Nhiệm vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty tuyển than cửa ông và vai trò quan trọng của ngành than cung cấp nguyên nhiên liệu thị trường trong nước và quốc tế

Nhiệm vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty tuyển than cửa ông và vai trò quan trọng của ngành than cung cấp nguyên nhiên liệu thị trờng trong nớc và quốc tế.. Năm 1976 - 1985 xí

Nhiệm vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty tuyển than cửa ông và vai trò quan trọng của ngành than cung cấp nguyên nhiên liệu thị trờng trong nớc

và quốc tế Trình độ cơ giới hoá quá trình sàng tuyển

và xuất khẩu

1.1 Nhiệm vụ hoạt động sản xuất và kinh doanh của Công ty tuyển than Cửa Ông.

Công ty tuyển than Cửa Ông là một doanh nghiệp quốc doanh trực thuộc tổng công ty than Việt Nam Nhiệm vụ chủ yếu của Công ty là sàng tuyển chế biến và tiêu thụ than Than sau khai thác còn ở dạng nguyên khai đợc sàng tuyển, phân loại sau đó thành những sản phẩm có chất lợng nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng trên thị trờng trong và ngoài nớc

1.1.1 Vị trí địa lý.

Công ty tuyển than cửa ông nằm trên khu vực thị trấn Cửa Ông ở toạ độ :

- Kinh tuyến 107022’

- Vĩ tuyến 21001’

Thuộc địa phận thị xã Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh, với diện tích mặt bằng khoảng gần 2 km2

- Phía Tây Bắc giáp quốc lộ 18 A

- Phía Đông Nam giáp biển (vịnh Bái Tử Long)

- Phía Đông Nam giáp phờng Cửa Ông

- Phía Tây Nam giáp phờng Cẩm Thịnh

1.1.2 Dân c.

Cửa Ông là một thị trấn công nghiệp, do vậy dân c ở đây thờng ở nơi khác

đến, có khoảng 2 vạn dân sinh sống tập trung quanh địa bàn Công ty trong đó 90% là dân tộc kinh, 10% là dân tộc Sán rìu và Hoa Ngời dân ở đây phần lớn là cán bộ công nhân viên làm việc trong Công ty hoặc đã nghỉ hu

1.1.3 Khí hậu.

Công ty tuyển than Cửa Ông nằm trong khu vực có địa hình ổn định về địa chất, thuận lợi về giao thông Khí hậu đợc chia làm 2 mùa rõ rệt

- Mùa ma : Từ tháng 4 đến tháng 10

- Mùa khô : Từ tháng 11 đến tháng 3 Với các thông số đặc trng về khí hậu :

- Nhiệt độ không khí tối đa : 35,50C

- Nhiệt độ không khí tối thiểu : 6,40C

- Độ ẩm : 96%

1.1.4 Sơ lợc về quá trình hình thành và phát triển của Công ty tuyển than Cửa Ông.

Công ty tuyển than Cửa Ông tiền thân là một cơ sở sản xuất và tiêu thụ than

do Pháp xây dựng vào năm 1894 nhằm phục vụ cho việc vơ vét than của Việt Nam để đa về chính quốc Với thiết kế do Công ty Bruxelle của Bỉ hoàn thành

và đi vào sản xuất năm 1924 với cơ sở ban đầu chỉ gồm :

- 01 nhà sàng công suất 250 tấn/giờ

- 01 bến cảng dài 320 m cho tầu 10000 tấn tối đa

- 04 thiết bị bốc rót than

- 32 km đờng sắt vận chuyển Ngày 22/4/1955 thực dân Pháp rút khỏi Cửa Ông, chính quyền cách mạng vào tiếp quản một cơ sở đổ nát, dây chuyền vận tải, sàng tuyển, bốc rót bị đình trệ Thâm độc hơn chúng làm đảo lộn các mạng điện, mang đi toàn bộ sơ đồ hệ thống điện cầu trục vv…

