ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘIKHOA LUẬT BÙI THỊ CHINH PHƯƠNG NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT THEO LUẬT HÌNH SỰ VI
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
BÙI THỊ CHINH PHƯƠNG
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT THEO
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2011
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
BÙI THỊ CHINH PHƯƠNG
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT THEO
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
Chuyên ngành : Luật hình sự
Mã số
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH Lê Văn Cảm
HÀ NỘI - 2011
Trang 3TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
việc quyết định hình phạt
nguy hiểm của hành vi phạm tội
1.1.2.4 Căn cứ các tình tiết giảm nhẹ và tình tiết tăng nặng trách 19
nhiệm hình sự
phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
phạm tội, phạm tội chưa đạt
Trang 41.2.2 Ý nghĩa của việc quyết định hình phạt trong trường hợp 30
chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm
tội chưa đạt theo luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay
khi pháp điển hóa lần thứ nhất - Bộ luật hình sự năm 1985
đến nay
TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM NĂM 1999 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt theo luật hình sự Việt
dân tối cao về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn
bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
Nam trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
Nam về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị
phạm tội
Trang 52.2.2 Thực tiễn áp dụng các quy phạm của Bộ luật hình sự Việt 71
Nam trong trường hợp phạm tội chưa đạt
HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT
hình sự về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị
phạm tội, phạm tội chưa đạt
hình sự Việt Nam về quyết định hình phạt trong trường hợp
chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội,
phạm tội chưa đạt
về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt
hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội
chưa đạt
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
110 113
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ
TRONG TRƯỜNG HỢP CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM
Trang 6TỘI CHƯA ĐẠT THEO LUẬT HÌNH
SỰ VIỆT NAM
1.1
Khái niệm, các căn cứ quyết định hình phạt và ý
2 Quyết định hình phạt phải căn cứ vào tính chất và mức độ nguy 15
hiểm của hành vi phạm tội
1.1.3 Ý nghĩa của việc quyết định hình phạt 23
1.2 Khái niệm, các căn cứ và ý nghĩa của việc quyết định hình phạt 25
trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội
định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt
theo luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay
HÌNH SỰ VIỆT NAM NĂM 1999 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
2.1
Các quy phạm về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị 44phạm tội, phạm tội chưa đạt theo luật hình sự Việt Nam năm 1999
2.1
3
Văn bản hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân 67tối cao về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt2.2
Thực tiễn áp dụng các quy phạm của
Bộ luật hình sự Việt Nam 68trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
2.2
1 Thực tiễn áp dụng các quy phạm của bộ luật hình sự Việt Nam 68
về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội
PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT
3.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện các quy phạm pháp luật hình sự 83
về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội,
phạm tội chưa đạt3.1
1 Về phương diện lập pháp 833.1
2 Về phương diện thực tiễn 883.1
3 Về phuơng diện lý luận 953.2
Giải pháp cụ thể sửa đổi, bổ sung các quy phạm của luật hình sự 97Việt Nam về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bịphạm tội, phạm tội chưa đạt3.2
1
Nhận xét các quy phạm của Bộ luật hình sự Việt Nam về quyết định 97hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt3.2
2 Nội dung sửa đổi, bổ sung các quy phạm pháp luật hình sự về 100quyết định hình phạt trong trường hợp
Trang 7tội chưa đạt
KẾT LUẬN
110
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
113
2
