Các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ theo Luật Hình sự Việt Nam Trên cơ sở các số liệu địa bàn tỉnh Bình Phước Trần Văn Thảo Khoa Luật.. Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn giao th
Trang 1Các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ theo Luật Hình sự Việt Nam (Trên cơ sở các số liệu địa bàn
tỉnh Bình Phước)
Trần Văn Thảo
Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nộ Luận văn Thạc sĩ ngành :Luật ; Mã số :
60 38 01 04 Người hướng dẫn : TS Trịnh Tiến Việt Năm bảo vệ : 2013
Abstract : Trình bày những vấn đề chung về các tội xâm phạm an toàn giao thông
đường bộ trong luật hình sự Việt Nam Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam và Bộ luật hình sự một
số nước trên thế giới Thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Bình Phước, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng những quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam về các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ: Hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ, cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự về các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ; Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ; Tổ chức có hệ thống điều khiển hoạt động giao thông đường bộ, quản lý phương tiện giao thông, đăng
ký phương tiện giao thông đường bộ, cấp giấy phép lái xe; Tăng cường công tác tuần tra, giám sát và xử lý kịp thời mọi vi phạm an toàn giao thông đường bộ, xét
xử nghiêm minh và kịp thời các vụ án trong lĩnh vực này
Keywords: Vi phạm giao thông; Tội phạm; An toàn giao thông; Luật hình sự; Pháp
luật Việt Nam
Content
1
Trang 2MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM AN
TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRONG LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM 9 1.1 SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC BẢO VỆ AN TOÀN CÔNG CỘNG,
TRẬT TỰ CÔNG CỘNG VÀ QUY ĐỊNH CÁC TỘI XÂM PHẠM
AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRONG LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM 9 1.1.1 An toàn công cộng, trật tự công cộng - khách thể được bảo vệ bằng luật
hình sự Việt Nam 9 1.1.2 Sự cần thiết của việc quy định các tội xâm phạm an toàn giao thông
đường bộ trong luật hình sự Việt Nam 14 1.2 KHÁI NIỆM CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 17 1.3 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN TRƯỚC KHI BAN HÀNH BỘ LUẬT HÌNH SỰ
NĂM 1999 VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ 21 1.3.1 Giai đoạn từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước pháp điển hóa
lần thứ nhất - Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1985 21 1.3.2 Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến trước khi
pháp điển hóa lần thứ hai - Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999 28
Trang 3Chương 2: CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG
BỘ THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
2.1 CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 35 2.1.1 Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ
(Điều 202 Bộ luật hình sự) 35 2.1.2 Tội cản trở giao thông đường bộ (Điều 203 Bộ luật hình sự) 42 2.1.3 Tội đưa vào sử dụng các phương tiện giao thông không bảo đảm an
toàn giao thông đường bộ (Điều 204 Bộ luật hình sự) 44 2.1.4 Tội điều động hoặc giao cho người không đủ điều kiện điều khiển các
phương tiện giao thông đường bộ (Điều 205 Bộ luật hình sự) 47 2.1.5 Tội tổ chức đua xe trái phép (Điều 206 Bộ luật hình sự) 50 2.1.6 Tội đua xe trái phép (Điều 207 Bộ luật hình sự) 52 2.2 PHÂN BIỆT CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG
ĐƯỜNG BỘ VỚI MỘT SỐ TỘI PHẠM KHÁC CÓ LIÊN QUAN
TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ 55 2.2.1 Phân biệt tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông
đường bộ với tội đua xe trái phép 55 2.2.2 Phân biệt tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông
đường bộ với tội cản trở giao thông 57 2.2.3 Phân biệt tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông
đường bộ với tội vô ý làm chết người 58 2.2.4 Phân biệt tội đua xe trái phép với tội tổ chức đua xe trái phép 59 2.2.5 Phân biệt tội đua xe trái phép với tội gây rối trật tự công cộng 60 2.3 CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 62 2.3.1 Bộ luật hình sự Liên bang Nga 63 2.3.2 Bộ luật hình sự Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 67 2.3.3 Bộ luật hình sự Cộng hòa Liên bang Đức 69
Trang 4Chương 3: THỰC TIỄN XÉT XỬ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC,
HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 75
3.1 THỰC TIỄN XÉT XỬ CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO
THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC 75 3.1.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Phước 75 3.1.2 Tình hình xét xử các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ trên
địa bàn tỉnh Bình Phước 78 3.1.3 Một số tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn xét xử và các nguyên nhân cơ bản
83
3.2 HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT
NAM NĂM 1999 CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 96 3.2.1 Nhận xét chung 96 3.2.2 Nội dung kiến nghị sửa đổi, bổ sung những quy định của Bộ luật hình
