SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2017-2018

Để thực hiện được mục tiêu đó, nền giáo dục các nhà trường phổ thông nói chung và bật tiểu học nói riêng phải có sự thay đổi mạnh mẽ về nội dung và phương pháp giáo dục

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Đông Thới, ngày 11 tháng 09 năm 2017

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

- Tên sáng kiến : Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1.

- Họ và tên : HỒ VĂN NĂNG

- Đơn vị công tác : Trường tiểu học Đông Thới I

Thời gian đã được triển khai thực hiện: Từ ngày 11/09/2017 đến ngày 20/05/2018

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1 Tên sáng kiến : Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho

học sinh lớp 1

2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến

Nhân loại đang sống trong những năm của thế kỷ XXI, thế kỷ của tri thức khoa học, với sự phát triển như vũ bảo của công nghệ thông tin, khoa học ứng dụng Vì vậy cần tạo ra con người phát triển toàn diện phù hợp với sự phát triển của thời đại, tiếp cận nắm bắt sự tiến bộ của nhân loại, hòa nhập với xu thế hội nhập Để thực hiện được mục tiêu đó, nền giáo dục các nhà trường phổ thông nói chung và bật tiểu học nói riêng phải

có sự thay đổi mạnh mẽ về nội dung và phương pháp giáo dục ngày càng phong phú và

đa dạng theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh

Cùng với các môn học mục tiêu dạy học Toán không nằm ngoài nội dung chung

đó Ở trường tiểu học, học sinh nắm được hệ thống kiến thức cơ bản, trên cơ sở phát triển năng lực nhận thức, tư duy độc lập sáng tạo của học sinh Bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên đặc nền móng cho nền giáo dục Vì vậy Bậc Tiểu học là bậc học rất quan trọng trong việc hình thành nhân cách ở học sinh là bước ngoặc trong đời sống của trẻ Đó là cánh cửa mở đầu cho quá trình lĩnh hội tri thức của các em Ở Bậc Tiểu học các em được học nhiều môn học trong đó có môn Toán là một môn giữ vị trí khá quan trọng, có vai trò then chốt, có tính chất mở đầu giúp các em lĩnh hội tri thức là công cụ và phương tiện giúp các em học tập và giao tiếp

Thấy được tầm quan trọng của môn Toán Vì vậy ngay từ những năm tôi dạy lớp một tôi đã đi sâu vào nghiên cứu chương trình sách giáo khoa Toán lớp một Từ đó tôi thiết kế ra một bộ đồ dùng dạy học toán tăng thực hành vận dụng, tăng sự tự học của học sinh, sử dụng nội dung cơ bản, hiện đại, thiết thực giúp học sinh hình thành phương pháp tự học Toán Học sinh tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnh kiến thức mới, biết vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

Giúp các em bổ sung nguồn bài tập trong sách giáo khoa Toán lớp 1 cho phù hợp với đặc điểm trình độ thực tế của học sinh ở địa phương Từ đó hình thành và rèn cho giáo viên kỹ năng dạy toán cũng như các bài tập toán trong sách giáo khoa và

nâng cao năng lực nghiệp vụ sư phạm Qua đó góp phần nâng cao chất lượng dạy Toán lớp 1 nói riêng và chất lượng giáo dục tiểu học nói chung Vì vây bản thân tôi

mạnh dạng chọn đề tài “Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1”.

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN:

1/ Cơ sở lí luận:

Để đạt được hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy đòi hỏi người giáo viên luôn có sự đổi mới về phương pháp giảng dạy và đồ dùng dạy học củng như bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ Nhất là đối với môn Toán, một môn quan trọng ở Tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng là lớp học mà độ tuổi các em còn bé, lượng tri thức chưa nhiều Môn Toán lớp 1 không chỉ có phép tính cộng, trừ là xong mà học sinh còn phải hiểu được bản chất, tính chất quan trọng của một phép tính đó Mà ở lớp 1 kiến thức là rất quan trọng giúp học sinh hiểu biết hơn một bài toán thông qua việc học sinh tiếp thu bài nhanh và hiểu bài hơn đây cũng là điều băn khoăn nhất

của bản thân tôi và đồng nghịêp Vì vậy “Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1 ” là điều cần thiết, cấp bách với giáo viên