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội
phạm trong những năm gần đây thấy rằng
tình hình tội phạm diễn biến hết sức phức
tạp, tinh vi, với nhiều khâu, nhiều thủ đoạn
và nhiều giai đoạn khác nhau Luật hình sự
đi vào đời sống xã hội có vai trò ý nghĩa
quan trọng trong cuộc đấu tranh phòng,
chống tội phạm Một trong những vấn đề
quan trọng của luật hình sự là việc quyết
định hình phạt (QĐHP) của Tòa án đối với
các trường hợp phạm tội nói chung, trong
trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội
chưa đạt nói riêng có ý nghĩa chính trị xã
hội và pháp lý Bởi lẽ, hoạt động thường
xuyên của Tòa án là việc QĐHP, do vậy,
việc đưa ra các bản án chính xác, công bằng
và đúng pháp luật không chỉ đảm bảo tính
nghiêm minh của pháp luật mà còn có tác
dụng cho người dân tin tưởng vào chính
sách pháp luật của Nhà nước
Thực tiễn xét xử trong các năm gần
đây có nhiều bản án, QĐHP trong trường
hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
còn có những điểm chưa thống nhất, gây
nên nhiều bức xúc trong dư luận xã hội và
quần chúng nhân dân
Hiện nay, các quy định của Pháp luật
hình sự của Nhà nước ta đang trong giai
đoạn hoàn thiện, trong chừng mực nhất
định quy định đó còn chưa rõ ràng, việc
QĐHP cho các trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt còn mang tính khái
quát cao, chưa chặt chẽ Chính vì những
hạn chế này đã ảnh hưởng không nhỏ, gây
khó khăn trong việc QĐHP nói chung và
QĐHP trong trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt của Tòa án các cấp
nói riêng
Do đó, để tiếp tục xây dựng và hoàn
thiện hệ thống các văn bản pháp luật làm
cơ sở cho tổ chức và hoạt động của hệ
thống các cơ quan tư pháp, bảo đảm mọi
hành vi vi phạm pháp luật đều bị
xử lý, không làm oan cho người
vô tội, bởi lẽ mọi công dân đềubình đẳng trước pháp luật Tuynhiên, trong diễn biến quá trìnhthực hiện tội phạm, việc xácđịnh những hành vi nào đã đếnmức gây ra hoặc đe dọa gây ranguy hiểm cho xã hội là tộiphạm, QĐHP đối với nhữngngười thực hiện hành vi nói trêngiúp cho Cơ quan điều tra, Việnkiểm sát và Tòa án xét xử đúngngười, đúng tội, đúng pháp luật,không bỏ lọt tội phạm, khônglàm oan người vô tội, làm đượcđiều này không phải bao giờcũng đơn giản, dễ dàng Mặtkhác, để QĐHP được chính xác
và công bằng thường gặp một sốkhó khăn nhất định hay còn cónhiều sai sót, đặc biệt khi đánhgiá tính chất, mức độ nguy hiểmcho xã hội và thời điểm dừng lạicủa hành vi phạm tội trong thực
tế khách quan với ý nghĩ, mongmuốn chủ quan của người phạmtội
3
Trang 8Trong bối cảnh hiện nay, tình trạng phạm tội đang diễn
biến hết sức phức tạp chính vì lẽ đó mà QĐHP cho những
hành vi chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt theo pháp luật
hình sự Việt Nam hiện hành, không thể không coi trọng
Mặc dù, tội phạm trong trường hợp chuẩn bị phạm tội,
phạm tội chưa đạt luôn chiếm tỷ lệ không lớn so với các tội
phạm hoàn thành, tính chất và mức độ cũng không nguy
hiểm bằng, song không vì thế mà pháp luật của Nhà nước ta
không quan tâm chú trọng
Trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền và
cải cách tư pháp ở Việt Nam hiện nay, để đẩy mạnh công
tác đấu tranh phòng chống tội phạm có hiệu quả cao, bên
cạnh việc cụ thể hóa các căn cứ QĐHP nói chung, việc
nghiên cứu và làm rõ cơ sở pháp lý các quy định QĐHP
trong trường hợp đặc biệt phần nào giải quyết vấn đề đặt
ra nêu trên Mặt khác, hiện nay trong khoa học luật hình
sự Việt Nam, chưa có đề tài nghiên cứu về QĐHP trong
trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt một
cách sâu sắc, đầy đủ, có hệ thống và toàn diện, mà chỉ
nghiên cứu trong phạm vi về QĐHP nói chung
Vì vậy, việc tiếp cận và nghiên cứu đề tài QĐHP trong
trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt, những
vấn đề lý luận và việc áp dụng nó trong thực tiễn, trên cơ sở
đó đưa ra những kiến giải lập pháp hoàn thiện phục vụ yêu
cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời, ngăn chặn,
hạn chế tới mức thấp nhất hậu quả của tội phạm gây ra, điều
đó có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng Đây
là lý do chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:
"Những vấn đề lý luận và thực tiễn về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt theo luật hình sự Việt Nam" làm luận văn thạc sĩ Luật học của mình.
