Bài thuyết trình Quá trình gia công cơ khí: Phay, chuốt, cưa, giũa và gia công bánh răng

Bài thuyết trình Quá trình gia công cơ khí: Phay, chuốt, cưa, giũa và gia công bánh răng tìm hiểu về phương pháp phay; phương pháp chuốt; phương pháp cưa; phương pháp giũa; phương pháp gia công bánh răng.

Trang 1

QUÁ TRÌNH GIA CÔNG C KHÍ: Ơ

PHAY, CHU T, C A, GIŨA VÀ GIA CÔNG Ố Ư

BÁNH RĂNG

Đ I H C QU C GIA THÀNH PH H CHÍ MINH Ạ Ọ Ố Ố Ồ

TRƯỜNG Đ I H C BÁCH KHOAẠ Ọ

Trang 2

NỘI DUNG TÌM HIỂU

Trang 3

I. PH ƯƠ NG PHÁP PHAY

1. Gi i thi u phớ ệ ương pháp phay

Phay là m t ph ng pháp gia công c t g t kim lo i. ộ ươ ắ ọ ạ

Đó là quá trình c t đi m t l p kim lo i trên b m t c a ắ ộ ớ ạ ề ặ ủphôi đ t o thành hình dáng, kích thể ạ ước, đ chính xác, đ ộ ộbóng theo yêu c u kĩ thu t trên b n v ầ ậ ả ẽ

Quá trình đó đ c th c hi n trên máy phay b ng dao ượ ự ệ ằphay, mũi khoan, g i chung là d ng c gia công c t g tọ ụ ụ ắ ọ

Trang 4

Là m t trong nh ng ộ ữ

phương pháp gia công c t ắ

g t có đ t năng su t cao. ọ ạ ấ

Kh năng công ngh ả ệ

tương đ i cao, t ng kh i ố ổ ố

lượng gia công c t g t thì ắ ọ

phay chi m kho ng 10% ế ả

20%

Đ chính xác gia công ộ

tương đ i caoố

Phoi đ t đo n, do đó, an ứ ạ

toàn cho người thợ

Lưỡ ắi c t thường xuyên va

đ p vào b m t gia công ậ ề ặgây ra rung đ ngộ

Phay không có đ chính ộxác cao và đ nhám khá caoộ

Trang 5

2. Phân lo i máy phayạ

Phân lo i theo tr c chính c a máy phay thì có hai lo i:ạ ụ ủ ạ

Máy phay đ ng: là lo i máy phay có tr c chính vuông ứ ạ ụgóc v i bàn máyớ

Trang 6

Máy phay n m ngang: là lo i máy phay có tr c chính ằ ạ ụsong song v i bàn máyớ

Trang 7

I. PH ƯƠ NG PHÁP PHAYPhân lo i theo c u t o bàn máy c a máy phay thì có hai ạ ấ ạ ủ

lo i sau:ạ

Máy phay công xôn:

là lo i máy phay có ạ

k t c u bàn máy d c ế ấ ọ

di chuy n theo đ ng ể ứtrên bàn máy ngang và bàn máy ngang được nâng đ b i b công ỡ ở ệxôn. B công xôn ệ

được di chuy n theo ểchi u đ ng trên thân ề ứmáy b ng tay hay ằ

b ng đ ng c đi nằ ộ ơ ệ

Trang 8

Máy phay thân c đ nh: là lo i máy phay có k t c u bàn ố ị ạ ế ấmáy c đ nh, có nghĩa là bàn máy ch di chuy n theo chi u ố ị ỉ ể ề

d c và chi u ngang còn chi u đ ng thì đ u dao di chuy n ọ ề ề ứ ầ ể

Trang 9

Máy phay thân ngang: là lo i máy phay có thân ngang ạphía trên thân máy

Trang 10

Máy phay gường: là lo i máy phay thân c đ nh lo i ạ ố ị ạ

l n có các c ng tr c ngang mang nhi u đ u dao ớ ổ ụ ề ầ

Trang 11

Phân lo i theo h đi u khi n thì có các lo i sau:ạ ệ ề ể ạ

Máy phay truy n th ng.ề ố

Máy phay CNC (computer numerical control)

Trang 12

3. Nguyên lý

Phay là phương pháp gia công kim lo i s d ng dao ạ ử ụ

c t có nhi u lắ ề ưỡ ắi c t.

