Đề cương giáo án kiến tập sư phạm môn Toán 11 – Bài 7: Phép vị tự

Đề cương giáo án kiến tập sư phạm môn Toán 11 – Bài 7: Phép vị tự được biên soạn với mục tiêu giúp học sinh nắm được định nghĩa phép vị tự, tâm vị tự, tỉ số vị tự; các tính chất phép vị tự.

TR ƯỜ NG THPT HAI BÀ TR NG Ư

Ti t ch ế ươ ng trình:  

H6 Ti t th c d y:     ế ự ạ L p d y: 11A5 ớ ạ Phòng d  gi : 34 ự ờ

Giáo viên gi ng d y: Tr n Kim Hùngả ạ ầ

Giáo sinh ki n t p: Tr n Minh Ánhế ậ ầ

Th a Thiên – Hu , ngày 4 tháng 11 năm 2020. ừ ế

BÀI 7: PHÉP V  T Ị Ự

Ti t (1/2)ế

I. M c tiêu   ụ  

1. Ki n th c ế ứ

­ H c sinh n m đọ ắ ược đ nh nghĩa phép v  t , tâm v  t , t  s  v  tị ị ự ị ự ỉ ố ị ự

­ Các tính ch t phép v  tấ ị ự

2. K  năng ỹ

­ Bi t cách d ng  nh c a m t đi m, m t hình đ n gi n qua phép v  tế ự ả ủ ộ ể ộ ơ ả ị ự

­ Bi t cách xác đ nh  nh c a đế ị ả ủ ường tròn qua phép v  t , tìm đị ự ược tâm v  tị ự

c a hai đủ ường tròn cho trước

­ Bi t áp d ng phép v  t  đ  gi i m t s  bài toán đ n gi n.ế ụ ị ự ể ả ộ ố ơ ả

3. Thái độ

­ Có thái đ  tích c c, phát huy tính đ c l p trong h c t p.ộ ự ộ ậ ọ ậ

­ Có tinh th n say mê và h ng thú trong h c t p.ầ ứ ọ ậ

4. Đ nh h ị ướ ng phát tri n năng l c ễ ự

Liên h  nhi u v n đ  trong th c t  v i phép v  t  ệ ề ấ ề ự ế ớ ị ự

5. Đ nh h ị ướ ng phát tri n ph m ch t ễ ẩ ấ

­ S  nh y bén trong t  duy, tính c n th nự ạ ư ẩ ậ

­ Tính chính xác

II. Ph   ươ ng pháp, kĩ thu t, hình th c, thi t b  d y h c ậ ứ ế ị ạ ọ  

­ Ph ng pháp và k  thu t d y h c: Ho t đ ng nhóm, v n đáp, thuy t trình ươ ỹ ậ ạ ọ ạ ộ ấ ế

­ Hình th c t  ch c d y h c: Cá nhân, nhómứ ổ ứ ạ ọ

­ Ph ng ti n d y h c: Máy chi u, loa, b ng, th c k , bút vi t b ngươ ệ ạ ọ ế ả ướ ẻ ế ả

III. Chu n b   ẩ ị  

Chu n b  c a giáo viên:  ẩ ị ủ Slide, ph nấ , thước k ẻ

Chu n b  c a h c sinh:  ẩ ị ủ ọ V  ghi, bút, thở ước k ẻ

IV. Ti n trình d y h c   ế ạ ọ  

3 phút

Ho t đ ng 1ạ ộ : Kh i đ ngở ộ

M c tiêu ụ : Gây h ng thú cho h c sinh, d n d t h c sinh vào ứ ọ ẫ ắ ọ khái ni m phép v  t ệ ị ự

Ph ươ ng pháp, kĩ thu t d y h c ậ ạ ọ : trình chi u slide ế Hình th c:ứ  Ho t đ ng cá nhân.ạ ộ

Nhi m v : ệ ụ  H c sinh quan sát ọ  

và tr  l i câu h i ả ờ ỏ Đáp án: Các hình trái tim này 

gi ng nhau nh ng khác nhau ố ư  

v  kích th ề ướ c.

T  đó, giáo viên nh c l i kháiừ ắ ạ  

ni m   hai   hình   đ ng   d ng  vàệ ồ ạ  

gi i   thi u   v   phép   v   t :   làớ ệ ề ị ự  

đ i hình d ng c a hình.ổ ạ ủ

Đ   hi u   h n   v   phép   v   tể ể ơ ề ị ự  chúng ta s  đ n v i ti t h cẽ ế ớ ế ọ   này

Câu h i:ỏ  Nh n xét v  các ậ ề hình trái tim dưới đây? 