Bằng trí nhớ tuyệt vời và tinh thần lao động quên mình, một số thợ có kinh nghiệm trong xí nghiệp đã phục hồi đợc một số thiết bị chủ yếu góp phần quan trọng vào việc hàn gắn các hậu quả do Pháp để lại Sau một thời gian khôi phục nhà máy đã đi vào hoạt động, sản lợng hàng năm dần dần đã nâng cao

Thời kỳ đầu 1955 - 1960 sản lợng bình quân hàng năm là :

- Than kéo mỏ từ 1  1,2 triệu tấn/năm

- Than vào sàng từ 1  1,2 triệu tấn/năm

- Than sạch từ 750  900 nghìn tấn/năm

- Than tiêu thụ từ 500  600 nghìn tấn/năm

Và tổng số cán bộ công nhân viên từ 1050  1929 ngời hầu hết là những lao động thủ công

Ngày 28/8/1960 Bộ chủ quản chính thức ra quyết định thành lập xí nghiệp lấy tên gọi là “Xí nghiệp bến cửa ông” và Xí nghiệp bớc vào thực hiện kế hoạch

5 năm lần thứ nhất

1961 - 1965 đây là thời kỳ đầy gian nan và thử thách của xí nghiệp vừa củng cố vừa phát triển sản xuất

Thời kỳ 1966 - 1976 thực hiện khẩu hiệu vừa sản xuất vừa đánh giặc vì thế gian đoạn này sản lợng than chỉ đạt :

- Than kéo mỏ bình quân : 1936100 tấn/năm

- Than vào sàng bình quân : 1761600 tấn/năm

- Than sạch bình quân : 1321200 tấn/năm

- Than tiêu thụ : 1404000 tấn/năm

Ngày 12/8/1975 Xí nghiệp tuyển than Cửa Ông thuộc Công ty than Cẩm Phả với tổng số cán bộ công nhân viên là 2600 ngời

Năm 1976 - 1985 xí nghiệp đầu t nguồn lực và để xây dựng và sửa chữa cơ

sở sản xuất, Xí nghiệp tuyển than Cửa Ông đã chính thức đa hệ thống dây chuyền công nghệ mới của Ba lan sau gần 10 năm xây dựng vào hoạt động, dây chuyển này bao gồm :

+ Một nhà máy tuyển than do Ba lan xây dựng với công suất thiết kế 800 tấn/giờ (tuyển bằng huyền phù và lắng)

+ Một hệ thống máy bốc rót, đánh đống, băng tải do Nhật Bản chế tạo gồm :

- 3 máy bốc xúc kiểu Rô to băng tải trên cần

- 4 máy đánh đống băng tải

- 2 máng rót có máng xoắn và đầu văng than ra xa

+ Một hệ thống đầu máy Dizen TY-7E và toa xe 20 tấn, 30 tấn để thay thế một phần đầu máy vào toa xe cũ

+ Một hệ thống đờng sắt dài 80 km

Trong thời kỳ đổi mới, từ năm 1986 công nghiệp phát triển nhu cầu tiêu thụ than đòi hỏi sản phẩm của Công ty phải có chất lợng cao năm 1991 lãnh đạo Công ty đã nhập dây chuyền công nghệ úc vào sản xuất bao gồm : Hệ thống gầu rót nớc, hệ thống máy thổi, máy bơm, máy sàng, máy đập, máy lọc ép và hệ thống máng xoắn có nhiều u điểm hơn các thiết bị của Ba Lan do đó sản phẩm của Công ty có chất lợng cao đáp ứng đợc nhu cầu thị trờng

1.1.5 Năng lực thiết bị hiện có của Công ty.

+ Thiết bị vận tải có 07 đầu máy TY-7E, 500 toa xe các loại phục vụ cho việc mua than nguyên khai từ các mỏ, hàng năm có thể kéo đợc 23,5 triệu tấn than từ các mỏ về Công ty

+ Thiết bị sàng tuyển có hai nhà máy tuyển than, năng suất sàng tuyển theo thiết

kế mỗi năm sàng tuyển 3350000 tấn than

+ Năng lực bốc rót :

