Quản lý nhà nước về hoạt động của đạo tin lành trên địa bàn tỉnh phú yên

Trong những năm qua, với sự phát triển nhanh chóng về số lượng tín đồ và hệ phái của đạo Tin lành; trước thời điểm Luật tín ngưỡng, tôn giáo có hiệulực 01/01/2018 toàn tỉnh có 81 điểm nh

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn “Quản lý Nhà nước về hoạt động của đạo

Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên” là công trình nghiên cứa của riêng tôi

dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Hoàng Văn Chức

Nội dung của luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tincủa một số tác phẩm, tạp chí khoa học, kết quả nghiên cứu của các đề tài khoahọc

Các số liệu, trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõràng Kết quả nghiên cứu trong luận văn đảm bảo tính khách quan, khoa học;các trích dẫn theo đúng quy định và chưa từng được công bố trong bất kỳcông trình khoa học nào khác

TÁC GIẢ

Võ Trịnh Thu Hiền

LỜI CẢM ƠN

Quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn Thạc sỹ chuyên ngànhquản lý công, tác giả nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn, hỗ trợ nhiệt tình củaquý thầy, cô công tác tại Học viện hành Chính quốc gia Tác giả xin gửi lờicảm ơn chân thành đến quý thầy, cô đã quan tâm, tạo điều kiện trong suốt quátrình học tập, nghiên cứu

Đặc biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Hoàng VănChức, người hướng dẫn khoa học, đã dành nhiều thời gian và tâm huyết, tậntình hướng dẫn nghiên cứu khoa học và giúp học viên hoàn thành luận vănnày

Tác giả xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên BanTôn giáo tỉnh Phú Yên đã tạo điều kiện thuận lợi giúp tác giả nghiên cứu vàhoàn thành Luận văn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực và cố gắng trong quá trình nghiên cứunhưng luận văn sẽ không thể tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận đượcnhững đóng góp, bổ sung của độc giả và hy vọng được tiếp tục nghiên cứutoàn diện hơn về lĩnh vực quản lý Nhà nước về tôn giáo nói chung và về đạoTin lành nói riêng để góp phần vào công tác quản lý Nhà nước được tốt hơn,góp phần hoàn thiện, cải cách nền hành chính Nhà nước ngày càng hiện đại,tiến bộ hơn

Tác giả

Võ Trịnh Thu Hiền

Ban Tôn giáo Chính phủ

Bộ Tài nguyên Môi trườngCộng hòa dân chủ nhân dânChính phủ

Chỉ thịKhoa giáo văn xã

Kế hoạchKết luậnNghị định Chính phủNghị quyết

Nhà xuất bảnPhó Giáo sư Tiến sỹQuốc hội

Quản lý nhà nướcTổng cục quản lý đất đaiThủ tướng

Trung ương

Ủy ban nhân dân

Ủy ban Thường vụ Quốc hộiVăn xã

DANH MỤC CÁC BẢNG

TrangBảng 2.1 ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH CẤP HUYỆN CỦA TỈNH PHÚ 43

YÊNBảng 2.2 BẢNG TỔNG HỢP SỐ LIỆU TÍN ĐỒ TỈNH PHÚ YÊN 59

MỤC LỤC

Trang

VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẠO TIN LÀNH

1.1 Khái niệm cơ bản liên quan đến luận văn 101.2 Sự cần thiết và những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý Nhà nước 19

về hoạt động của đạo Tin lành

1.3 Chủ thể, nội dung quản lý Nhà nước về hoạt động của đạo Tin 28lành

1.3.2 Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành 311.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành 37

ở một số địa phương

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐẠO TIN LÀNH VÀ QUẢN LÝ 44

NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẠO TIN LÀNH TRÊN

2.4 Nhận xét quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành trên 74địa bàn tỉnh Phú Yên

2.4.1 Kết quả quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành và 74nguyên nhân

2.4.2 Hạn chế trong quản lý nhà nước đối với đạo Tin lành và 75nguyên nhân

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN 79

THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐẠO

TIN LÀNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ YÊN HIỆN NAY

3.1 Dự báo xu hướng hoạt động và phát triển của đạo Tin lành và 79quản lý đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên

3.2 Quan điểm của Đảng về công tác tôn giáo và đạo Tin lành 903.3 Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về hoạt động của đạo 95Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên

3.3.1 Nâng cao nhận thức tuyên tuyền cho cán bộ, công chức và 95tín đồ, chức sắc tôn giáo về công tác tôn giáo của Đảng và

Nhà nước ở tỉnh Phú Yên

3.3.2 Hoàn thiện và bổ sung hệ thống văn bản pháp luật và chính 97sách trong quản lý Nhà nước về hoạt động tôn giáo và đạo

Tin lành trên địa bàn Tỉnh

3.3.3 Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý tín ngưỡng, tôn giáo trên 100địa bàn Tỉnh

3.3.4 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức quản lý nhà nước về 103tôn giáo và đạo Tin lành trên địa bàn Tỉnh

3.3.5 Quản lý tôn giáo gắn với quản lý dân tộc chống lợi dụng hoạt 106động của đạo Tin Lành gây mất ổn định chính trị trên địa bàn

3.4.2 Đối với Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ 110

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Đạo Tin lành ra đời ở Châu Âu vào thế kỷ XVI trong phong trào cảicách Ki-tô giáo Đạo Tin lành do Hội truyền giáo Phúc Âm Liên hiệp Hoa Kỳtruyền vào Việt Nam và đặc cơ sở đầu tiên tại thành phố Đà Nẵng vào năm

1911 [46] Mặc dù có những bước thăng trầm trong quá trình tồn tại, pháttriển, nhưng với lòng kiên đạo của các nhà truyền giáo trong sứ mệnh “Mởrộng Nước Chúa”, đạo Tin lành cho đến nay đã trở thành một tôn giáo lớn, cóảnh hưởng nhiều mặt trong đời sống xã hội Việt Nam

Xuất hiện muộn hơn những tôn giáo khác, nhưng đạo Tin lành lại pháttriển khá nhanh, đặc biệt ở vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Làtôn giáo cải cách, có nhiều yếu tố tiến bộ, đề cao tính dân chủ, luật lệ, lễ nghi,

tổ chức giáo hội đơn giản nên đạo Tin lành có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối vớiđời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số

Đạo Tin lành với giáo lý răn cho con người sống tiết kiệm, chuẩn mựcđạo đức, điều chỉnh hành vi, nhân cách của con người, tác động tích cực tớisuy nghĩ, hành động của một bộ phận đồng bào, góp phần hạn chế một số hủtục trong tang ma, cưới xin; giảm bớt các tệ nạn xã hội như trộm cắp, ma túy,bạo lực trong gia đình, phần nào đáp ứng nhu cầu tâm linh của một bộ phậnđồng bào các dân tộc Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đạo Tin lànhcũng còn bộc lộ nhiều hạn chế như tạo sự va chạm với các tập tục gia đình xãhội, tín ngưỡng cổ truyền của cộng đồng dân tộc thiểu số

Trong thời gian du nhập vào Việt Nam, đạo Tin lành đẩy mạnh việctruyền giáo vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực miền núi, trong đó

có các huyện miền núi thuộc tỉnh Phú Yên Địa bàn các huyện miền núi củaPhú Yên với vị trí chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốcphòng, là nơi tập trung nhiều đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều tín ngưỡng,

tôn giáo khác nhau, trình độ dân trí còn thấp, trình độ sản xuất còn kém pháttriển so với những vùng khác, nên các thế lực thù địch, chống đối nhà nướcluôn quan tâm đặt biệt tới và ra sức lợi dụng đạo Tin lành, kích động, lôi kéogiáo dân, tuyên truyền đòi thành lập “Nhà nước Đêga” Điều đó cho thấy, hoạtđộng của đạo Tin lành ở Việt Nam hiện nay, bên cạnh những yếu tố tôn giáothuần túy còn chứa đựng nhiều vấn đề mang tính phi tôn giáo rất phức tạp.

Đạo Tin lành du nhập vào tỉnh Phú Yên, đầu tiên là vào Sông Cầu (nay

là thị xã Sông Cầu) năm 1928, năm 1929 thì vào Tuy Hòa (nay là thành phốTuy Hòa) rồi dần dần lan rộng sang các địa phương khác trong tỉnh; năm

2018, Tin lành Phú Yên kỷ niệm 90 năm Tin lành đến Sông Cầu và năm 2019

kỷ niệm 90 năm Tin lành đến Tuy Hòa [4], [5] Đến nay, có 09/09 huyện, thị

xã, thành phố, 52/110 xã, phường, thị trấn, 147/625 thôn, buôn, khu phố cóđạo Tin lành [8]

Tổng số tín đồ đạo Tin lành so với dân số tại địa phương là4.724/1.020.400 người, chiếm 0,6% dân số của tỉnh; số tín đồ là người dân tộcthiểu số: 1.683 người [7]

Trong những năm qua, với sự phát triển nhanh chóng về số lượng tín đồ

và hệ phái của đạo Tin lành; trước thời điểm Luật tín ngưỡng, tôn giáo có hiệulực (01/01/2018) toàn tỉnh có 81 điểm nhóm, trong đó có 37 điểm nhóm của

06 hệ phái đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung;còn lại 41 điểm nhóm thuộc 14 hệ phái Tin lành chưa được đăng ký sinh hoạttôn giáo [7]; bên cạnh đó, tình trạng chuyển nhượng, hiến, tặng đất đai và xâydựng cơ sở thờ tự trái phép tại một số điểm nhóm đã đăng ký; sự gia tăng hoạtđộng truyền đạo trái pháp luật, lôi kéo quần chúng, tranh giành tín đồ ở cáclàng đồng bào dân tộc thiểu số giữa các tổ chức Tin lành đã được

công nhận và chưa được công nhận, … gây khó khăn không nhỏ trong côngtác quản lý nhà nước.

