Bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh: Bài 6 - ThS. Nguyễn Thị Bích Thủy

Bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh - Bài 6: Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân trang bị cho các bạn những kiến thức về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân; quan điểm của Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước;... Mời các bạn cùng tham khảo.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

TƯ TƯỞNG HỖ CHÍ MINH VỀ NHÀ

NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VỈ DẪN

ThS GVC Nguyễn Chí Thiện

Trường Đại học Kinh tế quốc dân

ema TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

“x9 NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

-ồ = Nhà nước dân chủ kiêu mới ở nước ta được thành lập từ khi nào? Tại sao Hồ Chí

Minh lại lựa chọn xây dựng Nhà nước kiêu mới ở nước ta là Nhà nước do nhân dân

lao động làm chủ? Nhà nước dân chủ kiểu mới có khác gì so với kiểu nhà nước cũ

trong xã hội Việt Nam trước đây?

¢ Tai sao trong thoi kỳ mới Đảng và nhà nước ta lại khẳng định: Tiếp tục xây dựng và

hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN? Nhà nước pháp quyền XHCN có

khác gì với nhà nước của dân, do dân, vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh?

Nắm vững những nội dung kiến thức trong chương 6 “Tư tưởng Hồ Chí Minh

về nhà nước của dân, do dân, vì dân” sẽ giúp chúng ta có cơ sở lý luận và

thực tiễn đề luận giải được những vấn đề nêu trên

\ > .ựt 4

NT

(É nacriniunotu ie) NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

‹ Hiểu rõ quan hệ gắn bó giữa tính giai cấp công nhân với tính dân tộc và tính

nhân dân của Nhà nước;

¢ - Hiểu rõ quan điểm của Hồ Chí Minh và nâng cao hiệu lực và hiệu quả của

Nhà nước nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động Liên hệ

thực tiễn Việt Nam hiện nay

⁄

* = =

ome TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

đ) Quan điểm của Hồ Chí Minh về Nhà nước thể hiện và thực hiện quyền

làm chủ của nhân dân

(2) Quan điểm của Hò Chí Minh về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công

nhân kết hợp với tính dân tộc và tính nhân dân

3) Xây dựng Nhà nước pháp quyền có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ

(4) Xây dựng Nhà nước trong sạch, hoạt động có hiệu quả

œwr£e, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

1 TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC THẺ HIỆN VÀ THỰC HIỆN QUYÊN LAM CHU CUA NHAN DAN

1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về dân chủ

1.2 Quan điểm về Nhà nước của dân

1.3 Quan điểm về Nhà nước do dân

1.4 Quan diém vé Nha nước vì dân

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

TRUNG TAM DAO TAO TU XA

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE IEDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

1.1 QUAN DIEM CUA HO CHI MINH VE DAN CHU

; ân chủ kinh tế:

; an chu chinh tri;

: ân chủ văn hóa;

i an chu xã hội

(H6 Chi Minh

v1.0013103218

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

5£)” TRUNG TÂM B0 TẠ0 TỪXA

ox NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với

10 vạn đồng bào Hà Nội mít tinh chào

mừng các vị trúng cử đại biểu Quốc

hội của Hà Nội trong cuộc Tổng tuyên

€ © TRUNG TAMBAO TAO TU XA Legge, TRƯỜNG DẠIHỌCKINHTẾ QUỐC DÂN

ox NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

1.3 QUAN ĐIÊM VỀ NHÀ NƯỚC DO DÂN

ome TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

1.4 QUAN DIEM VE NHA NUOC VI DAN

CC TRUNG TÂM ĐÀ0 TẠ0 TỪ XA EDU TOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

1.4 QUAN DIEM VE NHA NUOC VI DAN (tiếp theo)

conte, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

2 SY THONG NHAT GIU’A BAN CHAT GIAI CAP CONG NHAN VO! TINH DAN TOC

VA TÍNH NHÂN DÂN CỦA NHÀ NƯỚC

2.2 Ban chat giai cập công nhân thông nhất với

tính nhân dân, tính dân tộc của Nhà nước

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

2.1 BẢN CHÁT GIAI CÁP CÔNG NHÂN CỦA NHÀ NƯỚC

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

2.2 BAN CHAT GIAI CAP CÔNG NHÂN THÓNG NHÁT VỚI TÍNH NHÂN DÂN,

TINH DAN TOC CỦA NHÀ NƯỚC

‹ - Nhà nước dân chủ mới ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ với

sự hy sinh xương máu của bao thê hệ cách mạng

‹ _ Cơ sở xã hội của Nhà nước là khối đại đoàn kết dân tộc, khối đại đoàn kết toàn dân

