Các biện pháp giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thông qua các hoạt động trong trường Mầm non dễ nhớ, dễ hiểu, dễ làm và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nội dung giáo dục của trẻ.Sáng kiến kinh nghiệm được thể hiện đảm bảo cấu trúc, đúng thể thức văn bản, ngôn ngữ dễ hiểu đảm bảo tính khoa học.Môi trường giáo dục phù hợp, đa dạng, phong phú sẽ gây hứng thú cho trẻ và cả giáo viên, góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, mạnh dan, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với nhau.
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG MẦM NON
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM TỔ CHỨC CÓ HIỆU QUẢ TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ LỚP MẪU GIÁO 3 TUỔI C3
TRƯỜNG MẦM NON ”
Thuộc lĩnh vực: Phát triển thể chất, tình cảm và kỹ năng xã hội.
Người thực hiện:
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non
, tháng 4 năm 2019
Trang 2CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng chấm sáng kiến huyện
-tỉnh
Tôi ghi tên dưới đây:
TT Họ tên tác giả
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
01
Trường MN
Giáo viên
Đại học Mầm non
100
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện pháp nhằm tổ chức
có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non ”
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
Tác giả sáng kiến:
Giáo viên: Dạy lớp 3 tuổi C3.
Trường: Mầm non
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Sáng kiến “Một số biện pháp nhằm tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian
cho trẻ lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non ” thuộc lĩnh vực phát
triển thể chất, tình cảm và kỹ năng xã hội
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử : Ngày 10/9/2018.
4 Mô tả bản chất của sáng kiến.
4.1 Tính mới
Trang 3Sáng kiến “Một số biện pháp nhằm tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian
cho trẻ lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non ” lần đầu tiên tôi nghiên
cứu thực hiện và áp dụng tại lớp 3 tuổi C3 trường Mầm Non Bản thân tôi đã lựa chọn được các tiêu chí để đánh giá mức độ tham gia các trò chơi dân gian của trẻ
Các biện pháp mà tôi đưa ra là do bản thân tự tích lũy kinh nghiệm và áp dụng linh hoạt các biện pháp đó để tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ
Sáng kiến được áp dụng nhằm khơi dậy ở trẻ tình yêu, hứng thú đối với các trò chơi dân gian, lưu giữ những loại hình sinh hoạt văn hóa mà cha ông ta đã sáng tạo và lưu truyền từ đời này sang đời khác, khôi phục nét văn hoá tốt đẹp của dân tộc
Chú trọng tính tích cực tham gia hoạt động, sự ham hiểu biết, tinh thần đoàn kết - ý thức tập thể của trẻ
Kích thích sự sáng tạo của trẻ trong quá trình chơi đặc biệt là ở những trò chơi mà trong đó trẻ tự tay làm nên những đồ chơi bằng những nguyên vật liệu sẵn có trong thiên nhiên
4.2 Tính khoa học
Các biện pháp mà tôi đưa ra đều dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm và phù hợp với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi Các giải pháp được áp dụng nhằm khơi dậy ở trẻ tình yêu, hứng thú đối với các trò chơi dân gian, lưu giữ những loại hình sinh hoạt văn hóa mà cha ông ta đã sáng tạo và lưu truyền từ đời này sang đời khác, khôi phục nét văn hoá tốt đẹp của dân tộc
Giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, tư duy, sự khéo léo, rèn luyện sức khoẻ, giúp trẻ hiểu và thêm yêu nền văn hoá dân tộc cũng như bồi đắp thêm tình yêu gia đình, quê hương, đất nước Những làn điệu dân ca, hò, vè với những giai điệu mượt
mà, êm dịu, những lối gieo vần nhắc nhịp đã nuôi dưỡng tâm hồn trẻ như thổi vào trẻ những tình cảm yêu thương hình thành những tâm hồn trong sáng
Sáng kiến kinh nghiệm đảm bảo được cấu trúc của đề tài, đúng thể thức văn bản
Trang 4Ngôn ngữ dễ hiểu, đảm bảo tính khoa học
4.3 Tính thực tiễn
4.3.1 Thực trạng việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non
Ngay từ những ngày đầu nhận lớp, qua quá trình tiếp xúc, trò chuyện làm quen với các cháu, tôi đã tìm hiểu hứng thú và khả năng hiểu biết của trẻ về khả năng tổ chức chơi các trò chơi dân gian kết quả như sau:
BIỂU 1: Kết quả đánh giá mức độ tham gia các trò chơi dân gian của trẻ
tại lớp 3 tuổi C3 đầu năm thời điểm tháng 9 năm 2018.