Công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động của đạo Tin lành cólúc có nơi chưa có sự thống nhất Một số nơi còn có biểu hiện buông lỏngquản lý, chưa kịp thời hướng dẫn cho tổ chức, cá nhân của đạo Tin lành thựchiện đúng quy định pháp luật, còn đùn đẩy trách nhiệm như: cấp đăng ký sinhhoạt tôn giáo tập trung cho các tổ chức đã được nhà nước công nhận; giảiquyết, xử lý đối với hoạt động trái pháp luật, phức tạp về an ninh trật tự trongđạo Tin lành Việc tranh thủ chức sắc, chức việc, người có uy tín, công tác xâydựng lực lượng “cốt cán phong trào” trong đạo Tin lành chưa phát huy hiệuquả, còn nhiều bất cập

Việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động của đạoTin lành nhiều lúc, nhiều nơi nhất là ở cơ sở còn quá cứng nhắc Công táctuyển dụng, bố trí cán bộ làm công tác tôn giáo không đúng chuyên môn diễn

ra trong thời gian dài; tổ chức bộ máy, đội ngũ làm công tác tôn giáo, nhất làcấp xã còn kiêm nhiệm, chưa ổn định, dẫn đến việc tham mưu cho cấp ủy,chính quyền giải quyết công việc liên quan đến đạo Tin lành thiếu hiệu quả

Mặc khác, nhận thức về hoạt động tôn giáo nói chung, đạo Tin lành nóiriêng của cấp ủy, chính quyền một số nơi còn chưa thống nhất, thiếu đồng bộ,lúng túng; có nơi còn ngăn cản, hạn chế các hoạt động của đạo Tin lành; cónơi buông lỏng quản lý, ngại va chạm, việc phân định chức năng của chínhquyền chưa rõ ràng

Từ những lý do trên, tác giả chọn “Quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin Lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên ” làm đề tài tốt nghiệp cao học

chuyên ngành Quản lý công không chỉ có một ý nghĩa nghiên cứu lý luận vàthực tiễn hiện nay trên địa bàn tỉnh Phú Yên, mà còn có ý nghĩa lý luận và

thực tiễn trên phạm vi cả nước trong quản lý nhà nước về hoạt động của đạoTin Lành.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Có khá nhiều công trình nghiên cứu về đạo Tin Lành, tiêu biểu như:

Max Weber (2010), Nền đạo đức Tin Lành và tinh thần chủ nghĩa tư bản

(Nguyễn Nghị, Nguyễn Tùng, Bùi Văn Nam Sơn, Trần Hữu Quang dịch), Nhàxuất bản Tri thức Hà Nội [35] Tác giả đã nghiên cứu mối quan hệ giữa nềnđạo đức Tin lành và “tinh thần” của chủ nghĩa tư bản Ông đã coi các nhân tốtôn giáo như có vai trò trung tâm trong sự hình thành của các nền văn minh vàđặc biệt là trong sự ra đời của tư duy lý Tây phương Trên cơ sở đó, ông khảosát quan niệm đạo đức và động cơ ứng xử của các cá nhân thuộc các giáo pháiTin lành, cũng như ý nghĩa mà họ gán cho hành động xã hội của mình, nhằm

đi đến giả thuyết cho rằng nền đạo đức Tin lành có một mối liên hệ tương đốichọn lọc với tinh thần của chủ nghĩa tư bản; do vậy đã tạo ra một động lựctinh thần cần thiết và thuận lợi cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Châu

Âu Thậm chí ông còn khẳng định rằng, chủ nghĩa tư bản với tư cách là một

hệ thống kinh tế là sản phẩm của cải cách Tin lành

Bensons Y Lendis (1986), Các hệ phái Tin Lành Mỹ, New York Tác

giả phân tích tổng quan về sự hình thành và phát triển, vị trí và vai trò của các

hệ phái Tin lành trong đời sống xã hội nước Mỹ [18]

Bornen and Noble (1986), Các hệ phái Tin Lành Mỹ, New York Tác

giả phân tích tổng quan về sự hình thành và phát triển, vị trí và vai trò của các

hệ phái Tin lành trong đời sống xã hội nước Mỹ Mỗi hệ phái đều có lịch sử,đặc điểm riêng bởi nguyên nhân ra đời, nó ảnh hưởng đến xu hướng thần họccũng như đường hướng hoạt động của mỗi hệ phái [20]

Trác Tân Bình (2007), Lý giải tôn giáo, Nxb Hà Nội Tác giả đi nghiên

cứu từ cơ bản đến cụ thể của phạm trù tôn giáo Ngoài phần trọng tâm là tôn

giáo học, tác giả nghiên cứu về Kitô giáo với đời sống xã hội ở cả phươngĐông và phương Tây với những hình ảnh trong đời sống xã hội [52].

Trong nước đã có nhiều công trình, luận án, luận văn nghiên cứu về Tin

lành, tiêu biểu như: Hoàng Minh Đô (2001), chủ nhiệm đề tài nhánh, Đạo Tin

lành ở Việt Nam: Thực trạng, xu hướng phát triển và những vấn đề đặt ra cho công tác lãnh đạo, quản lý Công trình đã khái quát đạo Tin lành trên thế giới

và Việt Nam, nêu rõ thực trạng và nguyên nhân, ảnh hưởng, xu thế và nhữngvấn đề đặt ra cho công tác đối với đạo Tin lành trong thời gian tới cho nước ta[26]

Nguyễn Thanh Xuân (2002), Bước đầu tìm hiểu đạo Tin Lành trên thế

giới và Việt Nam, Nxb Tôn giáo, Hà Nội Tác giả đã khái quát trình bày về

những vấn đề cơ bản của đạo Tin lành trên thế giới và Việt Nam như lịch sử rađời, phát triển, giáo lý, luật lệ, lễ nghi, mối quan hệ và ảnh hưởng của đạo Tinlành đối với đời sống an ninh, chính trị xã hội tại những nơi có đạo [39]

Nguyễn Thanh Xuân (2006), Một số tôn giáo ở Việt Nam, Nxb Tôn

giáo, Hà Nội Cuốn sách đã giới thiệu tổng quan sơ lược về một số tôn giáolớn trên thế giới có ở Việt Nam và một số tổ chức, hệ phái của một số tôngiáo Trong đó đạo Tin lành tuy có số lượng tín đồ không nhiều nhưng đượctác giả chú ý đến với đặc trưng là một tôn giáo có sự phát triển nhanh, ảnhhưởng lớn đến đời sống, xã hội ở nước ta trước đây cũng như hiện nay [41]

Trên địa bàn tỉnh Phú Yên từ sau thời điểm Luật tín ngưỡng, tôn giáo rađời chưa có công trình nghiên cứu, đề tài, luận văn về vấn đề đạo Tin lành; ởcác tỉnh lân cận như Gia Lai, Đăk Lăk đã có nhiều công trình nghiên cứu, đềtài, luận án, luận văn về vấn đề đạo Tinh lành như: Hoàng Tăng Cường

(2004), Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách kinh tế văn

hóa-xã hội trên địa bàn Tây Nguyên- Những vấn đề đặt ra với an ninh trật tự, Đề

tài khoa học cấp Bộ, Bộ Công An, Thành phố Hồ Chí Minh [27] Đinh Ngọc

Tùng (2005), Đạo Tin lành ở Đăk Lăk - Những vấn đề đặt ra với công tác an

ninh trật tự, Đề tài khoa học cấp Bộ, Bộ Công An, Nxb Công an nhân dân, Hà

Nội [25]

Học viện hành chính Quốc gia đã có một số luận văn, luận án nghiêncứu về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo nói chung vàquản lý nhà nước đối với đạo Tin lành nói riêng như:

Hoàng Văn Chức (2009), Giáo trình Quản lý Nhà nước về tôn giáo và

dân tộc, Nxb Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội [29].

Hoàng Văn Chức (2015), QLNN đối với các hoạt động tín ngưỡng, tôn

giáo ở Bình Định Tạp chí Quản lý nhà nước Số 10 [30].

Thiều Thu Hương (2009) Công tác quản lý Nhà nước đối với các tổ

chức, nhóm Tin Lành ngoài CMA ở Việt Nam hiện nay, Luận văn chuyên

ngành Tôn giáo học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh,

Hà Nội [48]

Hoàng Văn Bé (2014) Quản lý nhà nước đối với hoạt động của đạo

Tin lành trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk hiện nay, Luận văn thạc sĩ tôn giáo học,

Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội [28]

Ở Phú Yên hiện nay, vấn đề nâng cao hiệu quả QLNN về hoạt động của đạoTin lành chưa có đề tài khoa học nào được công bố, mới chỉ được đề cậpđến trong những báo cáo tổng kết Vì vậy, với đề tài đã chọn, tác giả luậnvăn hi vọng sẽ làm sáng tỏ hơn những bất cập trong QLNN về hoạt độngcủa đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên hiện nay, đồng thời khuyến nghịcác giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về lĩnh vực nhạy cảmnày

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn có mục đích nghiên cứu cơ sở khoa học QLNN về hoạt động của đạo Tin lành, áp dụng trong QLNN về đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú

Yên Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN về đạo Tin lành ở tỉnh Phú Yên trong thời gian tới.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn có những nhiệm vụ nghiên cứu sau:

+ Tổng quan cơ sở khoa học quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành ở nước ta

+ Phân tích, đánh giá thực trạng đạo Tin lành và quản lý Nhà nước về đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong thời gian qua

+ Phân tích phương hướng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhànước về hoạt động của đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong thời giantới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý của nhà nước về hoạt độngcủa đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên theo quy định của pháp luật

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu nội dung quản lý nhà nước về hoạt động

của đạo Tin lành theo quy định của pháp luật Việt Nam

- Về không gian: trên địa bàn tỉnh Phú Yên.

