Thiết kế hệ thống ly hợp cho xe tải 8 tấn 2

Thiết kế hệ thống ly hợp cho xe tải 8 tấn 2

Chơng II Lựa chọn phơng án thiết kế

1 lựa chọn cơ cấu phanh

Cơ cấu phanh trên ôtô chủ yếu có hai dạng: phanh guốc và phanh đĩa Phanh guốc sử dụng chủ yếu trên các ôtô có tải trọng lớn: ôtô tải, ôtô chở khách và một số loại ôtô con Phanh đĩa đợc sử dụng trên nhiều loại ôtô con, trong đó chủ yếu là ở các cơ cấu phanh trớc.Tuy nhiên gần đây trên các xe con hiện đại ngời ta dùng phanh đĩa cho cả cầu trớc và cầu sau nhằm nâng cao tính

an toàn và ổn định cho xe khi phanh

Để sử dụng trên ôtô có tải trọng lớn thì mômen phanh cần thiết phải lớn, nhng cơ cấu phanh đĩa có nhợc điểm là kích thớc của má phanh bị hạn chế, nên cần có áp suất dầu rất lớn để tạo đủ lực phanh Đồng thời, má phanh phải chịu đợc ma sát và nhiệt lớn hơn Lực phanh do phanh đĩa tạo nên cũng nhỏ hơn phanh guốc do gần nh không có hiện tợng tự xiết nên cần có áp suất

- -21

loại bơi, cơ cấu phanh guốc loại tự cờng hoá…

Qua phân tích kết cấu các loại cơ cấu phanh guốc chúng ta thấy rằng tùy theo sự bố trí các guốc phanh và điểm tựa sẽ đợc hiệu quả phanh (mômen phanh) khác nhau mặc dù kích thớc guốc phanh nh nhau

So với loại cơ cấu phanh loại guốc đối xứng qua trục các cơ cấu phanh loại guốc đối xứng qua tâm, loại bơi hay loại tự cờng hoá có u điểm là hiệu quả phanh khi ôtô chuyển động tiến tăng hơn từ 1,6 đến 3,6 lần (khi chuyển

động lùi có thể hiệu quả phanh giảm đi tùy theo kết cấu nhng không làm ảnh hởng nhiều vì khi ôtô chạy lùi thờng có tốc độ thấp nên yêu cầu mômen phanh

ít hơn) nhng nhợc điểm của chúng so với cơ cấu phanh loại đối xứng qua trục

là kết cấu khá phức tạp nên thờng chỉ bố trí ở cầu trớc của ôtô du lịch hoặc ôtô tải nhỏ, trung bình do yêu cầu cần đạt hiệu quả phanh lớn với kích thớc cơ cấu phanh nhỏ

ở trờng hợp này, khi thiết kế cho xe tải cỡ 8 – 12 tấn ta có thể bố trí kích thớc cơ cấu phanh lớn, đáp ứng chỉ tiêu về thiết kế đơn giản, dễ dàng bảo dỡng và sửa chữa và tính kinh tế hợp lý ta chọn cơ cấu phanh guốc loại đối xứng qua trục cả ở cầu trớc và cầu sau của ôtô.Đối với loại cơ cấu phanh đối xứng qua trục ta có loại mở má phanh bằng cam ép và loại mở bằng thủy lực

do ta chọn dẫn động phanh là loại kết hợp thủy lực - khí nén nên cơ cấu phanh

mà ta dùng là : Cơ cấu phanh guốc đối xứng qua trục,má phanh đợc mở bằng thủy lực nh hình 2.1

- -22

2 lựa chọn dẫn động phanh

2.1.Dẫn động phanh kiểu cơ khí

Hệ thống phanh dẫn động cơ khí có u điểm kết cấu đơn giản nhng không tạo đợc mômen phanh lớn do hạn chế lực điều khiển của ngời lái, thờng chỉ sử dụng ở cơ cấu phanh dừng (phanh tay)

2.2.Dẫn động phanh kiểu thủy lực

Hệ thống phanh dẫn động thủy lực có các u điểm:

– Phanh đồng thời các bánh xe với sự phân bố lực phanh giữa các bánh xe hoặc giữa các má phanh theo yêu cầu;

– Hiệu suất cao;

– Độ nhậy tốt, kết cấu đơn giản;

– Có khả năng ứng dụng đa dạng trên nhiều loại ôtô khác nhau khi chỉ cần thay đổi cơ cấu phanh

- -23

Hình 2.1 Cơ cấu phanh guốc loại đối xứng qua trục

mở guốc phanh bằng xi lanh thủy lực

1 chụp cao su chắn bụi; 2 xi lanh; 3 mâm phanh; 4 lò xo;

5 tấm kẹp; 6 guốc phanh; 7 má phanh.