Tiểu học, để phù hợp với trình độ đối tượng học sinh của từng địa phương Ở mọi đối tượng: Giỏi, khá, trung bình, yếu Quan trọng nhất là đối với học sinh vùng nông thôn cần phát triển tư duy cho các em Qua sự đổi mới về phương pháp, giáo viên cũng biết vận dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy để đạt hiệu quả cao trong quá trình dạy học toán

Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1 Là bắt đầu từ chỉ hình thành cho học sinh nhìn tranh nêu bài toán và viết phép tính Bên cạnh sự phát triển độc lập theo đường xoáy trôn ốc Việc sử dụng đồ dùng dạy học tự làm nhằm gây cho học sinh sự chú ý và sự tò mò của các em làm cho tiết học

có thêm phần hấp dẫn Điều đó có ý nghĩa đối với sự phát triển nhận thức, trí tuệ, phẩm chất và nhân cách của học sinh

Việc phát triển trí tuệ của học sinh, ngay từ đầu người giáo viên phải nhằm vào các phương pháp dạy học và hình thức tổ dạy học phù hợp với đối tượng theo hướng năng động và sáng tạo của học sinh để giáo dục học sinh như:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp trực quan

Hiện nay học sinh mầm non trước khi vào học lớp 1 các em đã làm quen với một số đồ dùng dạy học tự làm của các cô mầm non Song do tư duy tưởng tượng của các

em còn đơn giản về hình ảnh và tranh minh họa Vì vậy để giúp học sinh lớp 1 học toán

có hiệu quả, tôi mạnh dạng thiết kế bộ đồ dùng dạy học toán cho học sinh lớp 1 ngay từ đầu cấp học, để học sinh có sự hiểu biết về nhiều hơn, ít hơn; Biết hình vuông, hình tròn, hình tam giác; Biết đọc, đếm các số trong phạm vi 10; Biết so sánh và điền dấu > ,

< , = ; Biết nối tranh với số thích hợp; Biết làm tính cộng trong phạm vi từ 3 đến phạm

vi 10; biết tính trừ trong phạm vi từ 3 đến phạm vi 10; Biết nhìn tranh viết phép tính thích hợp; v.v Bộ đồ dùng dạy học của tôi được làm với các chất liệu dễ tìm như tấm xóp màu đỏ, màu xanh, nam châm, keo dán v.v

- Bộ đồ dùng dạy học có 11 loại , mỗi loại có 10 hình như: hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình con gà, hình con vịt, hình con mèo, hình con chim đậu và chim bay Riêng mỗi con vật có hai mặt trước và sau có thể cho con vật chạy đi hoặc chạy lạị; con chim bay đi hoặc con chim bay lại Còn đối với con chim đậu thì con chim quay đầu tới hoặc quay đầu lại

3/ Biện pháp thực hiện:

Để hòa nhập với trình độ tiên tiến trên thế giới, nắm bắt được thành tựu khoa học của nhân loại, hòa nhập với cơ chế hội nhập quốc tế Vì vậy đối với chương trình sách giáo khoa toán 1 phù hợp với sự phát triển tư duy của các em Do đó chúng ta cần phải trang bị cho mình một số dụng cụ dạy học phù hợp với các dạng bài tập để hướng dẫn cho học sinh học một cách hiểu bài nhanh hơn và khắt xâu kiến thức hơn Vì lẽ đó mà bản thân tôi trong nhiều năm qua tôi học hỏi và đúc kết được nhiều kinh nghiệm cho bản thân và tạo ra được một số đồ dùng dạy học cho học sinh học môn toán cho cả năm học phù hợp với các dạng toán trong sách giáo khoa toán 1 Từ đó mà tôi đã áp dụng bộ đồ dùng dạy học phù hợp các dạng toán

* Một số ảnh chụp tiết dạy điển hình có sử dụng đồ dùng dạy học tự làm:

- Dạng toán các số 1,2,3,4,5.

- Tiết dạy bài: Các số 1,2,3,4,5

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu các số 1,2,3,4,5 và cho bài tập 2,3

- Dạng toán các số 1,2,3.