- Về thời gian: Từ năm 2005 đến năm 2019 (thời điểm triển khai thực hiện Chỉ

thị số 01/2005/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số công tác đối vớiđạo Tin lành)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được hình thành trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lê nin; tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chính sách của Đảng

Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về tôn giáo trong thời kỳ đổi mới.

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của luận văn tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp sưu tầm số liệu, tài liệu;

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo; luậnvăn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin

lành

Chương 2: Thực trạng đạo Tin lành và quản lý nhà nước về hoạt động

của đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về

hoạt động của đạo Tin lành trên địa bàn tỉnh Phú Yên

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT

ĐỘNG CỦA ĐẠO TIN LÀNH

1.1 Khái niệm cơ bản liên quan đến luận văn

1.1.1 Tôn giáo và hoạt động tôn giáo

1.1.1.1 Tôn giáo:

Tôn giáo là sản phẩm của con người, con người tạo ra tôn giáo để thỏamãn nhu cầu về đức tin- niềm tin tôn giáo, khi mà họ rơi vào trạng thái bấtlực, bế tắc Tôn giáo đem lại cho họ niềm vui tinh thần theo kiểu “đền bù hưảo”

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin: tôn giáo vượt lên trênnhững quan điểm đã có trong lịch sử, chủ nghĩa Mác - Lênin với phương phápduy vật biện chứng triệt để và cách tiếp cận tôn giáo một cách khoa học vềnguồn gốc, bản chất và vai trò xã hội của tôn giáo, đưa lý luận tôn giáo lênmột tầm cao mới

Ở phương diện bản thể luận, chủ nghĩa duy vật vô thần trước Mác đã cho rằng:tôn giáo là sản phẩm của lịch sử xã hội loài người Tiếp tục cuộc đấu tranhcủa chủ nghĩa duy vật vô thần chống lại các quan điểm duy tâm thần học, Mác

đồng tình với quan điểm “con người sáng tạo ra tôn giáo, chứ tôn giáo không

sáng tạo ra con người”.

Khẳng định luận điểm này, các nhà duy vật vô thần trước Mác đã cócông trong việc bác bỏ các quan niệm duy tâm thần học, nhưng họ mới dừnglại ở chỗ xem tôn giáo là kết quả giản đơn của quá trình nhận thức của conngười, là biểu hiện sự hạn chế của trí tuệ Mác đã không dừng lại ở đó, ôngxem xét tôn giáo như là sự phản ánh của những điều kiện kinh tế, xã hội nhất

định Mác cho rằng: “Nhà nước ấy, xã hội ấy đã sản sinh ra tôn giáo” và tôn

giáo “ là biểu hiện của sự nghèo nàn hiện thực” [22, Tr.12].

Xem xét tôn giáo từ phương diện bản thể luận với phương diện nhậnthức luận, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác tiếp tục công việc của chủnghĩa duy vật vô thần, vạch ra bản chất xuyên tạc, hư ảo của các biểu tượng

tôn giáo Theo Mác “Tôn giáo chỉ là cái mặt trời ảo tưởng xoay xung quanh

con người chừng nào con người chưa bắt đầu xoay quanh bản thân mình”

[22, Tr.13].

Để làm sáng tỏ thêm quan điểm này của Mác, Ăngghen trong tác phẩm

Chống Đuy rinh cũng đã viết: “Tất cả mọi tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản

ánh hư ảo vào đầu óc của con người của những lực lượng ở bên ngoài chi phối cuộc sống hàng ngày của họ, chỉ là sự phản ảnh trong đó những lực lượng ở trần thế đã mang hình thức những lực lượng siêu trần thế” [21,

Trang 437] Các nhà nghiên cứu Mác- xít về tôn giáo thường coi câu nói trênđây của Ăngghen là định nghĩa của chủ nghĩa Mác về tôn giáo

Từ góc độ của khoa học quản lý Nhà nước, chúng ta có thể định nghĩa

tôn giáo như sau: Tôn giáo là một tổ chức, đại diện cho một tập thể người có

chung một niềm tin theo một giáo chủ hoặc một giáo lý và có một cấu trúc nhất định thường gọi là giáo hội hay hội thánh.

Luật tín ngưỡng tôn giáo định nghĩa: tôn giáo là niềm tin của con

người tồn tại với hệ thống quan niệm và hoạt động bao gồm đối tượng tôn thờ, giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức [45].

1.1.1.2 Hoạt động tôn giáo

Luật tín ngưỡng tôn giáo [45], định nghĩa: hoạt động tôn giáo là hoạt

động truyền bá tôn giáo, sinh hoạt tôn giáo và quản lý tổ chức tôn giáo.

Tổ chức tôn giáo là tập hợp tín đồ, chức sắc, chức việc, nhà tu hành của

một tôn giáo được tổ chức theo một cơ cấu nhất định được Nhà nước côngnhận nhằm thực hiện các hoạt động tôn giáo

Sinh hoạt tôn giáo là việc bày tỏ niềm tin tôn giáo, thực hành giáo lý,

giáo luật, lễ nghi tôn giáo

Hoạt động quản lý tổ chức tôn giáo nhằm thực hiện quy định của giáo

luật, hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo, đảm bảo duy trì trật tự, hoạtđộng trong tổ chức tôn giáo

1.1.2 Tín đồ và chức sắc tôn giáo

Theo Luật tín ngưỡng, tôn giáo số 02/2016/QH14 [45]:

Tín đồ là người tin, theo một tôn giáo và tổ chức tôn giáo thừa nhận Tín đồ là người có nhu cầu tôn giáo, đại đa số tín đồ là nông dân, hầu

hết có tinh thần yêu nước, gắn bó với dân tộc (ở Việt Nam) Họ có hai mặtvừa là công dân (có đủ mọi quyền lợi và nghĩa vụ công dân); vừa là tín đồ củamột tôn giáo (có đủ mọi quyền lợi và nghĩa vụ tín đồ đối với đạo của họ) Họphải đồng thời đảm bảo hai mặt đó

Chức sắc là tín đồ được tổ chức tôn giáo phong phẩm hoặc suy cử để

giữ phẩm vị trong tổ chức

Chức sắc cũng là tín đồ của một tôn giáo, họ cũng có đủ những đặc

điểm của tín đồ Họ là người ưu tú trong các tôn giáo, được các tổ chức tôngiáo đào tạo, phong chức, phong phẩm, bầu cử, suy cử; có trình độ cao, có uytín với tín đồ, được tín đồ yêu quý, bảo vệ Họ thường xuyên gần gũi tín đồ,

có ảnh hưởng lớn trong đời sống của tín đồ ( nắm “phần hồn” của tín đồ).

1.1.3 Tổ chức tôn giáo và cơ sở tôn giáo

Theo Luật tín ngưỡng, tôn giáo số 02/2016/QH14 [45]

Tổ chức tôn giáo là tập hợp tín đồ, chức sắc, chức việc, nhà tu hành của

một tôn giáo được tổ chức theo một cơ cấu nhất định được Nhà nước côngnhận nhằm thực hiện các hoạt động tôn giáo

Cơ sở tôn giáo gồm chùa, nhà thờ, nhà nguyện, thánh thất, thánh

đường, trụ sở của tổ chức tôn giáo, cơ sở hợp pháp của tổ chức tôn giáo

Địa điểm hợp pháp là đất, nhà ở, công trình mà tổ chức hoặc cá nhân có

quyền sử dụng hợp pháp theo quy định của pháp luật

1.1.4 Đạo Tin lành

1.1.4.1 Đạo Tin lành trên thế giới

Tin lành, Tin mừng (Evangelical, church): đây là khái niệm chỉ về một

tôn giáo có niềm tin tốt lành, mang đến cho con người tin vui, tin tốt lành.Người ta cho rằng, cách gọi này xuất phát từ ghi chép trong Kinh thánh: hãyđem tin mừng đi giao giảng khắp nơi

Tên gọi đạo Tin lành: Protestantism, Le Protestantisme (Đạo Thệ Phản):

là cách gọi của giới nghiên cứu Trung Quốc, tức là tôn giáo phản lại, chống lại

Giáo hội Công giáo lúc đó vì sự "xuống cấp" của nó, gắn với hành động ly

giáo của Martin Luther bắt đầu từ năm 1517

Tân giáo, đạo cải cách (Reformism): đây là tên gọi xuất phát từ phong

trào cải cách khá triệt để của Calvin, đặc biệt là những cải cách về nghi lễ và

tổ chức giáo hội mà giáo thuyết của Calvin được gọi là giáo hội cải cách vàcũng do đó xuất hiện Reformism

Đạo Tin lành ra đời ở Châu Âu vào thế kỷ XVI trong phong trào cảicách Kitô giáo, dẫn tới việc ra đời của đạo Tin lành Thực chất đó là cuộc cảicách tôn giáo và chính trị xã hội sâu sắc Đạo Tin lành là kết quả của sự khủnghoảng đến mức trầm trọng về uy tín của Công giáo do những tham vọngquyền lực trần thế, sự sa sút về đạo đức của hàng giáo phẩm; là kết quả của sựlúng túng, bế tắc của nền thần học kinh viện thời trung cổ; là kết quả đầu tiên

mà giai cấp tư sản mới ra đời giành được trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp phong kiến mà chỗ dựa tư tưởng của giai cấp này là đạo Công giáo.