sự Việt Nam về các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ 100 3.3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHÁC NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG
NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ
CÁC TỘI XÂM PHẠM AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 105 3.3.1 Hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm trong lĩnh vực
giao thông đường bộ, cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật hình sự về các tội xâm phạm an toàn giao thông đường bộ 105 3.3.2 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng
cao ý thức pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ 108 3.3.3 Tổ chức có hệ thống điều khiển hoạt động giao thông đường bộ, quản
lý phương tiện giao thông, đăng ký phương tiện giao thông đường bộ,
cấp giấy phép lái xe 109 3.3.4 Tăng cường công tác tuần tra, giám sát và xử lý kịp thời mọi vi phạm
an toàn giao thông đường bộ, xét xử nghiêm minh và kịp thời các vụ án trong lĩnh vực này 111
KẾT LUẬN 114
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 117
Trang 5DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
* Tiếng Việt
1 Nguyễn Ngọc Anh (2011), Tội đua xe trái phép trong Luật hình sự
Việt
Nam, Luận văn thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
2 Bộ Tư pháp (1957), Tập luật lệ tư pháp, Hà Nội, tr.135
3 Hoàng Đình Ban (2008), Hoạt động phòng ngừa tai nạn giao thông
đường bộ ở Việt Nam hiện nay, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
4 Lê Văn Cảm (2005), Sách chuyên khảo Sau đại học: Những vấn đề cơ
bản trong khoa học luật hình sự (Phần chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội, tr.287; tr.289
5 Lê Văn Cảm, Trịnh Quốc Toản (2004), Định tội danh: Lý luận, hướng
dẫn mẫu và hệ thống 350 bài tập thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội
6 Chính phủ (1998), Nghị quyết số 09/1998/NQ-CP ngày 31/7/1998 về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, Hà Nội
7 Chính phủ (2010), Nghị định số 73/2010/NĐ-CP ngày 12/7/2010 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã hội, Hà Nội
8 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước
trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa, Nxb Sự thật, Hà Nội.
9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Chỉ thị số 22-CT/TW ngày 24/02 của Ban Bí thư Trung ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, Hà Nội
10.Đảng Cộng sản Việt Nam (2011) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr.223-233
117
Trang 611.Nguyễn Đắc Dũng (2011), Tội vi phạm quy định về điều khiển
phương tiện giao thông đường bộ trong Luật hình sự Việt Nam (trên cơ
sở thực tiễn xét xử tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh), Luận văn thạc sĩ luật học,
Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, tr.88
12.Đinh Bích Hà (2007), Bộ luật hình sự nước Cộng hòa Nhân dân
Trung
Hoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội, tr.83-93.
13.Nguyễn Ngọc Hòa (1991), Tội phạm trong Luật hình sự Việt Nam,
Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, tr.9
14.Nguyễn Ngọc Hòa (Chủ biên) (2004), Giáo trình Luật hình sự Việt
Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, tr.33.
15.Huỳnh Quốc Hùng (2007), "Một số vấn đề về định tội và định khung
tăng nặng trong các vụ án vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ", Tạp chí Tòa án nhân dân, số 9/2007, tr.35.
16.Trần Minh Hưởng (chủ biên) (2010), Tìm hiểu Bộ luật hình sự nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và những văn bản hướng dẫn thi hành, Nxb Lao động, Hà Nội, 2010; tr.439.
17."Kết luận của Ban Bí thư về tình hình trật tự, an toàn giao thông" (2007),
Báo Nhân dân, ngày 07/9
18.Một số văn bản pháp quy về quản lý phương tiện và người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ (1996), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
19.Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật hình sự
20.Ngô Huy Ngọc (1996), Những biện pháp phòng ngừa tội phạm xâm
phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ tại thành phố Hà Nội, Luận
văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học Cảnh sát nhân dân, Hà Nội
21.Pháp luật về giao thông đường bộ (1992), Nxb Pháp lý, Hà Nội
Trang 7118
Trang 822.Đinh Văn Quế (2005), Bình luận khoa học chuyên sâu Bộ luật hình
sự
-Phần các tội phạm, Tập VII - Các tội xâm phạm quy định về an toàn giao
thông, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 2005
23.Đinh Văn Quế (2012), Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, Tập V
-Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng, Nxb Lao động,
Hà Nội, tr.7-85; tr.43
24.Quốc hội (1985), Bộ luật hình sự, Hà Nội
25.Quốc hội (1988), Bộ luật tố tụng hình sự, Hà Nội
26.Quốc hội (1999), Bộ luật hình sự, Hà Nội
27.Quốc hội (2003), Bộ luật tố tụng hình sự, Hà Nội
28.Quốc hội (2008), Luật giao thông đường bộ, Hà Nội
29.Quốc hội (2009), Bộ luật hình sự (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội
30.Bùi Kiến Quốc (2001), Các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội vi
phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ ở Thủ đô
Hà Nội, Luận án tiến sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.