Ho t đ ng 1 t o tâm th  h c t p, gây tò mò h ng thú cho h c sinh đ  chu n b  b ạ ộ ạ ế ọ ậ ứ ọ ể ẩ ị ướ c vào bài h c ọ  

m i ớ

17 phút

Ho t đ ng 2ạ ộ  Hình thành ki n th c.ế ứ

­ Hình thành đ nh nghĩa và tính ch t c a phép v  t ị ấ ủ ị ự

­ T  đó bi t cách xác đ nh  nh c a m t đừ ế ị ả ủ ộ ường  tròn qua m t phép v  t ộ ị ự

Phương pháp. Thuy t trình, v n đáp.ế ấ Hình th c. ứ Ho t đ ng cá nhân.ạ ộ

Nhi m v ệ ụ

Giáo viên thuy t trình, h c ế ọ sinh nghe gi ng, tr  l i câu ả ả ờ

h i.ỏ

1 Đ nh nghĩa phép v  t ị ị ự

Đ nh nghĩa ị  Cho đi m và m t ể ộ

s  ố  Phép bi n hình bi n đi m ế ế ể   thành sao cho  được g i là ọ

GV: T  đ nh nghĩa phép v  t , ừ ị ị ự hãy vi t đ ng th c vect  c a ế ẳ ứ ơ ủ phép v  t ị ự

HS:  

H ướ ng d n ẫ

­ Nêu cách xác đ nh các đi m ị ể A’, B’, O’

­ Lên b ng tìm các đi m A’, ả ể B’, O’

­ Tâm c a phép v  t  là giao ủ ị ự

đi m c a các để ủ ường th ng và ẳ +

+ 

* D a vào hình v , GV gi i ự ẽ ả

trong nh n xét.ậ  

Ch ng minh tính ch t 1 ứ ấ  

G i O là tâm c a phép v  t  t  ọ ủ ị ự ỉ

s  k. Theo đ ng nghĩa c a phépố ị ủ  

v  t  ta có ị ự  và  ( nh  hình v ). ư ẽ

Do đó:

T  đó suy ra:ừ  (đpcm)

phép v  t  tâm  t  s  ị ự ỉ ố

Kí hi u: ệ

 T  đ nh nghĩa, ta có:ừ ị

Ví d  1 ụ  Tìm các đi m  l n ể ầ

lượt là  nh c a các đi m  qua ả ủ ể phép v  t  ị ự

Nh n xét:  ậ

1)Phép v  t  bi n tâm v  t  ị ự ế ị ự thành chính nó

2) Khi , phép v  t  là phép ị ự

đ ng nh t.ồ ấ 3) Khi , phép v  t  là phép đ i ị ự ố

x ng qua tâm v  t ứ ị ự 4) 

Tính ch t 1 ấ

N u M’ = V ế (O,k) (M), N’ = V (O,k)

(N) thì và M’N’ = ŒkŒ.MN

M

M'

N

Ví d  2 ụ : 

H ướ ng d n ẫ

­ S  d ng tính ch t 1.ử ụ ấ

­

Gi i:ả  G i  là tâm c a phép v  ọ ủ ị

t  t  s  , ta có: . ự ỉ ố

Do đó: 

Nh n xét ví d  2 ậ ụ

Đ  ý r ng : Đi m n m gi a ể ằ ể ằ ữ hai đi m và  khi và ch  khi:ể ỉ

Khi đó, n u đi m  n m gi a ế ể ằ ữ hai đi m  và  thì đi m  n m ể ể ằ

gi a hai đi m  và ữ ể

T  đó hình thành nên tính ch từ ấ   2.1

H ướ ng d n gi i ẫ ả

G i  theo th  t  là  nh c a ọ ứ ự ả ủ các đi m  qua phép v  t  t  s   ể ị ự ỉ ố

Ch ng minh r ng ứ ằ

Tính ch t 2 ấ

2.1. Bi n ba đi m th ng hàng ế ể ẳ thành ba đi m th ng hàng và ể ẳ

b o toàn th  t  gi a các đi m ả ứ ự ữ ể

y. 

ấ

2.2. Bi n đế ường th ng thành ẳ

đường th ng song song ho c ẳ ặ trùng v i nó, bi n tia thành tia,ớ ế  

bi n đo n th ng có đ  dài  ế ạ ẳ ộ thành đo n th ng có đ  dài là .ạ ẳ ộ

giác đ ng d ng v i t  s  là ồ ạ ớ ỉ ố  

2.4. Bi n đế ường tròn bán kính  

S  d ng tính ch t 2ử ụ ấ

Đáp án.

