Vận dụng phương pháp d•y số thời gian nghiên cứu biến động lượng khách du lịch đến Hà nội giai đoạn 1997-2003 và dự đoán cho giai đoạn 2004-2005

Từ những đăc điểm của dãy số ta thấy việc sử dụng phơng pháp dãy số thời gian phân tích và dự đoán sẽphản ánh đúng bản chất của hiện tợng, cho thấy sự thay đổi của hiện tợngqua thời gian

Vận dụng phơng pháp dãy số thời gian nghiên cứu biến động lợng khách du lịch đến Hà nội giai đoạn 1997-2003 và dự đoán cho giai đoạn 2004-

2005.

I Đặc điểm nguồn tài liệu dùng vào quá trình phân tích và dự đoán.

Trong phân tích thống kê, nguồn số liệu thu thập đợc rất quan trọng,

nó quyết định sự thành công hay thất bại của cuộc điều tra Bên cạnh đó sốliệu thu thập đợc có phù hợp với mục đích của cuộc điều tra hay không? Sốliệu thu thập đợc thích hợp với phơng pháp phân tích nào Vì những điều

đó, với nguồn số liệu thu thập đợc trong báo cáo này là dãy số có biểu hiệnquy mô của hiện tợng theo từng kỳ, đợc sắp xếp theo thứ tự thời gian, có sựthay đổi tăng(giảm) quy mô giữa các thời kỳ Từ những đăc điểm của dãy

số ta thấy việc sử dụng phơng pháp dãy số thời gian phân tích và dự đoán sẽphản ánh đúng bản chất của hiện tợng, cho thấy sự thay đổi của hiện tợngqua thời gian, tốc độ phát triển… và dự đoán mức độ của hiện t và dự đoán mức độ của hiện tợng ở thời

kỳ tiếp theo

II Phân tích xu hớng biến động số lợngkhách du lịch đến Hà nội giai đoạn 1997-2003

Việc phân tích thống kê lợng khách du lịch có vai trò hết sức quantrọng Nó giúp chúng ta có cái nhìn cụ thể hơn về thị trờng du lịch, nhu cầucủa từng thị trờng , nhu cầu của du khách, giúp chúng ta thấy đợc xu hớngphát triển, tốc độ phát triển, lợng tăng giảm qua từng năm và dụ đoán lợngkhách trong các năm tiếp theo Thống kê lợng khách du lịch còn giúp chúng

ta rất nhiều trong việc xây dựng các chính sách, các chơng trình phát triểnngành du lịch Hà Nội Chính vì vậy, chúng ta cần phải nghiên cứu thống kêmột cách chính xác và cụ thể lợng khách du lịch của Hà Nội Muốn thống

kê đợc chính xác thì cần phải có một lợng thông tin đầy đủ và toàn diện.Nhng trong thực tế thì số liệu không đợc đầy đủ, không chi tiết, thiếu tính

so sánh đợc với nhau qua thời gian Các chỉ tiêu phân tích chỉ dừng ở mức

độ khái quát, việc phân tích và dự đoán chỉ dừng lại ở mức độ báo cáo phântích tình hình, cha phân tích sâu sắc, chi tiết, đôi khi còn mang tính mô tả,thiếu tính thời sự

Số liệu thu thập đợc bao gồm:

+ Số lợng khách du lịch đến Hà Nội giai đoạn 1997-2003

Bảng 2 : Số liệu về lợng khách du lịch đến Hà Nội (Đơn vị:Ngời)

Số lợng 57327

9

500516

765793

850000

880000

922145

1010529

+ Số liệu theo tháng số lợng khách Du lịch Hà nội

(giai đoạn 1997-2003)

là 796037.429 ngời/năm

2 Lợng tăng giảm tuyệt đối số khách du lịch đến Hà Nội.

Lợng tăng giảm tuyệt đối cho biết sự thay đổi tăng giảm số khách du

lịch đến Hà nội trong những năm gần đây

δ2003=Υ2003−Υ2002=1010529−922145=88384

Theo tính toán ta thấy: Năm 1998 do ảnh hởng của cuộc khủnghoảng kinh tế ở Châu á làm cho lợng khách du lịch đến Hà nội giảm rấtnhiều, năm 1997 số lợng khách là 573279 (ngời) thì năm 1998 chỉ còn

