Việc tổ chức lễ hội được coi là một phương tiện giáo dục nhiều mặt cho trẻ mầm non, vì khi tham gia vào các hoạt động kỷ niệm đem lại cho trẻ những niềm vui chung, giúp trẻ trở nên cởi m
Trang 1I – ĐẶT VẤN ĐỀ
Lý do chọn đề tài
Trẻ em, những thành viên nhỏ tuổi của xã hội, hơn ai hết là những người náo nức chờ mong các ngày lễ hội Được tham dự vào những ngày lễ hội tưng bừng cùng các quang cảnh được tô điểm bởi cờ, hoa, quần áo đẹp, tiếng nhạc rộn ràng… là những gì trẻ trông chờ vào những ngày này, hơn nữa lễ hội là một phần không thể thiếu được trong sinh hoạt của trẻ nhỏ, nó đáp ứng nhu cầu xúc cảm, nhu cầu giao lưu của trẻ
Việc tổ chức lễ hội được coi là một phương tiện giáo dục nhiều mặt cho trẻ mầm non, vì khi tham gia vào các hoạt động kỷ niệm đem lại cho trẻ những niềm vui chung, giúp trẻ trở nên cởi mở hơn, gần gũi nhau hơn, có nhiều hành vi lịch sự hơn Ấn tượng do ngày lễ, ngày hội đem lại cho trẻ thật là sâu sắc qua những hình ảnh trang trí cùng những bài hát, điệu múa, những bài thơ, những trò chơi dân gian… tất cả những điều đó góp phần giáo dục xu hướng xã hội cho trẻ, đem lại cho trẻ những xúc cảm thẩm mỹ và là điều kiện bồi dưỡng năng lực cho trẻ góp phần thúc đẩy khả năng của mình Tuy nhiên để lễ hội thật sự dành cho trẻ mầm non thì thực tế cần có sự tham gia tích cực của bản thân đứa trẻ
Việc tổ chức ngày hội ngày lễ trong trường mầm non là rất quan trọng Nhưng trên thực tế, trong trường tôi trẻ vẫn còn nhút nhát, chưa mạnh dạn
tự tin biểu diễn trước đông người, ít trẻ hiểu được nội dung của một số ngày hội, ngày lễ Điều này một phần cũng do nhiều giáo viên chưa biết lựa chọn các nội dung phù hợp với đặc điểm của trẻ, phù hợp với nội dung theo từng chủ đề sự kiện của ngày hội, ngày lễ
Trang 2Vậy làm thế nào để giáo viên hiểu được ý nghĩa của việc tổ chức các ngày hội, ngày lễ trong trường mầm non để từ đó lựa chọn các nội dung phù hợp để giúp trẻ được tự tin, thích tham gia các hoạt động lễ hội để góp phần phát triển trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ cho trẻ Việc tổ chức ngày hội, ngày lễ cho trẻ không phải là việc làm mới tuy nhiên đối với trường tôi giáo viên vẫn gặp nhiều khó khăn, do đó năm học 2018 - 2019 tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp
nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động tập thể thông qua các lễ hội trong trường mầm non” để góp phần nâng cao hiệu quả của việc tổ chức các ngày lễ
hội tại trường tôi
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Những lý luận chung về tổ chức ngày lễ, ngày hội cho trẻ.