Ta ch  c n tìm  b ng cách l y ỉ ầ ằ ấ trên tia đ i c a tia đi m sao ố ủ ể cho 

. Khi đó  nh c a  là ả ủ

Ví d  3 ụ  Cho đi m và để ường  tròn  tìm  nh c a đả ủ ường tròn 

đó qua phép v  t  tâm  t  s  ­2.ị ự ỉ ố

Ho t đ ng 2 giúp h c sinh hình thành các ki n th c v  phép v  t  (Đ nh nghĩa, tính ch t). Thêm ạ ộ ọ ế ứ ề ị ự ị ấ vào đó, ho t đ ng này còn giúp h c sinh rèn luy n kh  năng trình bày v n đ  trạ ộ ọ ệ ả ấ ề ướ ớc l p, kh  ả năng trao đ i v i các b n cùng l p và giáo viên.ổ ớ ạ ớ

15 phút

Ho t đ ng 3ạ ộ : Ho t đ ng luy n t pạ ộ ệ ậ

M c tiêu ụ : Áp d ng đụ ược ki n th c v  phép v  t  đ  gi i m t ế ứ ề ị ự ể ả ộ

s  d ng toán.ố ạ

Ph ươ ng pháp: Ho t đ ng nhómạ ộ

Hình th c ứ : Nhóm 2 h c sinh – 4 h c sinhọ ọ

1. Áp d ng gi i bài toán 1.ụ ả

Nhi m v ệ ụ: Th o lu n, hoàn thi n phi u h c ả ậ ệ ế ọ

t p.ậ

Hình th c ứ : Nhóm đôi

Giáo viên g i 1 nhóm tr  l i:ọ ả ờ

Đáp án:

  nh n suy ra tr c tâm n m trong.ọ ự ằ

G i  ọ

Suy ra  là trung đi m ể

Tương t : ự

 trung đi m c a ể ủ

 là trung đi m c aể ủ

Suy ra  v i  l n lớ ầ ượt là trung đi m AH, BH, ể

CH

Bài toán 1. 

tr c tâm. Tìm  nh c a tam giác  qua ự ả ủ phép v  t  tâm , t  s  .ị ự ỉ ố

2. Áp d ng gi i bài toán 2.ụ ả

Nhi m v ệ ụ: Th o lu n, hoàn thi n phi u h c ả ậ ệ ế ọ

t p.ậ

Hình th c ứ : Nhóm 4 h c sinhọ

Giáo viên g i 1 nhóm tr  l i:ọ ả ờ

Đáp án:

L y ấ

G i ọ

Suy ra 

V y ậ

Bài toán 2.

Trong m t ph ng  cho đặ ẳ ường th ng ẳ

d có phương trình  . Hãy vi t ế

phương trình c a đủ ường th ng  là ẳ

nh c a qua  phép v  t  tâm  t  s   

3. Áp d ng gi i bài t p tr c nghi m: Bài ụ ả ậ ắ ệ

toán 3. 

Nhi m v ệ ụ: Th o lu n, hoàn thi n phi u h c ả ậ ệ ế ọ

t p.ậ

Hình th c ứ : Cá nhân

Giáo viên g i 2 h c sinh tr  l i:ọ ọ ả ờ

Đáp án: A

Không có phép v  t  nào bi n d thành d’ (Phép ị ự ế

v  t  bi n m t đị ự ế ộ ường th ng thành đẳ ường 

th ng song song ho c trùng v i nó).ẳ ặ ớ

Bài toán 3.

 Cho hai đường th ng và c t nhau. ẳ ắ

Có bao nhiêu phép v  t  bi n thành ?ị ự ế

A. Không có phép v  t  nào      ị ự

B. Có m t phép v  t  duy nh tộ ị ự ấ

C. Có hai phép v  t       ị ự

D. Có vô s  phép v  tố ị ự

7 phút   

Ho t Đ ng 4:  Áp d ng gi i bài t p th c ti nạ ộ ụ ả ậ ự ễ

M c tiêuụ : Áp d ng đụ ược ki n th c v  phép v  t  trong các bài ế ứ ề ị ự

t p th c ti nậ ự ễ

Áp d ng gi i ví d  sauụ ả ụ

G i ọ  là kho ngả   cách t  m t ừ ặ

tr i đ n l  ờ ế ỗ tròn ( l  đ  ỗ ể

t o h ng),  là ạ ứ

t  l  tròn đ n ừ ỗ ế

tường h ng ứ

tr i,  là đờ ường kính c a  nh ủ ả trên tường. 