Ở Đức, phong trào cải cách tôn giáo nổ ra đầu tiên với người khởi xướng và trởthành lãnh tụ nổi tiếng của phong trào này là Matin Luther Những quan điểmcủa Luther đã được đông đảo các tầng lớp nhân dân Đức ủng hộ, nhất là cáccông hầu quý tộc Đến năm 1532, trước sự lớn mạnh của

phong trào này, Hoàng đế Đức đã phải thừa nhận sự tự do hoạt động của đạo Tin lành

Ở Thụy Sĩ, gắn với tên tuổi của Jean Calvin, là trung tâm lớn thứ hai của cuộccải cách tôn giáo Jean Calvin đã nghiên cứu và hình thành một giáo thuyếtriêng đồng thời cải cách về lễ nghi, giáo hội làm chuẩn mực cho phần lớncác hệ phái Tin lành đi theo

Từ hai trung tâm là Đức và Thuỵ Sĩ, phong trào cải cách tôn giáo pháttriển nhanh chóng sang Pháp, Scotlen, Ireland, Hà Lan, Anh, NaUy, ĐanMạch Đến cuối thế kỷ XVI đã hình thành một tôn giáo mới tách hẳn khỏiđạo Công giáo Trong quá trình phát triển của mình, đạo Tin lành đã hìnhthành rất nhiều hệ phái khác nhau như Trưởng lão, Mennonai, Moóc Mông,Ngũ tuần, Giám lý, Thanh giáo và Giáo hội cộng đồng, Cơ đốc Phục lâm,Giáo hội thống nhất, Môn đệ đấng Chrits, Hội Liên hiệp Phúc âm Truyền giáo

Mặc dù có nhiều tổ chức hệ phái Tin lành khác nhau, có những dị biệt

về giáo thuyết, nghi thức hành đạo và cách tổ chức Giáo hội nhưng nhìn chungđều thống nhất ở những nội dung, nguyên tắc chính có thể khái quát và sosánh với đạo Công giáo như sau:

Về nhân sự: đạo Tin lành cũng có giáo sĩ như Công giáo Giáo sĩ đạo

Tin lành có hai chức: Mục sư và Giảng sư, không áp dụng luật độc thân nhưgiáo sĩ đạo Công giáo Một điều đặc biệt là giáo sĩ Tin lành có nhiều người là

nữ Các giáo sỹ tuy cũng được coi là người chăm sóc linh hồn cho tín đồnhưng không có quyền thay mặt Chúa để ban phúc hay tha tội cho con chiên.

Về tổ chức: đạo Tin lành không lập ra tổ chức giáo hội mang tính chất

phổ quát cho toàn đạo mà đi theo hướng xây dựng các giáo hội riêng rẽ, độclập với những hình thức khác nhau theo từng hệ phái, từng quốc gia

Về thần học: đạo Tin lành là một nhánh của Kitô giáo nên cũng lấy kinh

thánh Cựu ước và Tân ước làm nền tảng giáo lý Khác với Công giáo, Tin lành

đề cao vị trí kinh thánh, coi đó là chuẩn mực căn bản duy nhất của đức tin và

sự hành đạo

Đạo Tin lành cũng thờ Thiên chúa và thừa nhận chúa 3 ngôi: Cha, Con,

Thánh thần; tin muôn vật đều do thiên chúa tạo dựng Nhưng trong tín điều vềĐức Bà hoài thai chúa Giêsu một cách mầu nhiệm, đạo Tin lành cho rằngChúa chỉ mượn lòng bà Maria làm nơi sinh thành chứ Maria không thể là mẹcủa Chúa dù theo bất cứ nghĩa nào, thậm chí sau khi sinh ra Giêsu, Mariakhông còn đồng trinh nữa và còn sinh rất nhiều con cái: Giacôp, Giôdep,Ximôn, Gruđa Chính vì thế họ phản đối mọi sự thờ phụng bà Maria

Đạo Tin lành là một tôn giáo đặc biệt đề cao lý trí trong đức tin Do đó,luật lệ, lễ nghi, cách thức hành đạo của Tin lành đơn giản Đạo Tin lành khôngthờ các tranh ảnh, hiện tượng cũng như dị vật phản đối việc hành hương đếncác thánh địa Trong bảy phép bí tích của đạo Công giáo, đạo Tin lành chỉ thừanhận và thực hiện phép rửa tội và phép thánh thể Nếu tín đồ đạo Công giáoxưng tội trong toà kín với linh mục là hình thức chủ yếu nhất thì tín đồ đạo Tinlành khi xưng tội và cầu nguyện có thể đứng giữa nhà thờ, đám đông để sámhối hoặc nói lên ý nguyện của mình một cách công khai

Đạo Tin lành với lối sống đạo nhẹ nhàng, đơn giản, không rườm rà,

không ràng buộc khắt khe như đạo Công giáo, lại đề cao tinh thần dân chủ

trong các hoạt động về tổ chức nên đạo Tin lành là một tôn giáo có màu sắc

mới mẻ, thích hợp với lối sống của giai cấp tư sản, tiểu tư sản, công chức thịdân nói chung trong xã hội công nghiệp Chúng ta cũng dễ dàng nhận thấynhững nước có nền công nghiệp tiên tiến là những nước có đông người theođạo Tin lành như Thụy Điển, NaUy, Đan Mạch, Đức, Anh, Hà Lan, Mỹ…

Đạo Tin lành ra đời khi các tôn giáo lớn đã tạo được nhiều hình ảnh ởnhững địa bàn nhất định Ví dụ, như: Phật giáo ở Châu Á, Công giáo ở Châu

Âu, Hồi giáo ở Trung cận đông Trước thực tế đó, Tin lành một mặt nỗ lực lôikéo Công giáo ở Châu Âu, mặt khác tìm đến vùng xa xôi hẻo lánh để pháttriển đạo Ở những vùng này, đạo Tin lành không chỉ khai thác lợi thế là mộttôn giáo có lối sống đạo đơn giản, đề cao dân chủ và vai trò cá nhân mà cònnghiên cứu rất kỹ đặc điểm văn hoá tâm lý, lối sống của từng dân tộc ở nhữngvùng này để có phương thức phù hợp

1.1.4.2 Đạo Tin lành ở Việt Nam

Tên gọi đạo Tin lành được hình thành từ đầu thế kỷ XX, khi Kinh thánh

được các Giáo sỹ Hội truyền giáo CMA (The Christian and MissionaryAlliance- CMA) cùng một số dịch giả người Việt như: Trần Văn Dõng, PhanKhôi, dịch sang Tiếng Việt và phổ biến rộng rãi trong những năm 20, 30 thế

kỷ XX Các dịch giả đã không sử dụng từ Tin mừng để dịch thuật ngữ Phúc

Âm (Evangelical, để chỉ tin vui mừng trong lời Chúa Kitô) mà dùng từ Tin lành Danh xưng đạo Tin lành sau đó được sử dụng phổ biến đến nay [38,

Tr.10]

Hội Truyền giáo Phúc Âm Liên hiệp Hoa Kỳ truyền đạo Tin lành vàoViệt Nam và đặt cơ sở đầu tiên tại thành phố Đà Nẵng vào năm 1911 Khi bắtđầu được truyền vào Việt Nam được gọi bằng nhiều tên gọi khác nhau, như

“đạo Rối” (tôn giáo gây nên phức tạp cho đời sống tôn giáo, xã hội), “đạo

Hoa Kỳ” (đạo của người Mỹ), đạo "bỏ ông bỏ bà" (tôn giáo bỏ thờ cúng tổ

tiên)

Trước khi đạo Tin lành được truyền vào, Việt Nam đã có các tôn giáolớn như: Phật giáo, Lão giáo, Công giáo Đạo Tin lành có mặt ở Việt Nam vàonhững năm cuối thế kỷ XIX do tổ chức Tin lành Liên hiệp phúc âm và truyềngiáo Mỹ (The Christian and Missionary of Aliiance - CMA) truyền vào Tổchức này đã cử nhiều mục sư sang Việt Nam để tìm hiểu và thăm dò: Mục sưTiến sĩ A.B Sumpsm (1887); D.Leclacher (1893); C.H Reves (1897); S.Dayan(1901) Đến năm 1911, CMA đã cử R.A.Jaffray, Paul.M.Husel, G.LoyHugherđến Đà Nẵng lập Hội thánh đầu tiên Đây là sự kiện đánh dấu mốc cho sựtruyền bá đạo Tin lành vào Việt Nam Từ cơ sở ở Đà Nẵng, các giáo sĩ hộitruyền giáo mở thêm một số cơ sở khác ở những vùng lân cận như: Hội An,Tam Kỳ, Đại Lộc và cử người dân đi truyền đạo ở Bắc kỳ và Nam kỳ vớicác hoạt động chủ yếu là: dịch Kinh thánh, lập nhà in và mở trường đào tạomục sư truyền đạo.