Chuy n đ ng c t g t trên máy phay để ộ ắ ọ ược th c hi n ự ệ

d a trên nguyên lý c t g t sau: d ng c c t quay theo ự ắ ọ ụ ụ ắ

tr c chính, phôi chuy n đ ng th ng theo bàn máy ụ ể ộ ẳ

Trang 13

D a trên nguyên lý đó chuy n đ ng t o hình trong quá ự ể ộ ạtrình phay được th c hi n b i s ph i h p đ ng th i c a ự ệ ở ự ố ợ ồ ờ ủ

Trang 14

4. ng d ngỨ ụ

Phay m t ph ngặ ẳ

Trang 15

Phay m t b c, b c thangặ ậ ậ

Trang 16

Phay m t nghiêngặ

Trang 17

Phay rãnh then, phay bánh răng

Trang 18

II. PH ƯƠ NG PHÁP CHU T Ố

1 Gi i thi u phớ ệ ương pháp chu tố

Chu t là phố ương pháp gia công kim lo i có năng su t ạ ấ

cao nh t dùng đ gia công các b m t khác nhau nh : ấ ể ề ặ ư

m t ph ng, l tr , l vuông, rãnh then, l then hoa, ặ ẳ ỗ ụ ỗ ỗcác b m t đ nh hình ph c t p (ví d rãnh nòng ề ặ ị ứ ạ ụ ổkhóa), b m t tròn xoay, rãnh xo n, bánh răng v.v ề ặ ắ

B m t chi ti t gia công b ng chu t có th đ t đ chính ề ặ ế ằ ố ể ạ ộ

xác c p 6 ấ 7, Ra đ t t 0,63 ạ ừ 0,32 m

Trang 19

2. Nguyên lý

Khi chu t l và các m t đ nh hình ph ng thì chuy n đ ng ố ỗ ặ ị ẳ ể ộchính là chuy n đ ng t nh ti n c a dao còn chi ti t đ ng ể ộ ị ế ủ ế ứyên

Khi chu t các m t tròn xoay b ng dao chu t ph ng thì ố ặ ằ ố ẳdao chuy n đ ng th ng còn chi ti t quay trònể ộ ẳ ế

Trang 20

Đ i v i các dao chu t đĩa ho c chu t bao thì chuy n ố ớ ố ặ ố ể

đ ng chính là chuy n đ ng quay c a dao còn chi ti t có ộ ể ộ ủ ế

th đ ng yên ho c quay tròn tu hình d ng c a nóể ứ ặ ỳ ạ ủ

Trang 21

Khi chu t, không có chuy n đ ng ch y dao mà chuy n ố ể ộ ạ ể

đ ng này độ ược thay th b ng lế ằ ượng nâng răng dao az (dao chu t đố ược làm cao d n lên t răng c t đ u tiên đ n răng ầ ừ ắ ầ ế

c t cu i cùng t ng c ng m t lắ ố ổ ọ ộ ượng đúng b ng lằ ượng d ). ư

S dĩ chu t có năng su t cao b i vì t ng chi u dài c t ở ố ấ ở ổ ề ắ

đ ng th i tham gia c t l n h n nhi u so v i các dao khác.ồ ờ ắ ớ ơ ề ớ

Đ truy n l c cho dao chu t thì máy chu t có th kéo t ể ề ự ố ố ể ừ

đ u dao (dao chu t kéo) ho c đ y t đuôi dao (dao chu t ầ ố ặ ẩ ừ ố

đ y). Máy chu t thẩ ố ường có hai d ng : máy chu t đ ng ạ ố ứ

dùng gia công m t ngoài và chu t ép (đ y); máy chu t ặ ố ẩ ố

n m ch y u dùng gia công l ằ ủ ế ỗ

Trang 22

3. S đ c t khi chu tơ ồ ắ ố

a/ Chu t theo l pố ớ

Prôfin chi ti t đ ng d ng v i prôfin l p kim lo i đế ồ ạ ớ ớ ạ ượ ắc c t.