Hình 2.2 Sơ đồ hệ thống phanh dầu

1.Bàn đạp phanh; 2 Bầu trợ lực; 3 Xi lanh chính; 4 Bình dầu; 5

Khuyết điểm của hệ thống phanh thủy lực:

– Tỷ số truyền của dẫn động không lớn nên không thể tăng lực điều khiển lên cơ cấu phanh;

– Hiệu suất truyền động sẽ giảm ở nhiệt độ thấp

Trong hệ thống phanh dẫn động bằng thủy lực tùy theo sơ đồ mạch dẫn

động ngời ta chia ra dẫn động một dòng và dẫn động hai dòng

– Dẫn động một dòng tuy kết cấu đơn giản nhng độ tin cậy không cao Vì một lý do nào đó, bất kì một đờng ống dẫn dầu nào đến các xi lanh bánh xe bị rò rỉ thì dầu trong hệ thống bị mất áp suất khi đó hiệu quả phanh ở tất cả các bánh xe bằng không

– Dẫn động hai dòng độ tin cậy cao, trong trờng hợp bị rò rỉ một đờng ống dẫn dầu thì hiệu quả phanh vẫn còn Có nhiều phơng án bố trí hai dòng độc lập đến các bánh xe nhng có hai phơng án tiêu biểu th-ờng đợc sử dụng nhiều hơn cả nh sơ đồ hình 2.3 dói đây

- -24

Hình 2.3 Dẫn động hai dòng

2.3.Dẫn động phanh kiểu khí nén

Hệ thống phanh dẫn động bằng khí nén có u điểm là lực tác dụng lên bàn đạp nhỏ Trong dẫn động phanh bằng khí nén lực điều khiển trên bàn

đạp chủ yếu dùng để điều khiển van phân phối còn lực tác dụng lên cơ cấu phanh do áp suất khí nén tác dụng lên bầu phanh thực hiện

Nhợc điểm của hệ thống phanh khí nén là số lợng các cụm khá nhiều, kích thớc lớn và giá thành cao, độ nhậy kém, nghĩa là thời gian hệ thống phanh bắt đầu làm việc kể từ khi ngời lái bắt đầu tác dụng lên bàn đạp phanh là khá lớn do không khí bị nén khi chịu lực

Hình 1.11 Cấu tạo chung của dẫn động phanh khí nén

1 - máy nén khí; 2 - bầu lọc khí; 3 - bộ điều chỉnh áp suất; 4 - đồng hồ áp suất; 5 - bàn đạp phanh; 6 - van an toàn; 7 - bình chứa khí; 8 - van phân phối (tổng phanh); 9 - bầu phanh; 10 - cam phanh; 11 - lò xo cơ cấu

phanh; 12 - guốc phanh.

- -25

ngày nay nó bắt đầu đợc áp dụng phổ biến trên nhiều loại xe tải của các hãng Hyundai,Deawoo,…

Phanh thủy khí có nhiều u điểm nhng kết cấu cũng phức tạp hơn và do

đó giá thành cũng đắt hơn loại dẫn động chỉ bằng khí nén hoặc thủy lực

đồng thời trong qúa trình sử dụng,bảo dỡng chăm sóc,sửa chữa cũng phức tạp đòi hỏi ngời dùng phải chú ý hơn

2.5.Kết luận

Từ các phân tích trên ta thấy dẫn động phanh kiểu kết hợp thủy lực khí nén là có nhiều u điểm nhất, đáp ứng đợc các yêu cầu về mômen phanh, lực điều khiển nhẹ nhàng và độ nhậy cao khi dùng trên ôtô tải 8 – 12 tấn

đảm bảo các chỉ tiêu an toàn ngày càng cao trong lu thông đờng bộ hiện nay

3 sơ đồ bố trí của hệ thống phanh thủy khí

- -26

Hình 2.5 Cấu tạo chung của hệ thống phanh dẫn động khí

nén

1 van phân phối; 2 xi lanh khí; 3 bình dầu;

4 bình khí nén; 5 cơ cấu phanh; 6 máy nén khí.

Trên hình 2.5 trình bầy sơ đồ hệ thống phanh thủy khí Hệ thống phanh thủy khí gồm có máy nén khí dẫn động từ động cơ ôtô, bình chứa khí nén, van phân phối,bình dầu,xi lanh khí và xi lanh thủy lực (ba bộ phận này kết hợp thành một cụm là cụm xi lanh chính), các loại đờng ống dẫn và cụm cơ cấu phanh

Nguyên lý hoạt động: Máy nén khí cung cấp khí nén đến bình chứa khí Khi có tác dụng từ bàn đạp của ngời lái (khi đạp phanh) van phân phối (dẫn

động hai dòng) sẽ mở các đờng khí nén từ bình chứa tới các cụm xilanh chính

và sinh lực ép lên các pittông của xi lanh chính Dầu dới áp lực cao sẽ truyền qua các ống dẫn dầu tới ép các pittông trong xi lanh bánh xe đặt tại cơ cấu phanh do đó sẽ dẫn động các guốc phanh và thực hiện quá trình phanh

- -27

Hình 2.3 Cấu tạo cụm xi lanh

6

chính đến các xi lanh bánh xe có thể bố trí xa vì dầu không chịu nén nên ít

ảnh hởng tới thời gian chậm tác dụng

- -28