Chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh bo keo, nước CHDCND lào

Bên cạnh đó,tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật của một bộ phận công chức cònyếu, phong cách làm việc chậm đổi mới; tinh thần phục vụ nhân dân chưacao, số lượng, cơ cấu đội ngũ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BOUN THANH SI MUN THA

CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH BO KEO, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN

CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI, NĂM 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

BOUN THANH SI MUN THA

CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH BO KEO, NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ CÔNG

MÃ SỐ: 8 34 04 03

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

HÀ NỘI, NĂM 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là chính là công trình nghiên cứu khoahọc của cá nhân tôi Các số liệu, bảng biểu và nội dung nêu trong luận văn làtrung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định

Người viết luận văn

BOUN THANH SI MUN THA

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian làm Luận văn, tác giả đã cố gắng tìm tòi và phát triểncác cơ sở lý luận khoa học của các nhà khoa học, các tác giả có những điểmchung về vấn đề, tác giả chân thành cảm ơn ghi nhận Ngoài ra, để hoàn thànhLuận văn này, tác giả đã nhận được sự hướng dẫn tận tình của người hướngdẫn; sự giảng dạy của các thầy giáo, cô giáo của Học viện Hành chính Quốcgia; sự giúp đỡ của các Sở, ban ngành của tỉnh Bokeo, đặc biệt là sự giúp đỡcủa Thanh tra tỉnh Bokeo; sự ủng hộ của đồng nghiệp, bạn bè

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS NGUYỄNTHỊ HỒNG HẢI, người đã tận tình hướng dẫn cho tác giả, cảm ơn các cán

bộ của Thanh tra tỉnh và đồng nghiệp đã cung cấp, hỗ trợ và giúp đỡ xử lý sốliệu để tác giả hoàn thành bài Luận văn của mình./

Người viết luận văn

BOUN THANH SI MUN THA

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC BẢNG BIỂU

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA 7

1.1 Công chức ngành thanh tra 7

1.1.1 Khái niệm 7

1.1.2 Vị trí, vai trò của công chức ngành thanh tra 13

1.1.3 Đặc điểm công chức ngành thanh tra 17

1.1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức ngành thanh tra 18

1.2 Chất lượng công chức ngành thanh tra 23

1.2.1 Khái niệm 23

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức ngành thanh tra 24

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức ngành thanh tra 32

1.3.1 Hệ thống pháp luật, chính sách đối với công chức ngành thanh tra .33

1.3.2 Công tác tuyển dụng công chức ngành thanh tra 33

1.3.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡngcông chức ngành thanh tra 33

1.3.4 Công tác sử dụng, đánh giá công chức ngành thanh tra 34

1.3.5 Chính sách tiền lương, đãi ngộ 34

1.3.6 Môi trường làm việc 35

Tiểu kết chương 1 36

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH BO KEO, CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 37

2.1 Khái quát về công chức ngành thanh tra tỉnh Bo keo 37

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Bo keo 37

2.1.2 Đội ngũ công chức ngành thanh tra tỉnh Bokeo 40

2.2 Thực trạng chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo, nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 42

2.2.1 Về phẩm chất chính trị, đạo đức 42

2.2.2 Về kiến thức, trình độ 44

2.2.3 Về kỹ năng 46

2.2.4 Về thái độ 49

2.2.5 Về kết quả thực hiện công vụ 50

2.3 Đánh giá chung về chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo, Lào55 2.3.1 Ưu điểm và nguyên nhân 55

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế 63

Tiểu kết chương 2 70

Chương 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG CHỨC NGÀNH THANH TRA TỈNH BO KEO, CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 71

3.1 Quan điểm nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo 71

3.1.1 Nâng cao chất lượng công chức nganh thanh tra cần phải bám sát vào các quan điểm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức 71

3.1.2 Nâng cao chất lượng công chức nganh thanh tra cần căn cứ vào định hướng phát triển của ngành thanh tra 71

3.13 Nâng cao chất lượng công chức nganh thanh tra cần gắn với cải cách hành chính, đổi mới cơ chế hoạt động của ngành thanh tra 72

3.1.4 Nâng cao chất lượng công chức nganh thanh tra cần tính đến hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đảm bảo công chức ngành thanh tra vừa có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt vừa có kiến thức, trình độ và kỹ năng nghiệp vụ, thái độ thực thi công việc 72

3.2 Các giải pháp nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo73 3.2.1 Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thanh tra và tiêu chuẩn công chức

thanh tra tỉnh 73

3.2.2 Tăng cường giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ cho công chức thanh tra tỉnh 74

3.2.3 Hoàn thiện công tác cán bộ đối với công chức thanh tra tỉnh 76

3.2.4 Đãi ngộ xứng đáng đối với công chức thanh tra tỉnh 85

Tiểu kết chương 3 89

KẾT LUẬN 90

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số lượng công chức ngành thanh tra Bokeo 40Bảng 2.2 Cơ cấu thanh tra viên của tỉnh Bokeo 41Bảng 2.3 Trình độ chuyên môn của công chức thanh tra tỉnh Bokeo 44Bảng 2.4 Trình độ lý luận chính trị và kiến thức quản lý nhà nước của thanh

tra tỉnh Bokeo (đơn vị tính: người) 45

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Đội ngũ cán bộ công chức có vị trí, vai trò quan trọng trong nền hànhchính nhà nước của bất kỳ quốc gia nào, họ không chỉ là yếu tố cấu thành màcòn là yếu tố mang tính quyết định Nền hành chính phát triển hay lạc hậu làphụ thuộc và chất lượng, năng lực của đội ngũ này Thanh tra là lực lượngđặc biệt trong đội ngũ cán bộ công chức, bởi họ là những người kiểm tra,kiểm soát việc tuân thủ pháp luật Cá nhân, tổ chức không thực hiện đúng quyđịnh của pháp luật, lực lượng thanh tra có những biện pháp xử lý.Chính vìthanh tra có vị trí, vai trò đặc biệt nên chất lượng của đội ngũ này rất quantrọng, nó tác động mạnh mẽ đến chất lượng hoạt động của đội ngũ thanh tra

Ý thức sâu sắc về tầm quan trọng của đội ngũ công chức ngành thanhtra,Đảng và Chính phủ nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào rất quan tâm tớiđội ngũ này Nhiều văn bản pháp luật đã được ban hành thể hiện được vai tròcũng như vị trí của đội ngũ công chức nói chung và công chức ngành thanhtra nói riêng như: Luật Cán bộ, công chức năm 2015; Nghị quyết số 171/NQ-TTg ngày 11/11/1993 về quy chế công chức Lào; Luật Thanh tra nước Cộnghòa dân chủ nhân dân Lào năm 2007; Quyết định số 941/TTr-CP ngày 17tháng 10 năm 2007 của tổng Thanh tra về quy tắc ứng xử của công chức thanhtra Vì vậy, trong thực tiễn những năm qua đội ngũ này có nhiều chuyển biếntích cực.Về chất lượng, phần lớn đội ngũ công chức hiện đang công tác đãđược rèn luyện, thử thách qua quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, xâydựng đất nước có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với sự nghiệpcách mạng Kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực hoạt độngthực tiễn của đội ngũ công chức từng bước được nâng cao về mọi mặt, gópphần tích cực vào thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước trong giai đoạnvừa qua Tuy nhiên, ngành thanh tra tỉnh Bo keo chưa có đội ngũ công chức

