Đồ án tốt nghiệp chiến thuật chữa cháy trong công trình

* Phương pháp nghiên cứu:- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế; - Phương pháp phân tích, tổng hợp; - Phương pháp chuyên gia; Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo v

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHÀ CAO TẦNG VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CHIẾN ĐẤU DẬP TẮT ĐÁM CHÁY ĐỐI VỚI NHÀ CAO TẦNG 4

1.1 Nhận thức chung về Nhà cao tầng và những đặc điểm của Nhà cao tầng có liên quan đến công tác chữa cháy 4

1.1.1 Một số nét khái quát về Nhà cao tầng 4

1.1.2 Một số đặc điểm của nhà cao tầng có liên quan đến các hoạt động chiến đấu của LL CS PCCC 9

1.2 Tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy nhà cao tầng 11

1.2.1 Các hoạt động chiến đấu cơ bản 11

1.2.2 Tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy nhà cao tầng 20

Kết luận chương 1 26

Chương 2 CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA CHUNG CƯ KHU A XÍ NGHIỆP LIÊN HIỆP Z751 LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG CHIẾN ĐẤU CỦA LL CS PCCC 27

2.2.1 Đặc điểm giao thông 28

2.2.2 Đặc điểm nguồn nước 30

2.3 Tính chất, đặc điểm nguy hiểm cháy nổ của công trình 31

2.3.1 Đặc điểm về kiến trúc, xây dựng 31

2.3.2 Đặc điểm công năng của công trình 32

2.3.3 Đặc điểm về các dạng chất cháy có trong công trình 34

2.3.4 Đặc điểm về các dạng nguồn nhiệt có trong công trình 41

2.3.5 Khả năng lan truyền của đám cháy 44

2.4 Các hệ thống thiết bị có trong công trình 49

2.4.1 Hệ thống điện 49

2.4.2 Hệ thống chiếu sáng 50

2.4.3 Hệ thống thông tin liên lạc 50

2.4.5 Hệ thống chống sét và nối đất an toàn thiết bị 50

2.4.6 Lắp đặt các thiết bị 51

2.4.7 Hệ thống báo cháy tự động 51

2.4.8 Hệ thống chữa cháy vách tường 51

2.4.9 Hệ thống chữa cháy tự động sprinkler 52

2.5 Lực lượng, phương tiện phòng cháy chữa cháy tại cơ sở 53

2.5.1 Lực lượng phòng cháy chữa cháy của cơ sở 53

2.5.2 Phương tiện phòng cháy chữa cháy của cơ sở 55

2.6 Lực lượng Cảnh sát PC&CC phụ trách cơ sở và lực lượng chi viện 56

2.6.1 Lực lượng Cảnh sát PC&CC phụ trách cơ sở 56

2.6.2 Lực lượng Cảnh sát PC&CC chi viện 57

Kết luận chương 2 60

Chương 3 XÂY DỰNG TÌNH HUỐNG CHÁY VÀ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG CHIẾN ĐẤU DẬP TẮT ĐÁM CHÁY CHO CHUNG CƯ KHU A XÍ NGHIỆP LIÊN HIỆP Z751, PHƯỜNG 10, QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THEO TÌNH HUỐNG GIẢ ĐỊNH 61

3.1 Lập luận lựa chọn tình huống 61

3.2 Giả định tình huống cháy 62

3.3 Khả năng lan truyền của đám cháy 63

3.4 Chọn chất chữa cháy 64

3.5 Tính toán xác định một số thông số nguy hiểm có liên quan đến sự phát triển của đám cháy 65

3.5.1 Thời gian phát triển tự do của đám cháy (thời gian cháy tự do Ttd) 65

3.5.2 Xác định diện tích của đám cháy (F đc ) 67

3.5.3 Xác định khối lượng sản phẩm cháy 70

3.5.4 Xác định chiều cao mặt phẳng cân bằng áp suất (HMCA) 70

3.5.5 Xác định nhiệt độ trong phòng bị cháy 73

3.6 Tính toán lực lượng, phương tiện cần thiết để chữa cháy 78

3.6.1 Tính toán lực lượng, phương tiện cần thiết để chữa cháy tại căn hộ

3.6.2 Xác định số lượng vòi cần thiết 82

3.6.3 Xác định cột áp của bơm 83

3.6.4 Kế hoạch huy động lực lượng, phương tiện để chữa cháy 84

3.7 Tổ chức hoạt động chiến đấu trong đám cháy 86

3.7.1 Nhiệm vụ của lực lượng tại chỗ 86

3.7.2 Nhiệm vụ của Lực lượng Cảnh sát PCCC 88

3.8 Tổ chức chỉ huy các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy 94

3.8.1 Giai đoạn 1 95

3.8.2 Giai đoạn 2 98

3.8.3 Giai đoạn 3 99

3.8.4 Nhiệm vụ của các lực lượng khác 100

KẾT LUẬN 102

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

LL CS PCCC Lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy

HỆ THỐNG CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Đặc điểm nguồn nước bên trong cơ sở 30

Bảng 2.2: Đặc điểm nguồn nước bên ngoài cơ sở 30

Bảng 2.3: Đặc tính một số loại Polyme 38

Bảng 2.4: Bảng giới hạn nồng độ cháy của hơi Gas 40

Bảng 2.5: Thống kê vật tư hệ thống chữa cháy tự động 53

Bảng 2.6: Danh sách đội phòng cháy chữa cháy của cơ sở 54

Bảng 2.7: Bảng thống kê phương tiện PCCC của cơ sở 56

Bảng 2.8: Bảng thống kê lực lượng phương tiện ở Phòng Cảnh sát PC&CC Quận Gò Vấp 57

Bảng 2.9: Bảng thống kê lực lượng phương tiện ở Phòng Cảnh sát PC&CC Quận 12 57

Bảng 2.10: Bảng thống kê lực lượng phương tiện ở Phòng Cảnh sát PC&CC Quận Tân Phú 58 Bảng 3.1: Bảng thống kê lực lượng và phương tiện chữa cháy được huy động 84

HỆ THỐNG CÁC HÌNH VẼ

Hình 2.1 Vị trí của chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 27

Hình 2.2: Tuyến đường chính từ Phòng Cảnh sát PC&CC Quận Gò Vấp đến chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 28

Hình 2.3: Tuyến đường chính từ Phòng Cảnh sát PC&CC Quận 12 đến chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 29

Hình 2.4: Tuyến đường chính từ Phòng Cảnh sát PC&CC Quận Tân Phú đến chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 29

Hình 2.5: Bàn ghế bằng gỗ trong các phòng 34

Hình 2.6: Sự cố cháy do điện 41

Hình 2.7: Sự lan truyền của ngọn lửa 45

Hình 3.1: Sơ đồ diện tích đám cháy 69

Hình 3.2: Sơ đồ phân bố mặt phẳng cân bằng áp suất 71

Hình 3.3: Đồ thị biểu diễn sự thay đổi hệ số dư thừa không khí của đám cháy trong 75

Hình 3.4: Toán đồ xác định nhiệt độ đám cháy trong 75

Hình 3.5: Sơ đồ diện tích chữa cháy 79

DANH MỤC CÁC BẢN VẼ CÓ TRONG ĐỒ ÁN

PCCC-01 Mặt bằng tổng thể của chung cư khu A xí nghiệp liên

PCCC-02 Mặt đứng chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 Sau trang 26

PCCC-03 Mặt cắt chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 Sau trang 26

PCCC-04 Mặt bằng tầng 9 chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp

PCCC-05 Sơ đồ bố trí LLPT chữa cháy tầng 9 chung cư khu A xí

nghiệp liên hiệp Z751 giai đoạn 1 Sau trang 96

PCCC-06 Sơ đồ bố trí LLPT làm mát tầng 8 và tầng 10 chung cư

khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 giai đoạn 1 Sau trang 96

PCCC-07 Sơ đồ bố trí LLPT chữa cháy tầng 9 chung cư khu A xí

nghiệp liên hiệp Z751 giai đoạn 2 Sau trang 97PCCC-08 Sơ đồ bố trí LLPT làm mát tầng 8 và tầng 10 chung cư

khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 giai đoạn 2 Sau trang 97

Ở Việt Nam, từ khi tiến hành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước cùng với quá trình đô thị hoá, tại các thành phố lớn như Hà Nội và thànhphố Hồ Chí Minh, nhà cao tầng đã xuất hiện ngày càng nhiều và phát triển mộtcách nhanh chóng, Theo đó thì sẽ có rất nhiều khu trung tâm dịch vụ, thươngmại, khu chung cư, khu đô thị mới…mọc lên phục vụ đời sống của nhân dân vàphát triển đất nước Theo nghiên cứu và đánh giá của các nhà xã hội học, dân sốnước ta càng ngày càng tăng và sẽ dần đi vào ổn định khi dân số nước ta đạt 100triệu người… Số người ngày càng tăng trong khi quỹ đất thì hạn hẹp Chính vìvậy nhu cầu sử dụng đất để ở của con người gặp nhiều khó khăn