trẻ
Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu Sô
trẻ
Tỷ lệ
%
Sô trẻ Tỷ lệ
%
Tinh thần đoàn kết- ý thức tập thể 33 14 42,4 19 57,6
Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian 33 7 21,2 26 78,8
Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ đạt được của trẻ còn thấp đó là:
Phần lớn các cháu chưa hứng thú với các trò chơi dân gian, chưa nắm bắt được cách chơi, luật chơi của các trò chơi dân gian
Được sự phân công của Ban giám hiệu trường giảng dạy tại lớp mẫu giáo 3 tuổi C3 trường Mầm non Qua tìm hiểu và áp dụng một số giải
pháp nhằm tổ chức có hiệu quả trò chơi dân gian cho trẻ tôi nhận thấy ưu,
khuyết điểm như sau:
* Ưu điểm:
- Các giải pháp tôi đưa ra đều phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ
Trang 5- Trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào trò chơi đặc biệt là những trò chơi do trẻ và phụ huynh sưu tầm các nguyên vật liệu, đồ dùng đồ chơi
- Khi giáo viên phát động sưu tầm trò chơi dân gian và các nguyên vật liệu để làm đồ chơi thì nhiều phụ huynh vui vẻ, nhiệt tình tham gia
* Hạn chế:
- Nhiều trẻ chưa thật sự thích thú với các trò chơi dân gian mà thích siêu nhân, các nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh, các trò chơi điện tử nên trong quá trình tổ chức đòi hỏi cô giáo phải có tính kiên trì cao
- Một số phụ huynh chưa thật sự nhiệt tình tham gia các phong trào của lớp
- Nhiều trẻ năm nay mới đi học nên còn bỡ ngỡ, nhút nhát với môi trường lớp học với các hoạt động ở trường, ở lớp
4.3.2 Một sô biện pháp nhằm tổ chức có hiệu quả các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non
* Biện pháp 1: Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ.
Trò chơi dân gian rất phong phú, không chỉ nhiều về số lượng mà còn đa dạng về thể loại nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ Vì thế tôi luôn căn cứ vào khả năng nhận thức của trẻ lớp mình, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, căn cứ vào kế hoạch thực hiện các hoạt động theo các chủ đề để lựa chọn, sưu tầm những trò chơi dân gian cho trẻ
Với trẻ tại lớp 3 tuổi C3 trường Mầm non khả năng chú ý
có chủ định của trẻ chưa cao Vì thế khi tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ, tôi
đã lựa chọn các trò chơi theo các tiêu chí sau:
- Những trò chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm, dễ làm
- Trò chơi giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp 3 tuổi
C3: “Dung dăng dung dẻ, kéo mo cau, kéo co, bịt mắt đánh trống, chi chi chành
Trang 6chành, nu na nu nống, tập tầm vông, đi cà kheo, kéo bóng, nhảy bao bố, rồng rắn lên mây, lộn cầu vồng, rềnh rềnh dàng dàng, thả đỉa ba ba, kéo cưa lừa xẻ, dệt vải, bắc kim thang, chèo thuyền, trồng nụ trồng hoa, bỏ giẻ, vuốt hột nổ, mèo đuổi chuột, bịt mắt bắt dê, đua ngựa, câu ếch, cua cắp, cướp cờ, nhảy lò
cò, đua
thuyền, ném vòng, chong chóng, ô ăn quan”.