Nguyên nhân do chính quyền Pháp ở Việt Nam không ưa đạo Tin lành,

họ lo ngại ảnh hưởng của Mỹ thông qua việc phát triển đạo Tin lành Do vậy,đạo Tin lành trong thời kỳ này hoạt động rất khó khăn Khi chiến tranh thếgiới thứ nhất xảy ra, thực dân Pháp cho rằng các giáo sĩ Tin lành làm gián điệpcho Đức nên đã ra lệnh đóng cửa nhà thờ Tin lành và cấm các giáo sĩ Tin lànhhoạt động Ngoài ra, người Pháp còn dựa vào Hoà ước ngày 06/6/1884 chỉ chophép Thiên chúa giáo được truyền bá vào Việt Nam Toàn quyền Đông dương

đã cho đóng cửa nhà thờ, trục xuất giáo sỹ truyền giáo CMA Tới năm 1927,khi phong trào dân chủ Pháp lên cao thì những lệnh cấm này mới được huỷ

bỏ Thế nhưng trong sự cấm đoán đó, đạo Tin lành vẫn tìm mọi cách để pháttriển Tới năm 1918, CMA đã lập được 5 chi hội ở Bắc kỳ, 6 chi hội ở Trung

kỳ và 5 chi hội ở Nam kỳ Tất cả các chi hội Tin lành lúc đó đều được giấyphép hoạt động cả của khâm sứ 3 kỳ và đều lấy tên là: “Hội thánh Tin lànhĐông Pháp” (MEI)

Giai đoạn từ năm 1924 - 1927, đã có 04 Đại hội đồng của Đạo Tin lànhđược tổ chức Đại hội đồng lần thứ IV ở Đà Nẵng đã bầu ra Ban Trị sự Tổngliên Hội thánh Tin lành Việt Nam do mục sư Hoàng Trọng Thừa làm Hộitrưởng đầu tiên Đến năm 1954, đạo Tin lành có khoảng 60.000 tín đồ với gần

100 mục sư truyền đạo Trụ sở chung của Giáo hội Tin lành Việt Nam đượcđặt tại Hà Nội

Năm 1954 (sau Hiệp định Giơnevơ), đạo Tin lành ở hai miền Nam - Bắc

có sự khác nhau Ở miền Bắc số đông tín đồ giáo sĩ bị đế quốc Mỹ và các thếlực thù địch kích động nên đã di cư vào Nam Những người ở lại miền Bắc đãlập tổ chức giáo hội riêng lấy tên gọi là Hội thánh Tin lành Việt Nam thườnggọi là Tổng hội Tin lành miền Bắc với những hoạt động bình thường, phạm viảnh hưởng không lớn, số lượng tín đồ cũng tăng một cách không đáng kể Ởmiền Nam, những năm 1954 – 1975, lợi dụng cuộc chiến tranh xâm lược, đếquốc Mỹ, CMA đã lập ra Tổng liên hội thánh Tin lành Việt Nam thường gọi làHội thánh Tin lành Việt Nam

Bên cạnh hệ phái CMA, ở miền Nam còn có hệ phái Tin lành cũng dunhập từ Mỹ vào từ những năm 30 của thế kỷ XX, phát triển chủ yếu sau nhữngnăm 50, đó là phái Cơ đốc Phục lâm Đây là hệ phái lớn thứ hai sau CMA, có

hệ thống giáo hội với hơn 10.000 tín đồ, gần 40 mục sư, 34 nhà thờ và một số

cơ sở tôn giáo xã hội khác Hội thánh cơ đốc Phục lâm còn có hơn 20 hệ pháivào truyền giáo, xây dựng cơ sở ở miền Nam như: Pentecostim (Ngũ tuần),(Nhân chứng Giêhôva), Jehovah’s Witnesses, Baptism

Hơn 100 năm đạo Tin lành vào Việt Nam, chúng đã có cơ sở trong quầnchúng ở nhiều vùng trên đất nước, hiện nay đã có khoảng hơn một triệu tín đồ,

có mặt 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương với khoảng 80 tổ chức, hệphái và nhóm khác nhau, trong đó có 10 tổ chức đã được Nhà nước công nhận

và cấp đăng ký hoạt động tôn giáo Đặc biệt là khoảng 10 năm trở lại đây, đạo

Tin lành phát triển đột biến ở Tây Nguyên, Tây Bắc và vùng dân tộc thiểu sốđang đặt ra một số vấn đề nhạy cảm, phức tạp cần được giải quyết, tháo gỡ.

1.1.5 Quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành

Quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành theo nghĩa rộng là tất

cả các cơ quan nhà nước (bao gồm cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp)đều có trách nhiệm tham gia và theo nghĩa hẹp là Ủy ban Nhân dân các cấpquản lý nhà nước đối với đạo Tin lành theo quy định của pháp luật và phâncấp quản lý

Quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành là quá trình chấp hànhpháp luật (Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp) để điều chỉnh các quá trìnhtôn giáo và mọi hành vi hoạt động tôn giáo của tổ chức, cá nhân (tín đồ, chứcsắc) đạo Tin lành diễn ra theo qui định của pháp luật

Để công tác quản lý Nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành được đivào nền nếp thì hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chính sách của nhànước phải đồng bộ, hợp lý; tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức làmcông tác quản lý nhà nước về tôn giáo phải ổn định; được đào tạo chuyên mônphù hợp, bài bản, đủ tầm

1.2 Sự cần thiết và những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước

về hoạt động của đạo Tin lành

1.2.1 Sự cần thiết quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành

1.2.1.1 Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực

Tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài, trong xu hướng toàn cầu hóa vàhiện đại hóa tôn giáo hiện nay, việc hoạt động của các tôn giáo nói chung vàhoạt động của đạo Tin lành nói riêng ở tỉnh Phú Yên đang phát triển ngày càngmạnh Bên cạnh xu hướng đồng hành cùng dân tộc, thuần túy tôn giáo, tuânthủ Hiến pháp, pháp luật cũng đã xuất hiện hoạt động tôn giáo không bìnhthường, vi phạm pháp luật, lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để chống đối

chính quyền, kích động tín đồ gây mất ổn định chính trị, Do đó, để đảm bảoquyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, phát huy những mặt tích cực,khắc phục mặt tiêu cực của đạo Tin lành, chúng ta cần phải tổ chức quản lý đểcác hoạt động của đạo Tin lành diễn ra đúng quy định pháp luật, phù hợp với

sự phát triển, vì lợi ích của quốc gia, dân tộc Công tác quản lý về hoạt độngcủa đạo Tin lành xuất phát từ những lý do cơ bản sau:

Hoạt động của các tôn giáo nói chung và hoạt động của đạo Tin lành nóiriêng liên quan đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, do đó để đảm bảocho xã hội ổn định, phát triển bình thường tất yếu nhà nước phải thực hiệnchức năng quản lý các hoạt động của tôn giáo

Sự nghiệp đổi mới do Đảng ta lãnh đạo diễn ra trên tất cả các lĩnh vựccủa đời sống xã hội, trong đó có đời sống tôn giáo Do vậy, để đường lối,chính sách, pháp luật được hiện thực hoá, để đồng bào theo tôn giáo và khôngtheo tôn giáo đoàn kết trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực cho

sự thành công của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, cần phảităng cường quản lý các hoạt động tôn giáo trong đó có đạo Tin lành

Bên cạnh đó, các thế lực thù địch luôn tìm mọi cách lợi dụng đạo Tinlành để chống phá cách mạng, chính quyền địa phương, để đập tan âm mưu đó

và để đồng bào Kinh - Thượng tích cực tham gia xây dựng bảo vệ Tổ quốc, tấtyếu phải tăng cường quản lý nhà nước đối với các hoạt động của đạo Tin lành

1.2.1.2 Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân

Trong suốt quá trình đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc, xây dụngđất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định bảo đảm quyền tự do tínngưỡng, tôn giáo, coi đó là một quyền cơ bản của công dân Các Hiến pháp

1946, 1959, 1980, 1992, 1992 (sửa đổi) và Hiến pháp năm 2013 ghi nhận:

“Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo mộttôn giáo nào” [44, Trang 2] Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là một trong

những quyền cơ bản của con người được Công ước quốc tế về các quyền dân

sự và chính trị (1966) của Liên Hiệp quốc ghi nhận

Tại Điều 40, Bộ luật Dân sự năm 1995 cũng qui định: “Cá nhân có

quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào”;

Cùng với việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, phảibảo đảm cho tổ chức và cá nhân tôn giáo được thực hiện các hoạt động hànhđạo, truyền đạo và quản lý tổ chức

Quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tôn giáo trong đó có đạoTin lành ở tỉnh Phú Yên trước tiên phải đảm bảo được quyền tự do tínngưỡng, tôn giáo của mọi công dân, đảm bảo cho các hoạt động tôn giáo đượcdiễn ra bình thường theo đúng quy định của pháp luật

Quản lý nhà nước cần phân biệt rõ giữa hoạt động tôn giáo thuần túyvới hành vi lợi dụng hoạt động tôn giáo để có những biện pháp quản lý phùhợp, tránh can thiệp vào công việc nội bộ của tôn giáo Trong hoạt động tôngiáo, các tổ chức tôn giáo, tín đồ, chức sắc, nhà tu hành phải tuân thủ các quiđịnh của pháp luật Mọi hành vi vi phạm đều bị phê phán, nghiêm cấm và xử

lý theo quy định của pháp luật

1.2.1.3 Vai trò của tôn giáo và của đạo Tin lành trong xã hội

- Vai trò của tôn giáo trong xã hội:

+ Đạo Tin lành trong đời sống xã hội, có nhiều biểu hiện tích cực mà thực tế không thể phủ nhận:

Sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo có phần là sinh hoạt văn hóa Nhữnghoạt động văn hóa nhằm phục vụ cho đức tin như lễ hội, thơ ca, kiến trúc, âmnhạc là những hình thức để bảo tồn tài năng và ước vọng của con người, lànhững việc làm tăng tính cộng đồng của xã hội Những công trình kiến trúcnhư: đình, đền, miếu, chùa, nhà thờ không chỉ phản ánh nhận thức của conngười về thực tại mà còn chứa đựng những giá trị nghệ thuật tinh tế của trí

tuệ, tâm hồn và tình cảm con người Là những di sản văn hóa thế giới nói chung và của dân tộc nói riêng mà chúng ta cần phải giữ gìn và bảo vệ.