Theo tổng cục Thống kê qua kết quả của cuộc điều tra dân số và nhà ởđược công bố vào ngày 17/12/2014 vào thời điểm 0 giờ ngày 01 tháng 4 năm

2014, tổng số dân của Việt Nam (trừ 5 huyện đảo nhỏ: Bạch Long Vĩ, Cồn Cỏ,Hoàng Sa, Trường Sa, Côn Đảo) là 90.493.352 người Với quy mô dân số gần90,5 triệu người, vị trí của Việt Nam trong bảng xếp hạng các nước đông dântrên thế giới và trong khu vực vẫn không thay đổi so với năm 2009 (thứ 13 trênthế giới và thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á) Với mật độ dân số 273người/km2, Việt Nam là một trong những nước có mật độ dân số cao trong khuvực cũng như trên thế giới Mật độ dân số Việt Nam đứng thứ ba ở khu vựcĐông Nam Á, chỉ sau Philippin (307 người/km2) và Singapore (7.486người/km2) và đứng thứ 16 trong số 51 quốc gia và vùng lãnh thổ của khu vựcChâu Á Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là hai địa phương có số dân đông

nhất cả nước Mật độ dân số ở nơi này cao gấp 7 đến 13 lần mật độ dân số toànquốc Trong đó dân số Hà Nội 7,2 triệu người, chưa kể gần 1 triệu người khôngđăng ký hộ khẩu thường trú Trong đó Quận Đống Đa có số người lớn nhất là401,7 nghìn người Tại Thành Phố Hồ Chí Minh có dân số đông nhất nước, đạt7,955 triệu người Trong khi một số Quận như 4, 5,10 và 11 có mật độ lên tớitrên 40.000người/km², thì huyện ngoại thành Cần Giờ có mật độ tương đối thấp

98 người/km²;

Một giải pháp được đưa ra, đó là phát triển nơi ăn ở, sinh hoạt… của conngười lên trên cao Từ đó, các nhà cao tầng bắt đầu xuất hiện Và ở Việt Nam,trong vòng khoảng 15 năm gần đây nhà cao tầng mới rầm rộ phát triển để giảiquyết các vấn đề bức xúc về nơi ở của người dân, song song với đó đã tồn tạicác tính chất nguy hiểm cháy nổ khi có sự cố xảy ra do việc tập trung đôngngười và khó khăn cho việc thoát nạn, lực lượng phương tiện chữa cháy, cứungười còn rất hạn chế gây hậu quả nghiêm trọng điển hình như:

- Vụ cháy tòa nhà JSC 34 trên đường Lê Văn Lương ngày 10/03/2010 làm

2 mẹ con tử do ngạt khói và khí độc;

- Vào 20 giờ 30 phút tối ngày 11/10/2015 cháy xảy ra tại Tòa nhà CT4A

Xa La (Hà Đông, Hà Nội) cao 34 tầng, có 2 tầng hầm với tổng diện tích khoảng4.600 m2 Diện tích bị cháy hơn 1.500 m2, tập trung nhiều phương tiện củangười dân sống trên 2 tòa CT4A và CT4B ngoài những thiệt hại trực tiếp về tàisản của người dân (300 chiếc xe máy bị cháy) là những ảnh hưởng tâm lý lo sợ,mất an toàn của người dân;

Để chủ động trong công tác chữa cháy thì việc nghiên cứu và xây dựngcác phương án chữa cháy và thực tập các phương án chữa cháy đối với các toànhà cao tầng là việc làm cần thiết, là một yêu cầu tất yếu

Do đó tôi chọn đề tài “Tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy cho chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751, Phường 10, Quận Gò Vấp, Thành Phố Hồ Chí Minh” làm đồ án tốt nghiệp của mình Tôi hi vọng đồ

án sẽ là một tài liệu tham khảo hữu ích cho ban quản lý và cán bộ cảnh sátPCCC quản lý địa bàn trong việc lập và thực tập phương án chữa cháy cho tòanhà này

* Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu công tác tổ chức cứu hộ cứu nạn để đề ra phương pháp, biệnpháp nhằm tăng hiệu quả chữa cháy và làm gảm thiệt hại do cháy gây ra

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nêu được những yêu cầu trong công tác tổ chức chữa cháy cho chungcư;

- Đưa ra các phương pháp, biện pháp để làm tăng hiệu quả chữa cháy vàgiảm thiệt hại do cháy gây ra;

* Đối tượng nghiên cứu:

Nội dung công tác chỉ huy chữa cháy cho Chung cư khu A xí nghiệp liênhiệp Z751

* Phạm vi nghiên cứu:

Tất cả các nội dung liên quan đến công tác tổ chức chỉ huy chữa cháy chochung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751

* Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế;

- Phương pháp phân tích, tổng hợp;

- Phương pháp chuyên gia;

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, đồ

án được cấu trúc gồm có 3 chương:

Chương 1: Nhận thức chung về nhà cao tầng và các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy đối với nhà cao tầng

Chương 2: Các đặc điểm của Chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751 liên quan đến công tác tổ chức các hoạt động chiến đấu của LL CS PCCC

Chương 3: Xây dựng tình huống cháy và tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy cho chung cư khu A xí nghiệp liên hiệp Z751, Phường 10, Quận Gò Vấp, Thành Phố Hồ Chí Minh theo tình huống giả định

Chương 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHÀ CAO TẦNG VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CHIẾN ĐẤU DẬP TẮT ĐÁM CHÁY ĐỐI VỚI NHÀ CAO TẦNG

1.1 Nhận thức chung về Nhà cao tầng và những đặc điểm của Nhà cao tầng có liên quan đến công tác chữa cháy

1.1.1 Một số nét khái quát về Nhà cao tầng

a) Khái niệm về Nhà cao tầng, chung cư cao tầng

* Khái niệm về Nhà cao tầng.

Theo chức năng: Nhà cao tầng bao gồm các loại Văn phòng, khách sạn,chung cư, trung tâm thương mại hay là sự kết hợp giữa văn phòng và kháchsạn, công sở cơ quan, nhà ở, hoặc ở tầng 1, tầng 2 là dịch vụ, văn phòng các tầngtrên là căn hộ để ở

Xây dựng nhà cao tầng là nhằm tận dụng cho khả năng sử dụng đất, khaithác khoảng không gian và giành diện tích cho cây xanh và các công trình côngcộng khác Kiến trúc cao tầng là đặc trưng phổ biến ở các đô thị Đó là nhữngcông trình được trang bị thang máy có tốc độ cao, có sự kết hợp giữa chiều caokhác thường và không gian căn hộ bình thường như có thể thấy ở nhà thấp tầng

Nhà cao tầng (hay nhà nhiều tầng), đối lại với nó là nhà thấp tầng (hay íttầng) Để phân biệt hai loại đó, có thể căn cứ vào sự khác biệt về mặt thiết kế,thi công và sử dụng Nhà cao tầng không phải được tạo ra bằng cách chồng cácnhà ít tầng lên nhau theo chiều đứng

Vậy thế nào là nhà cao tầng? Nhà cao đến mấy tầng, cao bao nhiêu là caotầng? Khi bàn về nhà cao tầng điểm xuất phát chung phải là công trình nhiều

tầng trong đó chiều cao có ảnh hưởng mạnh mẽ đến quy hoạch, thiết kế, thicông, sử dụng và việc đảm bảo an toàn cho cư dân sinh sống và làm việc ở trong

đó ở các nước khác nhau có quy định khác nhau về độ cao như thế nào thì đượccoi là nhà cao tầng Uỷ ban về nhà cao tầng và Môi trường đô thị của Mỹ coinhà cao tầng là các công trình có từ 10 tầng trở lên Theo hội thảo Quốc tế lầnthứ 4 về nhà cao tầng tại Hồng Kông ( 4/1990) quy định rằng nhà cao tầng làcông trình có từ 9 tầng trở lên