1

thanh tra ổn định và chuyên nghiệp Trình độ và năng lực của đội ngũ côngchức thanh tra chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, còn bất cập về nhiềumặt như tri thức và năng lực thực thi nhiệm vụ cũng như khả năng vận dụngkhoa học công nghệ hiện đại trong công tác còn rất hạn chế Số công chức đàotạo mới có đủ trình độ chuyên môn nhưng lại thiếu kinh nghiệm và ứng xửtrong lĩnh vực thanh tra Chất lượng đội ngũ công chức thanh tra chưa đồngđều, trình độ năng lực thực tế chưa tương xứng với văn bằng Bên cạnh đó,tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật của một bộ phận công chức cònyếu, phong cách làm việc chậm đổi mới; tinh thần phục vụ nhân dân chưacao, số lượng, cơ cấu đội ngũ công chức chưa đáp ứng được yêu cầu trướcmắt và lâu dài; tình trạng hẫng hụt giữa các thế hệ công chức còn phổ biến;thiếu đội ngũ công chức nòng cốt kế cận có kinh nghiệm và trình độ chuyênmôn cao đặc biệt là thanh tra ở tuyến huyện.

Mặt khác, (bổ sung thêm lý do là các văn bản pháp luật, chính sách vàhoạt động thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng … còn hạn chế)

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, với mong muốn đóng góp một số

giải pháp cho vấn đề này, tác giả chọn vấn đề “Chất lượng công chức ngành

thanh tra tỉnh Bo Keo, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” làm đề tài

nghiên cứu luận văn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Vấn đề chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và ngànhthanh tra nói riêng có nhiều công trình nghiên cứu:

- Sách của đồng tác giả Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương (xuấtbản năm 2005) với tên “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộcông chức” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản Trong công trìnhnày, các tác giả đã lý giải cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng độingũ cán bộ, công chức ở Việt Nam

- Luận văn của Khăm Chăn Khăm Vông Chay năm 2006 với đề tài

2

“Giải pháp nâng cao năng lực quản lý của cán bộ chủ chốt tỉnh Phong Sa Ly”.Luận văn đã đánh giá năng lực của đội ngũ cán bộ chủ chốt tỉnh Phong Sa Ly,trên cơ sở đó, luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực chođội ngũ này.

- Bài “Vấn đề công vụ và trách nhiệm công vụ trong luật cán bộ, côngchức” của tác giả Trần Anh Tuấn đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước, Số11/2009 Tác giả giải thích công vụ và trách nhiệm công vụ, nêu thực trạng vàđịnh chế trách nhiệm công vụ trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 củaViệt Nam Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các nội dung cần chú ý về tráchnhiệm công vụ khi triển khai thực hiện Luật Cán bộ, công chức

- Luận văn của Chanxi Sengxomphu với đề tài “Nâng cao chất lượnghoạt động của Ủy ban kiểm tra Đảng và Nhà nước cấp tỉnh ở Phong Sa Lyhiện nay”, luận văn bảo vệ năm 2001 tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ ChíMinh Luận văn đã đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ của Ủy ban kiểm traĐảng và Nhà nước cấp tỉnh ở Phong Sa Ly, trên cơ sở đó đề xuất một số giảipháp để nâng cao chất lượng hoạt động của Ủy ban kiểm tra Đảng và Nhànước cấp tỉnh ở Phong Sa Ly

- Luận văn của Nguyễn Thanh Thủy với đề tài Thanh tra chuyên ngànhtrong lĩnh vực nội vụ ở tỉnh Nam Định năm 2017 tại Học viện Hành chínhQuốc gia Trong bài tác giả đã đưa ra những đặc điểm của thanh tra chuyênngành ở một lĩnh vực hẹp hơn, đó là vấn đề nội vụ, về công tác cán bộ ở cấptỉnh Qua tìm hiểu giúp ích cho việc tiếp cận các thuật ngữ về thanh tra và có

sự phân biệt giữa thanh tra chuyên ngành và thanh tra nhà nước nói chung,cũng qua bài Luận mà có thể tham khảo các giải pháp nâng cao chất lượngcán bộ công chức ngành thanh tra nói chung

Mặc dù có nhiều đề tài liên quan đến vấn đề thanh tra, nhưng chưa có

đề tài nào trực tiếp đề cập tới công tác nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ

3

công chức thanh tra tỉnh Bo keo, chính vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài, hy vọng

sẽ mang lại cái nhìn tổng quan nhất và góp phần vào việc nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ công chức thanh tra tỉnh Bo keo trong thời gian tới

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

- Trên cơ sở lý luận về chất lượng công chức ngành Thanh tra và thựctrạng chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo, nước Cộng hòa dânchủ nhân dân Lào, Luận văn đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng caochất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu chất lượng công chức ngành thanh tra

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Luận văn nghiên cứu chất lượng công chứcngành thanh tra thông qua các tiêu chí cơ bản như: Phẩm chất chính trị, đạođức; Kiến thức, trình độ; Kỹ năng; Thái độ và kết quả thực thi công vụ của

4

công chức ngành thanh tra.

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2015 đến nay;

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu chất lượng công chức ở thanh tra tỉnh Bokeo và thanh tra các huyện thuộc ngành dọc ở thanh tra tỉnh)

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1.Phương pháp luận: Luận văn nghiên cứu trên cơ sở học thuyết

Mác-Lênin với phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử

5.2 Phương pháp nghiên cứu: Để đạt được mục đích nghiên cứu,

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu sau:

+ Phương pháp thu thập, xử lý thông tin: sử dụng để thu thập thêm thông tin liên quan, kiểm định các kết quả nghiên cứu của tác giả

+ Phương pháp thống kê: Thống kê các số liệu có liên quan đến vấn đề

để có cái nhìn tổng quát

Ngoài ra, luận văn sửdụng phương pháp phân tích, so sánh sử dụng đểphân tích số liệu thống kê phục vụ việc xém xét chất lượng công chức, sốlượng công chức và cơ cấu tuổi, giới tính trong đội ngũ công chức ngànhthanh tra; phân tích và so sánh chất lượng công chức nói chung và chất lượngcông chức ngành thanh tra nói riêng

6 Ý nghĩa của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ và bổ sung cơ sở lý luận về chất lượng công chức nói chung và công chức ngành thanh tra nói riêng

- Luận văn là tài liệu tham khảo cho các cơ quan có thẩm quyền nghiêncứu hoạch đinh chính sách nằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, côngchức ngành thanh tra tỉnh Bo keo, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

- Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo dùng trong học tập và giảng dạy

5

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn có 3 chương

Chương 1 Cơ sở khoa học về chất lượng công chức ngành thanh tra Chương 2 Thực trạng chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bokeo, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Chương 3 Quan điểm giải pháp nâng cao chất lượng công chức ngành thanh tra tỉnh Bo Keo, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

6

vụ thanh tra”, “Đoàn thanh tra” và “đặt trong phạm vi quyền hành của mộtchủ thể nhất định”.