Tổ chức ngày hội, ngày lễ ở trường mầm non là một hoạt động giáo dục trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Nó góp phần quan trọng giúp phát triển trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ cho trẻ
Mỗi ngày lễ hội đều mang những nét đặc trưng và có ý nghĩa riêng biệt Với người lớn những ngày lễ được ghi nhớ theo thời gian chỉ cần nhắc đến một mốc thời gian là chúng ta có thể hiểu ý nghĩa của nó Còn đối với trẻ lứa tuổi
Trang 3mầm non, trẻ nhận thức thế giới xung quanh, nhận thức các ngày lễ hội chủ yếu
là qua những hình ảnh, hành động mang tính trực quan, trải nghiệm và dựa vào chính vốn kinh nghiệm của trẻ Do đó chúng ta phải tổ chức các hoạt động sao cho vừa toát lên những nét đặc trưng của ngày hội, in dấu lại những hình ảnh đẹp, những ấn tượng sâu sắc của mỗi ngày lễ hội vừa phải mang tính giáo dục để phát triển mối quan hệ tình cảm xã hội cho trẻ
2 Thực trạng:
2.1: Thuận lơi:
- Nhà trường nhận dược sự quan tâm của Phòng GD&DT, các cấp ủy Đảng chính quyền địa phương đầu tư về cơ sở vật chất, chỉ đạo sát sao về công tác chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên của nhà trường
- Ban giám hiệu nhà trường có năng lực quản lý, có trình độ chuyên môn tốt, luôn tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt cho giáo viên thực hiện tốt nhiệm vu được giao
- Đội ngũ giáo viên luôn yêu nghề, ham học hỏi nâng cao chuyên môn Có nhận thức đúng về tầm quan trọng và ý nghĩa trong việc tổ chức ngày hội Vì vậy luôn ủng hộ và hoàn thành tốt các nhiệm vụ mà nhà trường phân công
- Trường là một địa điểm tập trung nên việc tổ chức ngày hội ngày lễ luôn được sự tham gia đông đảo của phụ huynh và 100 % số trẻ
- Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của bậc học mầm non ngày càng quan tâm đến con em mình hơn đặc biệt luôn ủng hộ và tham gia nhiệt tình trong công tác tổ chức ngày hội ngày lễ
2.2 Khó khăn:
Trang 4- Kinh phí của nhà trường để tổ chức các ngày hội chưa nhiều nên việc mua quà, phần thưởng, thuê trang phục cho trẻ còn hạn chế
- Khả năng tổ chức cho trẻ tham gia lễ hội của giáo viên còn hạn chế
- Phần đa trẻ còn nhút nhát chưa tự tin khi tham gia các hoạt động tập thể;
- Diện tích sân chơi nhà trường rộng tuy nhiên ở địa thế thoáng gió nên khi thời tiết mưa việc tổ chức ngày hội ngày lễ bị ảnh hưởng rất nhiều
Số liệu điều tra trước khi thực hiện:
Tổng số trẻ: 730 (mẫu giáo: 650; nhà trẻ) Tổng số CBGVNV: 68 (GV: 46)
Phân loại khả năng của trẻ và của giáo viên
Số lượng
Tỷ lệ
%
Trẻ Trẻ tự tin, thích tham gia các hoạt động Lễ, hội. 210 32%
Trẻ có kỹ năng khi tham gia ngày Lễ, hội 80 12%
Giáo
viên
Giáo viên biết lựa chọn các nội dung phù hợp với
ngày Lễ, hội
Giáo viên nhiệt tình, say mê hướng dẫn trẻ 12 26%
Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã suy nghĩ làm thế nào để giúp giáo viên làm tốt công tác tổ chức các ngày lễ, ngày hội cho trẻ tại trường tôi để góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ và hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học