Đến nay trên thế giới chưa có một định nghĩa thống nhất về nhà cao tầngcho tất cả các nước, mỗi nước khác nhau đều có quy định riêng về độ cao nhàcao tầng

- Theo điểm 3.1 và điểm 3.2 TCVN 6160 - 1996 thì nhà cao tầng đượchiểu là nhà và công trình công cộng có chiều cao từ từ 25 m đến 100 m (tươngđương từ 10 đến 30 tầng)

- Các ngôi nhà, công trình công cộng có chiều cao lớn hơn 100m không

áp dụng tiêu chuẩn TCVN 6160 - 1996

- Chiều cao nhà cao tầng là độ cao được tính từ mặt vỉa hè đến mép dướimáng nước.Tum, bể nước, buồng máy của thang máy, máy móc thiết bị hút khóitrên mái được tính vào chiều cao hay số tầng Tầng hầm, tầng nửa ngầm thìkhông tính vào số tầng của nhà cao tầng đó

Ở nước ta, nhà cao tầng chủ yếu phát triển rầm rộ trong vòng 15 năm gầnđây cùng với sự xuất hiện của các khu đô thị mới Nhà cao tầng được xây dựngvới mục đích chính là giải quyết được vấn đề bức xúc về nhà ở và thường (chủyếu) dành cho những người có thu nhập trung bình và thấp như: Gia đình côngnhân viên chức, gia đình trẻ chưa có con cái hoặc người nghèo ở đô thị và các

công trình văn phòng cho thuê, khách sạn, trung tâm thương mại

Về phân loại nhà cao tầng hiện nay ở khu vực và quốc tế được phân ranhư sau:

- Theo phụ lục B TCVN 9363- 2012, căn cứ vào chiều cao và số tầng, ủyban nhà cao tầng quốc tế phân nhà cao tầng làm 4 loại

+ Nhà cao tầng loại 1: từ 9 – 16 tầng (cao nhất là 50m)

+ Nhà cao tầng loại 2: từ 9 – 16 tầng (cao nhất là 75m)

+ Nhà cao tầng loại 3: từ 9 – 16 tầng (cao nhất là 100m)

+ Nhà cao tầng loại 4: lớn hơn 40 tầng (nhà siêu cao tầng)

Trong phạm vi đồ án tác giả chỉ sử dụng khái niệm, chiều cao, số tầng nhà caotầng theo TCVN 6160 – 1996: “ phòng cháy chữa cháy nhà cao tầng – yêu cầuthiết kế”[12]

Việc khái niệm và phân loại nhà cao tầng nói chung và chung cư cao tầngnói riêng có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với công tác phòng cháy chữa cháynhà cao tầng như:

- Việc lựa chọn phương pháp, biện pháp cứu người cho phù hợp

- Xác định đội hình chữa cháy cho phù hợp, đảm bảo trong công tác chữacháy và cứu người

* Khái niệm về chung cư cao tầng

- Theo điểm 1 khoản 2 Nghị đinh số 71/2001/NĐ-CP ngày 5/10/2001 [9]thì các dự án nhà ở cao tầng (từ 5 tầng trở lên đối với thành phố Hà Nội và thànhphố Hồ Chí Minh, từ 3 tầng trở lên đối với các tỉnh và thành phố khác); có cấutrúc kiểu căn hộ khép kín có cầu thang và lối đi chung được gọi là chung cư caotầng

- Định nghĩa chung cư cao tầng theo điều 70 Luật nhà ở 2005[5] nhàchung cư là nhà ở có từ 2 tầng trở lên, có lối đi, cầu thang, hệ thống công trình

hạ tầng sử dụng chung cho nhiều hộ gia đình và cá nhân Nhà chung cư có nhiềuphần sở hữu riêng của từng hộ gia đình, cá nhân sử dụng nhà chung cư

- Theo khoản 3 điều 3 Luật nhà ở sổ 65/2014/QH14 ngày 25/11/2014 [6]nhà chung cư là nhà có từ 2 tầng trở lên, có nhiều căn hộ, có lối đi, cầu thangchung có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hệ thống công trình sử dụng

hạ tầng sử dụng chung cho các gia đình, cá nhân, tổ chức bao gồm nhà chung cưđược sử dụng với mục đích để ở và nhà chung cư được sử dụng với mục đích sửdụng hỗn hợp để ở và kinh doanh

Vậy Chung cư cao tầng là 1 tập hợp các căn hộ gia đình riêng biệt bố tríliền kề nhau trên 1 tầng của một tòa nhà nhiều tầng ( lớn hơn hoặc bằng 9 tầng)

và tạo nên 1 cộng đồng dân cư

Cho đến nay, không ai có thể phủ nhận được ưu thế phát triển của nhà caotầng bởi tính ưu việt của nó và những lợi ích nó mang lại:

Thứ 1: Tiết kiệm đất xây dựng, đó là động lực chủ yếu của việc phát triểnkiến trúc nhà cao tầng ở thành phố Sự phát triển của kinh tế đô thị và tập trung

dân số đã làm tăng thêm nhu cầu phát triển nhà cửa, sự căng thẳng về đất đaixây dựng đã là mâu thuẫn chủ yếu Vì vậy con đường giải quyết ngoài việc mởrộng diện tích đúng ranh giới đô thị thì phải suy nghĩ đến việc thêm một diệntích có hạn xây dựng được nhiều nhà cửa hơn, tốt hơn Căn cứ vào thực tiễn xâydựng ở một số đô thị ở Trung Quốc và một số nước trên thế giới, trong khu ởxây dựng một kiến trúc cao tầng có thể tăng được từ 20 80% diện tích sàn và ởnhững khu náo nhiệt của thành phố xây dựng những công trình thương nghiệpđơn chiếc có thể tăng diện tích sàn gấp nhiều lần xây dựng nhà thấp tầng, hiệuquả tiết kiệm đất rõ rệt.

Thứ 2: Có lợi cho công tác sản xuất và sử dụng kiến trúc cao tầng khiếncho công tác và sinh hoạt của con người được không gian hoá, khiến cho sự liên

hệ theo chiều ngang và theo chiều đứng được kết hợp lại với nhau, rút ngắn diệntích tương hỗ, tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu suất và làm tiện lợi cho việc sửdụng

Thứ 3: Tạo điều kiện cho việc phát triển kiến trúc đa chức năng

Để giải quyết các mâu thuẫn giữa công tác cư trú và sinh hoạt của conngười trong sự phát triển của đô thị đã xuất hiện các yêu cầu đáp ứng mọi loại sửdụng trong một công trình kiến trúc độc nhất

Thứ 4: Làm phong phú thêm bộ mặt của đô thị căn cứ vào đặc điểm củacác thành phố và khu vực, chú ý thiết kế quy hoạch, bố trí các kiến trúc cao tầng

cơ số tầng khác nhau và hình thức khác nhau, có thể tạo được những hình dángđẹp cho thành phố

b) Tình hình phát triển của nhà cao tầng

Nhà cao tầng là sản phẩm của quá trình đô thị hoá trong thời kỳ công

nghiệp hoá Do sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, thương nghiệp sự tăngnhanh dân số đô thị, sự căng thẳng về đất xây dựng đã thúc đẩy đã thúc đẩy nhàcao tầng phát triển theo chiều cao.