Khi đó  nh trên tả ường chính là 

nh c a m t tr i qua phép v  

t  tâm ( là v  trự ị í c a l  tròn), ủ ỗ

v i t  s  .ớ ỉ ố

Vì kho ng cách t  m t tr i ả ừ ặ ờ

đ n Trái Đ t là r t l n nên ta ế ấ ấ ớ

có th  coi ể Theo tính ch t c a phép v  t  ấ ủ ị ự

ta có được 

T  đó suy ra ừ

V y đậ ường kính c a m t tr i ủ ặ ờ

x p x  kho ng 1.391 tri u km.ấ ỉ ả ệ

M tộ  nhóm h c sinh quan sát ọ

nh c a m t tr i b ng cách 

khoét trên b c tứ ường c a m t ủ ộ phòng kín m t l  nh  Khi đó ộ ỗ ỏ

nh c a m t tr i trên b c 

tường đ i di n là m t hình ố ệ ộ

Bi t kho ng cách t  m t tr i ế ả ừ ặ ờ

đ n Trái Đ t là 149.100.000 ế ấ

km, kho ng cách t  l  nh  ả ừ ỗ ỏ

đ n tế ường đ n tế ường h ng ứ

đường kính c a m t tr i.ủ ặ ờ

Ho t đ ng 4 giúp h c sinh  ng d ng nh ng ki n th c v  phép v  t  v a h c vào các v n đ  th cạ ộ ọ ứ ụ ữ ế ứ ề ị ự ừ ọ ấ ề ự  

t  (Liên môn), giúp h c sinh tìm th y h ng thú h n trong vi c h c toán và hi u bi t thêm các v nế ọ ấ ứ ơ ệ ọ ể ế ấ  

đ  th c t ề ự ế

3 phút Ho t đ ng 5ạ ộ : C ng c  ­ Hủ ố ướng d n t  h c   nhàẫ ự ọ ở

 M c tiêuụ

­ Giúp h c sinh ọ ghi nh  các đ nh lí, h  qu , khái ni m,… c aớ ị ệ ả ệ ủ   bài phép v  t  v a h c xong.ị ự ừ ọ

­ Có th  áp d ng các ki n th c đã h c ể ụ ế ứ ọ v  phép v  t  đ  gi i cácề ị ự ể ả   bài toán liên quan

Phương pháp. Thuy t trình, v n đápế ấ

1. H c sinh ôn t p n i dung bài h c và tr  l i các câu h i ọ ậ ộ ọ ả ờ ỏ

sau:

­ Phát bi u l i đ nh nghĩa c a phép v  tể ạ ị ủ ị ự

­ Phát bi u l i cách xác đ nh phép v  t  khi bi t tâm và t  s  v  ể ạ ị ị ự ế ỉ ố ị tự

­ Phát bi u l i các tính ch t c a phép v  t ể ạ ấ ủ ị ự

2. Th c hành gi i bài t p (Hự ả ậ ướng d n v  nhà)ẫ ề

Đáp án Bài 1:

 là trung đi m c a ể ủ Đáp án đúng là C

Bài 1: Trong m t ph ng t a ặ ẳ ọ

đ  ộ  cho (. Phép v  t  tâm  tie ị ự

s   bi n đi m  thành  ,phép ố ế ể

đ i x ng tâm  bi n  thành  ố ứ ế T a đ  đi m  là:ọ ộ ể

A       B C.(      D

Đáp án bài 2:

G i  là giao đi m c a  và ọ ể ủ

Đáp án đúng là B

Bài 2:Cho hình thang có hai 

c nh đáy là và  th a mãn ạ ỏ   Phép v  t  bi n đi m  thành ị ự ế ể

đi m và bi n đi m  thành ể ế ể

đi m  có t  s   là:ể ỉ ố

A.       B

C.       D

Ho t đ ng 5 giúp h c sinh c ng c  bài h c, giúp h c sinh phát tri n kh  năng t  h c.ạ ộ ọ ủ ố ọ ọ ể ả ự ọ

V. Rút kinh nghi m:   ệ   

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Đánh giá c a giáo viên h ủ ướ ng d n ẫ Th  Thiên – Hu , ngày 4/11/2020 ừ ế

Giáo sinh ki n t p ế ậ