Bài giảng Ngữ văn 10: Hiền tài là nguyên khí quốc gia (Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba) - Thân Nhân Trung

Bài giảng Ngữ văn 10: Hiền tài là nguyên khí quốc gia (Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba) - Thân Nhân Trung tìm hiểu tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp của; hoàn cảnh sáng tác, bố cục, phân tích tác phẩm.

BÀI GI NG NG  VĂN Ả Ữ

(Trích: “ Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)

- Thân Nhân Trung -

S  GIÁO D C VÀ ĐÀO T O TPHCM Ở Ụ Ạ

TR ƯỜ NG THPT NGUY N VĂN TĂNG Ễ

GV: NGUY N TR NG T Ễ Ọ ƯỚ NG1

CHÂN LÝ

- 1469: Ông đỗ tiến sĩ.

- Là ng ườ ổ ế i n i ti ng văn ch ươ ng đ ượ c lê  Thánh Tơng tin dùng, cho vào h u văn  ầ

bút

3

Câu hỏi

• Em hãy cho biết hoàn cảnh sáng tác của bài kí?

­ Năm 1484, th i H ng  Đ c, Thân Nhân Trung đã  ờ ồ ứ

so n.  Bài  Đ i  B o  tam  niên    Nhâm  Tu t,  khoa  ạ ạ ả ấ

ti n  sĩ  đ   danh  kí  –  Bài  kí  đ   danh  ti n  sĩ  khoa  ế ề ề ế nhâm tu t niên hi u Đ i B o th  ba (1442), kh c  ấ ệ ạ ả ứ ắ trên bia ti n sĩ   Văn Mi u, Hà N i.  ế ở ế ộ 5

Câu hỏi

• Bố cục của Văn bản được chia làm mấy phần?

I/ TÌM HIEÅU CHUNG  

­ b/ B  c c: 2 ph n ố ụ ầ

­ Ph n 1: T  đ u…v n cho là ch a đ : ầ ừ ầ ẫ ư ủ

>  kh ng  đ nh Vai trò quan tr ng c a hi n tài  ẳ ị ọ ủ ề

đ i v i qu c gia ố ớ ố

­ Ph n 2:  Ph n còn l i:  ầ ầ ạ

  > Ý nghĩa, tác d ng c a vi c kh c bia ghi tên  ụ ủ ệ ắ

ti n sĩ ế

7

Câu hỏi

• Em hãy cho biết Chủ đề của bài kí nói gì?

I/ TÌM HIEÅU CHUNG  

• C/ / Ch  đ : ủ ề

• Bài kí nh n m nh t m quan tr ng c a tri  ấ ạ ầ ọ ủ

th c và ng ứ ườ i trí th c trong xã h i và có ý  ứ ộ

nghĩa l n lao c a vi c tôn vinh ng ớ ủ ệ ườ ỗ ạ i đ  đ t  cao qua vi c kh c bia ệ ắ

9

II/ ĐỌC - HIỂU TÁC PHẨM

     Giải thích từ khó:

    + Hiền tài: Là người cĩ tài cao, cĩ đạo đức.

    + Nguyên khí: Khí chất làm nên sự sống cịn và phát triển của sự vật.

Lịch sử hình thành VMQTG

• Văn Miếu được xây dựng từ “tháng 8 năm Canh Tuất (1070)

• Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử giám,

có thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam Ban đầu, trường chỉ dành riêng cho con vua và con các bậc đại quyền quý (nên gọi tên là Quốc Tử) Từ năm

1253, vua Trần Thái Tông cho mở rộng Quốc Tử giám

và thu nhận cả con cái các nhà thường dân có sức học

• Năm 1156, Lý Anh Tông cho sửa lại Văn Miếu

và chỉ thờ Khổng Tử

• Sang thời Hậu Lê, Nho giáo rất thịnh hành Vào năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khóa thi 1442 trở đi

Lịch sử hình thành VMQTG

• Năm 1762, Lê Hiển Tông cho sửa lại là Quốc Tử Giám - cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình

• Năm 1785 đổi thành nhà Thái học

Lịch sử hình thành VMQTG

13

• Đời nhà Nguyễn, Quốc Tử giám lập tại Huế Năm 1802, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà Nội và cho xây thêm Khuê Văn Các Trường Giám cũ ở phía sau Văn Miếu lấy làm nhà Khải thánh để thờ cha mẹ Khổng Tử