Theo kết quả nghiên cứu Đề tài khoa học độc lập cấp nhà nước “Hoànthiện cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhànước” do TS Trần Đức Lượng làm chủ nhiệm thì khái niệm thanh tra được xácđịnh: Thanh tra là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là hoạt độngkiểm tra, xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân; thườngđược thực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do phápluật quy định, nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu điểm, khuyết điểm, phát huynhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, góp phần hoàn thiện cơ chếquản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của nhà nước, cácquyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân

Theo Từ điển Luật học thì “thanh tra” là sự tác động của chủ thể đếnđối tượng đã và đang thực hiện thông qua được giao nhằm đạt được mụcđích nhất định”

Ở Việt Nam, lần đầu tiên khái niệm thanh tra được định nghĩa trong

7

Luật Thanh tra năm 2004 dưới khái niệm thanh tra nhà nước Theo đó, thanhtra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan quản lý nhà nướcđối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức,

cá nhân chịu sự quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy địnhtrong Luật này và các quy định khác của pháp luật Thanh tra nhà nước baogồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành

Luật Thanh tra năm 2010 thay thế cho Luật Thanh tra năm 2004 cũngđưa ra định nghĩa tương tự: Thanh tra nhà nước là việc xem xét, đánh giá, xử

lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan quản lý nhà nước

có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyềnhạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân

Ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Luật Thanh tra năm 2007 địnhnghĩa: Thanh tra là sự giám sát, thu thập thông tin, bằng chứng về việc tổ chứcthực hiện chính sách, nhiệm vụ trách nhiệm của tổ chức và cá nhân trong cơquan hành chính nhà nước để xem xét, đánh giá nhận xét kết quả tổ chức thựchiện công việc đó Đồng thời đề xuất phương hướng và biện pháp cho cơquan hữu quan giải quyết kết quả của việc thanh tra theo luật định

Như vậy có thể thấy, khái niệm về thanh tra của Việt Nam và Lào cơbản là giống nhau trên góc nghiên cứu cũng như thực tiễn Từ những quanđiểm, sự phân tích nên trên, tác giả cho rằng khái niệm thanh tra được hiểu

như sau: Thanh tra có tính chất nhà nước của cơ quan quản lý cấp trên đối

với cơ quan, tổ chức và cá nhân cấp dưới do tổ chức thanh tra thực hiện Có trách nhiệm thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân.

8

Đó là khái niệm về thanh tra, còn ngành thanh tra tác giả cũng cho rằng

đó là hệ thống các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra Trong đó, hệ thống

cơ quan thanh tra bao gồm Thanh tra hành chính và cơ quan được giao thựchiện chức năng thanh tra chuyên ngành

- Thanh tra Chính phủ là cơ quan ngang Bộ của Chính phủ, thực hiệnchức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng trong phạm vi cả nước; thựchiện hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống thamnhũng theo quy định của pháp luật

Thanh tra Chính phủ có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: Thanh tra việcthực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan thuộcChính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; thanh tra đối với doanh nghiệp nhànước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập; Thanh tra vụ việc phứctạp, liên quan đến trách nhiệm quản lí của nhiều bộ, Ủy ban nhân dân cấptỉnh; Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định

xử lý sau thanh tra sau thanh tra của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang

bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi cần thiết; Thanh tra vụ việc khác

do Thủ tướng giao

- Thanh tra Bộ và cơ quang ngang Bộ có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơquan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của bộ; thanh tra đối vớidoanh nghiệp nhà nước do Bộ trưởng quyết định thành lập; Thanh tra việc chấphành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản

lý ngành, lĩnh vực của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhànước của ngành, lĩnh vực do bộ phụ trách; Kiểm tra tính chính xác, hợp phápcủa kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra của Thủ trưởng cơ quanđược giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thuộc bộ…

9

- Thanh tra Tỉnh có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Thanh tra việc thực hiệnchính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của sở, của Ủy ban nhân dâncấp huyện; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước do Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp tỉnh quyết định thành lập; Thanh tra vụ việc phức tạp, liên quan đếntrách nhiệm của nhiều sở, Ủy ban nhân dân cấp huyện; Thanh tra vụ việc khác

do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao

- Thanh tra Sở có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Xây dựng kế hoạch

thanh tra trình giám đốc sở phê duyệt; Thanh tra việc thực hiện chính sách,pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyềnquản lý trực tiếp của sở

- Thanh tra Huyện có nhiệm vụ và quyền hạn sau: Thanh tra việc thựchiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên mônthuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; Thanh tra vụ việc phức tạp, có liên quanđến trách nhiệm của nhiều cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấphuyện; Thanh tra vụ việc khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giao

Công chức là một khái niệm mang tính lịch sử, nội dung của nó phụthuộc rất nhiều vào đặc điểm của mỗi quốc gia Thậm chí trong một quốc gia,thuật ngữ này cũng mang những nội dung khác nhau, ở từng thời kỳ phát triểnkhác nhau, song nhìn chung, các nước đều giới hạn công chức trong phạm vi

bộ máy hành chính nhà nước Những người hoạt động do bầu cử, hoạt độngkinh doanh không phải là công chức

10

Khái niệm công chức lần đầu được nêu trong Nghị quyết số 171/NQ-TTgcủa Thủ tướng Chính phủ về “Quy chế công chức Lào” do Khăn Tay SI PHĂNDONE ký (có hiệu lực từ ngày 11 tháng 11 năm 1993) Tại điều 2 Quy chế côngchức Lào định nghĩa: “Công dân Lào được tuyển dụng, bổ nhiệm giữ một chức

vụ thường xuyên trong một cơ sở Nhà nước ở Trung ương hay địa phương, ởtrong nước hay ngoài nước đã được xếp vào một ngành, hưởng lương do ngânsách Nhà nước cấp gọi là công chức” Theo quy chế này, phạm

vi công chức còn khá hẹp (là người làm công ăn lương trong các cơ quan

chính phủ), song do điều kiện chiến tranh nên thực tế nghị quyết chưa đượcthực hiện

Sau thời gian dài, khái niệm công chức không được đề cập đến, trong

cơ chế hành chính tập trung quan liêu bao cấp, chúng ta có phạm trù “cán bộcông nhân viên chức nhà nước” đây là tập hợp tất cả những người đượctuyển dụng vào biên chế làm việc trong các cơ quan, tổ chức nhà nước, trongcác tổ chức của đảng và trong các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội.Tuy nhiên đội ngũ công chức có đặc điểm riêng: Công chức là người làm việcchuyên môn, có tính chất lâu dài và ổn định trọng bộ máy nhà nước