- Nhà nước ta bảo vệ lợi ích của nhân dân, lây lợi ích của dân tộc làm cơ bản

- Nhà nước mới của ta vừa ra đời đã phải đảm nhiệm nhiệm vụ lịch sử là tổ chức cuộc

kháng chiến toàn dân, toàn diện của dân tộc dé bảo vệ thành quả cách mạng

œwr£e, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

3 XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CÓ HIỆU LỰC PHÁP LÝ MẠNH MẼ

3.1 Xây dựng một nhà nước hợp pháp, hợp hién

3.2 Hoạt động quản lý nhà nước bằng Hiến pháp, pháp luật và chú trọng

đưa pháp luật vào trong cuộc sống

œwree TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

3.1 XÂY DỰNG MỘT NHÀ NƯỚC HỢP PHÁP, HỢP HIẾN

° - Nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ trước hết là một nhà nước hợp hiến, Nhà

nước phù hợp với hiên pháp

¢ Ngay sau khi cách mạng tháng Tám thành công, lập lên Nhà nước Việt Nam dân chủ

cộng hòa, Hồ Chí Minh đã soạn thảo Hiến pháp 1946 Năm 1959 trong thời kỷ mới

Hồ Chí Minh được bầu là trưởng Ban sửa đổi Hiến Pháp

œwr£e TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

3.2 HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC BẰNG HIẾN PHÁP, PHÁP LUẬT VÀ

CHỦ TRỌNG ĐƯA PHÁP LUẬT VÀO TRONG CUỘC SÓNG

Nhà nước pháp quyền có hiệu lực pháp lý là nhà nước quản lý đất nước bằng pháp luật

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, có luật pháp cũng chưa đủ, điều quan trọng là pháp luật của

nhà nước phải đi vào cuộc sống

œwr£e TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

4 XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH, HOẠT ĐỘNG CÓ HIỆU QUẢ

4.1 Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đủ đức, tài

4.2 Khắc phục những tiêu cực trong hoạt động quản lý nhà nước

ome TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

4.1 XÂY DUNG DOI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC ĐỦ ĐỨC, TÀI

‹ _ Về vai trò của cán bộ, Hồ Chí Minh khẳng định rằng: cán bộ là cái gốc của mọi công

việc; muôn việc thành công hay thât bại đêu là do cán bộ tôt hay kém

‹ - Tiêu chuẩn cán bộ:

>_ Tuyệt đối trung thành với cách mạng

Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ

Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân

Cán bộ, công chức phải là những người dám phụ trách, dám quyết đoán, dám

chịu trách nhiệm, nhất là những tình huỗng khó khăn, “thắng không kiêu, bại

không nản

> Phải thường xuyên tự phê bình và phê bình, luôn luôn có ý thức và hành động

vì sự lớn mạnh, trong sạch của Nhà nước

v1.0013103218

œwr£e TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

4.2 KHÁC PHỤC NHỮNG TIÊU CỰC TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Đặc quyên, đặc lợi

Tham ô, lãng phí quan liêu

“Tư túng”, “chia rễ”, “kiêu ngạo

me TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

“x9 NEU ĐISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

GIAI QUYET TINH HUONG

¢ Qua néi dung dugc trình bày trong phần một va phan hai đã giải quyết được tình huống thứ

nhất: Nhà nước dân chủ kiểu mới ở nước ta được thành lập từ khi nào? Tại sao Hồ Chí Minh lại lựa chọn xây dựng Nhà nước kiêu mới ở nước ta là Nhà nước do nhân dân lao động làm chủ?

> Hồ Chí Minh là người sáng lập ra nhà nước dân chủ kiểu mới ở nước ta ngày 2 thang

9 năm 1945

> Nhà nước dân chủ kiểu mới là một nhà nước tiến bộ và tốt đẹp nhất trong các kiểu

nhà nước đã có trong lịch sử nhân loại (nhà nước phong kiên, nhà nước tư sản)

- _ Qua nội dung được trình bày trong phần ba đã giải quyết được tình huống thứ hai:Tại sao

trong thời kỳ mới Đảng và nhà nước ta lại khẳng định: Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyên Việt Nam XHCN? Nhà nước pháp quyền XHCN có khác gì với nhà nước

của dân, do dân, vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh?