31.Quy định của Chính phủ về đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường
bộ - đô thị, đường sắt, đường thủy và xử lý hành chính (1998), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
32.Sơ khảo lịch sử Nhà nước và Pháp luật Việt Nam (1983), Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội
33.Phan Huy Thái (1998), Điều tra các vụ án vi phạm các quy định về an
toàn giao thông vận tải đường bộ trên địa bàn thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ luật học, Trường Đại học
Cảnh sát nhân dân, Hà Nội
34.Ngô Ngọc Thủy (2005), "Chương XXV - Các tội xâm phạm an toàn
công cộng, trật tự công cộng", Trong sách: Giáo trình Luật hình sự Việt
Nam, do Nguyễn Ngọc Hòa chủ biên, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
119
Trang 935.Bùi Quang Trung (2011), Các tội xâm phạm trật tự an toàn giao
thông
đường bộ theo luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa
Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, tr.15
36.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2007), Báo cáo công tác ngành Tòa án năm 2007, Bình Phước
37.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2008), Báo cáo công tác ngành Tòa
án năm 2008, Bình Phước
38.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2009), Báo cáo công tác ngành Tòa án năm 2009, Bình Phước
39.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2010), Báo cáo công tác ngành Tòa án năm 2010, Bình Phước
40.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2011), Báo cáo công tác ngành Tòa án năm 2011, Bình Phước
41.Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước (2012), Báo cáo công tác ngành Tòa án năm 2012, Bình Phước
42.Tòa án nhân dân tối cao (1975), Tập hệ thống hóa luật lệ về hình sự, Tập 1, Hà Nội, tr.356; tr,73
43.Tòa án nhân dân tối cao (1979), Hệ thống hóa luật lệ về hình sự, tập
II, Hà Nội
44.Tòa án nhân dân tối cao (1990), Các văn bản về hình sự, dân sự và tố tụng, Hà Nội
45.Tòa án nhân dân tối cao (1995), Các văn bản về hình sự, dân sự, kinh
tế và tố tụng, Hà Nội
46.Tòa án nhân dân tối cao (1998), Các văn bản về hình sự, dân sự, kinh
tế và tố tụng, Hà Nội
47.Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, Viện nghiên cứu khoa học kỹ
thuật bảo hộ lao động (2008), Hội thảo Quốc gia “Chăm sóc và bảo vệ
sức khỏe người lao động trong quá trình hội nhập”, Hà Nội, tr.1-10.
120
Trang 1048.Trường Đại học Luật Hà Nội (1997), Luật hình sự Việt Nam - Những
vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
49.Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình luật hình sự Việt
Nam, Tập I, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
50.Trường Đại học Luật Hà Nội (2011), Bộ luật hình sự Liên bang Nga, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
51.Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), Bộ luật hình sự Liên bang Đức, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, tr.498-508; tr.494-500
52.Đào Trí úc (chủ biên) (1994), Tội phạm học, Luật hình sự và Luật tố
tụng hình sự Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.157.
53.Đào Trí úc (2000), Luật hình sự Việt Nam (Quyển 1 - Những vấn đề
chung), Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, tr.157
54.Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước (2012), Báo cáo tình hình kinh tế - xã
hội năm 2012 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013, Bình
Phước
55.Trịnh Tiến Việt (2013), Tội phạm và trách nhiệm hình sự, Nxb Chính
trị Quốc gia, Hà Nội, tr.63
56.Viện Khoa học pháp lý (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển Bách
khoa và Nxb Tư pháp, Hà Nội
57.Võ Khánh Vinh (chủ biên) (2001), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam
(Phần các tội phạm), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
58.Nguyễn Như ý (Chủ biên) (2010), Đại Từ điển tiếng Việt, Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh
59.Nguyễn Xuân Yêm (2001), Tội phạm học và tội phạm học hiện đại,
Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội
* Trang web
60. Http://www.baobinhphuoc.com.vn
61. Http://www.cand.com.vn
Trang 11121
Trang 1262. Http://www.tin247.com
63. Http://www.vnexpress.net
64.Http://www.ktdt.com.news
* Tiếng Anh
65.Afar (2003), "Panic over traffic jam", Association for asian reseach
66."Traffic police and law enforcement" (2010), Asian development Bank
67.Neades and R Ward (1996), Surveying for Accident Investigation, UK,Wiltshire 6 Regional Driving School, Devizes
122