3 Những biện pháp cụ thể:
1.3 Thống nhất phương pháp cụ thể để tổ chức ngày hội, ngày lễ tốt hơn.
Để tổ chức hiệu quả các ngày lễ hội có các hình thức như sau: Sưu tầm
các loại sách, báo có nội dung về tổ chức hoạt động lễ hội cho trẻ rồi sau đó trao
Trang 5đổi với tập thể giáo viên Sau khi trao đổi và tham khảo, giáo viên rút ra những vấn đề quan trọng cần phải có khi tổ chức hoạt động lễ hội là:
- Phương pháp hình thức tổ chức:
+ Bằng các hoạt động tạo hình, âm nhạc, kể chuyện, múa rối…để thu hút trẻ + Tạo môi trường để mỗi trẻ đều có cơ hội tham gia vào các lễ hội: Tổ chức tại nhóm lớp hoặc tổ chức theo các khối
+ Song song với đó là việc soạn kế hoạch tổ chức lễ hội phải mang tính kế thừa
và thống nhất ở các bước thực hiện để tạo hứng thú cho trẻ và làm phong phú thêm về nội dung lễ hội
Ví dụ: Lễ hội ngày 20 tháng 11 chủ yếu là ca hát múa, làm thiếp chúc mừng Nhưng đối với ngày tết trung thu hay ngày 1/6, ngày tết nguyên đán thêm nội dung các trò chơi dân gian hoặc đóng kịch…
Trong khi giáo viên soạn kế hoạch tổ chức lễ hội, tôi yêu cầu giáo viên lưu ý đến việc phân chia các hoạt động góc sao cho thật phù hợp và đảm bảo cho đủ số trẻ trong lớp được tham gia
Trọng tâm nhất trong việc tổ chức lễ hội thật sự của trẻ mầm non là chính bản thân đứa trẻ phải được tự mình tham gia, tự mình tạo gia các sản phẩm trong các ngày lễ hội đó Từ những sản phẩm này sẽ mang đến cho trẻ một hứng thú
và mong muốn được tham gia vào những lễ hội tiếp theo
Trong đội ngũ giáo viên có một số đ/c có năng lực chuyên môn tốt, có tinh thần trách nhiệm và nhiệt tình trong công tác giảng dạy, Tôi giao cho các đ/
c trong tổ chuyên môn kết hợp với các đ/c giáo viên cùng nhau tổ chức một số ngày hội ngày lễ cho trẻ tham gia để cùng nhau góp ý rút kinh nghiệm, đồng
Trang 6thời đ/c tổ trưởng tổ chuyên môn giải đáp thắc mắc cũng như tìm ra những giải pháp tốt nhất để trẻ được phát huy hết tính tích cực của mình khi tham gia trong ngày lễ hội Bước đầu đội ngũ giáo viên đã nhất trí cao về phương pháp này, điều đó cũng tránh tình trạng chỉ có một số trẻ nổi bật trong lớp tham gia còn các trẻ khác không biết làm gì trong ngày đặc biệt này
3.2 Hướng dẫn giáo viên tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý và trình độ của trẻ để phát huy tính tích cực cho trẻ:
Với mục đích tham gia lễ hội không chỉ đơn thuần là để chơi mà thông qua đó trẻ sẽ học được một số kỹ năng cần thiết cũng như biết về ý nghĩa của các ngày lễ hội này cần cung cấp cho trẻ các kỹ năng về tạo hình, âm nhạc
Được dự các hoạt động của giáo viên hay qua các buổi trực tiếp trò chuyện với trẻ tôi nhận thấy trẻ trong lớp có nhiều tính cách khác nhau: có trẻ trầm tính, trẻ khéo tay, trẻ tỉ mỉ, cẩn thận nhưng cũng có trẻ rất hiếu động, không muốn hợp tác với bạn trong các hoạt động Do đó tôi hướng dẫn giáo viên phải căn cứ vào đặc điểm của trẻ để tìm ra các hoạt động phù hợp tất cả trẻ được tham gia hoạt động lễ hội một cách hào hứng và tích cực nhất Cụ thể các giáo viên đã tìm hiểu đặc điểm tâm lý của từng trẻ trong lớp và đặc biệt chú ý tới các trẻ hiếu động và trẻ khuyết tật Những trẻ này ít khi chịu hợp tác với bạn và ít khi chịu tập trung lâu, giáo viên đã hướng dẫn các trẻ này bằng cách tăng các nguyên vật liệu trong các hoạt động tạo hình, yêu cầu gợi ý trẻ cần sáng tạo hơn trong các hoạt động, tăng độ khó của các sản phẩm để giúp trẻ tập trung hơn và kích thích hứng thú bền vững cho trẻ Đồng thời giáo viên cùng đi đến một thoả thuận là nếu như con làm xong một sản phẩm con sẽ được qua góc khác tham