- Tiết dạy bài: Các dấu > , < , =

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu các dấu >,<,= và cho bài tập 2,3

- Tiết dạy bài: Số 6.

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Số 6 và cho bài tập 2 và bài tập 3

- Tiết dạy bài: Số 9

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Số 9 và cho bài tập 2

- Dạng toán phép cộng trong phạm vi 3,4,5.

- Tiết dạy bài: Phép cộng trong phạm vi 3

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép cộng trong phạm vi 3 và cho bài tập 4

- Dạng toán phép trừ trong phạm vi 3,4,5.

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 4

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 4 và cho bài tập 3

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 5

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 5 và cho bài tập 4

- Dạng toán phép cộng, phép trừ trong phạm vi 6,7,8,9,10.v v.

- Tiết dạy bài: Phép cộng trong phạm vi 6

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép cộng trong

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 7.

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 7 và cho bài tập 4 phần a, b

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 8

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 8 và cho bài tập 4

- Tiết dạy bài: Phép cộng trong phạm vi 9

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép cộng trong phạm vi 9 và cho bài tập 4 phần a và b

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 9

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 9 và cho bài tập 4

- Tiết dạy bài: Phép cộng trong phạm vi 10

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép cộng trong phạm vi 10 và cho bài tập 3

- Tiết dạy bài: Phép trừ trong phạm vi 10

Sử dụng bộ đồ dùng dạy học toán tự làm cho phần giới thiệu về Phép trừ trong phạm

vi 10 và cho bài tập 3

III ĐÁNH GIÁ VỀ TÍNH MỚI, TÍNH HIỆU QUẢ VÀ KHẢ THI, PHẠM VI ÁP DỤNG:

1.Tính mới:

Sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học tự làm rất thiết thực và có hiệu quả trong việc dạy học toán cho học sinh lớp 1 Là bước đầu hướng dẫn cho học sinh hiểu được về nội dung bài mới, làm được các bài tập và hình thành cho học sinh nhìn tranh nêu bài toán và viết phép tính Bên cạnh sự phát triển độc lập theo đường xoáy trôn ốc Việc sử dụng đồ dùng dạy học tự làm nhằm gây cho học sinh sự chú ý và sự tò mò của các em làm cho tiết học có thêm phần hấp dẫn Điều đó có ý nghĩa đối với sự phát triển nhận thức, trí tuệ, phẩm chất và nhân cách của học sinh Chúng ta thấy rằng tư duy của học sinh Tiểu học khác biệt với tư duy của người lớn, nhất là lớp 1 Các em thường phán đoán theo cảm nghĩ riêng, kinh nghiệm riêng của mình nên học sinh suy luận thường mang tính chất tuyệt đối một chiều Do trường chú ý hạn hẹp, nhất là thiếu khả năng tổng hợp nên các em khó nhận thức đầy đủ về các quan hệ toán học trong các tình huống thực tiển dưới dạng bài toán cộng, trừ hoặc nhìn tranh nêu bài toán.v.v Điều quan trọng hơn đối với học sinh vùng nông thôn sự hiểu biết của học sinh còn kém nên giáo viên cần sử dụng “ Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” Để học sinh dễ tiếp thu, gần với cuộc sống các em hơn

2 Tính hiệu quả và khả thi:

Sử dụng đồ dùng dạy học tự làm này giúp cho giáo viên hướng dẫn học sinh học toán có đồ dùng trực quan nhanh nhẹn hiệu quả và áp dụng vào tiết dạy như : Giới thiệu bài mới, hướng dẫn bài mới, áp dụng vào các bài tập toán và củng cố bài toán Việc sử dụng đồ dùng dạy học này rất tiện lợi, ít mất thời gian, học sinh dễ hiểu và hiểu bài tốt hơn Đồ dùng dễ bảo quản, áp dụng cho rất nhiều dạng bài trong sách giáo khoa toán 1 như: Nhiều hơn, ít hơn, hình tròn, hình vuông, hình tam giác, các số từ 0 đến 10, các bài cộng, trừ trong phạm vi 10, nhìn tranh viết phép tính, bài toán có lời văn.v.v