2 Tình hình nghiên cứu
Trước và sau khi pháp điển hóa lần thứ hai
Bộ luật hình sự (BLHS) Việt Nam năm 1999,các nhà khoa học luật hình sự đã có nhiều côngtrình khoa học nghiên cứu chuyên sâu vềQĐHP nói chung, nhưng QĐHP trong trườnghợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt theoluật hình sự Việt Nam, có rất ít công trìnhnghiên cứu về vấn đề này, hoặc có chăng vấn
đề này chỉ được nghiên cứu với tính chất là mộtmảng nhỏ trong QĐHP nói chung, hay trongcác sách chuyên khảo, giáo trình và các bài viết
- Sách chuyên khảo:
+ Chế định các giai đoạn thực hiện tội phạm trong sách Các nghiên cứu chuyên khảo
về Phần chung luật hình sự, tập IV, Nxb Công
an nhân dân, Hà Nội năm 2000, của tác giả
TSKH GS Lê Văn Cảm
4
+ Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật hình sự
(Phần chung), sách chuyên khảo, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, năm 2005, của GS TSKH Lê Văn Cảm
- Sách giáo trình:
Các giai đoạn phạm tội, (chương
XII, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam
Phần chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, của TS Nguyễn Ngọc Chí, 2001 (tái
bản 2003, 2007)
- Các bài viết:
+ Trần Văn Độ, Hoàn thiện các quy định của Bộ
luật hình sự về giai đoạn thực hiện tội phạm, Tòa án
nhân dân, số 02/1999
+ GS TS Võ Khánh Vinh: Quyết định hình phạt
trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và
đồng phạm, Tạp chí Tòa án nhân dân, số 1/1992.
+ Lâm Minh Hạnh, Chương III - Các giai đoạn
phạm tội, trong sách:
Những vấn đề lý luận cơ bản về tội phạm trong Luật
hình sự Việt Nam Nxb
Khoa học Xã hội Hà Nội, 1986
+ TS Phạm Mạnh Hùng: Hoàn thiện các quy định
về cơ sở của trách nhiệm hình sự với trường hợp chuẩn
bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và đồng phạm,
Tạp chí Kiểm sát, số 10/1999
+ TS Trịnh Quốc Toản: Một số vấn đề về giai đoạn phạm tội chưa đạt, tạp chí Khoa học
(chuyên san Kinh tế - Luật), số 4/2002
+ TS Trịnh Tiến Việt: Về phạm tội chưa đạt và một số hình thức phạm tội khác trong quá trình thực hiện tội phạm, Tạp chí Khoa học (chuyên san Luật học), số 02/2009.
+ TS Dương Tuyết Miên: Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt, Tạp chí Luật học, số 4/2001, và đề tài luận án Tiến sỹ "Quyết định hình phạt trong luật hình sự Việt Nam", Luận án Tiến sỹ luật
học, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2002.+ Tác giả Trần Văn Sơn trong: Quyết định hình phạt theo quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 trong Tạp chí Tòa án nhân dân, số
11/2000
+ Nguyễn Thị Mai, Chuẩn bị phạm tội hay phạm tội chưa đạt, Tạp chí Tòa
án nhân dân, số 6/1993, v.v
Trang 9Ngoài ra, dưới góc độ luận văn thạc
sĩ cũng chưa có công trình nào nghiên
cứu trực tiếp về vấn đề này
Như vậy, nhìn một cách tổng quát,
các sách báo khoa học pháp lý trên đây
có một công trình, hay tài liệu nghiên cứu toàndiện về QĐHP trong trường hợp chuẩn bị phạmtội, phạm tội chưa đạt Với nội dung đề tài này,tác giả lựa chọn nghiên cứu làm luận văn củamình, sẽ góp phần làm rõ hơn nữa về việc QĐHPtrong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tộichưa đạt Trong giai đoạn hoàn thiện pháp luật vàxây dựng Nhà nước pháp quyền, xã hội chủ nghĩa,vấn đề QĐHP trong trường hợp chuẩn bị phạmtội, phạm tội chưa đạt càng có vai trò quan trọngbảo vệ công bằng xã hội, đảm bảo được cácnguyên tắc pháp luật hình sự như:
(1) Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật; (2) Nguyên tắc công minh; (3) Nguyên tắc không tránh khỏi trách nhiệm; (4) Nguyên tắc trách nhiệm do lỗi…