500516 (ngời) giảm 72763 (ngời) Từ sau cuộc khủng hoảng kinh tế thì sốlợng khách du lịch đến Hà nội lại tăng lên, từ năm 1999 đến nay số lợngkhách du lịch đến Hà nội ngày càng tăng, đạt tốc độ tăng trung bình là:1.0439 lần

b Lợng tăng giảm liên hoàn: Δ i

Chỉ tiêu này phản ánh số lợng khách du lịch tăng giảm bao nhiêu so với năm gốc 1997

Δ i=Υ i−Υ1997

Δ1998=Υ1998−Υ1997=500516−573279 = - 72763 khách

Δ1999=Υ1999−Υ1997=765793−573279=192514 khách

Δ2000=Υ2000−Υ1997=850000−573279=276721khách

Δ2001=Υ2001−Υ1997=880000−573279=306721 khách

Δ2002=Υ2002−Υ1997=922145−573279=348866khách Δ2003=Υ2003−Υ1997=1010529−573279=437250

khách

Từ kết quả tính toán ta thấy lợng khách du lịch năm 1998 giảm so vớinăm gốc 1997, vào thời gian này do ảnh hởng của tình hình tài chính khuvực Châu á nên lợng khách du lịch đã giảm đi rất nhiều, sau khủng hoảngtài chính du lịch Việt Nam lại phát triển trở lại và ngay trong năm 1999 l-ợng khách đã tăng vọt lên so với năm 1997 và 1998, các năm tiếp theo lợngkhách du lịch liên tục tăng Đến năm 2003 lợng khách đến Hà nội đã là

1010529 khách tăng so với năm 1997 là 437250 khách

c Lợng tăng giảm tuyệt đối trung bình: δ

a Tốc độ phát triển liên hoàn: ti

Phản ánh sự phát triển của lợng khách giữa hai thời gian liềnnhau

Tốc độ phát triển số lợng khách năm 2000 so với năm 1999 là 0.10990lần, tức là tăng 0.1099 lần hay 10.99%

Tốc độ phát triển số lợng khách năm 2001 so với năm 2000 là 1.0352lần, tức là tăng 1.0352 lần hay tăng 3.53%

Tốc độ phát triển số lợng khách năm 2002 so với năm 2001 là 0.0479lần, tức là tăng 0.0479 lần hay tăng 4.8%.

Tốc độ phát triển số lợng khách năm 2003 so với năm 2002 là 0.0958lần, tức là tăng 0.095846 lần hay tăng 9.58%

c Tốc độ phát triển trung bình.

t= n−1√t2.t3 t n=n−1√Τ n t=7−1√0 872076∗1.530007∗1.109961∗1.035294∗1 047892∗1.095846=1 0936

Nh vậy trung bình mỗi năm lợng khách du lịch đến Hà Nội tăng 1.0936 lần

4 Tốc độ tăng giảm của số lợng khách du lịch:

a Tốc độ tăng giảm từng kỳ: ai

a i=t i−1

c Tốc độ tăng giảm trung bình số lợng khách:

a=t−1 a= 1.0936 – 1 = 0.0936

Tốc độ tăng trung bình số lợng khách du lịch Hà Nội trong giai đoạn này là 0.0936 lần hay 9,36%

5 Giá trị tuyệt đối 1% tăng hoặc giảm của tốc độ tăng hoặc giảm từng kỳ:

hởng đến sự biến động lợng khách đến Hà nội giai

đoạn 1997- 2003 và dự đoán cho giai đoạn 2004-2005.