- Một là, về đạo đức, lối sống, phong tục tập quán: giáo lý, lễ nghi tôn

giáo luôn hướng con người tới Chân - Thiện - Mỹ, đạo đức tôn giáo góp phần

ổn định đời sống xã hội, ngũ giới của Phật giáo (không sát sinh, không trộmcắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), hoặc mười Điều răn củađạo Công giáo như: phải hiếu kính cha mẹ, không được giết người, khôngđược gian dâm, không được làm chứng dối để hại người khác đã khiến chocác vùng có đạo giữ gìn được trật tự an toàn xã hội, hạn chế được phần nàohành vi tiêu cực tốt hơn các vùng khác Đạo đức tôn giáo có những điểm phùhợp với đạo đức xã hội chủ nghĩa, phù hợp với công cuộc công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước

- Hai là, về văn hóa, nghệ thuật: mọi tôn giáo chân chính đều có những đóng

góp nhất định về phương diện văn hóa cho nhân loại Giáo lý của tôn giáokhông chỉ là những điều hướng con người vào việc thần phục đấng siêu nhiên,

mà nó còn là bộ sưu tập lịch trình phát triển của những cộng đồng dân cư khácnhau, còn là những bộ sử thi, những tác phẩm nghệ thuật phong phú

+ Bên cạnh những mặt tích cực, tác dụng của tôn giáo là tác dụng kép, bởi có còn tồn tại những tiêu cực mà chúng ta không nhìn thấy được:

Mác đã cho rằng “Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” Tôn giáo

đưa lại cho con người bức tranh giả tạo về thế giới Nó hướng con người vàothế giới ảo tưởng, vào các lực lượng siêu nhiên, nó khuyên con người nhẫnnhục và chịu đựng trước trật tự, đạo đức xã hội hiện thực

Trong xã hội hiện đại ngày nay, niềm tin tôn giáo ngày càng có chiềuhướng gia tăng, các yếu tố thánh thần được đề cao, nên số lượng các tín đồcủa các tôn giáo ngày càng tăng, quy mô, hình thức tôn giáo, lễ nghi dài ngàyhơn, thường xuyên hơn Một số phần tử lợi dụng hoạt động tín ngưỡng tôn

giáo tuyên truyền mê tín dị đoan, đòi tự do tôn giáo với ý đồ xấu gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo.

- Vai trò của đạo Tin lành trong xã hội:

Đạo Tin lành ra đời đã góp phần đưa Châu Âu thoát khỏi tình trạng trìtrệ, ngưng đọng dưới sự cai trị của phong kiến và Giáo hội Công giáo Phongtrào cải cách tôn giáo ở Châu Âu thế kỷ XVI, XVII hình thành đạo Tin lành làcuộc đấu tranh chính trị chống lại giai cấp phong kiến, do vậy xét về mặt xãhội thì đó là sự tiến bộ Với quan niệm lao động là “trách nhiệm hằng ngày”,

là “nghĩa vụ trước Thiên chúa” là cách “tạ ơn Thiên chúa” và luôn kêu gọi tiếtkiệm, từ bỏ những cái vô dụng, sa hoa và là lượt của phong kiến quý tộc, ĐạoTin lành đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế ở các nước phương Tây

Là một trong những tôn giáo được du nhập vào Việt Nam muộn hơn cả

Dù mới truyền vào, lực lượng nhỏ bé nhưng đạo Tin lành Việt Nam mang đầy

đủ những đặc trưng của đạo Tin lành thế giới có nhiều hệ phái, với hai đốitượng tín đồ chủ yếu là tiểu thương, tiểu thủ, công chức, tri thức thành phố,thị xã, thị trấn và đồng bào các dân tộc thiểu số Đạo Tin lành ở Việt Nam cómối quan hệ khá rộng rãi, trong quá trình tồn tại và phát triển, trừ một bộ phậnnhỏ bị các thế lực xấu lôi kéo, mua chuộc đi ngược lại nguyện vọng của tín

đồ, của dân tộc còn đa số tín đồ và số đông mục sư, truyền đạo vẫn giữ tínhthần yêu nước gắn bó với dân tộc

Là tôn giáo cải cách từ đạo Công giáo, Đạo Tin lành bằng cách giảmthiểu và bớt đi sự linh thiêng về luật lệ, lễ nghi, cơ cấu tổ chức của đạo Cônggiáo, đề cao vai trò cá nhân và đức tin trong sinh hoạt tôn giáo, không lệ thuộcnhiều vào việc lễ bái, nới thờ tự, chức sắc cùng các hình thức “ngoại tại”khác Do đó, đạo Tin lành dễ dàng tồn tại và phát triển trong các hoàn cảnhkhó khăn, kể cả khi bị ngăn cản o ép Đạo Tin lành là tôn giáo có đường

hướng và phương thức hoạt động rất năng động, luôn luôn đổi mới và thích nghi từ hình thức đến nội dung để phù hợp với mọi hoàn cảnh xã hội.

1.2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành

1.2.2.1 Yếu tố khách quan

- Toàn cầu hóa và kinh tế thị trường

Toàn cầu hóa trước hết được hiểu là quá trình chuyển từ tính quốc tế,

vốn được hiểu theo nghĩa liên nhà nước, sang tính xuyên quốc gia Các chiếnlược bành trướng tôn giáo không còn hoặc ít liên quan đến các quyền bá chủ

về chính trị và thường phụ thuộc vào phạm vi của các logic mới Ngoài ra, cácluồng tôn giáo này không còn giới hạn ở sự lưu truyền Bắc- Nam mà trở nên

đa chiều, mở rộng không gian tiếp nhận, ảnh hưởng và tiếp biến các yếu tốthuộc tôn giáo

Toàn cầu hóa đã tác động sâu sắc đến sự vận động, biến đổi và phát

triển của nhân loại, là quá trình mở rộng dần không gian lãnh thổ, nên conngười không chỉ tiếp cận với một hoặc các tôn giáo của đất nước mình, màcòn biết tới tôn giáo khác, thậm chí không phải tiếp thu một cách thụ động,

mà còn chủ động tiếp thu với tinh thần phê phán Từ đó dẫn đến sự phân hóatín đồ các tôn giáo theo các mức độ tin theo tôn giáo của mình và nảy sinhhiện tượng một cá nhân cùng một theo nhiều tôn giáo khác nhau.Tôn giáo là

bộ phận của văn hóa đã và đang hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, điều đóvừa tạo ra thời cơ, nhưng cũng gây không ít khó khăn, trở ngại cho công tácquản lý nhà nước về tôn giáo Trong khi đó, tổ chức bộ máy làm công tác tôngiáo các cấp còn có nhiều điểm chưa phù hợp với nhiệm vụ, việc phối hợp cáccấp, các ngành trong xử lý các vấn đề nảy sinh trong tôn giáo đôi khi còn thụđộng; chưa khôn khéo, kịp thời

Kinh tế thị trường cũng tác động không nhỏ đến tôn giáo Đó là các xu

thế thế tục hoá tôn giáo, hiện đại hoá tôn giáo, đa dạng hoá tôn giáo, sự xuấthiện hiện tượng tôn giáo mới, đồng thời chỉ ra cơ sở của sự hình thành các tôngiáo mới và những đặc trưng điển hình của hiện tượng tôn giáo mới Sự tácđộng của kinh tế thị trường trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng côngnghệ 4.0 làm đời sống tôn giáo của nước ta có những biến đổi sâu sắc

Đó là sự biến đổi đức tin, nhu cầu sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng, tôngiáo gia tăng với sự “trở lại niềm tin tôn giáo”diễn ra ở tất cả các tôn giáo, cáccộng đồng, các tầng lớp dân cư ở mức “đậm”, “nhạt” khác nhau và ở mọivùng niềm trong cả nước Diện mạo tôn giáo đã thay đổi theo xu hướng ngàycàng đa dạng hóa, dẫn đến sự thay đổi đức tin, xuất hiện các hiện tượng tôngiáo mới…đặc ra cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ngày càng cónhiều vấn đề cần giải quyết

- Khoa học công nghệ

Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đại khoa học công nghệ màtrong đó mọi khía cạnh của đời sống đều có ảnh hưởng của khoa học côngnghệ Tác động của khoa học công nghệ có sức mạnh đặc biệt đối với niềm tintôn giáo truyền thống Nhiều khái niệm liên quan đến tôn giáo đang bị lunglay dưới áp lực của khoa học công nghệ