S đ này có u đi m là chi u dày c t nh , chi u r ng ơ ồ ư ể ề ắ ỏ ề ộ

c t l n nên dao lâu mòn m t trắ ớ ặ ước, đ m b o đ chính xác ả ả ộ

và đ bóng b m t cao nh ng l c c t đ n v l n và ch ộ ề ặ ư ự ắ ơ ị ớ ế

t o dao khóạ

Trang 23

b/ Chu t ăn d nố ầ

Prôfin c a l p c t và prôfin c a lủ ớ ắ ủ ưỡ ắi c t không gi ng ố

nh prôfin c a b m t gia côngư ủ ề ặ

S đ này c t đơ ồ ắ ược các b m t có đ nh n và đ chính ề ặ ộ ẵ ộxác th p h n s đ chu t theo l p vì các ch chuy n ấ ơ ơ ồ ố ớ ở ỗ ể

ti p gi a l p c t này và l p c t k ti p còn l i các v t do ế ữ ớ ắ ớ ắ ế ế ạ ếcác răng khác nhau t o ra. Tuy nhiên, s đ c t này có u ạ ơ ồ ắ ư

đi m là vi c ch t o dao đ n gi nể ệ ế ạ ơ ả

Trang 24

gi m do đó l c c t t ng s gi m.ả ự ắ ổ ẽ ả

Tuy nhiên do chi u dày c t tăng, dao s chóng mòn m t ề ắ ẽ ặ

trước. Dao ch t o theo s đ này thì ph c t pế ạ ơ ồ ứ ạ

Trang 25

Chuy n đ ng đ n ể ộ ơ

gi n.ả

Năng su t cao do có ấ

nhi u lề ưỡi c t đ ng ắ ồ

th i tham gia c t, M t ờ ắ ộ

mình chu t có th thay ố ể

cho c gia công thô, ả

bán tinh và tinh. Khi

gia công l chu t có ỗ ố

th thay cho c khoan ể ả

r ng, khoét và doaộ

Ch gia công đỉ ược các l thông ỗ

su t có đố ường tâm th ng và ti t ẳ ế

ph i có đ c ng v ng cao.ả ộ ứ ữ

Chu t không s a đố ử ược sai l ch ệ

v v trí tề ị ương quan do bước hay nguyên công trước đ l i.ể ạ

Trang 26

4. M t s bi n pháp công nghộ ố ệ ệ

Đ nh v khi chu t:ị ị ố

Khi chu t m t ph ng, chu t ngoài đ nh v gi ng nh ố ặ ẳ ố ị ị ố ưphay

Khi chu t l , do dao chu t tham gia đ nh v ( Dao chu t ố ỗ ố ị ị ố

tương đương ch t tr dài kh ng ch 4 b c t do), n u ố ụ ố ế ậ ự ế

m t đ u có di n tích đ l n thì s b siêu đ nh v ặ ầ ệ ủ ớ ẽ ị ị ị

Đ tăng năng su t khi chu t m t ph ng ngể ấ ố ặ ẳ ười ra có th ểcho dao đ ng yên còn chi ti t gá trên bàn máy th c hi n ứ ế ự ệchuy n đ ng t nh ti n ho c quay liên t c.ể ộ ị ế ặ ụ

Trang 27

III. PH ƯƠ NG PHÁP C A Ư

1 Gi i thi u phớ ệ ương pháp c aư

C a kim lo i là nguyên công ngu i dùng c t các t m kim ư ạ ộ ắ ấ

lo i dày, phôi kim lo i d ng tròn, đ nh hìnhạ ạ ạ ị

C a tay bao g m khung 5, tay c m 6, lư ồ ầ ưỡ ưi c a 1

được k p ch t nh hai đ u n i x rãnh 2 có l ẹ ặ ờ ầ ố ẻ ỗkhoan đ c m ch t 3 vào l trên lể ắ ố ỗ ưỡ ưi c a. Khi quay đai c 4 s kéo căng đ u n i 2 và k p ch t lố ẽ ầ ố ẹ ặ ưỡ ưi c a trên khung