Ở Việt nam, từ khi bắt đầu thực hiện chính sách đổi mới và mở cửa, nềnkinh tế đã chuyển đổi từ cơ chế hành chính bao cấp sang cơ chế thị trường theođịnh hướng XHCN, điển hình tại các thành phố lớn như ở Thành phố Hà nội vàThành phố Hồ Chí Minh, nhà cao tầng đã xuất hiện ngày càng nhiều và pháttriển đáng kể cả về số lượng và chất lượng

Cách đây 35 năm công trình nhà 11 tầng nay là khách sạn Thăng Long đượccoi là ngôi nhà cao nhất ở Hà nội Từ thập kỷ 90 hàng loạt các công trình khách sạnvăn phòng cho thuê, các khu chung cư cao từ 9-33 tầng được xây dựng.Trong vòng

10 năm qua các dự án xây dựng nhà cao 9- 21 tầng ở Hà Nội, Thành phố Hồ ChíMinh và nhiều thành phố khác được thiết kế và xây dựng, điển hình như các khu đôthị Linh Đàm, Định Công, làng Quốc tế Thăng Long, Trung Hoà, Nhân Chính

Qua kết quả điều tra khảo sát từ năm 1990 - 1998 ở Hà nội có khoảng 88công trình và thành phố HCM có khoảng 113 công trình cao tầng đã được xâydựng Năm 2001 ở Hà Nội có khoảng 90 nhà cao tầng trong đó có 3 công trìnhnhà cao trên 20 tầng và 20 công trình cao từ 11 tầng trở lên Từ năm 1999 -

2002, tốc độ xây dựng nhà cao tầng ở nước ta đã tăng nhanh đáng kể Theo sốliệu từ Cảnh Sát PCCC Hà Nội tháng 12 năm 1999 hiện tai có 891 công trìnhnhà cao tầng trong đó 779 công trình đã đưa vào sử dụng Bên cạnh Một số toànhà tiêu biểu do tư vấn nước ngoài thiết kế và xây dựng như:

- Văn phòng cho thuê Luck- Lavicô tại 17 Lê Duẩn Tp HCM cao 33 tầng,

1 tầng hầm cao 4 m Xây dựng năm 1993 hoàn thành năm 1995 do tư vấn HồngKông thiết kế

- Toà nhà Harbour ViewTower ở 35 Nguyễn Huệ - Quận 1 - Thành phốHCM gồm 2 tầng hầm và 19 tầng lầu xây dựng 1994 do công ty liên doanhVietcombank - Bonday đầu tư thiết kế

- Toà nhà Sai Gon Center ở 65 Lê Lợi - Quận 1 - Thành phố Hồ Chí Minhgồm 3 tầng hầm và 25 tầng lầu xây dựng năm 1995 chủ đầu tư công ty TNHHEPSN- WATCO

- Toà nhà Sunway Hotel ở 19 Phạm Đình Hổ - Quận Hoàn Kiếm - Hà Nộigồm 2 tầng hầm và 19 tầng lầu xây dựng năm 1996 chủ đầu tư công ty LD.Khách sạn Sunway

- Vietcombank Tower ở 198 Trần Quang Khải - Quận Hoàn Kiếm - HàNội gồm 2 tầng hầm và 22 tầng lầu xây dựng năm 1997 chủ đầu tư công tyTNHH Cao ốc Vietcombank

Bên cạnh đó một số nhà cao tầng đã găn liền với các công ty xây dựngtrong nước như: Hà Nội Tower ở đường Hai Bà Trưng - Quận Hoàn Kiếm - HàNội cao 25 tầng, Media Hotel, Sofitel Plaza, Niko Hotel, khách sạn và vănphòng DAEWOO trong tương lai số tầng và chiều cao của nhà còn phát triểncao hơn nữa, số nhà cao tầng sẽ nhiều hơn ở các đô thị của Việt Nam là xu thếtất yếu

1.1.2 Một số đặc điểm của Nhà cao tầng có liên quan đến các hoạt động chiến đấu của LL CS PCCC

a) Chiều cao của công trình

Đây là đặc điểm có nhiều ảnh hưởng nhất đối với công tác chữa cháy nhà caotầng Nhà cao tầng càng cao thì càng có nhiều bất lợi cho công tác cứu chữa như:

- Số lượng người đông, lối thoát nạn dài, kéo dài thời gian thoát nạn, tăngkhả năng nguy hiểm cho con người khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.

- Tốc độ gió, áp lực của gió trên cao làm tăng tốc độ phát triển của đám cháy

- Khó khăn cho việc cứu hộ, cứu nạn; khó khăn cho việc cấp nước chữacháy và triển khai các hoạt động chữa cháy trên các tầng cao…

b) Lối thoát nạn

Lối thoát nạn trong nhà cao tầng có các yêu cầu khác hẳn đối với các loạinhà thấp tầng, lối thoát nạn trong nhà cao tầng chủ yếu là các cầu thang bộ Nhưtrên đã nêu, nhà càng nhiều tầng thì số lượng người càng đông, đồng thời lốithoát nạn qua các cầu thang bộ càng dài và thời gian thoát nạn ra khỏi nhà cànglâu Bên cạnh đó, nếu không có các giải pháp phòng chống cháy đặc biệt cho cácbuồng thang thì các cầu thang thoát nạn lại chính là con đường lan truyền củalửa, khói, hơi nóng và khí độc sinh ra từ đám cháy theo chiều thẳng đứng lên cáctầng trên, làm cho đám cháy càng phát triển lớn, đồng thời cản trở việc thoát nạn

và đe doạ nghiêm trọng đến sinh mạng của nhiều người Vì vậy các buồng thang

bộ trong nhà cao tầng phải đảm bảo các điều kiện an toàn cho người thoát nạnkhi xảy ra cháy (chống được lửa, khói, được chiếu sáng, có thông gió)

c) Các đường lan truyền cháy

Nhà cao tầng thường có hệ thống giao thông nội bộ theo chiều ngang vàchiều thẳng đứng như hành lang trong, buồng thang bộ, thang máy, có các kênh,giếng kĩ thuật về điện, thông tin liên lạc, cấp thoát nước, cấp khí đốt, thông gió vàđiều hoà không khí, ống đổ rác, giếng trời… Các bộ phận này đều bố trí bên trongnhà, vì vậy khi xảy ra cháy, lửa, khói, hơi nóng và khí độc sinh ra từ đám cháy có

thể qua các bộ phận này lan truyền theo chiều đứng và chiều ngang dẫn tới cháylan ra toàn nhà và ảnh hưởng tới vấn đề thoát nạn như đã nêu Đám cháy còn cóthể lan truyền ra ngoài nhà qua các lỗ cửa, khoảng trống không có giải pháp ngăncháy, qua các ban công lôgia có lắp đặt hoặc treo nhiều vật liệu dễ cháy.

d) Tầng hầm, tầng mái, tầng kĩ thuật

- Tầng hầm: Thường là tầng thấp nhất của chung cư trong đó có nhiều

công năng khác nhau như: Sử dụng làm trung tâm thương mại (Royol city,

…) vv nhưng chủ yếu thưởng được sử dụng làm nơi để xe đạp, xe máy,… với

số lượng lớn; hệ thống máy bơm nước của chung cư

- Tầng mái: Là từng không sử dụng làm nhà ở; được bố trí để chứa cácthiết bị kĩ thuật; sử dụng bể nước mưa được kết nối với bể ngầm bằng hệ thốngđường ống của chung cư

- Tầng kĩ thuật: Là tầng chứa các thiết bị điện, hệ thống tăng áp, hút giócho tòa nhà

e) Đặc điểm công năng

Nhà cao tầng thường được sử dụng với nhiều công năng khác nhau nhưnhà văn phòng, trụ sở cơ quan, khách sạn… mỗi công năng đều có tính chất vàđặc điểm riêng Hiện nay có xu hướng xây dựng các nhà cao tầng kết hợp nhiềucông năng khác nhau như: Khách sạn kết hợp với nhà ở căn hộ, văn phòng, siêuthị, nhà hàng, vũ trường, câu lạc bộ, gara ôtô… dẫn đến tính chất hoạt độngphức tạp, số lượng người tập trung đông, khối lượng hàng hoá, vật liệu tập trunglớn càng gia tăng mức độ nguy hiểm cháy và tính chất phức tạp trong công tácđảm bảo an toàn PCCC trong các công trình này

1.2 Tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy Nhà cao tầng

1.2.1 Các hoạt động chiến đấu cơ bản

a) Tập trung lực lượng, phương tiện và triển khai chiến đấu

* Tính quy luật của tập trung lực lượng phương tiện và triển khai chiến đấu

Tập trung lực lượng và phương tiện được hiểu là toàn bộ các hoạt độngcủa đội chữa cháy như xuất xe, trên đường đến đám cháy Các hoạt động nàynhằm mục đích tập trung ở đám cháy số lực lượng và phương tiện cần thiết đểchữa cháy

Đặc điểm chính của tập trung lực lượng, phương tiện là tốc độ tập trunglực lượng và phương tiện Tốc độ tập trung lực lượng và phương tiện là một sốđội chữa cháy đến địa điểm bị cháy trong một đơn vị thời gian Số lực lượng,phương tiện tập trung đến đám cháy là số đội chữa cháy có mặt tại địa điểm bịcháy tại một thời điểm nhất định

Triển khai lực lượng, phương tiện chiến đấu được hiểu là tất cả các hoạtđộng chiến đấu của các đội chữa cháy ở đám cháy nhằm triển khai đội hình sẵnsàng chữa cháy (bố trí lực lượng và phương tiện vào vị trí chiến đấu) Tất cả cáchoạt động này đều nhằm mục đích đưa các phương tiện, lực lượng chữa cháy ởđám cháy vào vị trí sẵn sàng chiến đấu phù hợp với hoàn cảnh diễn biến củađám cháy theo ý đồ chiến thuật của chỉ huy chữa cháy

Cũng giống như quá trình tập trung lực lượng phương tiện, quá trình triểnkhai chiến đấu cũng được đặc trưng bởi tốc độ triển khai lực lượng và phươngtiện chữa cháy

Tốc độ triển khai chiến đấu được hiểu là số lượng lăng chữa cháy trungbình được đưa vào vị trí chiến đấu trong một đơn vị thời gian Số lượng lựclượng, phương tiện được bố trí vào vị trí chiến đấu và được đặc trưng bởi sốlăng chữa cháy được bố trí vào vị trí chiến đấu hay lưu lượng phun chất chữacháy thực tế của chúng.