Về khái niệm “cán bộ” Từ năm 1993 trở đi khái niệm cán bộ được sửdụng đó là: Người có trình độ trung cấp trở lên được giao giữ một nhiệm vụlâu dài trong các cơ quan nhà nước, trong các tổ chức chính trị - xã hội, trongcác doanh nghiệp Nhà nước và sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân.Cán bộ được hình thành nên do bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, phân côngcông tác khi tốt nghiệp các trường trung cấp và đại học Cán bộ được phânbiệt khác với công nhân về vị trí làm việc và trình độ

Có 6 loại cán bộ:

+ Các nhà hoạt động chính trị;

+ Ở các cơ quan hành chính sự nghiệp nhà nước;

11

+ Trong các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội;

+ Trong các doanh nghiệp nhà nước;

+ Trong các lực lượng vũ trang (sĩ quan);

+ Cán bộ bản

Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2015, cán bộ, công chức là nhữngngười được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức, viên chức hoặcđược giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước, tổchức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, được hưởng lương từ ngân sách nhànước, chịu sự giám sát của nhân dân và chịu trách nhiệm của pháp luật

Theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2015 bao gồm:

+ Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong

cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ởtỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) ở quận,huyện, thị xã (sau đây gọi chung là cấp huyện)

+ Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụthường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương cấp tỉnh,cấp huyện;

+ Những người được tuyển dụng bổ nhiệm vào một ngạch công chứchoặc được giao giữ một công vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước ởtrung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;

+ Nhũng người được tuyển dụng bổ nhiệm vào một ngạch viên chứchoặc bao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị sự nghiệp của Nhànước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;

+ Thẩm phán Tòa án nhân dân, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân

+ Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụthường xuyên làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân, màkhông phải là sĩ quân, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng,

12

làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sĩquan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, làm việc trong cơquan, đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phai là sĩ quan, hạ sĩ quanchuyên nghiệp;

Xuất phát từ thể chế của Lào, cho thấy đội ngũ cán bộ, công chức đượchiểu không chỉ giới hạn, gồm những người làm việc trong bộ máy nhà nước,hay hẹp hơn là trong phạm vi nền hành chính quốc gia, mà là toàn thể nhữngngười hoạt động thường xuyên trong cả hệ thống chính trị; bao gồm các tổchức Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội

Như vậy, thông qua tìm hiểu và phân tích nêu trên có thể hiểu khái niệm

công chức ở Lào là: công chức là công dân Lào được bầu cử, phê chuẩn hoặc bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Xây dựng đất nước Lào và các đoàn thể ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện hoặc công tác tại trụ sở đại diện cho nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ở nước ngoài

và tổ chức quốc tế được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

c, Công chức ngànhthanh tra

Từ khái niệm về công chứcvàngành thanh tra đã phân tích ở trên, có thể

đưa ra khái niệm công chức ngành thanh tra như sau: Công chức ngành

thanh tra là công dân được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc ngành thanh tra, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, thực hiện nhiệm vụ thanh tra.

1.1.2 Vị trí, vai trò của công chức ngành thanh tra

Công chức ngành thanh tra có vị trí, vai trò chung của người côngchức Công chức hành chính là lực lượng trực tiếp của nhiệm vụ quản lý nhànước, là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự thành cônghay thất bại của cách mạng; là người bảo đảm cho Nhà nước giữ vững đượcbản chất giai cấp công nhân và Đảng giữ được vị trí cầm quyền

13

Vai trò của cán bộ, công chức nói chung rất quan trọng bởi họ là ngườithực hiện công việc trong thực tiễn C.Mác cho rằng: muốn thực hiện tưtưởng cần có thực hiện tư tưởng cần có những người sử dụng lực lượng thựctiễn Lênin cũng tổng kết thực tiễn: trong lịch sử chưa có một giai đoạn nàogiành được quyền thống trị, nếu không đào tạo ra trong hàng ngũ của mìnhnhững lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức vàlãnh đạo phong trào Trong quá trình lãnh đạo cách mạng của mình, Lênin chútrọng xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lực lượng quan trọng quyết địnhthắng lợi của cách mạng Người nói: Cách mạng tháng Mười không thể thắnglợi nếu không có đội ngũ cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng Sau khi dành đượcchính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội Lênin cho rằng: nghiên cứu conngười những cán bộ có bản lĩnh hiện nay đó là then chốt, nếu không thể thì tất

cả mọi mệnh lệnh và nghị quyết chỉ là mớ giấy lộn

Có thể thấy, các đảng cộng sản và phong trào công nhân trên thế giớikhẳng định tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ Trong từng giaiđoạn, theo từng điều kiện hoàn cảnh cụ thể như: Đấu tranh giành lấy chínhquyền, xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội cần có đội ngũ cán bộthích ứng phù hợp Nhưng bao giờ cũng cần có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất,năng lực để đáp ứng nhiệm vụ của từng giai đoạn cách mạng đã đặt ra

Chủ tịch Hồ Chí Minh của nước bạn Việt Nam đã nói tại Hội nghị cán

bộ thanh tra toàn quốc (05/3/1960): có thể nói, cán bộ thanh tra là tai mắt củaĐảng và Chính phủ, tai có sáng suốt thì người mới sáng suốt Điều đó đểkhẳng định vị trí, vai trò của người công chức thanh tra

Trong thực tiễn cách mạng Lào, vai trò của người cán bộ, trong đó cóđội ngũ công chức thanh tra rất quan trọng trong công việc định ra đường lối,chủ trương, chính sách và tổ chức thực hiện trong thực tế đạt hiệu quả caohay thấp, đúng đắn hay sai lệch, nhanh hay chậm đều do cán bộ quyết định

14

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịchKAYSONE PHOMVIHAN luôn quan tâm đến đội ngũ cán bộ, công chức nóichung và đội ngũ công chức thanh tra nói riêng Người cho rằng: cán bộ làdây truyền của bộ máy Nếu dây truyền không tốt, không chạy thì động cơ dùtốt, dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt, cán bộ là người đưa đường lối, chínhsách của chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thìchính sách hay cũng không thực hiện được.