Trang 28

Kích thướ ưỡ ưc l i c a xác đ nh b ng kho ng cách gi a hai ị ằ ả ữ

l trên thân lỗ ưỡ ưi c a. Lưỡ ư ới c a l n nh t có chi u dài 250 – ấ ề

300 mm, chi u r ng 1215 mm và chi u dày 0,6 – 0,8 mm. ề ộ ề

Lưỡ ư ải c a c hai m t (trên và dặ ưới) đ u có lề ưỡ ắi c t thường

có chi u r ng l n h n.ề ộ ớ ơ

Trang 29

Gi i thi u kích thớ ệ ước c a các lo i lủ ạ ưỡ ưi c a, các góc c a ủ

lưỡ ưi c a (y: góc trước, : anpha: góc sau) được ch n nh ọ ưsau: khi gia công h p kim đ ng nhôm y = 12° và anpha = ợ ồ35°; khi gia công thép và gang: y = 0° và anpha = 30°

Trang 30

B3: Khi thao tác c n đ y lầ ẩ ưỡ ưi c a trên su t chi u dài.ố ề

B4: Khi c a, không đ y lư ẩ ưỡ ưi c a quá nhanh (> 30 – 60 hành trình/phút), khi đó ma sát, nhi t c t l n làm lệ ắ ớ ưỡ ưi c a mau mòn. Khi đ y c a ph i nh nhàng, đ u, không gi t, l c.ẩ ư ả ẹ ề ậ ắ

Trang 31

B5: Không đ y c a đi đ n cu i lẩ ư ế ố ưỡ ưi c a, vì khi ch m vào ạ

đ u n i có th n i l ng lầ ố ể ớ ỏ ưỡ ưi c a đã k p trên khung.ẹ

B6: Khi c a, c n bôi tr n lư ầ ơ ưỡ ưi c a b ng d u khoáng, tránh ằ ầ

đ nhi t c t l n làm lể ệ ắ ớ ưỡ ưi c a b non, gi m đ c ng.ị ả ộ ứ

B7: Khi c a v t li u là đ ng, đ ng đ , phoi đ ng bám vào ư ậ ệ ồ ồ ỏ ồ

lưỡ ưi c a làm lưỡ ưi c a không c t, ch trắ ỉ ượt đi. Khi đó, nên dùng lưỡ ưi c a m i và thớ ường xuyên lau s ch phoi trên lạ ưỡi

c a.ư

Trang 32

Trang 33

Trang 34

Quá trình c t bao g m hai hành trình: hành trình c t khi ắ ồ ắ

lưỡ ưi c a đ y v phía trẩ ề ước và hành trình không c t khi ắ

lưỡ ưi c a đ y lùi v phía ngẩ ề ười th hành trình lùi v , ợ Ở ềkhông đượ ấ ưỡ ưc n l i c a xu ng b m t gia công vì làm ố ề ặ

lưỡ ưi c a b cùn, mòn, gãy lị ưỡ ắ ởi c t; hành trình c t c n ắ ầ

đ y lẩ ưỡ ưi c a đi đ u, th ng đ mi ng c t đề ẳ ể ệ ắ ược ph ngẳ

Trang 35

C a, c t t m kim lo i b n r ng, khi b t đ u c a, lư ắ ấ ạ ả ộ ắ ầ ư ưỡi

c a đ nghiêng và c a t phía mép c nh, sau đó gi m d n ư ể ư ừ ạ ả ầ

đ nghiêng và chuy n sang c t phía mép c nh đ i di n, ộ ể ắ ạ ố ệsau đó đ lể ưỡ ư ở ịi c a v trí n m ngang và c a đ n khi đ t ằ ư ế ạyêu c uầ