Như vậy, tập trung và triển khai lực lượng phương tiện được hiểu là toàn

bộ các hoạt động chiến đấu của các đội chữa cháy được huy động đến đám cháy

và đưa chúng vào vị trí sẵn sàng trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu ởđám cháy

* Trên đường đến đám cháy

Một trong những nhiệm vụ chiến đấu cơ bản của lực lượng chữa cháy làxuất xe lên đường đến đám cháy trong khoảng thời gian ngắn nhất để dập tắtđám cháy ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do cháygây ra Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, lực lượng thường trực sẵn sàng chến đấuphải nhận tin báo cháy một cách đầy đủ và chính xác theo tín hiệu báo độngnhanh chóng tập trung ở gara chuẩn bị lên đường đến đám cháy Khi có lệnh báođộng xuất xe đi chữa cháy, tất cả các lực lượng thường trực sẵn sàng chiến đấunhanh chóng vào vị trí đã được phân công chuẩn bị lên đường đến đám cháy.Chỉ huy chữa cháy nhận các tài liệu cần thiết như: phương án chữa cháy, phiếuchiến thuật, kiểm tra sự sẵn sàng của các tiểu đội chữa cháy và ra lệnh lênđường, thứ tự của các xe chữa cháy do chỉ huy đội chữa cháy quy định

Các xe chữa cháy của một đội chữa cháy khi đi chữa cháy phải chạy theo mộttuyến đường để cùng đến đám cháy Trừ các trường hợp đặc biệt khi có lệnh của chỉhuy đã xác định được từ trước đường đi và nơi đến của các xe chữa cháy

Trên đường đến đám cháy, chỉ huy chữa cháy phải nghiên cứu các tài liệu

có liên quan tới việc dập tắt đám cháy Thường xuyên theo dõi quá trình đếnđám cháy của các tiểu đội Thường xuyên giữ vững và duy trì thông tin liên lạcvới trung tâm phòng hay đội chữa cháy khu vực

Mọi sự cố và các vấn đề xảy ra trên đường đến đám cháy, chỉ huy chữacháy đều phải báo cáo về Phòng Cảnh sát PC&CC

* Triển khai chiến đấu

Triển khai chiến đấu là việc tiến hành bố trí lực lượng, phương tiện củacác đội chữa cháy vào vị trí chiến đấu nhằm đảm bảo an toàn cho người, tài sản

Khi đến đám cháy, nếu tình hình đám cháy chưa rõ ràng thì song song vớiviệc trinh sát đám cháy cần chuẩn bị triển khai chiến đấu Nội dung chuẩn bịchiến đấu bao gồm:

- Bố trí xe, máy bơm vào cạnh nguồn nước, kiểm tra sự hoạt động củamáy bơm, chuẩn bị vòi, lăng, ba chạc và các phương tiện cần thiết khác

- Tiến hành lắp vòi hút vào cho xe, máy bơm hút nước, kiểm tra khả năng

hút nước.

Nếu xe chữa cháy có két nước, người chỉ huy dự kiến bố trí chiến đấubằng lượng nước trên xe thì phải đưa xe đến vị trí chiến đấu và cho nổ máychờ lệnh

Khi triển khai chiến đấu, chiến sỹ cầm lăng cần chiếm các vị trí thuận lợicho hoạt động của mình theo đường gần nhất và ít nguy hiểm nhất

b) Trinh sát đám cháy đối với Nhà cao tầng, chung cư cao tầng

* Khái niệm, mục đích, yêu cầu của trinh sát đám cháy đối với Nhà cao tầng

Trong quá trình cứu chữa một vụ cháy chỉ khi ta biết rõ diễn biến của đámcháy, chất cháy là gì, diện tích cháy là bao nhiêu, khả năng cháy lan, mức độnguy hiểm của đám cháy đối với những người bị kẹt lại, các lối và đường thoátnạn ra sao, thì chỉ huy chữa cháy mới có những quyết sách phù hợp, chữa cháymới đạt hiệu quả cao Tổ chức trinh sát đám cháy nhằm giúp cho chỉ huy chữacháy biết được tình hình diễn biến đám cháy và có biện pháp chỉ huy các hoạtđộng chữa cháy phù hợp và đạt hiệu quả cao

Như vậy trinh sát đám cháy được hiểu là những hoạt động của lực lượngnhằm làm sáng tỏ tình hình, diễn biến của đám cháy và những điều kiện cầnthiết phục vụ công tác tổ chức chữa cháy đạt kết quả cao

Điều 8 [2] đã xác định rõ: “Mục đích của trinh sát đám cháy nhằm: Làm

rõ tình huống cháy giúp cho chỉ huy đánh giá đúng tình hình, từ đó có quyếtđịnh các biện pháp cứu chữa, áp dụng các chiến thuật, kỹ thuật chữa cháy đượcphù hợp”

Việc tổ chức trinh sát đám cháy phải được tiến hành liên tục từ khi đếnđám cháy cho đến khi đám cháy được dập tắt hoàn toàn Quá trình trinh sát phảithu thập được những đặc điểm, tính chất đặc thù của đám cháy, sự phát triển củađám cháy.

* Nhiệm vụ của trinh sát đám cháy đối với Nhà cao tầng

Nhiệm vụ cơ bản của trinh sát đám cháy bao gồm: xác định xem còn người

bị kẹt lại trong đám cháy hay không, nếu còn thì vị trí của người bị nạn, mức độnguy hiểm đối với họ, đường và phương pháp cứu người bị nạn ra sao…

Xác định vị trí kích thước của đám cháy, đối tượng cháy, tốc độ hướng lantruyền của ngọn lửa Làm rõ nguy cơ nổ, độc, sụp đổ cấu kiện xây dựng cũngnhư các tình tiết tương tự ở đám cháy có thể gây khó khăn nguy hiểm cho hoạtđộng của lực lượng chữa cháy ở đám cháy

Làm rõ sự cần thiết của việc phải tháo dỡ cấu kiện xây dựng, vị trí tháo dỡcấu kiện để tạo điều kiện chữa cháy, chống khói và ngăn chặn cháy lan

Xác định sự cần thiết phải sơ tán tài sản, phương pháp và biện pháp bảo

vệ chúng trước các tác động của ngọn lửa, khói và các chất chữa cháy cũng nhưđường sơ tán và biện pháp sơ tán

Trong quá trình trinh sát phải chú ý tới hệ thống chữa cháy cố định và cácphương tiện chữa cháy ban đầu, nếu chúng còn khả năng hoạt động thì tiến hànhcác thao tác vận hành chúng để hạn chế cháy, bảo vệ đường cứu nạn và cứu tàisản ra khỏi đám cháy

Trong quá trình trinh sát nếu phát hiện nguồn lửa có nguy cơ phát triển

lớn cần dập tắt ngay thì phải sử dụng mọi phương tiện thích hợp để dập tắtđiểm cháy.