Như vậy, cán bộ là một mắt xích, là dây truyền kết nối giữa bộ máy nhànước, đoàn thể với nhân dân Qua đó, người cũng cho thấy rõ chức năng củanguồn cán bộ trong xã hội mới, trong một nhà nước mới - Nhà nước “củadân, do dân và vì dân” Với vị trí quan trọng như vậy đòi hỏi, người cán bộphải có đầy đủ phẩm chất, năng lực để làm người đại biểu, người đại diệncho nhân dân; phục vụ nhu cầu lợi ich chính đáng của nhân dân, đồng thờithực hiện chức năng của nhà nước một lúc có hiệu lực hiệu quả trong giaiđoạn cách mạng mới

Hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng Nhân dân Cách mạngLào đã không ngừng đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức trong việc xây dựng,

đề ra đường lối chủ trương về công tác cán bộ Vì cán bộ là nhân tố, quyếtđịnh sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đấtnước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng

Công chức là cầu nối giữa Nhà nước với nhân dân; mọi chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước có đi vào quần chúng, trở thànhhiện thực thì cần có đội ngũ công chức Đội ngũ này phải thật sự trung thành với

Tổ quốc, đem chủ trương, đường lối của Đảng đến triển khai tận nhân dân giảithích cho nhân dân hiểu, hướng dẫn cho dân thực hiện Việc đưa ra chủ trương,đường lối hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện chúng trong thực tiễn; chonên cán bộ tốt có “tâm” có “tài” thì xây dựng cơ chế chính sách

15

phương thức và lề lối làm việc hợp lý, phù hợp với đường lối chính trị, bảnchất của giai cấp công nhân; tạo nên phong trào sâu rộng, phát triển đúng quyluật, đem lại hiệu quả phục vụ được lợi ích của nhân dân Cán bộ nếu thiếu

“tài” kém “đức” sẽ làm ảnh hưởng đến chính sách của Đảng và Nhà nước,làm quần chúng nhân dân mất lòng tin, đây là nguy cơ rất lớn ảnh hưởng đến

sự tồn vong của chế độ

Công chức ngành thanh tra là người kiểm tra việc tuân thủ pháp luậtcủa các cá nhân, tổ chức, do đó vai trò của cán bộ, công chức nói chung đãquan trọng thì vai trò của công chức thanh tra càng quan trọng hơn Nếu bảnthân công chức ngành thanh tra không có năng lực nghề nghiệp, không có đạođức cách mạng, không khách quan công tâm thì không thể làm công tác thanhtra được Bởi lẽ, người công chức ngành thanh tra không chỉ là người thựcthi pháp luật, người kiểm tra việc thực thi, mà còn là tấm gương về việc thựcthi pháp luật

Bước vào thời kỳ đây mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủtrương hội nhập kinh tế quốc tế, đất nước đang đứng trước nhiều vận hội,cũng như thách thức mới, đòi hỏi Nhà nước phải không ngừng nâng cao nănglực quản lý của đội ngũ công chức giữ chức vụ và năng lực thực thi công vụcủa đội ngũ công chức thanh tra Muốn vậy phải xây dựng cho được một độingũ công chức thanh tra đồng bộ, có năng lực, đảm bảo tính kế thừa và pháttriển, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và chế độ, có phẩm chất đạo đức,hoàn thành nhiệm vụ trong giai đoạn hiện nay

Như vậy cùng với sự xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ cấu tổ chức bộmáy hành chính nhà nước, việc xây dựng và phát triển đội ngũ công chứcthanh tra có vai trò rất quan trọng Nó là nhân tố bảo đảm cho bộ máy thanhtra vận hành thông suốt, có hiệu quả; đảm bảo cho việc quản lý nhà nước theopháp luật, xây dựng và phát triển đội ngũ công chức ngành thanh tra là tạo ra

16

nhân tố quyết định cho sự thắng lợi của cuộc cải cách hành chính nói riêng,xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung.

1.1.3 Đặc trưng, đặc điểm công chức ngành thanh tra

Đối với công chức nói chung cũng như công chức ngành thanh tra nóiriêng đều có những đặc điểm riêng, có sự khác biệt hay đó còn gọi là nhữngđặc trưng riêng có của mình Khi đề cập tới vấn đề này, chúng ta có thể thấycông chức thanh tra ngoài những đặc điểm chung của công chức nhà nướcnhư về tuyển dụng, bổ nhiệm, sử dụng quyền lực nhà nước trong thực thicông vụ, hưởng lương từ nguồn ngân sách nhà nước, thì công chức thanhtra còn có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, công chức thanh tra là những công chức nhà nước được xếpvào một ngạch thanh tra nhất định trong hệ thống tổ chức ngạch bậc của nềncông vụ Để được xếp vào ngạch, công chức thanh tra phải đáp ứng các yêucầu về bằng cấp thanh tra, nghiệp vụ thanh tra, và công tác tại cơ quan thanhtra thuộc nhà nước

Thứ hai, công chức thanh tra thực thi công vụ bên cạnh việc tuân thủpháp luật nói chung, họ còn phải tuân thủ và là đối tượng điều chỉnh của luậtthanh tra, các quy định, các văn bản về thanh tra, đối tượng thanh tra, mộtcách nghiêm ngặt và chặt chẽ

Thứ ba, hoạt động thanh tra là hoạt động mang tính nghiệp vụ chuyênmôn sâu và hẹp hơn, do đó đòi hỏi thanh tra viên tức là các công chức thanhtra phải có nghiệp vụ giỏi, am hiểu về kinh tế - xã hội, có khả năng chuyênsâu về lĩnh vực thanh tra hướng đến

Thứ tư, công chức bình thường giải quyết công vụ theo những quyđịnh về trình tự ngắn, còn công chức thanh tra giải quyết các vụ việc thườngkéo dài, do tính chất phức tạp của hoạt động thường có nhiều vấn đề cần xácminh Đối chiếu công phu, nhiều mối quan hệ cần làm rõ, cho nên thời gian sửdụng nhiều hơn công chức các lĩnh vực khác

17

Thứ năm, đặc điểm mang tính riêng biệt của công chức thanh tra so vớicác công chức khác ở chỗ khi cần họ là chủ thể của thanh tra đối với các côngchức khác, các tổ chức, cá nhân có phát sinh vụ việc dẫn đến thanh tra, xácminh, giải quyết Như vậy xét trong mối quan hệ thì có chủ thể và đối tượngthì công chức thanh tra thường đóng vai trò là chủ thể quản lý nhà nước đểthực thi nghiệp vụ thanh tra.

Tóm lại, có rất nhiều đặc điểm riêng của công chức thanh tra, trên đâychính là những đặc điểm cơ bản nhất để có thể phân biệt và so sánh công chứcthanh tra với công chức nhà nước nói chung Căn cứ vào các đặc điểm riêngnày để nhận thấy tích đặc thù của công tác thanh tra mà trực tiếp thực hiện làthông qua thanh tra viên, thanh tra chuyên ngành trong từng lĩnh vực thanh tra

cụ thể

1.1.4 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ của công chức ngành thanh tra

1.1.4.1 Tiêu chuẩn

Theo Luật Thanh tra (có hiệu lực thi hành từ ngày 2 tháng 7 năm 2007),

và Nghị quyết số 76/UBKTTW ngày 17/02/2006 của Ủy ban kiểm tra trungương về việc cải cách bộ máy và vai trò của ban thanh tra các cấp và chỉ thị

số 068 của Ủy ban kiểm tra trung ương Đảng đã ban hành và sử dụng ngày10/11/2006, được triển khai thông qua tổ chức của Đảng và thanh tra Nhànước nói về việc tổ chức hoạt động thực thilệnh số 09 của Bộ chính trị trungương Đảng Trong đó có quy định “trách nhiệm ban hành quy định về tiêuchuẩn các ngạch thanh tra viên” như sau:

* Tiêu chuẩn chung

“Tiêu chuẩn các ngạch thanh tra viên trong các cơ quan thanh tra nhànước do Tổng Thanh tra chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Nội vụ soạn thảogửi đến Bộ trưởng Bộ Nội vụ tổng hợp, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành”

Trong thực tế hiện nay tiêu chuẩn thanh tra viên được quy định tại Điều 60

18

Quy chế thanh tra viên ban hành tháng 9/2007, theo đó thanh tra viên là người:

- Có phẩm chất chính trị tốt, có phẩm chất đạo đức yêu nước và có sựtrung thành với Đảng và Nhà nước

- Nắm vững chắc chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và hiểu

rõ pháp luật của nhà nước

- Vừa có tiềm năng vừa có tài, chuyên gia và trách nhiệm cao trongviệc thực thi công vụ, trong sạch, tính khách quan mỗi khi giải quyết vấn đề

và làm gương mẫu trong việc thi hành pháp luật

- Có kiến thức pháp lý, khả năng đáp ứng các yêu cầu chính xác, có

trình độ chuyên môn trung cấp trở lên

- Đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng về việc thanh tra

- Trung thực với Đảng và giữ được bí mật trong công việc của mình

- Không bao giờ có sự sai sót và đã vi phạm pháp luật trước

- Có sức khỏe tốt

*Tiêu chuẩn về nghiệp vụ các ngạch thanh tra viên

- Thanh tra viên:

+ Chức trách: Thanh tra viên là công chức chuyên môn, chuyên trách làcông tác thanh tra trong các tổ chức thanh tra nhà nước; được giao thực hiệnquyết định thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, chịu tráchnhiệm trực tiếp thanh tra các vụ việc có quy mô hẹp; độ phức tạp trung bình

+ Về trình độ hiểu biết: Nắm được chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của nhà nước, để vận dụng vào hoạt động thanh tra; nắmđược nguyên tắc, chế độ, thể lệ trong quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội, quản lýnhà nước, có kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ chuyên ngành; am hiểu tìnhhình kinh tế - xã hội; nắm chắc quy định nghiệp vụ thanh tra; có khả năng tổchức và tập hợp quần chúng để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; có năng lựcphân tích, tổng hợp, đánh giá tình hình hoạt động quản lý cấp cơ sở

19

+ Về trình độ: Tốt nghiệp Đại học trở lên; qua bồi dưỡng kiến thức cơbản về nghiệp thanh tra; qua đào tạo quản lý hành chính nhà nước ngạchchuyên viên; trình độ chính trị trung cấp trở lên; biết một ngoại ngữ trình độ

A, đọc, hiểu sách chuyên môn

- Thanh tra viên chính:

+ Chức trách: Thanh tra viên chính là công chức chuyên môn, chuyêntrách làm công tác thanh tra trong các tổ chức thanh tra Nhà nước; được giaothực hiện các quy định thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật;chịu trách nhiệm trực tiếp hoặc chủ trì tổ chức thanh tra các vụ, việc có quy

mô rộng, tình thế phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực

+ Về trình độ hiểu biết: Nắm vững chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước, nắm được thực tiễn hoạt động quản lýNhà nước và quản lý kinh tế, văn hóa xã hội đề xuất nội dung cần thanh tra,

tổ chức thực hiện có hiệu quả; Nắm vững nguyên tắc, chế độ, thể lệ trongquản lý nhà nước, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội; có kiến thức chuyên mônnghiệp vụ chuyên ngành theo lĩnh vực được phân công đảm nhiệm, hướngdẫn, điều hành được thanh tra viên, công tác viên trong đoàn thanh tra; vónăng lực phân tích, tổng hợp, nghiên cứu những vấn đề thuộc phạm vi quản lýcủa một ngành, một lĩnh vực hoặc một cấp quản lý như quận, huyện, sở, tổngcông ty, liên hiệp xí nghiệp; am hiểu sâu rộng tình hình kinh tế - xã hội;

+ Về trình độ: Tốt nghiệp đại học trở lên, có thâm niên ngạch thanh traviên hoặc chuyên viên tối thiểu là 9 năm; qua bồi dưỡng chương trình nângcao nghiệp vụ thanh tra; qua khóa đào tạo quản lý hành chính nhà nước ngạchchuyên viên chính; trình độ chính trị trung cấp trở lên; biết một ngoại ngữtrình độ B, đọc dịch thông thường

- Thanh tra viên cao cấp:

+ Chức trách: Thanh tra viên cao cấp là công chức chuyên môn, chuyên

20

trách làm công tác thanh tra nhà nước, chủ trì tổ chức và thực hiện các quyếtđịnh thanh tra theo thẩm quyền và quy định của pháp luật Chịu trách nhiệmthanh tra các vụ, việc có quy mô lớn, tình tiết rất phức tạp, có liên quan đếnnhiều ngành, nhiều lĩnh vực.

+ Về sự hiểu biết: Nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của nhà nước; các mục tiêu phát triển chiến lược kinh tế, vănhóa, xã hội trong từng thời kì; nắm vững nguyên tắc, chế độ, thể lệ trong lĩnhvực quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội; am hiểu sâu rộng vàtích lũy nhiều kinh nghiệm trong hoạt động thanh tra, xét khiếu nại, có khảnăng tổng kết, nghiên cứu lý luận về chuyên môn nghiệp vụ; am hiểu sâu rộng

về kinh tế - xã hội trong và ngoài nước; có năng lực phân tích, khái quát, tổnghợp được tình hình hoạt động quản lý của nhiều lĩnh vực; có khả năng tổchức và tập hợp các thanh tra viên, thanh tra viên chính, công tác viên thanhtra và quần chúng trong quá trình thanh tra

+ Về trình độ: Tốt nghiệp đại học trở lên, có thâm niên ở ngạch thanhtra viên chính hoặc chuyên viên chính tối thiểu là 6 năm; qua khóa đào tạo vàquản lý hành chính nhà nước ngạch chuyên viên cao cấp; trình độ chính trịcao cấp; có một ngoại ngữ trình độ cấp C, đọc, dịch, nói thông thạo

1.1.4.2 Nhiệm vụ của công chức thanh tra

Công chức ngành thanh tra là công chức nên có đủ nhiệm vụ, quyềnhạn của công chức (được quy định trong Luật Cán bộ, công chức năm 2015).Ngoài ra, công chức ngành thanh tra nói chung có nhiệm vụ, quyền hạn sau:

* Đối với thanh tra hành chính:

- Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn thanh tra

- Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng

văn bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra

21

cung cấp thông tin, tài liệu đó.

