các nút này có hành vi như là ng d ng trên desktop.Chúng ta có th lo i b các nútñ ó b ng cách gán thuc tính ControlBox c a Form
là false Chúng ta cũng có th lo i b nút minimize và nút maximize b ng cách thit
l p các thuc tính MinimizeBox và MaximizeBox thành false
Khi m t form ng d ng Windows CE NET ñư c t o b ng ph n thi t k Form
c a Visual Studio.NET, kích c ñư c thi t l p là 640 x 450 Có th thay ñ i thu ctính Size n u nó không phù h p M c dù l p Form ñư c ñưa ra thu c tính
FormBorderSytle, thi t l p thu c tính Sizable s không nh hư ng t i ñư ng vi n c a c a
s Nh ng ng d ng Windows CE NET không th thay ñ i kích c Nó ch có th thu nh ,
phóng to h t màn hình
ð xây d ng ng d ng Windows Forms, Net Compact Framework h tr r t
nhi u l p mô t các thành ph n xây d ng giao di n cũng như kh năng ñ h a phong phú:
· Cácñi u khi n dùng chung:
ng d ng Windows Forms ch y trên thit b s không qu d ng
native ActiveX controls như trong NET Framework
n lý các form có s
Ngoài ra NET Compact Framework không h tr m t s ñi u khi n như:
GroupBox, RichTextBox, NotificationBubble, Print Controls, CheckedListBox,
ColorDialog, ErrorProvider, HelpProvider, LinkLabel, Splitter, FontDialog
L p trình m ng
Socket là k thu t giao ti p chu n cho các máy tính trên ngm c c b (LAN) và
m ng di n r ng (WAN) và c Internet Mô hình socket g m m t máy tính ch k t
n i và m t ho c nhi u máy khác ot k t n i ñ n nó