Nội dung mà các tổ trinh sát cần xác định trong trường hợp này (ngoài nộidung chung đã quy định ở điều 8 [12]) là:

- Số lượng và đối tượng bị nạn trong ngôi nhà chưa kịp thoát ra ngoài, đặcbiệt là ở tầng bị cháy và các tầng phía trên;

- Đường, lối thoát nạn được xem là an toàn hoặc các vị trí cần phá dỡ đểthoát, cứu nạn khi đường, lối thoát nạn chính bị các yếu tố nguy hiểm từ đámcháy đe doạ đến;

- Vị trí được xem là an toàn để tập kết người bị nạn và triển khai phươngtiện thích hợp nhằm đưa họ xuống nơi an toàn;

- Tình trạng và khả năng sử dụng các phương tiện chữa cháy tại chỗ vàoviệc khống chế sự phát triển của đám cháy và bảo vệ đường thoát nạn;

- Các hướng cháy lan theo hộp kỹ thuật, ống dẫn nước thải bằng nhựa,đường ống dẫn rác, phần hành lang, ban công được gia cố thêm trên các tầngnhà Đáng chú ý là nguy cơ cháy lan ở những nơi kín khuất;

- Đóng hoặc mở các cửa của gian phòng để ngăn chặn sự phát triển củađám cháy và thoát khói ra khỏi nơi đang cháy;

- Phát hiện những điểm cháy mới ở các tầng cách xa tầng đang cháy, đặcbiệt là các tầng phía trên tầng bị cháy;

- Nguy cơ biến dạng, sụp đổ cấu kiện xây dựng trên các tầng nhà nếu bịlửa, khói, nhiệt độ cao tác động đến

Các nhiệm vụ của công tác trinh sát thường được tiến hành một cách songsong đồng thời

* Tổ chức và phương pháp tiến hành trinh sát đám cháy

Thành phần tham gia trinh sát được xác định dựa trên số lực lượngchữa cháy đến đám cháy, đặc điểm của cơ sở bị cháy và hoàn cảnh cụ thểcủa đám cháy.Trong trường hợp đám cháy không phức tạp, người chỉ huy chữacháy trực tiếp quan sát và cử thêm một, hai chiến sỹ làm rõ những vấn đề màmình không quan sát

Trong trường hợp đám cháy phức tạp, người chỉ huy cần thành lập tổ trinhsát Tổ trinh sát phải có ít nhất 2 người trở lên và tổ trưởng là người phải cóchức vụ tiểu đội trưởng hoặc tương đương

Khi cần phải tiến hành trinh sát nhiều hướng, nhiều khu vực khác nhau,người chỉ huy chữa cháy cần thành lập nhiều tổ trinh sát dưới sự điều khiển trựctiếp của người chỉ huy hoặc trưởng ban tham mưu chữa cháy

Các phương pháp trinh sát đám cháy được sử dụng theo một trình tự nhấtđịnh Khi trên đường đến đám cháy tranh thủ nghiên cứu tài liệu chiến thuật, khivừa đến đám cháy tiến hành quan sát các cấu kiện bên ngoài của đám cháy như:màu sắc khói, mùi từ đám cháy, hình dạng bên ngoài của công trình bị cháy,đồng thời phỏng vấn những người chứng kiến đám cháy, người biết về đặc điểm

cơ sở bị cháy

c) Cứu người bị nạn đối với Nhà cao tầng, chung cư cao tầng

Cứu người bị nạn ở đám cháy là một trong những nhiệm vụ quan trọngcủa lực lượng chữa cháy Khi đến đám cháy, các đơn vị chữa cháy phải nhanhchóng cứu người bị nạn ra khỏi đám cháy Việc cứu người bị nạn phải tiến hànhsong song với công tác triển khai chiến đấu Trong trường hợp cần thiết, ngườichỉ huy chữa cháy phải sử dụng tập trung lực lượng đến mức cao nhất để cứungười, sau đó mới triển khai chữa cháy

Việc cứu người trong đám cháy cần tiến hành trong những trường hợp:

- Khi có người bị lửa, khói, chất nổ hoặc khả năng nhà cửa sụp đổ đe doạđến tính mạng

- Khi người bị nạn không thể tự mình rời khỏi nơi nguy hiểm

- Khi có người do sợ cháy nên hoang mang mất tinh thần, hoảng sợ

- Các phòng và đường thoát nạn bị lửa khói, khí độc bao phủ

Để tiến hành các hoạt động cứu người ở đám cháy ta có thể sử dụng cáccửa ra vào chính, hành lang, cầu thang, cửa sổ, ban công, lôgia, các lỗ mở sẵn cótrên đường hoặc phá dỡ cấu kiện để tạo lối thoát

Tuỳ thuộc vào từng tình huống đám cháy, tình trạng sức khoẻ và trạng tháitinh thần của người bị nạn mà ta có các phương pháp cứu người bị nạn sau:

- Hướng dẫn cho những người bị nạn để họ tự thoát ra khỏi nơi nguyhiểm Quan sát và đảm bảo an toàn cho những người bị nạn trong quá trình thoát

ra ngoài khu vực cháy.

- Mang người bị nạn ra khỏi khu vực nguy hiểm

- Thả người bị nạn từ trên cao xuống bằng dây cứu người

* Một số điểm cần lưu ý trong công tác cứu người bị nạn:

1 Để tiến hành cứu người đạt hiệu quả chỉ huy chữa cháy phải tổ chức tốtcông tác trinh sát đám cháy trong quá trình trinh sát phải kiểm tra kĩ lưỡng cácphòng nhiều khói và các phòng xung quanh phòng bị cháy để phát hiện kịp thờingười bị nạn

2 Nếu ngọn lửa đe doạ tới tính mạng của nạn nhân và cắt đứt đường thoátnạn hay nguy cơ đe doạ cắt đứt đường thoát nạn thì chỉ huy chữa cháy phải triểnkhai phun nước để bảo vệ nạn nhân dập lửa bảo vệ đường thoát nạn tạo điềukiện cho các hoạt động cứu người bị nạn

3 Nếu lực lượng phương tiện chữa cháy huy động đến đám cháy không

đủ khả năng đồng thời tiến hành các hoạt động cứu người và dập tắt đám cháythì chỉ huy chữa cháy tập trung toàn bộ lực lượng, phương tiện cho hoạt độngcứu người và sau đó dập tắt đám cháy

4 Trong tất cả các trường hợp cứu người ở đám cháy chỉ huy chữa cháyđều phải huy động lực lượng cứu thương để kịp thời trợ giúp các nạn nhân.Trong khi lực lượng y tế chưa kịp đến thì lực lượng chữa cháy phải tiến hànhcác công việc sơ cứu ban đầu cho người bị nạn

d) Khống chế và dập tắt đám cháy đối với Nhà cao tầng, chung cư cao

* Bản chất của quá trình dập tắt đám cháy

Các hoạt động dập tắt đám cháy do các lực lượng và phương tiện chữacháy thực hiện, số lực lượng phương tiện cũng như chủng loại phương tiện chữacháy cần thiết để dập tắt đám cháy phụ thuộc bởi đặc điểm và tình hình diễnbiến của đám cháy

Có trường hợp ở đám cháy lực lượng chữa cháy không chỉ thực hiện cáchoạt động dập tắt đám cháy mà cả các hoạt động cứu người có sử dụng cácphương tiện chữa cháy và phương tiện chuyên dùng để cứu người Trong trườnghợp này hoạt động chiến đấu của lực lượng chữa cháy bao gồm cả hoạt động dậptắt đám cháy và các hoạt động cứu người

Quá trình dập tắt đám cháy của lực lượng chữa cháy được chia làm 2 giaiđoạn: giai đoạn khống chế đám cháy và giai đoạn dập tắt đám cháy

Đám cháy được coi là bị khống chế khi sự lan truyền ngọn lửa của đámcháy ở mọi hướng đều bị ngăn chặn và đảm bảo khả năng dập tắt nó bằng lựclượng và phương tiện hiện đang hoạt động ở đám cháy

Đám cháy được coi là bị dập tắt khi mọi quá trình cháy trên diện tích cháy

bị loại trừ hoàn toàn, không còn khả năng bốc cháy trở lại dưới mọi hình thức

Bản chất của quá trình dập tắt đám cháy là do sự phối hợp các hoạt độngchiến đấu của chỉ huy chữa cháy và đội chữa cháy Các hoạt động chiến đấu củachỉ huy chữa cháy và hoạt động chiến đấu của đội chữa cháy trước hết là nhằmkhống chế đám cháy và sau đó dập tắt đám cháy bằng cách sử dụng các phương

tiện khác nhau.