° - Hồ Chí Minh là người đặt cơ sở tư tưởng cho việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội

chủ nghĩa ở Việt Nam Đảng cộng sản Việt Nam đã vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí

Minh về nhà nước trong thời kỳ mới.Thực chất tư tưởng về nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ cũng chính là tư tưởng về xây dựng nhà nước pháp quyền

v1.0013103218

ome TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Theo tư tưởng Hỗ Chí Minh thì Nhà nước của dân là:

a Nhà nước do dân là chủ

b Tất cả quyền lực thuộc về Nhà nước

c._ Nhân dân được làm mọi việc không cần tuân thủ pháp luật

d._ Nhân dân không có quyền kiểm soát nhà nước

Đáp án đúng: a Nhà nước do dân là chu

Giải thích: Theo quan điểm của Hồ Chí Minh thì Nhà nước dân chủ là:

¢ Nhà nước do dân là chủ;

¢ Moi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân;

- _ Nhân dân được làm tất cả mọi việc mà pháp luật không cấm

v1.0013103218

ome TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh thì Nhà nước do dân là:

a Dân làm chủ nhà nước

b._ Nhà nước có đặc quyền đặc lợi riêng

c Mọi hoạt động của nhà nước đều phải nghe theo ý kiên của nhân dân

d Nhân dân không có quyền kiêm tra, giám sát hoạt động của Nhà nước

Đáp án đúng là: a Dân làm chủ nhà nước

Giải thích:

„ _ Theo quan điểm của Hồ Chí Minh nhà nước do dân là:

¢ Dan lam chu nhà nước;

¢ D&ncé quyền lập ra bộ máy nhà nước;

‹ Kiểm tra, giám sát hoạt động của nhà nước;

¢ _ Có trách nhiệm bảo vệ nhà nước và đóng góp công sức, trí tuệ xây dựng nhà nước

v1.0013103218

œwre TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

Phân tích quan niệm của Hồ Chí Minh về bản chất giai cấp của nhà nước kiêu mới ở

Viet Nam?

Gợi ý trả lời:

- - Theo quan điểm của các nhà kinh điển Mác — Lênin Nhà nước luôn mang bản chất giai

cấp một cách sâu sắc Đó là bản chất giai cấp nắm quyền lực nhà nước

° _ Khi xây dựng Nhà nước dân chủ kiểu mới ở nước ta Hồ Chí Minh khẳng định nhà nước

dân chủ kiểu mới ở nước ta mang bản chát giai cắp công nhân Bản chất giai cấp công

nhân của nhà nước dân chủ kiểu mới được thể hiện:

> Nhà nước do Đảng cộng sản lãnh đạo

> Bản chất giai cấp của Nhà nước còn thê hiện ở tính định hướng đưa nước ta đi lên

chủ nghĩa xã hội

> Bản chất giai cấp của nhà nước ta còn thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động

cơ bản là nguyên tắc tập trung dân chủ

¢ Mat khác khi khẳng định bản chất giai cấp của nhà nước Hồ Chí Minh còn chỉ ra rằng:

bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân, tính dân tộc của Nhà nước

v1.0013103218

toy TRUONG DAI HOC KINH TẾ QUỐC DÂN

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

TOM LƯỢC CUÓI BÀI

: ¢ Tu tu@ng HO Chi Minh vé nha nuéc dan chhét strc phong phú: Giá trị truyền thống của :

: dân tộc; tinh hoa văn hóa nhân loại; đặc biệt là quan điểm của chủ nghĩa Mác — Lê nin 2

` - Tư tưởng vủ kiểu mới được hình thành dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn ề nhà nước :

3 dân chủ kiểu mới (nhà nước của dân, do dan, vì dân) mà Hồ Chí Minh đã dày công xây !

dựng đã đề lại rất nhiều những giá trị quan trọng có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực !

tiễn đối với công cuộc xây dựng Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay: !

> Hồ Chí Minh đã thể hiện sự sáng tạo trong lý luận về Nhà nước

Lựa chọn kiểu Nhà nước phù hợp với thực tế Việt Nam

Bản chất dân chủ triệt đê của Nhà nước mới

Quan niệm về sự thống nhất bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính :

dân tộc của Nhà nước