- Hệ thống bốc rót của hãng Hitachi gồm : 4 máy xúc Hitachi, 3 máy đánh

đống Hitachi và 2 máy rót Hitachi ở cảng

- Hệ thống cổng trục (cầu poóctích) gồm : 5 cổng trục đống và 2 cổng trục

ở bến cảng

+ Diện tích nhà xởng 2 nhà máy tuyển là 7652 m2

+ Diện tích kho chứa thành phẩm và nguyên khai là 87560 m2

+ Tổng diện tích đất do Công ty quản lý là 744336 m2

1.1.6 Nhiệm vụ hoạt động sản xuất và kinh doanh của Công ty tuyển than Cửa Ông.

Công ty tuyển than Cửa Ông nằm ở công nghệ cuối cùng của quy trình sản xuất chế biến và tiêu thụ than Than nguyên khai đợc mua từ các mỏ qua hệ thống sàng tuyển, phân loại và chế biến ra những sản phẩm theo yêu cầu các hộ tiêu thụ trên thị trờng

Sản phẩm than của Công ty gồm các chủng loại :

- Than cục các loại : cục 2, cục 3, cục 4 và cục 5

- Than cám các loại : cám 5, cám 6

- Than bùn

Về chất lợng :

Than của Công ty đều đạt chất lợng cao, đối với than xuất khẩu, các chỉ tiêu đều đạt theo yêu cầu của khách hàng Năm 2000 than sản xuất tại Công ty

đã đợc nhà nớc công nhận đạt Iso 9002

Về kinh doanh

Công ty tuyển than cửa ông có cảng Cửa Ông tơng đối lớn, cảng có độ sâu

từ 7,5  9,5 m, cho phép tàu từ 1  3 vạn tấn vào mua than, còn các tàu lớn hơn

3 vạn tấn thì phải đậu cách xa cảng khoảng 30 km dùng các xa lan vận chuyển Cảng chính có chiều dài là 640 m, ngoài ra còn có cảng nội địa phục vụ cho khâu tiêu thụ than nội địa Với vị trí địa lý và hệ thống đờng sắt tơng đối dài Công ty tuyển than cửa ông rất thuận lợi cho việc giao lu hàng hoá, vận chuyển, chuyên chở than từ các mỏ về Công ty và vận chuyển than sạch xuất cho nội địa

và xuất khẩu nớc ngoài

Trong những năm tới với nhu cầu khai thác than ngày càng tăng của Tổng công ty và xuất khẩu than ngày càng nhiều Từ nhu cầu tăng sản lợng và chất l-ợng, khách quan đặt ra cho công ty là phải tăng cờng đầu t là phải đầu t đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất và nâng cao năng suất lao động Để đáp ứng đợc nhu cầu đó, Công ty tuyển than cửa ông đã trang bị các dây chuyển công nghệ

t-ơng đối hiện đại và đang từng bớc hoàn thiện Những thiết bị quan trọng trong dây chuyền bốc xúc, vận chuyển than là hệ thống thiết bị sàng tuyển của úc và vận tải của hãng Hitachi Nhật Bản

Hệ thống cổng trục (poóc tích) có từ thời Pháp thuộc (vào khoảng năm 1924) sau năm 1954 miền Bắc đợc giải phóng chúng ta đã tự chế tạo và bổ xung thêm Tất cả các cổng trục khẩu độ lớn và khẩu độ ngắn đều hoạt động ở sân kho và ngoài trời, chất than thành đống khi vắng khách tiêu thụ Khi có các khách hàng tiêu thụ các máy xúc Roto có thể xúc than từ đống ở kho qua hệ thống Hitachi xuất ra tàu biển Ngoài ra cổng trục còn có nhiêm vụ là bốc xúc than bùn dới hố lắng rải phơi trên bãi làm than sinh hoạt hoặc bốc xúc than trên sân bãi đổ xuống các phơng tiện vận tải nh toa xe, tàu thuỷ, xa lan.vv…