* Biện pháp 2: Tạo môi trường sinh động hấp dẫn để thu hút sự chú ý của trẻ.
Với mong muốn để trò chơi dân gian trở nên gần gũi với trẻ hơn, tôi đã
trang trí một góc “Trò chơi dân gian” ngay trong lớp mình, với những đồ dùng
đồ chơi dân gian phong phú, hình ảnh các trò chơi dân gian gần gũi với thiên nhiên, con người Việt Nam Qua đó trẻ thường xuyên được tiếp xúc với các đồ chơi và các trò chơi dân gian nhằm kích thích tính tò mò, ham hiểu biết và mong muốn được khám phá, tìm hiểu về các trò chơi đó, và cũng từ đó trẻ biết được phần nào cách chơi, luật chơi Chính vì vậy mà khi tôi tổ chức cho trẻ chơi thì trẻ rất nhanh hiểu cách chơi và luật chơi
Để trẻ không bị nhàm chán tôi thường xuyên thay đổi cách trang trí sao cho sinh động, hình ảnh ngộ nghĩnh Sắp xếp các đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các
trò chơi dân gian gọn gàng, để trẻ dễ lấy, dễ cất (Hình 1)
Hình 1: Hình ảnh trang trí góc “Trò chơi dân gian”
* Biện pháp 3: Chuẩn bị địa điểm, đồ dùng đồ chơi, lời đồng dao trước khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ
* Chuẩn bị địa điểm chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi, luật chơi riêng, có những trò chơi dân gian mang tính tập thể cao thường có số lượng người tham gia đông như trò
chơi: Rồng rắn lên mây, kéo co, mèo đuổi chuột (Hình 2)
Trang 7Hình 2: Trò chơi “Mèo đuổi chuột”
Tuy nhiên cũng có những trò chơi tĩnh, hay chơi theo nhóm nhỏ như trò chơi: Cua cắp, chi chi chành chành, nu na nu nống, tập tầm vông, lộn cầu vồng thả đỉa ba ba
Vì vậy tôi luôn nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi
để từ đó lựa chọn địa điểm chơi phù hợp với từng trò chơi
Đối với những trò chơi có số lượng trẻ tham gia chơi đông, tôi đã tận dụng khoảng không gian thoáng mát ở sân trường để tổ chức cho trẻ chơi, với những trò chơi tĩnh, trò chơi theo nhóm tôi tổ chức lồng ghép vào các hoạt động, các giờ sinh hoạt để cho các cháu chơi trong lớp
* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò chơi Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng, nó là yếu tố quyết định kết quả của trò chơi
Ví dụ: Trò chơi “Cua cắp” Cần rỏ đựng, mẹt đựng, 50 quân bằng hạt đỗ, hoặc sỏi nhỏ
Trò chơi “Nhảy ba bố” Cần chuẩn bị: 4 túi ba bố được trang trí đẹp, kích thước phù hợp với trẻ (Hình 3)
Hình 3: Trò chơi “Nhảy ba bố”
Trang 8Trò chơi:“Đi cà kheo” cần phải chuẩn bị cà kheo cho trẻ Có thể là đồ dùng
cô và trẻ tự làm từ các nguyên vật liệu thiên nhiên như: Vỏ dừa, dây điện hay
những mảnh gỗ… (Hình 4)
Hình 4: Trò chơi “Đi cà kheo”
Trò chơi: “Kéo mo cau” cần 2 chiếc mo cau, kẻ vạch xuất phát, đích, sân chơi sạch sẽ, thoáng mát cho trẻ chơi (Hình 5).