Do vậy, QĐHP đúng người đúng tội,không bỏ lọt tội phạm, không làm oan, saingười vô tội, tuân thủ nguyên tắc mọi hành vi
vi phạm pháp luật hình sự đều phải chịu tráchnhiệm hình sự (TNHS) Vì lẽ đó, vấn đề nàycần được làm sáng tỏ hơn về mặt lý luận vàthực tiễn làm cơ sở cho việc hoàn thiện cho cácquy định về QĐHP trong trường hợp chuẩn bịphạm tội, phạm tội chưa đạt Ngoài ra còn đápứng yêu cầu trong hoạt động cải cách tư phápcủa nước ta trong việc QĐHP có căn cứ vàđúng pháp luật, để mọi hành vi vi phạm phápluật hình đều phải chịu TNHS, theo phán quyếtcủa Tòa án
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn góp phần hoàn thiện thêm một số điểm về mặt lýluận khoa học và thực tiễn của việc QĐHPtrong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tộichưa đạt theo PLHS Việt Nam năm 1999 Đồngthời xác định những điểm bất cập chưa hợp lýtrong thực tiễn xét xử và đề xuất một số kiếngiải lập pháp nâng cao hiệu quả áp dụng cácquy phạm về QĐHP trong trường hợp chuẩn bịphạm tội, phạm tội chưa đạt dưới góc độ thựctiễn của hoạt động xét xử và nhận thức khoahọc
Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 10Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, tác giả đặt ra cho
mình các nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu như sau:
Thứ nhất: Về mặt lý luận trên cơ sở nghiên cứu những
quy định chung về QĐHP trong luật hình sự Việt Nam, khái
quát sự hình thành và phát triển của PLHS nước ta
từ trước khi pháp điển hóa pháp BLHS năm 1985
và BLHS năm 1999 về
6
QĐHP trong trường hợp chuẩn bị phạm tội,
phạm tội chưa đạt Phân tích nội dung cơ bản,
thực tiễn áp dụng của chế định nói trên bằng
việc tham khảo một số vụ án cụ thể.
Thứ hai: Nghiên cứu đánh giá, phân
tích những điểm tồn tại của chế định QĐHP
trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm
tội chưa đạt và đề xuất kiến giải hoàn thiện
để nâng cao hiệu quả áp dụng các quy phạm
về chế định này trong luật hình sự Việt
Nam, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp
từ nay cho đến năm 2020
4 Phạm vi nghiên cứu:
Luận văn tập trung nghiên cứu
những vấn đề lý luận và thực tiễn về
QĐHP trong trường hợp chuẩn bị phạm
tội, phạm tội chưa đạt theo luật hình sự
Việt Nam hiện hành, và thực tiễn áp dụng
các quy định về QĐHP của Tòa án bằng
việc nghiên cứu một số vụ án cụ thể
5 Cơ sở lý luận và các phương pháp nghiên cứu:
- Cơ sở lý luận: luận văn tác giả dựa trên cơ phương
pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng của chủ
nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm
của Đảng và Nhà nước ta về đấu tranh phòng, chống tội
phạm Luận văn cũng vận dụng những luận điểm khoa
học trong các công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo
và các bài viết đăng trên tạp chí của một số các nhà khoa
học hình sự Việt Nam trong và ngoài nước
- Các phương pháp nghiên cứu: Lịch sử cụ thể,
phương pháp luật học so sánh và phương pháp phân tích,
tổng hợp…
Bên cạnh đó việc nghiên cứu đề tài
luận văn tác giả còn vận dụng các bản án
hình sự và các thông tin trên các phương
tiện thông tin đại chúng
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn:
Việc nghiên cứu đề tài luận văn là kết
quả nghiên cứu một cách đồng bộ có hệ
thống và riêng biệt toàn diện nhất về những
vấn đề lý luận và thực tiễn về QĐHP trong
trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội
chưa đạt theo luật hình sự Việt Nam Luận
văn góp phần hoàn thiện hơn các quy định
của PLHS hiện hành về chế địnhnày, nhằm góp phần nâng cao hiệuquả trong thực tiễn xét xử của Tòa
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài lời nói đầu, Kết luận
