Bài giảng Vật lí 12 - Bài 7: Sóng cơ và sự truyền sóng cơ

Bài giảng Vật lí 12 - Bài 7: Sóng cơ và sự truyền sóng cơ được biên soạn với mục tiêu giúp học sinh nắm được những kiến thức về sóng cơ; định nghĩa sóng cơ; sóng ngang; các đặc trưng của một sóng hình sin, sự truyền của một sóng hình sin, các đặc trưng của một sóng hình sin.

Chào mừng quý

Thầy cô và các

em học sinh !

TR ƯỜ NG THPT NGUY N THÁI BÌNH  Ễ

TR ƯỜ NG THPT NGUY N THÁI BÌNH  Ễ

T  V t lý – Công ngh ổ ậ ệ

T  V t lý – Công ngh ổ ậ ệ  

 Em đã t ng nghe nói v  sóng, hãy k   Em đã t ng nghe nói v  sóng, hãy k   ừ ừ ề ề ể ể

tên nh ng lo i sóng mà em bi t ? ữ ạ ế

tên nh ng lo i sóng mà em bi t ? ữ ạ ế

H ng ngày, hi n t ng sóng x y ra  ằ ệ ượ ả

Quan sát  nh : ả Quan sát  nh : ả

Sóng c  là dao đ ng lan truy n trong  ơ ộ ề

Sóng c  là dao đ ng lan truy n trong  ơ ộ ề

m t môi tr ng ộ ườ

(sóng n c lan truy n trên m t n c  ướ ề ặ ướ

theo các ph ng khác nhau v i cùng  ươ ớ

V t dao đ ng :  ậ ộ các ph n t  n c các ph n t  n c ầ ử ướ ầ ử ướ

Môi tr ườ ng truy n sóng :  ề

Môi tr ườ ng truy n sóng :  ề n c n c ướ ướ

Ho t đ ng 1. ạ ộ

Ho t đ ng 1. ạ ộ Tìm hi u v  sóng c Tìm hi u v  sóng c ể ể ề ề ơ ơ 

2. Đ nh nghĩa sóng cị ơ

2. Đ nh nghĩa sóng cị ơ

Ho t đ ng 1. ạ ộ

Ho t đ ng 1. ạ ộ Tìm hi u v  sóng c Tìm hi u v  sóng c ể ể ề ề ơ ơ 

Theo dõi đoạn phim sau :

Hãy so sánh phương dao động của những thanh nhựa và phương truyền sóng ?

Sóng trong tr ườ ng h p trên g i là  ợ ọ

Sóng trong tr ườ ng h p trên g i là  ợ ọ

sóng ngang, v y sóng ngang là gì ? ậ

sóng ngang, v y sóng ngang là gì ? ậ

 Sóng ngang :  sóng mà các ph n t  c a  ác ph n t  c a  ầ ử ủ ầ ử ủ

 Môi tr Môi tr ườ ườ ng truy n sóng ngang: ng truy n sóng ngang: ề ề  Tr  sóng   Tr  sóng  ừ ừ

Ho t đ ng 1. ạ ộ

Ho t đ ng 1. ạ ộ Tìm hi u v  sóng c Tìm hi u v  sóng c ể ể ề ề ơ ơ 

Theo dõi đoạn mô phỏng sau:Hãy so sánh phương dao động của những phần tử lò xo và phương truyền sóng ?

Sóng trong tr ườ ng h p trên g i là  ợ ọ

Sóng trong tr ườ ng h p trên g i là  ợ ọ

sóng d c, v y sóng d c là gì ? ọ ậ ọ

sóng d c, v y sóng d c là gì ? ọ ậ ọ

 Sóng d c : Sóng d c : ọ ọ  sóng mà các ph n t  c a  ác ph n t  c a  ầ ử ủ ầ ử ủ

môi tr ng  ườ dao đ ng  dao đ ng  ộ ộ cùng ph ng   ph ng  ươ ươ

v i ph ng truy n sóng ớ ươ ề

 Môi tr Môi tr ườ ườ ng truy n sóng d c : ng truy n sóng d c : ề ề ọ ọ  r n,   r n,  ắ ắ

1. S  truy n c a m t sóng hình sin ự ề ủ ộ

 Nh n xét v  s  chuy n đ ng ( v  trí và  ậ ề ự ể ộ ị

tr ng thái) c a các ph n t  (các ch m  ạ ủ ầ ử ấ màu) c a sóng ? ủ

Các ch m màu ch  dao đ ng lên  ấ ỉ ộ

xu ng quanh VTCB; tr ng thái dao  ố ạ

đ ng (pha) c a các ch m màu truy n  ộ ủ ấ ề

đi theo ph ng truy n sóng ươ ề

 Qua các nh n xét trên, em cho bi t  ậ ế

?