1 Phân tích ảnh hởng của các yếu tố đến sự biến động lợng khách

đến Hà Nội theo dạng cộng(dùng bảng Buys-Ballot)

a Phân tích tính thời vụ của khách du lịch Hà nội:

Trong du lịch luôn luôn có tính thời vụ, đặc biệt trong điều kiện nớc

ta thì tính thời vụ thể hiện rất rõ ràng, bởi vì ở nớc ta các lễ hội truyền thống

chỉ diễn ra trong một thời gian nhất định Ngoài ra ở Miền Bắc khí hậu cócả bốn mùa, chính vì thế nên chỉ có những thời gian nào đó trong năm thíchhợp với việc đi du lịch của du khách Nghiên cứu tính thời vụ của du lịch,nắm bắt đợc nó thì chúng ta sẽ tìm ra đợc những biện pháp thích hợp đểchuẩn bị phục vụ, đáp ứng tốt những yêu cầu, không để xảy ra những saisót Nêu nắm bắt đợc tính thời vụ của du lịch chúng ta sẽ hạn chế đợcnhững ảnh hởng của nó, không để xảy ra tình trạng lúc dồn dập, khẩn trơng,lúc thì nhàn rỗi, thu hẹp.

2 68793 60062 94192 10454

9

108246

113442

118955

95462.7

1

1.47

3 65927 57559 88066 97751 10119

4

105778

110717

89570.2

6

1.38

4 40130 45046 68921 76418 79207 82890 86719 68475.8

6

1.05

5 28664 35036 55137 61202 63353 66223 69242 54122.4

3

0.83

6 29810 25026 39438 43775 45323 47340 49541 40036.1

4

0.62

9 42995 30030 46714 51853 53680 56122 57820 48459.1

4

0.75

10 65927 37539 56669 62907 65125 68120 71348 61090.7

1

0.94

11 51595 57560 86535 96054 99410 10390

3

108724

86254.4

3

1.33

12 63062 55059 84238 93501 98602 10309

8

107912

86496 1.3

3Tæng 57327

9

500516

765793

850000

880000

922145

922145

I6= 0.62 I7=0.62 I8=0.64 I9=0.75

I10=0.94 I11=1.33 I12=1.33

Theo kết quả tính toán trên ta có thể thấy rõ rằng lợng khách du lịch

đến Hà Nội đông nhất vào tháng 1, 2, 3, 11, 12, đặc biệt là vào tháng 2 lợngkhách đông nhất Vào tháng 2 thời tiết mát mẻ, phù hợp với việc tham quan

du lịch nghi ngơi Vào các tháng 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 lợng khách tha và giảmdần vì trong các tháng này thời tiết nóng bức không thích hợp cho du lịch ở

Hà nội, vào các tháng này chỉ thích hợp với du lịch ở vùng biển

b Phân tích ảnh hởng của các yếu tố đến sự biến động lợng khách đến Hà nội theo dạng cộng.

t f  s

 ˆ

hay Υ^t=b0+b1∗t+C j

Bảng số liệu tính toán:

Ta ớc lợng bo, b1 và cj theo công thức:

b1= 12

m∗n(n2−1){m S−

n+1 2∗m∗T}

= 12

12∗7(72−1) {1223970502−

7+1 2∗12∗5458778}=529 61

−11647.495

−10598.395

−4209.5757892.38532526.495

32238 455

Nh vậy ta thấy do chịu ảnh hởng của biến động thời vụ nên số lợng khách theo từng tháng không bằng nhau

2 Dự đoán lợng khách đến Hà nội hai năm 2004-2005.

a Dự đoán dựa vào lợng tăng giảm tuyệt đối bình quân( δ )