Bên cạnh đó, hoạt động tôn giáo trong đó có hoat động của đạo Tinlành còn chịu sự tác động, lôi kéo từ bên ngoài đó là các thế lực thù địch, Tinlành ĐêGa, phản động Fulro; luôn tìm cách mốc nối với các đối tượng phảnđộng trọng nước, tìm cách gây ảnh hưởng để phát triển lực lượng, âm mưuchống phá, chia rẽ, gây mất an ninh chính trị trong nước, thực hiện các chiếnlược diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ, vấn đề tôn giáo, nhân quyền để kíchđộng, chống phá, vu khống chính quyền trong việc thực hiện chủ trương,chính sách của Đảng, Nhà nước đối với tín ngưỡng, tôn giáo

1.2.2.2 Yếu tố chủ quan

- Quan điểm phát triển và thể chế nhà nước

Nhà nước là chủ thể quản lý các tôn giáo Trong đó, việc hoàn thiện hệthống pháp luật, cơ chế chính sách về tôn giáo và công tác tôn giáo là nhữngnhiệm vụ trọng tâm

Điều này được thể hiện rõ nét trong Hiến pháp 1992, Hiến pháp 2013

Cụ thể: Hiến pháp 2013 tiếp tục khẳng định:“Mọi người có quyền bình đẳng

theo hoặc không theo một tôn giáo nào”, “Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tôn giáo” đã mở rộng cho tất cả mọi người là công dân hoặc mất

quyền công dân vẫn có quyền tin, theo tôn giáo đồng thời khẳng định tráchnhiệm bảo hộ của Nhà nước về quyền này [44]

Triển khai thực hiện Hiến pháp 2013, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo đượcQuốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa IV, kỳ thứ 2 thôngqua ngày 18/11/2016 Đây là văn bản quy phạm thể chế hóa cụ thể nhất cácquyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng của quần chúng và các hoạt động của các tôngiáo (tính cho tới thời điểm này) Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số162/2017/NĐ-CP ngày 30/12/2017 quy định chi tiết một số điều và biện phápthi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016; Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hànhQuyết định số 199/QĐ-BNV ngày 31/01/2018 về việc công bố bộ thủ tụchành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; Chỉ thị số 01/2005/CT-TTgngày 04/02/2005 của Thủ tướng Chính phủ về một số công tác đối với đạo Tinlành; Chỉ thị số 1940/CT-TTg ngày 31/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ vềnhà đất liên quan đến tôn giáo Quốc hội, Chính phủ tiếp tục ban hành và sửađổi các văn bản quy phạm pháp luật có những nội dung liên quan đến hoạtđộng tôn giáo như về đất đai, xây dựng, về đăng ký hộ khẩu Hệ thống chínhsách được ban hành, sửa đổi, bổ sung có tác động tích cực trong việc

bảo đảm nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của nhân dân, cũng như quản lý các hoạt động tôn giáo theo pháp luật.

- Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chính sách của nhà nước

Thực tế hoạt động quản lý nhà nước về tôn giáo rất phức tạp và nhạycảm, đa dạng và thường xuyên phát sinh những vấn đề mới Mặc dù hệ thốngpháp luật về lĩnh vực tôn giáo của nước ta mới được ban hành như Luật Tínngưỡng, tôn giáo nhưng một số mặt, một số nội dung chưa bao quát hết đượcmọi hoạt động của các tổ chức tôn giáo Một số vấn đề phát sinh trong thực tếliên quan đến hoạt động tôn giáo, công tác tôn giáo nhưng trong Luật Tínngưỡng, tôn giáo và các văn bản hướng dẫn thi hành không có quy định cụ thểgây ra sự khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo

- Tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước

về tôn giáo

Tổ chức bộ máy làm công tác quản lý nhà nước về tôn giáo đang tronggiai đoạn hoàn thiện Ở cấp xã chưa có cán bộ chuyên trách về công tác tôngiáo, chỉ có cán bộ kiêm nhiệm, không phải là cán bộ chuyên trách nênthường không am hiểu kỹ để tham mưu kịp thời, đầy đủ, chính xác, điều nàygây ra ảnh hưởng không nhỏ đến việc giải quyết các vấn đề tôn giáo ngay ở

cơ sở

Đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về tôn giáo còn thiếu, bộ máy tổ chứcchưa ổn định, thường xuyên tách, nhập Đặc biệt là trình độ chuyên môn cònnhiều hạn chế, chưa thực sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của công tác quản lýnhà nước trong tình hình mới Chưa thấy hết được tính nhạy cảm và nhữngdiễn biến khó lường, phức tạp trong công tác tôn giáo

Nhận thức về tôn giáo và chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng

và nhà nước về công tác tôn giáo trong một bộ phận cán bộ lãnh đạo cấp ủy,

chính quyền các địa phương chưa thật đầy đủ, thiếu tính đồng bộ và thống nhất.

- Tín đồ, chức sắc, nhà tu hành

Các tổ chức, cá nhân tôn giáo đã khai thác triệt để những khía cạnh hiệnnay chưa được quy định cụ thể trong Luật Tín ngưỡng, tôn giáo và các vănbản hướng dẫn thi hành mà có lợi cho tổ chức tôn giáo để thực hiện các hoạtđộng tôn giáo như hiến tặng, chuyển nhượng đất đai cho các tổ chức tôn giáo,chia tách giáo xứ, giáo họ

Việc khiếu kiện, đòi lại nhà đất có nguồn gốc tôn giáo tiếp tục diễn biếnphức tạp, có những sự việc đã thấy có dấu hiệu chỉ đạo thống nhất của tổ chứctôn giáo, kích động, xúi dục tín đồ làm đơn tập thể để gây áp lực với chínhquyền địa phương Một số nơi giáo hội đã chỉ đạo tín đồ thực hiện một số vụviệc khi chưa được sự đồng ý của chính quyền, tạo nên sự việc “đã diễn ra, đãrồi” buộc các cấp chính quyền phải có sự quan tâm giải quyết nhằm có lợi chocác tổ chức tôn giáo

1.3 Chủ thể, nội dung quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành

1.3.1 Chủ thể, đối tượng quản lý

1.3.1.1 Chủ thể quản lý

Chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo bao gồm các cơquan nhà nước thuộc hệ thống hành pháp gồm: Chính phủ, UBND các cấpngoài ra có các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyềnquản lý như Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và môi trường, BộNội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ

1.3.1.2 Đối tượng quản lý

Mỗi lĩnh vực quản lý nhà nước có đối tượng quản lý riêng Đối tượngcủa quản lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giáo nói chung và đạo Tin

lành nói riêng là: tín đồ, chức sắc, nhà tu hành, cơ sở thờ tự và các tổ chức tôngiáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạtđộng tôn giáo.

- Đặc điểm của tín đồ, chức sắc, chức việc

Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo, nếu nhìn nhận là một thực thể xãhội thì thực thể này ở nước ta khá lớn Theo kết quả thống kê 15 năm thựchiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóaIX) về công tác tôn giáo (2003-2018), đến tháng 6/2017 Việt Nam có 27%dân số theo tôn giáo với 25,3 triệu tín đồ Trong 25,3 triệu tín đồ có gần 200nghìn chức sắc, chức việc (khoảng 125 tín đồ/1 chức sắc, chức việc) Đây làlực lượng lãnh đạo, dẫn dắt tín đồ Chức sắc, chức việc các tôn giáo nói chung

có học vấn, được đào tạo thần học bài bản, trong đó một bộ phận còn đượcđào tạo để am hiểu nhiều lĩnh vực từ tâm lý đến văn hóa, từ kinh tế đến chínhtrị và kỹ năng giao tiếp, thuyết phục Đặc điểm này cho thấy nhu cầu sinh hoạttôn giáo đã và đang là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân [47]

Tôn giáo ở Việt Nam sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 25 có tốc độtăng trưởng nhanh chóng Nếu số lượng tín đồ tôn giáo năm 2015 so với năm

2003 tăng 35% thì cùng thời gian này, số lượng chức sắc, chức việc tôn giáotăng gần 70%, số lượng cơ sở thờ tự của tôn giáo tăng 33% Khó có lực lượng

xã hội nào có được kết quả tăng trưởng này Dự kiến tôn giáo ở Việt Nam còntiếp tục phát triển [47]

Chức sắc, chức việc trước hết họ là tín đồ của một tổ chức tôn giáo nhấtđịnh bởi vậy họ cũng mang những đặc điểm của một tín đồ Hiện nay lựclượng chức sắc, chức việc các tôn giáo khá đông đảo; họ được đào tạo cơ bản,

có trình độ, năng lực và là những người ưu tú trong tôn giáo, được tổ chức tôngiáo đào tạo, phong phẩm, phong chức, bầu cử, suy cử Họ thường xuyên gầngũi với tín đồ, là người nắm “phần hồn” của đồng bào tín đồ Vị trí, vai trò

của họ có ảnh hưởng sâu sắc trong đồng bào tín đồ Trong công tác quản lýnhà nước đối với hoạt động tôn giáo, nếu nắm được lực lượng này sẽ có ýnghĩa quyết định đến sự thành công của công tác tôn giáo.