Khi sóng truy n đi, m i ph n t  c a  ề ỗ ầ ử ủ

sóng dao đ ng t i ch  quanh v  trí  ộ ạ ỗ ị

 Li đ  c a m i ph n t  sóng thay đ i  ộ ủ ỗ ầ ử ổ

b) Chu k , t n s  sóng : ỳ ầ ố

 Chu k  T ỳ  c a sóng ủ  là chu k  dao  là chu k  dao  ỳ ỳ

đ ng c a 1 ph n t  môi tr ng có  ộ ủ ầ ử ườ

 Sau m t chu kì dao đ ng ộ ộ  T, sóng 

(tr ng thái c a 1 ph n t ) ạ ủ ầ ử  truy n đi  ề

đ ượ c  nh ng ữ  kho ng  ả nh  th  nào ?  ư ế

b ng nhau ( ằ cùng li đ ) và  ộ dao đ ng  ộ

c) B ướ c sóng (λ ): )

là quãng đ ng mà sóng truy n trong  ườ ề

1 chu k   ỳ

 Quan sát mô ph ng, cho bi t khi nào  ỏ ế

hai ph n t  dao đ ng cùng pha? ầ ử ộ

 2. Các đ c tr ng c a m t sóng hình sin2. Các đ c tr ng c a m t sóng hình sinặặ ưư ủủ ộộ

 Vi t công th c liên h  gi a b ế ứ ệ ữ ướ c 

sóng, chu k  và t c đ  sóng ? ỳ ố ộ

Ta có liên h  :   = vT = v /f    ệ λ (7.1)

  (v :  t c đ  sóng t c đ  sóng ố ố ộ ộ , T :  chu kỳ )

O làm nút chai 

C u bé th c  ậ ắ

C u bé th c  ậ ắ

m c :  ắ

m c :  ắ Vì sao  cánh bèo ch  ỉ

Câu 1: Sóng ngang là sóng c  h c có đ c đi m: Sóng ngang là sóng c  h c có đ c đi m:ơ ọơ ọ ặặ ểể

theo phương ngang

đ ng theo phộ ương vuông góc v i phớ ương 

truy n sóng.ề

đ ng theo phộ ương truy n sóng.ề

Ho t đ ng 3. ạ ộ

Ho t đ ng 3. ạ ộ C ng c , v n d ng C ng c , v n d ng ủ ủ ố ậ ố ậ ụ ụ

Tr  l i các câu h i TNKQ sau :ả ờ ỏ

Câu 2 :  Trên ph Trên ph ươ ươ ng truy n sóng, các  ng truy n sóng, các  ề ề

đi m dao đ ng cùng pha v i nhau  ể ộ ớ

đi m dao đ ng cùng pha v i nhau  ể ộ ớ cách nhau m t kho ng ộ ả

cách nhau m t kho ng ộ ả

A b ng n a b b ng n a b ằ ằ ử ử ướ ướ c sóng c sóng.

B b ng m t s  nguyên l n b b ng m t s  nguyên l n b ằ ằ ộ ố ộ ố ầ ầ ướ ướ c sóng c sóng.

Ho t đ ng 3. ạ ộ

Ho t đ ng 3. ạ ộ C ng c , v n d ng C ng c , v n d ng ủ ủ ố ậ ố ậ ụ ụ

Tr  l i các câu h i TNKQ sau :ả ờ ỏ

 V  nhà tr  l i câu h i 1,2,3 và làm các  V  nhà tr  l i câu h i 1,2,3 và làm các  ề ề ả ờ ả ờ ỏ ỏ

Cảm ơn quý

Thầy cô và các

em học sinh !