Do vậy, phương pháp chữa cháy được hiểu là tổng hợp các hoạt độngchiến đấu của chỉ huy chữa cháy và đội chữa cháy nhằm khống chế và dập tắtđám cháy bằng các phương tiện khác nhau Trong các loại phương tiện được sửdụng gồm có các phương tiện điều khiển và các phương tiện chữa cháy Cácphương tiện được sử dụng ở đám cháy phụ thuộc bởi phương pháp và biện phápchữa cháy

* Điều kiện cơ bản để khống chế và dập tắt đám cháy

Khống chế đám cháy được hiểu là tổng hợp các hoạt động chiến đấu củachỉ huy chữa cháy và đội chữa cháy nhằm ngăn chặn sự lan truyền của ngọn lửa

ở đám cháy và tạo điều kiện dập tắt đám cháy

Giai đoạn khống chế đám cháy là khoảng thời gian từ khi lực lượng chữacháy bắt đầu thực hiện các hoạt động tấn công đám cháy bảo vệ con người, bảo

vệ tài sản cho đến khi chặn đứng hoàn toàn sự cháy lan ở tất cả các hướng củamặt lửa, diện tích đám cháy không tăng nữa và đảm bảo dập tắt đám cháy bằnglực lượng và phương tiện hiện có

Điều kiện khống chế đám cháy đạt được bằng cách:

- Lựa chọn đúng vị trí phun chất chữa cháy và lựa chọn đúng kiểu lăngphun chất chữa cháy

- Trình độ chiến thuật của chỉ huy chữa cháy trong công tác bố trí lựclượng và phương tiện chữa cháy, kỹ năng phun chất chữa cháy của chiến sỹcầm lăng

Giai đoạn khống chế đám cháy được kết thúc ở thời điểm khi lực lượngchữa cháy tạo được các điều kiện dập tắt đám cháy bằng chính lực lượng vàphương tiện đã triển khai chiến đấu ở đám cháy.

Giai đoạn dập tắt đám cháy được hiểu là tổng hoà các hoạt động của cácđội chữa cháy nhằm tạo ra các điều kiện loại trừ sự cháy trên toàn bộ diện tích

bề mặt mà ngọn lửa bao trùm ở thời điểm đám cháy bị khống chế và loại trừ khảnăng bốc cháy trở lại của nó

* Các giai đoạn khống chế và dập tắt đám cháy.

Chỉ số cơ bản quyết định kết quả công tác chữa cháy đó là thời giankhống chế và thời gian dập tắt đám cháy Các chỉ số này phụ thuộc bởi các yếu

tố sau:

- Thời gian đám cháy phát triển tự do;

- Hình dạng và kích thước của đám cháy ở thời điểm bắt đầu phun chấtchữa cháy tấn công đám cháy;

- Hình dạng và số lực lượng, phương tiện chữa cháy cũng như phươngpháp bố trí lực lượng phương tiện chữa cháy

Ở các đám cháy phát triển lớn, khi lực lượng (tiểu đội chữa cháy) chữacháy đầu tiên đến đám cháy nếu không đảm bảo cường độ phun chất chữa cháycần thiết để khống chế và dập tắt ngay đám cháy thì quá trình dập tắt đám cháythực hiện theo hai giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất: Giai đoạn khống chế đám cháy, các tiểu đội chữacháy đầu tiên đến đám cháy triển khai lực lượng phương tiện chiến đấu tạo cácđiều kiện ngăn chặn cháy lan ở mặt lửa, tức là khống chế một phần chu vi haynói cách khác là ngăn chặn sự tăng trưởng diện tích đám cháy tạo điều kiện đểdập tắt đám cháy.

- Giai đoạn thứ hai: Khi lưu lượng phun chất chữa cháy thực tế đủ để dậpcháy hiệu quả trên toàn bộ mặt lửa với chiều sâu dập cháy tính toán của các lăngchữa cháy thì quá trình dập cháy bắt đầu diễn ra và được gọi là giai đoạn dập tắtđám cháy

Khi phun chất chữa cháy vào mặt lửa, do tác dụng của cơ chế lý hoá dậpcháy của chúng thì tốc độ quá trình dập cháy, càng về cuối của quá trình dậpcháy thì lưu lượng phun chất chữa cháy cần thiết càng giảm và lượng chất chữacháy không tham gia vào quá trình dập cháy càng tăng Chính vì vậy trong quátrình chữa cháy, chỉ huy chữa cháy phải tổ chức chữa cháy một cách linh hoạthợp lý nhằm giảm sự thất thoát lượng chất chữa cháy để nâng cao hiệu quảchữa cháy

1.2.2 Tổ chức các hoạt động chiến đấu dập tắt đám cháy Nhà cao tầng

a) Căn cứ của tổ chức các hoạt động chữa cháy

Các hoạt động chiến đấu của các đội chữa cháy không thể là tự phát hay

tự giác, mà khi các đội chữa cháy đến đám cháy đòi hỏi phải có sự chỉ đạo thốngnhất, tăng cường phối hợp để thực hiện nhiệm vụ chung Điều khiển các hoạtđộng chiến đấu của các đội chữa cháy ở đám cháy là do người chỉ huy chữacháy chịu trách nhiệm

Theo Điều 37[8] Luật sửa đổ bổ sung một số điều của luật PCCC ngày22/11/2013 và theo điều 28[7] Nghị Định 79/2014/NĐ-CP thì người chỉ huychữa cháy đối với lực lượng Cảnh sát PCCC có thể là:

- Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Trưởng phòng Cảnh sátPCCC, đội trưởng (đội phó được ủy quyền) đội phòng cháy chữa cháy

- Nếu chỉ có một đội phòng cháy chữa cháy hay một tiểu đội chữa cháyđến đám cháy thì người chỉ huy chữa cháy là đội trưởng đội phòng cháy chữacháy hay tiểu đội trưởng đội chữa cháy

- Nếu có từ hai hay nhiều đội phòng cháy chữa cháy cùng đến đám cháy màTrưởng phòng Cảnh sát PCCC chưa đến thì chỉ huy chữa cháy là đội trưởng độichữa cháy khu vực phụ trách địa bàn có cháy xảy ra

- Nếu đám cháy xảy ra quy mô lớn phải huy động nhiều Phòng Cảnh sátPCCC tham gia thì chỉ huy chữa cháy là Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC vàCNCH Trong khi Cục trưởng chưa đến, người chỉ huy chữa cháy sẽ là Ban Giámđốc Cảnh sát PCCC (ở những địa phương đã thành lập Cảnh sát PCCC) Trongkhi Ban giám đốc Cảnh sát PCCC chưa đến thì người chỉ huy sẽ là Trưởng phòngCảnh sát PCCC phụ trách địa bàn có cháy xảy ra

- Khi cấp trên trực tiếp của người chỉ huy chữa cháy đến đám cháy, chỉ huychữa cháy phải báo cáo lại tình hình đám cháy và công việc đã tiến hành để xinchỉ thị về việc chữa cháy

- Khi cấp trên trực tiếp của người đang chỉ huy chữa cháy muốn lấy quyềnchỉ huy chữa cháy, phải nói rõ quyết định của mình đối với người đang chỉ huy vàgiao nhiệm vụ cụ thể cho họ

Chỉ huy chữa cháy là người lãnh đạo cao nhất ở đám cháy, chịu tráchnhiệm trước việc thực hiện nhiệm vụ chữa cháy của các đội chữa cháy và cũng

là người ra quyết định về việc bố trí lực lượng, phương tiện chữa cháy và giaonhiệm vụ cho các đội chữa cháy, tổ chức phối hợp chiến đấu giữa các đội chữacháy cũng như yêu cầu lực lượng phương tiện chi viện, cũng như việc tổ chứcthực hiện các nhiệm vụ đó đặt ra

Các hoạt động của chỉ huy chữa cháy, Ban tham mưu chữa cháy, chỉ huycác khu vực chiến đấu phải đảm bảo linh hoạt, cương quyết, mềm dẻo vàliên tục

b) Bản chất của tổ chức các hoạt động chữa cháy

Trong mọi trường hợp khi đến đám cháy người cán bộ lãnh đạo có chức

vụ cao nhất trong lực lượng chữa cháy đầu tiên đến đám cháy phải có tráchnhiệm chỉ đạo các hoạt động chữa cháy, không phụ thuộc vào điều kiện có aigiao họ trách nhiệm đó hay không Chỉ được trao lại quyền chỉ đạo cho lãnh đạocấp cao hơn đến đám cháy, khi lãnh đạo cấp trên nhận trách nhiệm chỉ huy cáchoạt động chữa cháy về mình Từ thời điểm đó mọi hoạt động của lực lượngchữa cháy đều tuân thủ theo chỉ huy chữa cháy Nếu lãnh đạo cấp cao hơn đếnđám cháy nhận trách nhiệm chỉ huy chữa cháy thì phải thông báo cho người chỉhuy chữa cháy đến trước về việc mình sẽ rực tiếp chỉ đạo các hoạt động chữacháy ở đám cháy