Từ những kết quả thu được trong năm học vừa qua và trong năm học này tôi thấy được lực học của học sinh có tiến bộ rõ rệt, kết quả khá cao Trong thực tế tôi thấy học sinh hăng say học tập và đã tạo ra được khí thế học sôi nổi, thoải mái, nhẹ nhàng Học sinh tự tinh hơn, chủ động hơn và có sáng tạo hơn Muốn có kết quả cao trong việc dạy học Toán thì ngoài yêu cầu chung, giáo viên cần chú ý đến những vấn đề sau:

- Nắm vững đặc điểm tâm lý của học sinh từ đó lựa chọn cách khai thác hợp lý để học sinh hiểu và biết cách vận dụng trong bài dạy

- Nắm được mục tiêu cơ bản của từng bài tập, ý đồ của tác giả biên soạn để đưa ra cách khai thác hợp lý

- Chuẩn bị kỹ nội dung cần khai thác

Từ những vấn đề được đề cập trong đề tài cho thấy được việc Sử dụng “Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” Là rất cần thiết Do vậy; mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp 1 chúng ta cần phải áp dụng đề tài này để đưa vào việc dạy học cho các em Nhất là học sinh lớp 1 vùng nông thôn đạt hiệu quả cao hơn

3 Phạm vi áp dụng:

Trong năm học 2016 – 2017 tôi áp dụng đề tài: “Một số đồ dùng dạy học tự làm

tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” Đạt hiệu quả khá cao và trong năm học

2017 – 2018 Ban Giám Hiệu Trường tiểu học Đông Thới I triển khai đề tài “Một số đồ dùng dạy học tự làm áp dụng vào việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” cho giáo viên khối I và Ban Giám Hiệu Trường tiểu học Đông Thới I vận động các trường bạn áp dụng đề tài nhằm cho giáo viên áp dụng vào việc dạy học đạt hiệu quả cao hơn Từ những mặc đã đạt được có thể triển khai áp dụng đề tài này cho khối lớp một ở bậc tiểu học trong và ngoài huyện và có thể áp dụng đề tài này cho khối lớp 1 ở bậc tiểu học thành thị và trung du miền núi

IV KẾT LUẬN:

Để đạt được kết quả cao trong quá trình dạy học môn Toán thì ngoài việc giúp học sinh tìm tòi chiếm lĩnh kiến thức mới, giáo viên còn phải biết khai thác và Sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học tự làm thiết thực, có hiệu quả để hướng dẫn tìm hiểu bài mới, làm bài tập và cũng cố kiến thức cho học sinh từ đó học sinh hiểu bài hơn Ngoài ra còn giúp học sinh phát hiện một số tính chất quan trọng của phép tính Như vậy, xuất phát

từ “Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” Đảm

bảo tính vừa sức của các em

Các biện pháp nâng cao chất lượng dạy học toán cho học sinh mà tôi tìm hiểu được Tuy còn ít ỏi nhưng qua thực nghiệm cho thấy có tính chất khoa học, tính hiệu quả và tính khả thi cao Các biện pháp chủ yếu là vận dụng phương pháp tích cực vào dạy học giải toán, phụ đạo cho học sinh yếu, kém trong học tập môn toán và các biện pháp nhầm vào quy trình và cách thức thực hiện giải toán để đảm bảo cho học sinh có

kỹ năng ở mức độ tương đối Vì thế, để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học nói chung và chất lượng rèn luyện kỹ năng học tập của sinh nói riêng Bản thân tôi còn phải tìm hiểu, nghiên cứu và làm nhiều đồ dùng dạy học ở các môn học để học sinh học tốt hơn

Từ những vấn đề được đề cập trong đề tài “Một số đồ dùng dạy học tự làm tiện

cho việc dạy học toán cho học sinh lớp 1” Đã cho thấy được việc khai thác và áp dụng

đồ dùng dạy học cho học sinh lớp 1 nói chung và toán tiểu học nói riêng là rất cần thiết để bồi dưỡng và nâng cao năng lực, tư duy cho học sinh

Kết quả thu được sau nghiên cứu, bước vào năm học mới tôi thực hiện một cách

có hiệu quả và có thể tiếp tục hướng nghiên cứu hoàn thiện hơn, đi sâu hơn nữa trong việc dạy học toán 1 Sau quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi mong rằng các bạn