1.2 Vai trò trong kinh tế thị trờng, ngành than cung cấp nguyên nhiên liệu trong nớc và quốc tế.

Thị trờng là một nội dung còn rất mới, phong phú, đa dạng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, có thị trờng đầu vào và đầu ra thì có rất nhiều thuận lợi Thị trờng không những đòi hỏi về chủng loại, chất lợng, giá thành than mà còn

đòi hỏi khâu vận chuyển và bốc rót phải thuận tiện và nhanh chóng Đó là vấn

đề rất bức xúc bởi vậy công ty đã không ngừng đầu t để khẳng định vị trí tin cậy

đối với khách hàng tạo điều kiện cho sản xuất ổn định và phát triển

1.2.1 Thị trờng trong nớc.

+ Than cục :

Chủ yếu bán cho các hộ tiêu thụ than lớn nh các nhà máy nhiệt điện, xi măng.vv… , theo phơng thức bán trực tiếp Khâu vận chuyển nội bộ để xuất cho tàu biển do hệ thống bốc rót của hãng Hitachi và hệ thống cổng trục bốc xúc than từ kho bãi lên các toa xe hoặc bốc xuống xà lan và tàu thủy

+ Than Bùn.

Than bùn là sản phẩm tận dụng sau công nghệ tuyển than mới có với sản l-ợng tơng đối lớn mỗi năm công ty thu hồi trên 300000 tấn và bán chủ yếu cho các đại lý tiêu thụ Do đặc thù than bùn là đợc tận thu bằng hố lắng nên khâu bốc xúc vận chuyển thờng dùng cổng trục bốc lên toa xe vận chuyển bằng hệ thống đờng sắt

1.2.2 Thị trờng quốc tế.

Đòi hỏi khắt khe về chủng loại than theo các yêu cầu về độ tro, nhiệt lợng,

cỡ hạt vv… do đó mặt hàng xuất khẩu của công ty là than cám và than cục chất lợng cao Khâu vận chuyển, bốc rót bằng hệ thống thiết bị của hãng Hitachi và

hệ thống cổng trục

1.3 Trình độ cơ giới hoá quá trình sản xuất sàng tuyển và suất khẩu than của Công ty tuyển than Của Ông.

Công nghiệp than là ngành kinh tế quan trọng của nớc ta, cung cấp nguyên nhiên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp nội địa và xuất khẩu Để đáp ứng chủ chơng của Đảng và Nhà nớc về công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngành than, Công

ty tuyển than cửa ông đã không ngừng đổi mới công nghệ sàng tuyển và bốc rót Công ty có mô hình hoạt động sản xuất với dây chuyền khép kín từ khâu vận tải than từ các mỏ cho đến khi bốc rót xuống tàu các hộ tiêu thụ

1.3.1 Trình độ cơ giới hoá quá trình sản xuất sàng tuyển

Sàng tuyển là một khầu quan trọng giữa khai thác và tiêu thụ sản phẩm, với mục đích sàng tuyển phân loại, chế biến và nâng cấp chất lợng cho các hộ tiêu thụ có nhu cầu cao

Quá trình sản xuất sàng tuyển theo một dây chuyền công nghệ khép kín gồm ba khâu chính :

a Khâu chuẩn bị khoáng sản.

Than nguyên khai từ các mỏ đợc đa về bằng toa xe 5, 10, 20 và 30 tấn đợc

đầu kéo TY-7E đổ xuống bun ke chứa Hai máng cấp liệu đĩa quay gạt than xuống hai tuyến băng tải đa lên sàng sơ bộ có kích thớc mắt sàng  100 phân

loại làm hai cấp hạt : cấp + 100 mm ở trên sàn và cấp hạt - 100 mm lọt xuống băng tải

Cấp hạt trên sàng đợc đa về hai máy đập, đợc giảm kích thớc xuống

- 100 mm

Sản phẩm dới sàng kết hợp với sản phẩm sau đập cấp lên xởng tuyển, một phần cấp vào cho máy lắng, một phần cấp cho sàng khô lỗ lới 15 mm (sản phẩm dới sàng 15 mm đợc vận chuyển đến hố cám 6)

b Khâu tuyển

Là khâu công nghệ chính đóng vai trò quan trọng nó quyết định đến sản l-ợng và chất ll-ợng sản phẩm của Công ty