Để thực hiện tốt chức năng chỉ huy các đội chữa cháy ở đám cháy, người chỉhuy chữa cháy cần phải có kiến thức nhất định, có phẩm chất và kỹ năng cần thiết

Người chỉ huy chữa cháy cần hiểu biết:

- Các đặc điểm có liên quan tới chiến thuật chữa cháy của cơ sở, nội dung

và các tài liệu về chiến thuật chữa cháy

- Tính quy luật sự phát triển và dập tắt đám cháy, các phương pháp vàbiện pháp dập tắt đám cháy

- Khả năng chiến thuật của đội chữa cháy, tính quy luật của quá trình tậptrung lực lượng, phương tiện và triển khai chiến đấu nhằm khống chế và dập tắtđám cháy

c) Ra quyết định chữa cháy

Bất kỳ quá trình vạch ra quyết định mang tính chỉ đạo nào cũng đều nhằmchế biến các “thông tin trạng thái” và các “thông tin quản lý”

Thông tin trạng thái được hiểu là các thông tin về hoàn cảnh ở đám cháy

Hoàn cảnh ở đám cháy là tổ hợp các điều kiện thuận lợi hay cản trở sựphát triển và dập tắt đám cháy

Người chỉ huy có thể cập nhật được các thông tin về hoàn cảnh đám cháythông qua việc nghiên cứu, dự đoán và đánh giá tình hình diễn biến đám cháy.Nghiên cứu, dự đoán hoàn cảnh đám cháy được hiểu là quá trình tìm hiểu nhậnbiết về số lượng, chất lượng và giá trị các thông số của sự phát triển và dập tắtđám cháy ở cơ sở cụ thể

Đánh giá hoàn cảnh đám cháy được hiểu là quá trình phân tích một cáchtoàn diện các yếu tố và điều kiện khách quan nhằm mục đích xác định nhiệm vụ

chung cần phải thực hiện cho các đội chữa cháy tham gia dập tắt đám cháy Mụctiêu cuối cùng là ra quyết định toàn diện về dập tắt đám cháy.

d) Tổ chức thực hiện quyết định

* Sự phối hợp chiến đấu giữa đơn vị chữa cháy

Tổ chức phối hợp chiến đấu giữa các tiểu đội chữa cháy được biểu hiệnqua sự thống nhất về mục đích vị trí, thời gian, hành động cũng như sự kết hợpcủa các tiểu đội chữa cháy ở đám cháy, kể cả về con người và phương tiện

Việc tổ chức phối hợp chiến đấu giữa các tiểu đội trong một đội chữacháy cho phép lực lượng chữa cháy triển khai một cách nhanh chóng các độihình chiến đấu, các mũi tấn công trong thời gian ngắn nhất Khi đến đám cháycác xe xitéc phải bố trí gần đám cháy Triển khai ngay đội hình chiến đấu bằnglượng nước trên xe Còn các xe bơm hay xe đến sau sẽ bố trí ở nguồn nước đểtriển khai tiếp đội hình chiến đấu Sau khi các xe xitéc đã phun hết nước dự trữtrên xe phải triển khai các đường vòi từ xe sang nối vào ba chạc của xe đỗ ởnguồn nước để tiếp tục chiến đấu còn đưa xe vào dự trữ

Sự phối hợp chiến đấu của các chiến sỹ chữa cháy được tổ chức cả trongkhi trinh sát, cứu người, sơ tán tài sản, tháo dỡ cấu kiện xây dựng, triển khaidựng thang ba, trong khi mang thiết bị chống khói làm việc trong vùng khói

Tiểu đội xe chở vòi phải đảm bảo cung cấp đủ lượng vòi cần thiết cho cáctiểu đội chữa cháy

Xe thang chữa cháy đảm bảo cho lực lượng chữa cháy tiến hành các hoạt

động cứu người và phun chất chữa cháy vào đám cháy ở trên các tầng cao Khithang làm việc ở vùng có nhiệt độ cao phải phun nước làm mát bảo vệ thang.

Trong trường hợp cần tổ chức thông tin liên lạc, chiếu sáng thì các lựclượng trên xe thông tin, ánh sáng phải đặt đèn pha ở những vị trí cần thiết và tiếnhành triển khai các phương tiện thông tin liên lạc cũng như các thiết bị điện khácphục vụ chữa cháy

Lực lượng trên các xe kĩ thuật và các phương tiện dụng cụ trên xe phảiđảm bảo công tác tháo dỡ các cấu kiện xây dựng tạo điều kiện triển khai chiếnđấu thuận lợi, đồng thời triển khai các biện pháp chống khói, sửa chữa các trangthiết bị hư hỏng của tiểu đội chữa cháy khác và kịp thời thay thế các phương tiệnđảm bảo hoạt động chiến đấu được liên tục

Công tác phối hợp chiến đấu đóng vai trò hết sức quan trọng, nó quyếtđịnh kết quả công tác chữa cháy của lực lượng chữa cháy Chính vì vậy màCHCC cũng như các chiến sỹ chữa cháy phải không ngừng rèn luyện để nângcao kĩ năng, kĩ xảo trong công tác tổ chức và thực hiện phối hợp chiến đấu giữacác đơn vị chữa cháy trong khi cùng tham gia cứu chữa một vụ cháy

* Sự phối hợp giữa lực lượng chữa cháy và các lực lượng khác

Khi xảy ra cháy thì số lượng người tập trung đông để cứu chữa và vậnchuyển hàng hoá từ khu vực cháy ra nơi an toàn, mặt khác số lượng ngườikhông có nhiệm vụ nhưng vẫn tập trung ở ngoài, ngoài khu vực cháy để xemlàm cản trở đến công tác cứu chữa Trước tình hình đó, CHCC phải phối hợpcùng Cảnh sát trật tự phường sở tại, Cảnh sát giao thông làm tốt công tác bảo vệcác khu vực xung quanh, khu vực bên trong khu vực cháy có thể dùng loa phóngthanh thông báo cho mọi người không có nhiệm vụ không được vào khu vực

chữa cháy Nhanh chóng tạm giữ nhữngkẻ có hành vi cản trở công tác triển khaicứu chữa, trộm cắp tài sản ở khu vực cháy CHCC có nhiệm vụ phân chia khuvực bảo vệ cho các lực lượng tham gia cứu chữa.

- Nhiệm vụ của công an xã, phường:

+ Giữ gìn trật tự, chống ùn tắc giao thông xung quanh khu vực cháy

+ Hướng dẫn lực lượng bảo vệ cơ sở giữ gìn trật tự trong cơ sở, phát hiệnngăn chặn trộm cắp

+ Phối hợp tham gia bảo vệ hiện trường cháy và khắc phục hậu quả sau vụ cháy

- Lực lượng cứu thương của cơ sở: chuẩn bị dụng cụ, phương tiện, thuốcmen để sơ cứu người bị nạn Trong trường hợp có người bị thương nặng cầnphải gọi xe cứu thương của thành phố để đưa đi cấp cứu ở bệnh viện gần nhất

- Trung tâm y tế phường: cử xe cứu thương cùng cán bộ y tế nhanh chóngđến nơi xảy cháy để sơ cứu các nạn nhân và cán bộ chiến sĩ chữa cháy (nếu có)hoặc nhanh chóng đưa người bị nạn đi cấp cứu

- Điện lực thành phố: cắt điện khi có yêu cầu chuẩn bị người và phươngtiện tham gia khắc phục hậu quả sau vụ cháy

- Lực lượng Cảnh sát giao thông: phân luồng giao thông tránh để xảy ra

ùn tắc những đoạn đường vào cơ sở nhằm đảm bảo cho các phương tiện và lựclượng tham gia chữa cháy được lưu thông dễ dàng

- Công tác hậu cần: trong trường hợp thời gian chữa cháy kéo dài, lãnh

đạo cơ sở chỉ đạo công tác hậu cần nhằm đảm bảo sức khoẻ cho lực lượng thamgia cứu chữa.

- Công ty nước sạch thành phố: cung cấp nước thông suốt và ưu tiên chomạng lưới nước tại khu vực xảy cháy, đảm bảo đủ nước cho các trụ nước chữacháy khu vực cháy trong suốt quá trình chữa cháy