Lợng khách du lịch năm 2005 là 1220518 khách tăng tuyệt đối so với năm

765793

850000

880000

922145

1010529

Từ bảng số liệu trên ta xây dựng mô hình: Υ t=b0+b1∗t

Buys-Trong phơng pháp này chúng ta phải dựa vào mô hình có 2 thành phần là

xu hớng và biến động thời vụ, còn thành phần ngẫu nhiên do việc mô hình khókhăn, khó tách biệt đợc nên khi tính toán ngời ta cố gắng làm triệt tiêu thànhphần này Khi đó việc sử dụng Bảng Buys- Ballot sẽ cho mô hình tuyến tính để

dự đoán

−10598 395

−4209 5757892.385

^Υ86=42477 03+529.61∗86+46501 625=134525Th¸ng 3: t=87

^Υ87=42477 03+529.61∗87+40079 195=128632Th¸ng 4: t=88

Th¸ng 5: t= 89

^Υ89=42477.03+529 61∗89+3572.155=93184 Th¸ng 6: t=90

^Υ90=42477 03+529.61∗90+11043.745=101186 Th¸ng 7: t= 91

^Υ91=42477.03+529 61∗91−11647.495=79024 Th¸ng 8: t= 92

^Υ92=42477.03+529 61∗92−10598.395=80603

107538 195

18455 88

* 61 529 03 42477

ˆ



Th¸ng 9: t=93

^Υ93=42477.03+529 61∗93−4209.575=87521 Th¸ng 10: t= 94

^Υ94=42477 03+529.61∗94+7892.385=100153 Th¸ng 11: t=95

^Υ95=42477 03+529 61∗95+32526.495=125316 Th¸ng 12: t=96

^Υ96=42477 03+529.61∗96+32238.455=125558

Dù ®o¸n cho n¨m 2005

Th¸ng1: t= 97

^Υ97=42477 03+529.61∗97+19794 55=113644 Th¸ng 2: t=98

^Υ98=42477 03+529.61∗98+46501 265=140880 Th¸ng 3: t=99

^Υ99=42477 03+529.61∗99+40079.195=134988 Th¸ng 4: t=100

^Υ100=42477.03+529.61∗100+18455.195=113893 Th¸ng 5: t= 101

^Υ101=42477.03+529 61∗101+3572.155=99540 Th¸ng 6: t= 102

^Υ102=42477 03+529.61∗102+11043.745=85454 Th¸ng 7: t= 103

^Υ103=42477.03+529.61∗103−11647.495=85379 Th¸ng 8: t=104

^Υ104=42477 03+529 61∗104−10598.395=86958 Th¸ng 9: t= 105

^Υ105=42477 03+529.61∗105−4209.575=93876 Th¸ng 10: t=106

^Υ106=42477 03+529.61∗106+7892.385=106508 Th¸ng 11: t= 107

^Υ107=42477.03+529.61∗107+32526 495=131672 Tháng 12: t=108

^Υ108=42477 03+529.61∗108+32238.455=131913Qua kết quả dự đoán ta thấy rõ đợc xu hớng biến động của lợng khách dulịch qua từng tháng Trong một năm có sự thay đổi về lợng khách do ảnh hởngcủa biến động thời vụ, vào các tháng giữa năm(tháng 4,5,6,7,8,9) lợng khách

đến Hà nội giảm đi đáng kể, vào các tháng đầu năm và cuối năm lợng khách dulịch tăng lên rất nhiều

Kết luận-Kiến nghị:

Trong du lịch việc nghiên cứu thống kê khách du lịch là nhiệm vụ vô cùng quantrọng đối với việc phát triển ngành du lịch Thống kê du lịch sẽ cho thấy đợc sốlợng khách qua từng năm, lợng tăng giảm khách du lịch, tốc độ phát triển, nhucầu của khách du lịch và dự đoán lợng khách trong tơng lai để có chính sách hợp

lý để phát triển Để đạt đợc những thành quả tốt trong phát triển du lịch, đa dulịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn thì ngành thống kê cần có tổ chức hoạt

đồng bộ nhằm có đợc thông tin thống nhất phải đầy đủ

- Hình thành bộ phận chuyên môn có nhiệm vụ nghiên cứuthị trờng để tổ chức phục vụ du khách, khai thác tối đa lợng khách du lịch

- Phân tích và dự đoán thống kê du lịch một cách thờngxuyên qua đó thu thập và sử lý thông tin một cách kịp thời giúp cho việc raquyết định một cách đúng đắn hợp lý