Trang 36

3. Nguyên t c an toàn khi c aắ ư

Lưỡ ưi c a được gá đ t chính xác và k p ch t c n th n ặ ẹ ặ ẩ ậ

trước khi làm vi c.ệ

Chi ti t trế ước khi c t đắ ược k p ch c ch n trên êtô.ẹ ắ ắ

Không được dùng c a không có tay n m, không đư ắ ược dùng mi ng th i m t phoi vì có nguy c m t phoi b n ệ ổ ạ ơ ậ ắvào m t.ắ

Trước khi c t r i c n đ ph n s c t, tránh đ r i gây ắ ờ ầ ỡ ầ ẽ ắ ể ơtai n n.ạ

Trang 37

IV. PH ƯƠ NG PHÁP GIŨA

1 Gi i thi u phớ ệ ương pháp giũa

Giũa kim lo i là phạ ương pháp gia công ngu i h t đi m t ộ ớ ộ

l p kim lo i trên b m t c a chi ti t gia công b ng ớ ạ ề ặ ủ ế ằ

d ng c là cái giũa. Giũa dùng đ s a ngu i các chi ụ ụ ể ử ộ

ti t khi l p ráp, giũa ngu i t o nên chi ti t có hình ế ắ ộ ạ ế

dáng, kích thước yêu c u, s a các mép c nh chi ti t ầ ử ạ ế

trước khi hàn

Giũa chia ra giũa thô và giũa tinh tu theo lo i giũa, đ ỳ ạ ộ

chính xác khi giũa đ t 0,05 ram, n u giũa c n th n có ạ ế ẩ ậ

th đ t 0,02 – 0,01 mm. Lể ạ ượng d khi giũa t 0,025 – ư ừ

1 mm

Trang 38

2. Phân lo i các lo i giũaạ ạ

Giũa g m nhi u lo i có v t li u, hình dáng, chi u dài, ồ ề ạ ậ ệ ề

bước băm giũa khác nhau. Thông thường giũa được làm

t thép cacbon d ng c CD80,CD90, CD100, CD120… ừ ụ ụTrên m t giũa, các răng giũa đặ ược gia công b ng nhi u ằ ể

phương pháp: trên máy băm giũa b ng d ng c chuyên ằ ụ ụdùng, phay trên máy phay, chu t trên máy chu t và mài ố ốtrên máy mài b ng đá chuyên dùng. ằ

Trang 39

IV. PH ƯƠ NG PHÁP GIŨAHình d ng và các thông s hình h c c a các vân giũa ạ ố ọ ủ(răng) tu thu c vào phỳ ộ ương pháp t o răngạ

Trang 40

K t c u c a giũa d t bao g m thân giũa có các vân giũa ế ấ ủ ẹ ồ(răng) đ t o phoi khi giũa, cu i thân giũa để ạ ố ược vát nh n ọ

đ đóng ch t vào cán giũa b ng gể ặ ằ ỗ

Các d ng răng ạ

giũa: Răng giũa là các

v t khía, răng băm trên ế

thân giua đ t o thành ể ạ

các lưỡi c t t o phoi ắ ạ

khi giũa Có nhi u lo i ề ạ

răng giũa: lo i có răng ạ

m t chi u, lo i có răng ộ ề ạ

theo hai chi u chéo ề

nhau, lo i có v u ạ ấ

Trang 41

Trang 42

3. K thu t giũaỹ ậ

Ch t lấ ượng b m t sau khi giũa ph thu c vào t th đ ng ề ặ ụ ộ ư ế ứ

c a ngủ ười công nhân, cách c m giũa và thao tác khi giũa. Khi ầgiũa, chi ti t đế ược k p trên êtô, chi u cao êtô c n ch n đ v ẹ ề ầ ọ ể ịtrí c a tay khi làm vi c t o thành góc vuông (90°) so v i ủ ệ ạ ớcánh tay k t vai (hình a).Thân c a ngể ừ ủ ười th t o thành góc ợ ạ45° so v i c nh c a má êtô (hình b)ớ ạ ủ