- Đặc điểm của tổ chức tôn giáo

Hệ thống tổ chức, bộ máy của tổ chức tôn giáo được quy định trongHiến chương, Điều lệ của tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận Mỗitôn giáo có hệ thống tổ chức khác nhau Trong quan hệ với Nhà nước, với dântộc, các tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận đều thể hiện đường hướnghành đạo gắn bó với Tổ quốc, đồng hành cùng dân tộc

Tổ chức tôn giáo là tổ chức điều hành hoạt động của tôn giáo, đại diệncho tôn giáo trong quan hệ với Nhà nước và các tổ chức khác liên quan khigiải quyết các công việc của tôn giáo Đa số các tổ chức tôn giáo có mối liên

hệ đồng đạo với các tổ chức tôn giáo nước ngoài Tình hình đó đặt ra nhiềuvấn đề trong quản lý các hoạt động quan hệ quốc tế của tổ chức, cá nhân tôngiáo

- Cơ sở thờ tự:

Hiện nay ở nước ta, cơ sở thờ tự của tôn giáo chính, gồm: đình, đền(điện, am, cốc, miếu, phủ, nghè, thống; chùa (Phật giáo); Văn Miếu (Hà Nội);Văn Thánh (Huế); Văn Chỉ (ở làng xã); nhà thờ (Công giáo, Tin lành); Thánhđường (Hồi giáo); Thánh thất (Cao đài), số lượng khoảng 28.000 cơ sở

Các cơ sở thờ tự luôn luôn có sự thống nhất giữa các mặt là: mặt vật

chất, mặt tinh thần và mặt xã hội Mặt vật chất: được xây dựng bằng vật liệu theo mô hình kiến trúc nhất định Mặt tinh thần: thể hiện sự tôn nghiêm và là

nơi để bái vọng, biểu hiện đức tin và tình cảm tôn giáo, tổ chức lễ hội, các

sinh hoạt tôn giáo Mặt xã hội: Nó là di tích cách mạng, di tích lịch sử, di tích

văn hóa của cộng đồng

- Cơ sở vật chất:

Cơ sở vật chất của tôn giáo như: cơ sở thờ tự, cơ sở từ thiện (cơ sở giáodục, trại cùi, cô nhi viện, tuệ tĩnh đường ) Những cơ sở vật chất này có sự

thống nhất giữa hai mặt: Mặt hoạt động: Nơi sinh hoạt tôn giáo, giảng dạy, ở, làm công tác từ thiện Mặt tài sản: được Nhà nước bảo hộ và được giáo hội

giao trách nhiệm quản lý và sử dụng

- Đồ dùng việc đạo:

Gồm: kinh, sách, tượng, tranh ảnh, trống, chuông trong đó mỗi đồdùng việc đạo có vai trò, vị trí khác nhau trong sinh hoạt, lễ nghi tôn giáo Đồdùng việc đạo được làm bởi các chất liệu vật chất cụ thể Mỗi đồ dùng việcđạo nhằm biểu đạt một nội dung, một ý nghĩa nào đó nhưng chỉ hiện hữutrong hành đạo

1.3.2 Nội dung quản lý nhà nước về hoạt động của đạo Tin lành

1.3.3.1 Xây dựng và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách về tín ngưỡng, tôn giáo và đạo Tin lành

Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động tín ngưỡng, tôngiáo, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về hoạt động tín ngưỡng,tôngiáo:

Luật tín ngưỡng, tôn giáo được Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 18/11/2016, hiệu lực

từ ngày 01/01/2018, thay thế Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo Luật đã thể chếhóa các quan điểm của Đảng và Hiến pháp 2013 nhằm bảo đảm quyền tự dotín ngưỡng, tôn giáo của mọi người; khắc phục những bất cập, tồn tại củapháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo hiện hành Tiếp tục hoàn thiện hệ thốngpháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo để đảm bảo hơn nữa quyền tự do tínngưỡng, tôn giáo; đổi mới cơ chế quản lý nhà nước nhằm tạo sự thông thoáng,minh bạch, tạo cơ chế pháp lý nhằm tôn trọng, bảo hộ, bảo đảm quyền tự dotín ngưỡng, tôn giáo của mọi người; hạn chế sự can thiệp hành chính của Nhà

nước vào các công việc nội bộ của tổ chức tôn giáo; đáp ứng yêu cầu quản lýnhà nước, cải cách hành chính đối với lĩnh vực này; củng cố khối đại đoàn kếttoàn dân tộc; tạo điều kiện để quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và các giá trịdân chủ, văn minh của loài người và chủ nghĩa xã hội được phát huy; giữvững niềm tin của người có tín ngưỡng, tôn giáo vào chính sách, pháp luật củaĐảng, Nhà nước; góp phần thực hiện tốt chính sách đối ngoại của Đảng, Nhànước, đấu tranh chống hoạt động lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo chống Đảng

và Nhà nước Thể hiện trách nhiệm quốc gia đối với việc thực hiện pháp luậtquốc tế

Ngày 30/12/2017 Chính phủ đã ban hành Nghị định số:

162/2017/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôngiáo; Nghị định nhằm hướng dẫn, cụ thể hóa một số quy định trong Luật tínngưỡng, tôn giáo

Thực hiện việc quản lý nhà nước đối với đạo Tin lành, ngày 04/02/2005Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg, về một số côngtác đối với đạo Tin lành, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Kế hoạch số:1527/KH-UBND, ngày 13/10/2005 cụ thể hóa Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg

Về thực hiện chủ trương, chính sách pháp luật đối với nhà, đất liênquan đến tôn giáo, thực hiện theo Chỉ thị số 1940/2008/CT-TTg, ngày31/12/2008 về nhà, đất liên quan đến tôn giáo và một số văn bản có liên quannhư: Nghị quyết số 23/2003/QH11, ngày 26/11/2003 của Quốc hội NướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về nhà, đất do nhà nước đã quản lý, bốtrí sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà, đất và chínhsách cải tạo xã hội chủ nghĩa trước ngày 01/7/1991 Nghị quyết755/2005/NQ-UBTVQH11, ngày 02/4/2005 của Ủy ban Thường vụ Quốc hộiquy định việc giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể về nhà, đất trongquá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà, đất và chính sách cải tạo xã

hội chủ nghĩa trước ngày 01/7/1991; Thông tư số 409/TT, ngày 06/9/1975 của

Ủy ban nhân dân cách mạng khu Trung Trung bộ “về việc chuyển trường tưthành trường công”

1.3.2.2 Quy định tổ chức bộ máy và cán bộ, công chức quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo và của đạo Tin lành

Để xây dựng và tổ chức thực hiện tốt pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáonói chung và đạo Tin lành nói riêng cần phải có hệ thống bộ máy quản lý nhànước về tôn giáo thống nhất, với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn rõ ràng Độingũ cán bộ, công chức quản lý phải đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng

Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo là nhiệm vụ không chỉ củariêng một cơ quan nào, do vậy cần xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữacác cơ quan trong hệ thống chính trị

Cần xác định quản lý nhà nước đối với tôn giáo cũng là một khoa học,phải đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về công tác này, đầu tư mạnh mẽ về conngười và cơ sở vật chất, điều kiện bảo đảm cho công tác quản lý nhà nước đốivới tôn giáo

Chú trọng đúng mức đến công tác nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, công chức làm công tác tôn giáo

1.3.2.3 Tuyên truyền giáo dục pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và đạo Tin lành

Để việc thực hiện pháp luật có hiệu quả thì văn bản quy phạm pháp luậtđiều chỉnh hoạt động tôn giáo ban hành phải được tổ chức triển khai, tuyêntruyền sâu rộng đến mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân đặc biệt là đội ngũ cán bộ,công chức làm công tác tôn giáo, tổ chức tôn giáo, tín đồ, chức sắc, nhà tuhành Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật có ý nghĩa hết sức quantrọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối vớihoạt động tôn giáo

Khi văn bản đã được phổ biến, tuyên truyền và có hiệu lực pháp luật,việc tổ chức thực hiện pháp luật, đưa văn bản vào áp dụng, thi hành Thôngqua những quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cácquy định liên quan điều chỉnh hoạt động tôn giáo được thực hiện trên thựctiễn Công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, pháp luật, chính sách củaĐảng và Nhà nước về tôn giáo cần duy trì thường xuyên thông qua các hìnhthức hội nghị, lớp tập huấn và tin bài đăng trên Tạp chí công tác tôn giáo.Hoạt động tuyên truyền về chủ trương chính sách, pháp luật về tôn giáo cònđược lồng ghép trong hoạt động của các đoàn ra, đón đoàn vào, tranh thủthông tin đến bạn bè quốc tế và chính khách nước ngoài đến thăm và tìm hiểu

về tình hình tôn giáo ở Việt Nam

1.3.2.4 Quan hệ quốc tế trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo và đạo Tin lành

Đặc điểm các tôn giáo lớn của Việt Nam như Công giáo, Phật giáo, Tinlành đều du nhập từ bên ngoài; do đó các tổ chức tôn giáo ở Việt Nam vớimức độ khác nhau, trong phạm vi điều kiện hoạt động nhất định đều có mốiquan hệ với các tôn giáo đồng đạo trên thế giới Một số tôn giáo nội sinh cũngtăng cường tìm kiếm, mở rộng liên hệ với các cộng đồng dân cư trên toàn cầu

để hành đạo Các hoạt động này đã phản ánh một bức tranh sinh động đối vớihoạt động quốc tế của các tôn giáo, góp phần tháo gỡ các rào cản ảnh hưởngđến hoạt động kinh tế, chính trị, ngoại giao và nhiều mặt khác trong quá trìnhhội nhập hiện nay, đồng thời đóng góp tích cực trong việc quảng bá hình ảnh,đất nước, con người Việt Nam ra thế giới Với nhiều nỗ lực trong công tácngoại giao tôn giáo, từ năm 2006 Mỹ đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách

“quan tâm về tôn giáo”

Tăng cường công tác đối ngoại tôn giáo được tăng cường (bao gồm cảđối ngoại nhân dân và đối ngoại nhà nước) như: trao đổi đoàn, tham dự các