và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
7
Trang 11Chương 1: Những vấn đề chung về quyết định hình
phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa
đạt trong Luật hình sự Việt Nam
Chương 2: Các quy phạm về quyết định hình phạt
trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt
theo Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999 và thực tiễn áp
dụng
Chương 3: Hoàn thiện các quy phạm về quyết định
hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội
chưa đạt theo theo luật hình sự Việt Nam
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYẾT
ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG TRƯỜNG HỢP
CHUẨN BỊ PHẠM TỘI, PHẠM TỘI CHƯA ĐẠT
THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.1 Khái niệm, các căn cứ quyết định hình phạt
và ý nghĩa của việc quyết định hình phạt
1.1.1 Khái niệm quyết định hình phạt
Khái niệm QĐHP được coi là một trong các khái niệm
cơ bản và quan trọng của Luật hình sự Việt Nam, đây là
một trong những khái niệm thể hiện tập trung nhất bản chất
giai cấp và chính sách hình sự của Nhà nước ta QĐHP là
giai đoạn quan trọng trong hoạt động xét xử vụ án hình sự
của Tòa án Khi chưa có BLHS năm 1985, kháiniệm QĐHP chỉ mang ý nghĩa lượng hình, sau khi
có BLHS này ra đời, mới xuất hiện tên gọi quyết định hình phạt như hiện nay Mặc dù, là khái
niệm quan trọng nhưng cho tới nay, PLHS ViệtNam vẫn chưa có một văn bản chính thức để địnhnghĩa cụ thể về khái niệm QĐHP Khái niệm nàychỉ được nghiên cứu dưới góc độ là một khái niệmkhoa học luật hình sự mà chưa được quy địnhtrong hệ thống văn bản pháp lý hình sự có tínhchất chính thống
Có nhiều tác giả đều có quan điểm chung về
QĐHP: là việc Tòa án lựa chọn loại hình phạt cụ
thể (bao gồm hình phạt chính và có thể cả hình phạt bổ sung) với mức độ cụ thể trong phạm vi luật định để áp dụng cho người phạm tội Có thể
đưa ra khái niệm khoa học về QĐHP được hiểu
theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp như sau:
Thứ nhất: Nghĩa hẹp là Tòa án ra QĐHP với hình phạt chính và hình phạt bổ sung Thứ hai: Nghĩa rộng là QĐHP bao gồm cả hình phạt chính và hình phạt bổ sung, quyết
định các biện pháp chấp hành hình phạt, miễnTNHS, miễn hình
8phạt hoặc là quyết định áp dụng các biện
pháp tư pháp khác nhằm mục đích thay
thế hoặc bổ sung cho hình phạt
Theo quan điểm của chúng tôi, khái
niệm QĐHP được hiểu là: Quyết định
hình phạt là hoạt động của Tòa án lựa
chọn loại hình phạt và mức hình phạt cụ
thể bao gồm hình phạt chính và hình phạt
bổ sung, trong phạm vi luật định để áp
dụng đối với người phạm tội.
Hiện nay, có các xu hướng cho rằng:
Thứ nhất; xác định khung
hình phạt thuộc về giai đoạn
định tội danh Thứ hai; xác
định khung hình phạt thuộc
về giai đoạn QĐHP
Theo chúng tôi, để đi tới QĐHP phải
trải qua giai đoạn định tội danh chính xác,
dựa vào những căn cứ pháp lý của PLHS,
khoa học mới đi đến QĐHP
1.1.2 Các căn cứ quyết định hình phạt
1.1.2.1 Căn cứ vào quy định của Bộ luật hình sự
Căn cứ vào Phần chung của Luật hình
sự Tòa án khi QĐHP bao gồm hình phạt
chính và hình phạt bổ sung Ápdụng đúng khung hình phạt, loạihình phạt mà điều luật quy định,không được áp dụng cao hơn mứccao nhất của khung hình phạt
Căn cứ vào các quy địnhcủa BLHS là quan trọng nhấttrong các căn cứ QĐHP Căn cứnày thể hiện nguyên tắc phápchế xã hội chủ nghĩa
1.1.2.2 Quyết định hình phạt phải căn cứ vào tính chất
và mức độ nguy hiểm của hành
Còn mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi là dấu hiệu (định lượng) phản ánh mức độ nguy hiểm cụ thể của cùng một