Lịch sử hình thành VMQTG

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

15

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

17

BIA TiẾN SĨ

Ngày xưa

“Bia đá Văn Miếu ghi công trạng

các nhân tài đất nước thời xưa”

19

Ngày nay

Cầu may

21

Ông đồ cho chữ

THỜ KHỔNG TỬ

23

CHU VĂN AN

LÝ THÁI TỔ

25

TRỐNG

Một góc văn miếu nhìn trên cao

27

Câu hỏi

• Hiền tài khẳng định vai trò và tầm quan

trọng đối với đất nước như thế nào?

Cố nhân dạy

• “Phi thương, bất phú”

• “Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”

Có nghĩa là ngay cả người tầm thường cũng phải chịu trách nhiệm trước sự hưng vong của đất nước.

1/Bài kí khẳng định tầm quan trọng

Hiền tài đối với quốc gia

• - Đề cao, khẳng định vai trò của người có tài có đức Họ chính là trụ cột của nước nhà, có quan hệ lớn đến sự thịnh suy của đất nước.

 ­ Nhà n ướ c đã t ng tr ng đãi hi n tài, làm đ n  ừ ọ ề ế

m c  cao  nh t  đ   khích  l   nhân  tài,  đ   cao  ứ ấ ể ệ ề danh  ti ng,  phong  ch c  t ế ứ ướ c,  c p  b c,  ghi  ấ ậ tên   b ng vàng, ban y n ti c… ở ả ế ệ

31

1/Bài kí khẳng định tầm quan trọng

Hiền tài đối với quốc gia

­ Nh ng vi c đã làm ch a x ng v i vai trò, v   ữ ệ ư ứ ớ ị trí c a hi n tài vì v y c n ph i kh c bia ti n  ủ ề ậ ầ ả ắ ế

sĩ đ  l u danh s  sách ể ư ử

2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia,ghi tên tiến sĩ

Đối với người đương thời

thiện theo đó

mà gắng’’

Làm cho nước nhà hưng thịnh bền vững lâu dài

33

Đối với người đời sau

Tôn  vinh  quá 

kh   làm        ứ

gương  cho 

th   h   tế ệ ương 

T o d ng ạ ựtruy n th ng ề ố

hi u h c ế ọ

c a dân t c.ủ ộ2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia,ghi tên tiến sĩ

2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia, ghi tên tiến sĩ

Niềm tự hào về truyền thống nghìn năm văn hiến của dân tộc ta

35

Câu hỏi

• Nghệ thuật bài kí đã sử dụng như thế nào?

37

4/Nghệ thuật

• Bài kí giàu chất hùng biện, có sức thuyết phục cao, lập luận mạch lạc, chặt chẽ, bút pháp rắn rỏi, cô đọng súc tích, lời văn trang trọng

Câu chuyện vui

Nhà báo Hữu Thọ có kể một câu chuyện vừa vui, vừa buồn và rất đáng để suy nghĩ: một người đã thành đạt nhưng không thể trở về đóng góp cho tỉnh nhà, anh ta than vãn với nhà báo

39

Câu chuyện vui

“ Ở dưới đó: giàu thì ghét, đói rét thì khinh, thông minh thì diệt, em vừa giàu, lại vừa thông minh nên đáng chết đến hai lần, vậy làm sao có thể làm ăn ở quê ñược”!

III/ TỔNG KẾT

Qua bài kí, tác giả đã khẳng định vai trò quan trọng của tri thức và người trí thức trong xã hội Đồng thời cho thấy được sự quan tâm đến giáo dục và trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến đương thời.

41

TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI

1/ Bài kí khẳng định hiền tài

là nguyên khí quốc gia

2/ ý nghĩa tác d ng c a vi c  ụ ủ ệ

kh c bia ghi tên ti n sĩ ắ ế

 Đ i v i ng ố ớ ườ ươ i đ ng th i ờ

Đ i v i ng ố ớ ườ ừ i đ i sau 3/ Bài h c l ch s  rút ra t  vi c  ọ ị ử ừ ệ

kh c bia ghi tên ti n sĩ ắ ế 4/ ngh  thu t ệ ậ