- Kiến nghị Trưởng đoàn thanh tra áp dụng biện pháp thuộc nhiệm vụ,quyền hạn của Trưởng đoàn thanh tra quy định tại Điều 46 của Luật Thanh tra

để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao

- Kiến nghị việc xử lý về vấn đề khác liên quan đến nội dung thanh tra

- Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Trưởng đoàn thanh

tra, chịu trách nhiệm trước Trưởng đoàn thanh tra và trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, khách quan của nội dung đã báo cáo

* Đối với thanh tra chuyên ngành:

- Khi tiến hành thanh tra theo Đoàn:

+ Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn thanh tra;

+ Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng

văn bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơquan, tổ chức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tracung cấp thông tin, tài liệu đó;

+ Kiến nghị Trưởng đoàn thanh tra áp dụng biện pháp thuộc nhiệm vụ,quyền hạn của Trưởng đoàn thanh tra quy định tại Điều 53 của Luật Thanh tra

để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao;

+ Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

+ Kiến nghị việc xử lý về vấn đề khác liên quan đến nội dung thanh tra;

+ Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Trưởng đoàn

thanh tra, chịu trách nhiệm trước pháp luật và Trưởng đoàn thanh tra về tính chính xác, trung thực, khách quan của nội dung đã báo cáo

- Khi tiến hành thanh tra độc lập:

+ Yêu cầu đối tượng thanh tra xuất trình giấy phép, đăng ký kinh

doanh, chứng chỉ hành nghề và cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng văn

22

bản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổchức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra cung cấpthông tin, tài liệu đó;

+ Lập biên bản về việc vi phạm của đối tượng thanh tra;

+ Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính;

+ Báo cáo Chánh Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan được giao thực hiệnchức năng thanh tra chuyên ngành về việc thực hiện nhiệm vụ được phâncông; chịu trách nhiệm trước Chánh Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan đượcgiao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và trước pháp luật về hành

vi, quyết định của mình

1.2 Chất lượng công chức ngành thanh tra

1.2.1 Khái niệm

a, Chất lượng

Chất lượng là một khái niệm quen thuộc với loài người ngay từ nhữngthời cổ đại, tuy nhiên chất lượng cũng là một khái niệm gây nhiều tranh cãi.Tùy theo đối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau Có thểnói, chất lượng là một khái niệm triết học, có nhiều cách định nghĩa khácnhau và ở mỗi cách nó phản ánh quan niệm cá nhân và xã hội khác nhau,không có một định nghĩa nào hoàn toàn đúng về chất lượng Về bản chất,khái niệm chất lượng là một khái niệm mang tính tương đối Với mỗi người,quan niệm về chất lượng khác nhau và vì thế chúng ta thường đặt ra câu hỏichất lượng của ai? Ở mỗi một vị trí, người ta nhìn nhận về chất lượng ởnhững khía cạnh khác nhau

Trong lĩnh vực kinh doanh thì chất lượng là cung cấp những sản phẩm

và dịch vụ ở giá mà khách hàng chấp nhận được Người sản xuất coi chấtlượng là điều họ phải làm để đáp ứng các quy định và yêu cầu do khách hàng

23

đặt ra, để được khách, hàng chấp nhận Chất lượng được so sánh với chấtlượng của đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả Do con người

và nền văn hóa trên thế giới khác nhau, nên cách hiểu của họ về chất lượng vàđảm bảo chất lượng cũng khác nhau

Tổ chức về chất lượng của Mỹ (American Societyfor Quality) thì xácđịnh: chất lượng là tổng hợp những đặc tính và đặc điểm của một sản phẩmhay dịch vụ có khả năng làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng

Theo Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê (chủ biên), chất lượng là cái tạonên phẩm chất, giá trị của một người, một sự vật, sự việc

Như vậy, từ các cách hiểu trên, tác giả tổng hợp và đưa ra cách hiểu về

chất lượng như sau: Chất lượng là tổng thể những đặc điểm, tính chất tạo

nên giá trị của một người, một sự vật, một sự việc nào đó.

b, Chất lượng công chức

Từ khái niệm chất lượng và khái niệm công chức, có thể đưa ra khái

niệm chất lượng công chức như sau: Chất lượng công chức là tổng hợp

những yếu tố phẩm chất, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ nghề nghiệp của công chức giúp cho công chức có thể đáp ứng được yêu cầu của công việc

c, Chất lượng công chức ngành thanh tra

Chất lượng công chức ngành thanh tra là tổng thể các yếu tố về phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ và thái độ trong thực thi công vụ của công chức ngành thanh tra giúp công chức ngành thanh tra thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

1.2.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng công chức ngành thanh tra

Căn cứ vào đặc điểm, nhiệm vụ và tiêu chuẩn của công chức ngànhthanh tra, luận văn đề xuất một số tiêu chí để đánh giá chất lượng công chứcngành thanh tra như sau:

24

1.2.2.1 Phẩm chất chính trị, đạo đức

Công chức ngành thanh tra có lý tưởng, ước mơ có thể tạo ra hứng thú,niềm say mê và niềm tin vào công việc mình làm trong bất kỳ hoàn cảnh nào,hơn nữa phải có động cơ vì dân, vì nước, vì Đảng, vì sự công bình xã hội Vớiđộng cơ đó, công chức ngành thanh tra sẽ say mê trong điều tra, giải quyếtnhững vụ khiếu tố theo xu hướng đúng pháp luật, đúng đạo lý làm người.Nếu động cơ không trong sáng, chỉ vì danh, vì địa vị hay tiền tài thì trong hoạtđộng, thanh tra viên điều tra và giải quyết và giải quyết các vụ việc một cáchchiếu lệ, họ chỉ tích cực, toàn tâm cho công việc khi có lợi cho bản thân Kếtquả mà họ đưa ra thiếu khách quan, gây đau khổ oan khốc cho đối tượngđược thanh tra hoặc một người bị tố cáo, hoặc cho người đi tố cáo Như vậycán cân công lý bị lệch lạc

Có bản lĩnh vững vàng, không sợ khó, sợ khổ và không sa ngã

Công chức thanh tra cần có bản lĩnh vững vàng, gian khổ không nản,nguy hiểm không sợ, tiền tài không tham, uy quyền không chịu khuất phục.Bản lĩnh đó thể hiện ở một số đức tính sau:

+ Dũng cảm, kiên quyết trong các vụ việc, không sợ nguy hiểm

+ Kiên trì, nhẫn nại và biết kìm chế xúc cảm của bản thân

+ Độc lập suy nghĩ và quyết định trong điều tra, xem xét không dựa dẫm vào ai, không nghiêng ngã trước phức tạp, khó khăn

- Có đời sống tình cảm trong sáng

Hoạt động thanh tra dựa trên cơ sở pháp lý nghiêm khắc, song cũngchứa chan tình người Chính vì vậy, công chức thanh tra phải biết yêu lẽ phải,căm ghét những điều trái, điều ác, có tấm lòng nhân ái và thương yêu ngườinghèo khổ