Kết hợp với tuyển lắng và tuyển huyền phù

Than qua máy lắng cho ta 3 sản phẩm :

- Đá thải qua gầu nâng đá xuống bun ke ra bãi thải

- Sản phẩm trung gian qua gầu trung gian khử nớc qua sàng 6 mm lấy cám trung gian vận chuyển trực tiếp đến hố cám 6 và sản phẩm đá thải

- Sản phẩm than sạch theo nớc vợt qua ngỡng tràn qua sàng khe lỗ lới 1mm khử cám và nớc đa đi xử lý bùn nớc (bơm về bể tổng) Than trên sàng 1mm tiếp tục qua sàng hai lới 1,6 mm cho ta 3 sản phẩm :

- Sản phẩm - 1mm đợc bơm về bể tổng

- Sản phẩm từ 1 - 6 mm đợc bơm lên máy ly tâm

- Sản phẩm +6 mm tiếp tục qua sàng

Sản phẩm dới sàng 15 mm và sản phẩm sau đập đa quay trở lại máy lăng

Cấp 6 - 35 mm đợc tuyển bằng huyền phù trong lốc xoáy, sản phẩm sau tuyển huyền phù cho AK thấp cung cấp cho suất khẩu là chính

Hai sản phẩm đó là than sạch sau xoáy lốc huyền phù đều phải qua sàng cung khử nớc than (đá) qua sàng rửa huyền phù than đá Đá thải sẽ đợc loại bỏ, than sạch qua sàng phân loại 6; 15mm lấy ra hai loại sản phẩm than sạch

6 - 15 mm và 15 - 35 mm

c Khâu xử lý nớc bùn.

Nớc bùn từ khâu tuyển đợc tập trung vào bể tổng, từ bể tổng bơm đến xoáy lốc 1, bùn tràn đợc bơm ra bể cô đặc, căn đợc đa qua xoáy lốc nớc 2, cặn của xoáy lốc 2 đợc đa qua sàng  0,5 mm Trên sàng gộp với sản phẩm

1 - 6 của sàng 2 lới 1 ; 6 mm, sản phẩm dới sàng 6;15 mm đợc đa vào máy ly tâm lấy ra cám ớt, sản phẩm dới sàng 0,5 mm quay trở lại lốc xoáy nớc 2 (nớc tràn) đa trở lại xoáy lốc nớc 1 Bùn tràn của xoáy lốc nớc 1 đợc bơm ra bể cô

đặc cộng với chất keo tụ

Sản phẩm bùn đợc bơm ra bể lắng ngoài trời nớc đợc xử lý quay lại tuần hoàn Đến đây kết thúc dây chuyền công nghệ khép kín của xởng tuyển

1.3.2 Trình độ cơ giới hóa quá trình xuất khẩu.

Trong khi giá thành than trong nớc còn thấp và nguồn ngoại tệ còn hiếm hoi thì đẩy mạnh xuất khẩu là vấn đề quan trọng của Công ty Trong tơng lai vẫn phải duy trì xuất khẩu than bởi vì Công ty có một lợng than cục và than cám chất lợng cao thích hợp với nhu cầu của bạn hàng nớc ngoài, trong khi đó ở trong nớc ít có nhu cầu sử dụng loại than này Mặt khác xuất khẩu là một lợi thế của ngành than mang lại lợi nhuận, ngoại tệ, vị trí uy tín của than Việt Nam trên thị trờng quốc tế

Để đảm bảo cho việc xuất khẩu than thuận lợi Công ty tuyển than Cửa

Ông đã cải tạo một bến cảng tơng đối lớn cho phép các tàu có trọng tải từ 3 vạn

đến 5 vạn tấn vào ăn than dễ dàng góp phần giảm chi phí vận chuyển than và tăng năng lực xuất khẩu than của công ty

Than sau khi đợc sàng tuyển, phân loại và chế biến đợc đa ra kho bằng hệ thống băng tải và tùy theo nhu cầu của khách hàng than sẽ đợc vận chuyển từ các kho chứa bằng thiết bị xúc bốc vận tải liên tục của hãng Hitachi Từ gầu xúc Roto than sẽ đợc đa theo hệ thống băng tải tới máy qua cầu rót than sẽ đợc rót và phun than xuống tàu biển Hoặc từ các kho chứa than sạch sẽ đợc hệ thống cổng trục đống xúc lên các toa xe sau đó đợc vận chuyển đến sân phơi ở cảng và hệ thống cổng trục bến sẽ bốc xúc than lên tàu hay xà lan phục vụ cho xuất khẩu

Nhờ cơ giới hóa toàn bộ với năng suất cao từ 800  1000 T/h để đáp ứng yêu cầu của các hộ tiêu thụ giải phóng tàu nhanh Năm 2003 Công ty tuyển than Cửa Ông đã trang bị thêm một hệ thống gồm 3 chiếc cổng trục (poóc tích) sức nâng 7 tấn, khẩu độ ray 40m công sôn về 2 phía Một cánh công sôn 9m, cánh còn lại 11m, cho phép rót than xuống tàu hoặc các xà lan để vận chuyển than ra các tàu có trọng tải lớn phải nằm cách xa cảng 30km

So với hệ thống bốc rót của hãng Hitachi là hệ thống liên hoàn từ khâu bốc xúc than, vận chuyển và rót xuống tàu thì cổng trục ngoài chức năng bốc rót than từ sân bãi xuống tàu và xà lan còn có thêm chức năng xúc than từ dới hồ lắng rải phơi trên sân bãi để tận dụng hoặc xúc than từ sân bãi đổ lên các phơng tiện vận tải, lên toa xe Vì vậy cổng trục có một vị trí rất quan trọng trong hoạt

động sản xuất và kinh doanh của Công ty tuyển than Cửa Ông Thiếu cổng trục

ở các vị trí kể trên sẽ gây đình trệ dây chuyền công nghệ sản xuất, tiêu thụ than Những cổng trục mới này, từ gầu ngoạm 7 tấn đến hệ thống dầm dàn, cơ cấu nâng, cơ cấu di chuyển xe lăn, cầu lăn đều do Việt Nam thiết kế và chế tạo tại Cẩm Phả Hai chiếc chế tạo thử đầu tiên đã đợc lắp ráp, hoàn thành và chuẩn bị chạy thử công nghiệp

Kết luận

Trong thời gian thực tập tại Công ty tuyển than Cửa Ông tôi đã đợc tìm hiểu về hoạt động sản xuất kinh doanh và quá trình cơ giới hóa sàng tuyển, xuất khẩu Cổng trục có một vị trí rất quan trọng trong dây chuyền vận chuyển và bốc xúc rót Hệ thống đó đã góp phần giải phóng sức lao động nặng nhọc, tăng năng suất bốc rót, tăng sản lợng, góp phần hạ giá thành sản phẩm Cùng với sự

đổi mới công nghệ sàng tuyển, sản phẩm than của Công ty tuyển than cửa ông phong phú hơn, đa dạng về chủng loại than, chất lợng sản phẩm đợc nâng cao phù hợp với thị hiếu của khách hàng Công ty đã làm ăn có lãi, đời sống của cán bộ công nhân viên từng bớc đợc cải thiện, có đầu t phát triển ngắn hạn và dài hạn.

Đó là bớc đi vững chắc trong những năm qua, tạo tiền đề cho sự tồn tại

và phát triển trong tơng lai gần của Công ty tuyển than của ông.

Trong khuôn khổ một đồ án tốt nghiệp đại học ngành Máy và thiết bị mỏ, tôi may mắn đợc tiếp cận thực tế, học tập, quan sát và phần nào có thể đa vào

đồ án để tính toán tờng minh.