 Chiến lợc phát triển du lịch

Số lợng khách du lịch Hà nội vẫn tăng mạnh qua các năm Để duy trì vàtăng hơn nữa số lợng khách du lịch, chúng ta cần có biện pháp thích hợp nhằmkhai thác tối đa mọi nguồn khách và chuẩn bị tốt công tác đón tiếp và phục vụkhách Chính vì thế cần làm tốt các vấn đề sau:

Tận dụng triệt để mọi lợi thế vốn có của chúng ta, tích cực tuyên truyền,quảng cáo, nâng cao chất lợng dịch vụ, đáp ứng tốt nhu cầu của khách

Tiếp tục khai thác triệt để các thị trờng quen thuộc, tích cực mở rộng cácthị trờng mới và nhiều triển vọng, tăng cờng hợp tác quốc tế, mở rộng quan hệvới nớc ngoài

Tăng cờng đầu t đúng hớng, có hiệ quả vào các tour, tuyến du lịch, nângcấp cơ sở vật chất kỹ thuật, hiện đại hoá thiết bị nâng cao hiệu quả kinh doanh.Tạo ra các khu du lịch, khu vui chơi giải trí hiện đại văn minh, đáp ứng tối đanhu cầu của khách du lịch

Bảo vệ giữ gìn tôn tạo những di tích của thành phố có thể khai thác lâu dài

mà vẫn giữ nét truyền thống của dân tộc

Nâng cao chất lợng nguồn nhân lực trong ngành, tăng cờng đội ngũ nhânviên có trình độ, đợc đào tạo cơ bản chính quy

Ngành du lịch cần phải phối hợp chặt chẽ với các ngành có liên quan nh: Hảiquan, công an, văn hoá, môi trờng có nh vậy thì việc khai thác du lịch sẽthuận lợi, hiệu quả mà cũng tạo ra sự yên tâm cho du khách

Danh môc tµi liÖu tham kh¶O

- Gi¸o tr×nh lý thuyÕt thèng kª - xuÊt b¶n 1998

- Chñ biªn PGS.PTS T« Phi Phîng (trang 158-188)

- T¹p chÝ Du lÞch, Du lÞch ViÖt Nam sè 10, 11 n¨m 2003

- Tæng luËn “ Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ®a du lÞch Hµ Néi trë thµnh ngµnh kinh

tÕ mòi nhän trong t×nh h×nh míi”

- Niªm gi¸m thèng kª c¸c n¨m 1997-2003

- B¸o c¸o thèng kª hµng n¨m cña Côc thèng kª Hµ néi

Côc Thèng kª Thµnh phè Hµ Néi Céng Hßa X· Héi Chñ NghÜa ViÖt Nam Phßng Thèng kª Th¬ng M¹i §éc lËp – Tù do – H¹nh phóc

Trong quá trình thc tập tại phòng Thống kê Thơng Mại – Cục Thống Kê

Hà Nội từ ngày 29/2/2004 đến ngày 17/5/2004 sinh viên Phạm hoàng Lân khoá

42, trờng ĐHKTQD đã thực hiện tốt nhiệm vụ, yêu cầu của khoá thực tập vớitrách nhiệm và ý thức tốt

Sinh viên Phạm Hoàng Lân đã hoàn thành chuyên đề đúng thời hạn, ngoài

ra, trong thời gian thực tập tại cơ quan, sinh viên Phạm Hoàng Lân tích cựctham gia vào các hoạt động chung của phòng với tinh thần và thái độ nhiệt tình,

đợc mọi ngời yêu mến

Đề tài: “ Vận dụng phơng pháp dãy số thời gian nghiên cứu biến độngkhách du lịch đến Hà Nội giai đoạn 1997-2003 và dự đoán lợng khách hai năm2004-2005”

Của sinh viên Phạm Hoàng Lân có bố cục hợp lý nội dung chuyên đề đápứng đợc yêu cầu thực tập của sinh viên

Cục Thống kê Hà Nội Phòng Thống kê Thơng Mại

Trởng phòng