- Có phẩm chất đạo đức tốt

+ Công chức thanh tra, ngoài chuyên môn nghiệp vụ cao, phải là người

25

có đạo đức Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đầy lòng bác ái, khôngthành kiến, giàu lòng vị tha, song không thiên vị, đó là những tiêu chí đạo đức

cụ thể của người làm công tác thanh tra

+ Có tác phong giản dị, song lúc nào cũng cần có uy nghiêm đànghoàng, chững chạc để tạo uy tín và uy thế trong giao tiếp Tùy theo hoàn cảnhtrong lúc tác nghiệp phải làm thế nào luôn giữ tư thế của một người cầm cânnảy mực Muốn vậy, người làm công tác thanh tra phải có đời tư trong sáng

và gương mẫu để làm tấm gương tốt cho mọi người, mới mong gây được uytín trong nhân dân

- Ngoài ra, người làm công tác thanh tra còn có đức tính cơ bản sau: tính trung thực, thẳng thắn; tính nguyên tắc; tính khiêm tốn; tính dũng cảm

Công tác thanh tra là một hoạt động vô cùng phức tạp, khó khăn, giankhổ và cũng không kém phần nguy hiểm, vì nó đụng chạm đến quyền lợi, sinhmạng chính trị của nhiều người Để hoàn thành trách nhiệm vẻ vang màĐảng, Nhà nước và nhân dân giao phó một cách công minh, chính đại, ngườicông chức thanh tra “người cầm cân nảy mực và giải quyết những nỗi oan ứccho mọi người” phải có một nhân cách thật hoàn hảo

1.2.2.2 Kiến thức, trình độ

Để đảm bảo chất lượng và thực hiện tốt công việc được giao, công chứcngành thanh tra cần phải đáp ứng được yêu cầu về kiến thức, trình độ Cụ thể:

- Có tri thức sâu rộng về các lĩnh vực kinh tế, xã hội

Người làm công tác thanh tra cần có kiến thức rộng, nhạy bén với thờicuộc, tư duy linh hoạt Những hiểu biết sâu rộng về lịch sử, về văn hóa truyềnthống, tập quán, kinh tế, chính trị, pháp luật sẽ giúp cho thanh tra viên làmtốt công tác, giải quyết vụ việc một cách nhanh chóng, có sức thuyết phục,hợp thời thế, hợp hoàn cảnh lịch sử cụ thể

Trình độ của người cán bộ làm công tác thanh tra phải không ngừng

26

được nâng cao, trau dồi thường xuyên để luôn đáp ứng được những yêu cầuđòi hỏi ngày càng cao của công tác thanh tra Như vậy, căn cứ vào tiêu chuẩncủa công chức ngành thanh tra nêu trên, có thể thấy các yêu cầu đối với côngchức thanh tra về kiến thức và trình độ như sau:

Thứ nhất về kiến thức: Phải am hiểu về kiến thức pháp luật và kiến thức

về quản lý nhà nước Đây được xem là những kiến thức mang tính nền tảng đểgiải quyết công việc, trong khi đội ngũ công chức thanh tra thường xuyên tiếpxúc với các vụ việc ở các lĩnh vực khác nhau, đòi hỏi kiến thức kiến thức phápluật cần sâu và rộng hơn Đồng thời, các kiến thức khác về quản lý nhà nước,các kỹ năng trong quan lý, xử lý công việc cũng là yêu cầu cần thiết để côngchức thanh tra thực hiện thành công các nhiệm vụ được giao

Thứ hai, các yêu cầu về trình độ: Dựa trên những tiêu chuẩn của côngchức thanh tra ở các ngạch công chức thanh tra khác nhau mà có các yêu cầu cầnđáp ứng và hoàn thiện khác nhau về trình độ Đối với thanh tra viên thì trình độtối thiểu của họ phải là tốt nghiệp đại học trở lên chuyên ngành thanh tra, trong

đó đối với các thanh tra chuyên ngành, lĩnh vực hẹp thì cần phải tốt nghiệp đạihọc ngành học đúng và gần với chuyên ngành để hiểu biết sâu hơn về ngànhtrong khi làm việc Đồng thời, những người này còn phải đi học các khóa bồidưỡng về đúng chuẩn các kiến thức về thanh tra Còn đối với những người thivào công chức thanh tra, ngạch thanh tra viên bằng đại học không đúng thì phảiđược bồi dưỡng và hoàn thiện các chứng chỉ chuyên ngành cần thiết Còn đốivới ngạch thanh tra viên chính thì phải có bằng đại học, có các chứng chỉ vềthanh tra viên chính và phải đảm bảo đủ số năm công tác và năm giữ ngạch đểđảm bảo phù hợp với trình độ và chuyên môn của thanh tra viên chính

Bên cạnh đó, các yêu cầu về trình độ quản lý nhà nước cũng cần đượckhông ngừng tập huấn và nâng cao trình độ của mình về các lĩnh vực QLNN.Cùng với đó là các yêu cầu về phầm chất chính trị, ý thức đạo đức cũng cầnđược chú trọng đề cao theo chuẩn mực của cán bộ công chức ngành thanh tra

27

Không những thế, các yêu cầu về trình độ lý luận chính trị - hành chính cũng

là những yêu cầu mang tính căn bản đảm bảo có được một người công chứcthanh tra tốt và gương mẫu, có năng lực và trình độ

1.2.2.3 Kỹ năng nghiệp vụ thanh tra

Trong nghiệp vụ và công tác thanh tra để đảm bảo công việc được hoànthành cần rất nhiều các kỹ năng cần thiết Trong thực tiễn chúng ta thườngnghe nói về rất nhiều loại kỹ năng của người công chức thanh tra Ví dụ như

kỹ năng phân tích, tổng hợp, tổ chức công việc… hoặc cụ thể hơn như kỹnăng soạn thảo văn bản, kỹ năng xây dựng kế hoạch thanh tra… Tựu chunglại thì kỹ năng của người công chức thanh tra có thể phân thành hai nhóm: kỹnăng về chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng giao tiếp, ứng xử

Thứ nhất, nhóm các kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ:

Kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ là khả năng vận dụng những kinhnghiệm, kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ thanh tra vào thựctiễn thanh tra Hoạt động thanh tra rất đa dạng nên những kinh nghiệm, kiếnthức về chuyên môn, nghiệp vụ có thể ứng dụng trong công tác thanh tra cũngrất đa dạng

Ví dụ như một cuộc thanh tra hành chính về quản lý tài chính, đầu tưhay cuộc thanh tra chuyên ngành về đất đai thì ngoài những kỹ năng chung vềthanh tra, đòi hỏi người cán bộ thanh tra phải có kinh nghiệm, kiến thứcchuyên sâu về tài chính, đầu tư đất đai…

Từ những yêu cầu về kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ và tính chất côngviệc mà người quản lý có thể đặt ra những tiêu chuẩn về chuyên môn, nghiệp

vụ đối với công chức thanh tra theo từng cấp, từng chuyên ngành hoặc từng vịtrí công tác nhất định

Ví dụ như để có thể trở thành Thanh tra viên thì người công chức thanhtra phải được bồi dưỡng về nghiệp vụ thanh tra cơ bản Điều đó có nghĩa là

28