Hình 5: Trò chơi “Kéo mo cau”
Với trò chơi “Ném vòng” thì đòi hỏi phải có 3 cái chuỳ hoặc 3 cái chai, các
vòng tròn đường kính 10 - 15cm
Vì thế trước khi tổ chức cho trẻ chơi 1 trò chơi dân gian nào đó, giáo viên cần tìm hiểu kĩ về cách chơi, luật chơi, xác định những đồ dùng đồ chơi phù hợp với trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi để trò chơi được tổ chức tốt hơn, hiệu quả hơn
* Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (Với những trò chơi có lời đồng dao):
Trò chơi dân gian Việt Nam thường bắt nguồn từ những bài đồng dao, một thể loại văn vần độc đáo của dân tộc Đó là những bài ca có nhịp điệu đơn giản,
Trang 9gieo vần một cách thoải mãi, có thể ngắn dài bất kỳ hoặc lặp đi lặp lại không dứt Đồng dao được cấu trúc theo một lôgic riêng, đôi khi không có nghĩa gì cả, nhưng bằng tư duy liên tưởng, trẻ em vẫn có thể nhập vào câu hát để dẫn đến những kết cục bất ngờ - Cái ngược đời, cái phi lý lại có thể chấp nhận vì đấy là các bài hát của trẻ em
Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với các sở thích, cá tính khác nhau của nhiều đối tượng người chơi như sôi nổi, điềm đạm hay trầm tĩnh Mỗi trò chơi lại có một quy luật riêng, mang những sắc thái khác nhau khiến trẻ em chơi suốt ngày mà không thấy chán
Ví dụ: Trò chơi “Kéo cưa lừa xẻ” thì trẻ hát hoặc đọc:
“Kéo cưa lừa xẻ Ông thợ nào khoẻ Thì ăn cơm vua Ông thợ nào thua
Về bú tý mẹ”.
Trò chơi: “Mèo đuổi chuột”
Mèo đuổi chuột Mời bạn ra đây Tay nắm chặt tay Đứng thành vòng rộng Chuột luồn lỗ hổng Mèo chạy đằng sau
Trò chơi: “Dung dăng dung dẻ”
“ Dung dăng dung dẻ Dắt trẻ đi chơi
Đến cửa nhà trời Lạy cậu lạy mợ Cho cháu về quê Cho dê đi học Cho cóc ở nhà Cho gà bới bếp
Trang 10Ù à ù ập Ngồi xập xuống đây ”
Qua thực tế tôi thấy các bài đồng dao gắn với trò chơi làm cho không khí chơi vui vẻ hơn, nhộn nhịp hơn Khi tham gia chơi trẻ được ca hát nhảy múa, đối đáp qua đó vốn từ của trẻ được phong phú, ngôn ngữ mạch lạc
Chính vì vậy muốn tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có lời đồng dao, thì điều cần thiết trước hết phải cho trẻ đọc thuộc lời ca trước Từ đó kích thích sự hứng thú và tích cực tham gia chơi của trẻ
Đối với lớp tôi, trước khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian có gắn bài đồng dao Tôi thường tận dụng những khoảng thời gian vào các hoạt động chơi
tự do, mọi lúc mọi nơi để dạy cho trẻ thuộc lời ca trước
Thực tế tôi thấy khi trẻ đã thuộc lời ca thì trò chơi được tổ chức sôi động, nhộn nhịp hẳn lên, trẻ hào hứng tham gia chơi một cách say mê, nhiệt tình
* Biện pháp 4: Tổ chức trò chơi dân gian phù hợp với từng hoạt động của trẻ.
