Bài giảng Sinh học 11 - Bài 47: Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ có kế hoạch ở người trình bày điều khiển sinh sản ở động vật, một số biện pháp làm thay đổi số con, một số biện pháp điều khiển giới tính; sinh đẻ có kế hoạch ở người, sinh đẻ có kế hoạch, các biện pháp tránh thai.
Trang 1Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ SINH
ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
Trang 2Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
I - ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
Hãy cho biết một số kinh nghiệm làm tăng sinh sản trong chăn nuôi
Thắp đèn sáng liên tục Thụ tinh nhân tạo
Trang 3Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
I - ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
Nghiên cứu nội dung mục I sách giáo khoa và thực hiện những lệnh sau:
- Những biện pháp nào làm tăng sinh sản ở động vật? Cách tiến hành những biện pháp đó như thế nào? Cho ví dụ
- Nêu một số biện pháp điều khiển giới tính ở động vật
- Điều khiển giới tính của đàn con có ý nghĩa như thế nào trong chăn nuôi?
- Tại sao phải cấm xác định giới tính của thai nhi người?
1 Một số biện pháp làm thay đổi số con
Trang 4Các biện pháp Tiến hành Ứng dụng
Sử dụng
hoocmôn hoặc
chất kích thích
tổng hợp
Thay đổi các yếu
tố môi trường
Nuôi cấy phôi
Thụ tinh nhân tạo
1 Một số biện pháp làm thay đổi số con
Tiêm hoocmôn hoặc chất kích thích tổng hợp làm cho trứng nhanh chín hoặc chín và rụng nhiều trứng cùng lúc
- Tiêm dịch chiết của tuyến dưới não cho cá
mè, cá trắm cỏ
- Tiêm huyết thanh ngựa chửa cho trâu bò
Tuỳ loài mà thay đổi các yếu tố môi trường thích hợp kích thích sinh trứng
Thay đổi thời gian chiếu sáng làm gà nuôi đẻ 2 trứng/ngày
- Tiêm hoocmôn gây rụng nhiều trứng cùng lúc, thụ tinh nhân tạo tạo
ra nhiều phôi, cấy vào tử cung các con cái
- Gây đa thai nhân tạo
Tiến hành trên
bò, ngựa, …
Bên ngoài hoặc bên trong
cơ thể động vật
Tiến hành trên bò, ngựa, voi, tê giác …
Trang 5Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
I - ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
1 Một số biện pháp làm thay đổi số con
2 Một số biện pháp điều khiển giới tính
- Một số biện pháp:
+ Tách tinh trùng thành 2 nhóm mang 2 loại NST giới tính X,Y; tuỳ theo nhu cầu để chọn một loại cho thụ tinh với trứng
+ Nuôi cá rô phi bột bằng 17-metyltestostêrôn kèm theo vitamin
C sẽ tạo ra 90% các rô phi đực
- Ý nghĩa: Tạo ra con đực hay con cái phục vụ các mục đích khác nhau trong chăn nuôi
Tại sao phải cấm xác định giới tính thai nhi người?
- Nêu một số biện pháp điều khiển giới tính ở động vật
- Điều khiển giới tính của đàn con có ý nghĩa như thế
nào trong chăn nuôi?
Trang 6Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
I - ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
1 Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
2 Các biện pháp tránh thai
II – SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
Là điều chỉnh về số con, thời điểm sinh con và khoảng cách sinh con sao cho phù hợp với việc nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội
- Hiện nay, nước ta đang vận động mỗi cặp vợ chồng nên sinh bao nhiêu con? Giới hạn tuổi nào thì không nên sinh con? Khoảng cách giữa hai lần sinh là bao nhiêu năm?
- Tại sao phải sinh đẻ có kế
hoạch?
Trang 7Dùng dụng cụ
tử cung dạng
chữ T đặt trong
tử cung
Vỉ thuốc tránh thai hàng ngày
Trang 8Lưu ý: Phá thai không được coi là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch, nó gây nguy hiểm cho phụ nữ, thậm chí có thể tử vong
Trang 9Bài 47: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT VÀ
SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
I - ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
1 Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
2 Các biện pháp tránh thai
II – SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
1 Một số biện pháp làm thay đổi số con
2 Một số biện pháp điều khiển giới tính
- Những biện pháp nào làm tăng sinh sản ở động vật?
Trang 10Các biện pháp Tiến hành Ứng dụng
Sử dụng hoocmôn
hoặc chất kích thích
tổng hợp
Thay đổi các yếu tố
môi trường
Nuôi cấy phôi
Thụ tinh nhân tạo
BÀI TẬP VỀ NHÀ
1 Hoàn chỉnh nội dung của bảng sau:
2 Hoàn chỉnh nội dung của bảng 47 SGK
3 Học bài và trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.
Trang 11Bài học kết thúc.
XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!
Trang 12Tránh giao hợp vào ngày trứng rụng (vào khoảng giữa chu kì kinh nguyệt) để tinh trùng không gặp được trứng.
Bao cao su mỏng lồng vào dương vật để hứng tinh dịch làm cho tinh trùng không gặp được trứng.
Uống thuốc tránh thai làm nồng độ prôgestêron ơstrôgen trong máu cao sẽ ức chế vùng dưới đồi, làm trứng không chín, không rụng; làm chất nhầy
cổ tử cung đặc lại ngăn tinh trùng vào tử cung.
Dụng cụ tử cung kích thích lên niêm mạc tử cung gây phản ứng chống lại sự làm tổ của hợp tử ở tử cung, làm cho hợp tử bị rơi ra ngoài cơ thể.
Cắt và thắt hai đầu ống dẫn trứng ngăn không cho tinh trùng gặp trứng trong ống dẫn trứng.
Cắt và thắt hai đầu ống dẫn tinh ngăn không cho tinh trùng đi ra để được gặp trứng.
Cơ chế tác dụng Các biện pháp tránh thai
Tính
ngày
trứng
rụng
Dùng bao
cao su
Uống
thuốc
tránh thai
Dùng
dụng cụ
tử cung
Đình
sản
nữ
Đình
sản
nam
Trang 13Quy trình cấy truyền phôi bò
Trang 14Cấy phôi bảo tồn loài
bò rừng hiếm vùng cao
Một số thành tựu nuôi cấy phôi trên thế giới và ở Việt Nam
Nuôi cấy phôi giải quyết được vấn đề gì trong sinh đẻ ở người?
Trang 15Hổ Secbia (Trung Quốc)
Tê giác (Hungari) Voi (Thái Lan)
Một số thành tựu thụ tinh nhân tạo trên thế giới
Trang 16Thụ tinh nhân tạo cho bò
Cá khoang cổ
Gà ác
Một số thành tựu thụ tinh nhân tạo ở Việt Nam