Trang 43

Trang 44

Khi giũa ngu i b m t thộ ề ặ ường có các d ng sau:ạ

Trang 45

Trang 46

Trang 47

Trang 48

Trang 49

Trang 50

Trang 51

Trang 52

V. PH ƯƠ NG PHÁP GIA CÔNG BÁNH RĂNG

1. Gi i thi u phớ ệ ương pháp gia công bánh răng

Bánh răng là m t b ph n c khí quay độ ộ ậ ơ ược có các răng

được ch t o đ kh p v i răng c a bánh răng khác đ ế ạ ể ớ ớ ủ ểtruy n moment quay, là chi ti t dùng đ truy n l c và ề ế ể ề ựchuy n đ ng mà ta thể ộ ường th y trong các lo i máy khác ấ ạnhau

Phân lo i theo d ng truy n đ ng có: bánh răng tr , bánh ạ ạ ề ộ ụrăng côn, bánh vít

Các thông s công ngh : s răng, mô đun, góc ăn kh p, ố ệ ố ớbiên d ng răng, góc nghiêng răng, h s d ch ch nh, chi u ạ ệ ố ị ỉ ềcao răng, b dày răng, chi u dày pháp tuy n chung… ề ề ế(trường h p bánh răng thân khai đợ ược mô t hình dả ở ưới).

Trang 53

1. Gi i thi u phớ ệ ương pháp gia công bánh răng

Trang 55

vi c truy n năng lệ ề ượng không hi u qu , tăng đ rung ệ ả ộ

và ti ng n, nh hế ồ ả ưởng x u đ n các đ c tính ma sát và ấ ế ặmài mòn c a bánh răng. ủ

Ví d , bánh răng tàu ng m ph i có ch t lụ ầ ả ấ ượng c c k ự ỳcao đ gi m m c đ ti ng n, giúp tránh b phát hi n.ể ả ứ ộ ế ồ ị ệ

Trang 56

3. Phương pháp gia công răng và nguyên lý

Bánh răng là m t b ph n c khí quay độ ộ ậ ơ ược có các răng

được ch t o đ kh p v i răng c a bánh răng khác đ ế ạ ể ớ ớ ủ ểtruy n moment quay, là chi ti t dùng đ truy n l c và ề ế ể ề ựchuy n đ ng mà ta thể ộ ường th y trong các lo i máy khác ấ ạnhau

Phân lo i theo d ng truy n đ ng có: bánh răng tr , bánh ạ ạ ề ộ ụrăng côn, bánh vít

Các thông s công ngh : s răng, mô đun, góc ăn kh p, ố ệ ố ớbiên d ng răng, góc nghiêng răng, h s d ch ch nh, chi u ạ ệ ố ị ỉ ềcao răng, b dày răng, chi u dày pháp tuy n chung… ề ề ế(trường h p bánh răng thân khai đợ ược mô t hình dả ở ưới).

Trang 57

Có 2 phương pháp c b n gia công răng c a bánh răng: ơ ả ủ

đ nh hình và bao hình (form cutting and generating).ị

+ Gia công đ nh hình: là phị ương pháp c t răng mà d ng ắ ụ

c c t có biên d ng lụ ắ ạ ưỡ ắi c t là rãnh răng. Quá trình c t ắrăng không liên t c, khi c t thì c t t ng rãnh răng m t, sau ụ ắ ắ ừ ộ

đó phân đ đ gia công ti p rãnh răng khác.ộ ể ế

+ Gia công bao hình: là phương pháp c t răng mà d ng c ắ ụ ụ

c t không c n có biên d ng lắ ầ ạ ưỡ ắi c t là rãnh răng. Quá trình c t răng di n ra liên t c, khi c t d ng c c t s lăn ắ ễ ụ ắ ụ ụ ắ ẽ

tương đ i trên vành c a bánh răng gia công và khi đó qu ố ủ ỹtích các đường bao c a d ng c c t là profin thân khai ủ ụ ụ ắ

c a bánh răng gia công.ủ

Trang 58

Phương pháp đ nh hình: ti n hành b ng dao phay đ nh ị ế ằ ịhình mà profin c a nó phù h p v i profin c a rãnh răng.ủ ợ ớ ủPhay đ nh hình:ị

Răng th ng: dùng dao phay đĩa môđun ho c dao phay ẳ ặngón môđun

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	2,9 MB