Không như những bậc học khác, ở bậc học mầm non hoạt động học tập của trẻ luôn gắn liền với hoạt động vui chơi, thông qua hoạt động chơi nhằm truyền đạt tới trẻ những kiến thức, kỹ năng, thái độ một cách nhẹ nhàng, thoải mái nhất Chính vì vậy bản thân tôi đã chú ý lựa chọn, tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với từng hoạt động của trẻ
* Tổ chức trò chơi dân gian trong hoạt động chung
Khi tổ chức trò chơi dân gian trong các hoạt động chung tôi luôn lựa chọn những trò chơi phù hợp với từng chủ đề, từng lĩnh vực phát triển của trẻ
Lĩnh vực phát triển thể chất tôi lựa chọn những trò chơi vận động để trẻ được vận động chân tay, chạy nhảy, lộn vòng… tạo không khí vui nhộn và sinh
động như: “Nhảy lò cò, kéo co, cướp cờ, mèo đuổi chuột, đi cà kheo, nhảy bao
bố” giúp trẻ rèn luyện thân thể khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, hoạt bát
Ví dụ: Với trò chơi “Cướp cờ” đòi hỏi các cháu cần có một sức khoẻ tốt,
sự dẻo dai, sức nhanh, mạnh của đôi chân để có thể chơi tốt, và khi đã cướp được cờ thì phải chạy thật nhanh mang cờ về phe mình sao cho bạn đối phương không bắt kịp thì sẽ ghi được điểm và thắng phe đối phương
Trang 11Lĩnh vực phát triển nhận thức tôi lựa chọn những trò chơi kích thích sự sáng tạo của trẻ, rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy, rèn luyện phát triển nhận thức như các trò chơi: Ô ăn quan, cua cắp
Ví dụ: Trò chơi “Cua cắp” với trò chơi cua cắp như là một bài học về đếm
số, đồng thời còn là một bài tập thể dục rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay Cách chơi và luật chơi như sau:
Ba, bốn trẻ cùng chơi, hai tay nắm lại, đan các ngón vào nhau, hai ngón tay trỏ duỗi ra làm càng cua cắp trẻ vừa chơi vừa đọc lời ca:
Cua cua cắp cắp
Đi khắp thế gian Tìm con tìm cái Con gà, con vịt Con tôm, con cá Con nào con nấy, Cho ta chất đạm Mau mau cắp về
Khi chơi trẻ vừa đọc lời ca vừa cắp cua khi nào lời ca hết ai cắp được
nhiều cua nhất là thắng cuộc (Hình 6).
Hình 6: Trò chơi “Cua cắp”
Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mĩ tôi lựa chọn những trò chơi có gắn với lời ca, có vần, có điệu như trò chơi: Tập tầm vông, kéo cưa lừa
xẻ, Rềnh rềnh ràng ràng
Ví dụ khi chơi “Chi chi chành chành” trẻ ngồi theo nhóm
Cách chơi và luật chơi như sau:
Trang 12Một người đứng xòe bàn tay ra, các người khác giơ một ngón tay trỏ ra đặt vào lòng bàn tay đó, người đó đọc nhanh:
“Chi chi chành chành Cái đanh thổi lửa Con ngựa chết trương
Ba vương ngũ đế Chấp dế đi tìm
Ù à ù ập.”
Đến chữ “ập” thì người đó nắm tay lại, còn mọi người thì cố gắng rút tay thật mạnh,ai rút không kịp bị nắm trúng thì xòe ra, đọc câu đồng dao cho người
khác chơi (Hình 7).
Hình 7: Trò chơi “Chi chi chành chành”
Qua đó giúp trẻ mở rộng vốn từ và rèn kĩ năng ca hát, vận động, sự phối hợp nhịp nhàng của từng đôi chơi
- Lĩnh vực phát triển tình cảm xã hội tôi chọn những trò chơi đòi hỏi phải
có tinh thần đoàn kết, tính tập thể cao: Chèo thuyền, kéo co
* Hoạt động ngoài trời:
Có thể nói rằng, ở hoạt động này trẻ được hít thở khí trời, được tiếp xúc với thiên nhiên, với cảnh vật xung quanh, thả mình vào những trò chơi vui nhộn cùng bạn bè Tôi đã tận dụng khoảng không gian thoáng mát của sân trường để
tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ, với hoạt động này giáo viên nên lựa chọn những trò chơi vận động nhằm tăng cường sức khoẻ và rèn luyện các yếu tố thể lực cho trẻ như : Mèo đuổi chuột, ếch dưới ao, kéo co, đua ngựa, nhảy lò cò
*Hoạt động góc: