Bài giảng Ngữ văn 10: Nội dung và hình thức của văn bản văn học giúp các em học sinh hiểu và bước đầu biết vận dụng các khái niệm thuộc về nội dung và hình thức khi tìm hiểu văn học văn bản văn học. Thấy rõ mối quan hệ của nội dung và hình thức trong văn bản văn học.
Trang 1Đ n v : Tr ơ ị ườ ng THPT Phan B i ộ
Đ n v : Tr ơ ị ườ ng THPT Phan B i ộ
Châu
Trang 3bài t p Ng Văn 10 chậ ữ ương trình
chu nẩ
Các tài li u tham kh o khác ệ ả
Các phương ti n ph c v giáo án đi n ệ ụ ụ ệtử
II Phương ti n th c hi n:ệ ự ệ
II Phương ti n th c hi n:ệ ự ệ
III Cách th c ti n hành:ứ ế
III Cách th c ti n hành:ứ ế
Giáo viên t ch c gi d y theo cách k t Giáo viên t ch c gi d y theo cách k t ổổ ứứ ờ ạờ ạ ếế
h p các phợ ương pháp g i m , nêu v n đ , ợ ở ấ ề
h p các phợ ương pháp g i m , nêu v n đ , ợ ở ấ ề
di n gi ng v i th o lu n.ễ ả ớ ả ậ
di n gi ng v i th o lu n.ễ ả ớ ả ậ
Trang 4IV Ti n trình d y h c: ế ạ ọ
1 n đ nh t ch c: Ki m tra sĩ s (2 phút)Ổ ị ổ ứ ể ố 2 Ki m tra bài cũ: không ti n hành( bài ể ế
h c dài)ọ
3 Gi i thi u vào bài:ớ ệ
4 N i dung bài m i:ộ ớ
Trang 5I Các khái ni m c a n i dung và ệ ủ ộ
hình th c trong văn b n văn h c ứ ả ọ
N i dung và hình th c c a m t văn b n ộ ứ ủ ộ ả
N i dung và hình th c c a m t văn b n ộ ứ ủ ộ ả
văn h c là hai m t không th chia tách. ọ ặ ể
văn h c là hai m t không th chia tách. ọ ặ ể
N i ộ dung và hình th c trong văn b n văn ứ ả
h c có quan h nh th nào v i nhau ? ọ ệ ư ế ớ
Trang 6 Gồm: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng
nghệ thuật
a - Đề tài:
Là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận
thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể
hiện trong văn bản Việc lựa chọn đề tài đã bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.
1 Các khái ni m th ệ ườ ng đ ượ c coi là
1 Các khái ni m th ệ ườ ng đ ượ c coi là
thu c v n i dung c a văn b n văn ộ ề ộ ủ ả
thu c v n i dung c a văn b n văn ộ ề ộ ủ ả
h c: ọ
h c: ọ
Trang 7Đ tài c a “T t đèn” là cu c s ng bi ề ủ ắ ộ ố
Đ tài c a “T t đèn” là cu c s ng bi ề ủ ắ ộ ố
th m c a ng ả ủ ườ i nông dân Vi t Nam ệ
th m c a ng ả ủ ườ i nông dân Vi t Nam ệ
tr ướ c Cách m ng tháng Tám 1945, ạ
tr ướ c Cách m ng tháng Tám 1945, ạ
trong nh ng ngày s u thu V i đ tài ữ ư ế ớ ề
trong nh ng ngày s u thu V i đ tài ữ ư ế ớ ề
này, Ngô T t T đã th hi n s g n bó ấ ố ể ệ ự ắ
này, Ngô T t T đã th hi n s g n bó ấ ố ể ệ ự ắ
c a mình v i cu c s ng c a ng ủ ớ ộ ố ủ ườ i
c a mình v i cu c s ng c a ng ủ ớ ộ ố ủ ườ i
nông dân.
Ví dụ:
Trang 8Câu h i: ỏ
Tr l i ả ờ
Tr l i ả ờ :
S nh n th c, nh n đ nh trong cu c s ng ự ậ ứ ậ ị ộ ố sinh ho t h ng ngày ạ ằ
Em hãy xác đ nh đ tài c a truy n ị ề ủ ệ
“Th y bói xem voi” ? ầ
Trang 10Câu h i ỏ :
Em hãy làm bài 2/75 trong sách bài t p ậ
Tr l i ả ờ :
Con người luôn s ng trong nh ng lu ng ý ố ữ ồ
ki n khác nhau, đ i l p nhau. Vì v y ph i có ế ố ậ ậ ả
b n lĩnh đ phân bi t đúng sai và ph i quy t ả ể ệ ả ếđoán đ gi v ng ch ý c a mình.ể ữ ữ ủ ủ
Trang 11
c Tư t ưở ng c a văn b n: ủ ả
Là s lí gi i đ i v i ch đ đã nêu, là ự ả ố ớ ủ ề
nh n th c c a tác gi mu n trao đ i, ậ ứ ủ ả ố ổ
nh n g i, đ i tho i v i ngắ ử ố ạ ớ ườ ọi đ c
Ví d : ụ
T tư ưởng c a “T t đèn” là lên án ủ ắ
nh ng th l c h c ám đang hoành hành ữ ế ự ắ ởnông thôn Vi t nam th i Pháp thu c và s ệ ờ ộ ựtrân tr ng ngọ ười nông dân b áp b cị ứ
Trang 13d C m h ng ngh thu t ả ứ ệ ậ :
Là n i dung tình c m ch đ o c a văn b n. ộ ả ủ ạ ủ ả
Đó là nh ng tr ng thái tâm h ữ ạ ồ n , c m xúc đ ả ượ c
th hi n đ m đà, nhu n nhuy n trong văn b n ể ệ ậ ầ ễ ả
s truy n c m và h p d n ng ẽ ề ả ấ ẫ ườ ọ i đ c. Qua
c m h ng ngh thu t, ng ả ứ ệ ậ ườ i đ c c m nh n ọ ả ậ
đ ượ c t t ư ưở ng, tình c m c a tác gi nêu lên ả ủ ả
Trang 14g p ánh sáng lí t ặ ưở ng c ng s n ộ ả
Trang 152 Các khái ni m thệ ường được coi là
thu c v hình th c trong văn b n văn ộ ề ứ ả
h c:ọ
Ngôn t là y u t đ u tiên c a văn b n, là ừ ế ố ầ ủ ả
căn c c th đ tìm hi u và thứ ụ ể ể ể ưởng th c ứ
Trang 16Ngôn t có quan h nh th nào ừ ệ ư ế
Ngôn t có quan h nh th nào ừ ệ ư ế
v i tác gi ? ớ ả
B t c ngôn t nào cũng ít nhi u B t c ngôn t nào cũng ít nhi u ấ ứ ấ ứ ừ ừ ề ề
mang d u n c a tác gi ấ ấ ủ ả
mang d u n c a tác gi ấ ấ ủ ả
Ví d : Ví d : ụ ụ
Ngôn t tài hoa c a Nguy n Tuân; ngôn Ngôn t tài hoa c a Nguy n Tuân; ngôn ừ ừ ủ ủ ễ ễ
t trong sáng, tinh t c a Th ch Lam; ừ ế ủ ạ
t trong sáng, tinh t c a Th ch Lam; ừ ế ủ ạ
ngôn t chân ch t, đ y màu s c Nam b ừ ấ ầ ắ ộ ngôn t chân ch t, đ y màu s c Nam b ừ ấ ầ ắ ộ
Trang 17Em hi u nh th nào v khái ni m k t ể ư ế ề ệ ế
c u? K t c u có ý nghĩa nh th nào ấ ế ấ ư ế
trong vi c th hi n n i dung c a văn ệ ể ệ ộ ủ
b n? ả
Trang 18tráng c a s thi, k t c u b t ng ủ ử ế ấ ấ ờ
c a truy n trinh thám,k t c u m ủ ệ ế ấ ở
theo suy nghĩ c a tu bút, t p văn ủ ỳ ạ
Trang 19c Th lo i: ể ạ
Ví dụ:
Th l c bát c a Nguy n Bính thơ ụ ủ ễ ườ ng mang đ m ậ
ch t dân gian, th l c bát c a Huy C n trong ấ ơ ụ ủ ậ
“L a thiêng” th ử ườ ng trang nhã, c kính ổ
Trang 20gi a các y u t n i dung, quan ữ ế ố ộ
h gi a các y u t hình th c ệ ữ ế ố ứ
trong văn b n văn h c ả ọ .T đó ừ
Trang 22II Ý nghĩa quan tr ng c a n i dung ọ ủ ộ
Văn b n văn h c có nh ng ch c năng ch ả ọ ữ ứ ủ
y u: ch c năng nh n th c, ch c năng giáo d c, ế ứ ậ ứ ứ ụ
ch c năng th m mĩ, ch c năng giao ti p nh m ứ ẩ ứ ế ằ nâng cao ph m ch t, hoàn thi n con ng ẩ ấ ệ ườ i.
Nh ng n i dung t t ữ ộ ư ưở ng cao đ p y c n th ng ẹ ấ ầ ố
N i dung và hình th c văn b n văn h c có ý ộ ứ ả ọ
N i dung và hình th c văn b n văn h c có ý ộ ứ ả ọ
nghĩa quan tr ng nh th nào đ i v i cu c s ng ọ ư ế ố ớ ộ ố
nghĩa quan tr ng nh th nào đ i v i cu c s ng ọ ư ế ố ớ ộ ố
?
Trang 24III Luy n t p: ệ ậ
Em hãy xác đ nh đ tài, ch đ T t ng, ị ề ủ ề ư ưở
c m h ng ngh thu t c a truy n “An D ng ả ứ ệ ậ ủ ệ ươ
V ng và m Châu Tr ng thu ” ươ ị ọ ỷ
Hình th c luy n t p: ứ ệ ậ
Chia theo 4 nhóm th o lu n:( 5 phút) ả ậ
Nhóm 1: Xác đ nh đ tài ị ề
Nhóm 2: Xác đ nh ch đ ị ủ ề
Trang 25H ướ ng d n tr l i: ẫ ả ờ
Đ ề tài: L ch s xây d ng và b o v đ t n ị ử ự ả ệ ấ ướ c Ch đ ủ ề: lí gi i nguyên nhân m t n ả ấ ướ c Âu
L c: do m t c nh giác, ch quan ạ ấ ả ủ
T t ư ưở ng: nêu lên bài h c l ch s v tinh th n ọ ị ử ề ầ
c nh giác v i k thù và cách x lí đúng đ n m i ả ớ ẻ ử ắ ố quan h gi a riêng v i chung, gi a nhà v i ệ ữ ớ ữ ớ
n ướ c, gi a cá nhân v i c ng đ ng ữ ớ ộ ồ
C m h ng ngh thu t ả ứ ệ ậ : lòng trân tr ng, bi t ọ ế
n vua An D ng v ng có công d ng n c.