Trang 7gia các trò chơi mới, ngoài ra giáo viên cho những trẻ hiếu động này khi tham gia vào các hoạt động lễ hội bằng cách phụ cô trang trí và tổ chức các trò chơi vận động để thu hút trẻ tham gia hoạt động Từ những hướng dẫn giáo viên bằng việc làm cụ thể trên mà tôi nhận thấy trẻ tham gia lễ hội một cách tích cực và hứng thú nhất
Ngoài ra yêu cầu giáo viên quan tâm đến những trẻ mới đi học, những trẻ
có kỹ năng tạo hình còn yếu, những trẻ chưa tự tin trong giao tiếp để hướng dẫn trẻ vào hoạt động tập thể một cách kịp thời Giáo viên phải biết quan sát các sản phẩm mà trẻ làm ra trong các giờ hoạt động chung, hoạt động góc để từ đó có thể hướng dẫn động viên hoàn chỉnh các kỹ năng ca, múa, hát, tạo hình…
Trẻ hào hứng, thích thú cùng cô trang trí lớp
Đối với những trẻ cẩn thận tỉ mỉ, giáo viên gợi ý cho trẻ vào các góc tạo hình nhưng làm các tranh ảnh, thiếp chúc mừng… Những trẻ sáng tạo tốt thì cho trẻ chơi ở góc nặn… Đối với các trẻ có kỹ năng ca hát múa thì cho trẻ biểu diễn các tiết mục âm nhạc
Trang 8Đối với những trẻ chưa thật cẩn thận và chưa thực sự tập trung chú ý thì giáo viên giao nhiệm vụ có tích cách tỉ mỉ như: Ghép tranh, dán trang trí đường viền để điều chỉnh hành vi và rèn luyện cá tính kiên nhẫn cho từng trẻ này
Đó là những việc làm mà tôi hướng dẫn cho giáo viên thực hiện cho từng lớp, đội ngũ giáo viên thực sự hiểu và nhiệt tình giúp đỡ trẻ nên nhiều trẻ rất hứng thú vào các hoạt động tập thể như ở các buổi nêu gương cuối tuần, các hoạt động chiều, trẻ tham gia tích cực, từ đó nâng cao sự tự tin của trẻ
3.3 Hướng dẫn giáo viên lựa chọn các nội dung theo chủ đề, sự kiện phù hợp với các ngày lễ, hội:
Việc lựa chọn các nội dung theo chủ đề các ngày hội, ngày lễ là rất cần thiết Vì thông qua hoạt động lễ hội không những trẻ được ôn luyện, củng cố các nội dung đã học mà trẻ còn hiểu ý nghĩa của ngày đó từ đó giáo dục trẻ đạo đức, tình yêu quê hương đất nước
Xuất phát từ một trong những nhiệm vụ năm học của nhà trường là “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng phương pháp giáo dục Montessori vào lĩnh vực thực hành cuộc sống” và xuất phát từ nhu cầu của
trẻ mẫu giáo là vui chơi, nhà trường đã tổ chức các hoạt động, tổ chức ngày hội ngày lễ nhằm thoả mãn nhu cầu “Học mà chơi, chơi mà học”của các bé
Trước kia giáo viên ở trường chỉ tiến hành tổ chức các ngày lễ hội cho trẻ thật đơn giản, các chương trình chỉ dành cho trẻ 5 tuổi tham gia, nội dung chỉ là vài tiết mục ca múa hát đơn giản, như vậy trẻ sẽ không hứng thú vào các ngày
kỷ niệm đó
Trang 9Trước tình hình như vậy tôi đã hướng dẫn giáo viên ngay từ đầu năm học.
Ví dụ “Ngày hội đến trường của bé”: các giáo viên không chỉ đơn thuần dạy trẻ các bài hát đơn lẻ mà còn biết dạy các điệu múa, các trò chơi dân gian, các tiết mục trình diễn thời trang với các thông điệp trẻ được ăn, ngủ tại trường, được học, chơi tại trường
Khai giảng năm học 2018 - 2019
Với nội dung như vậy giúp bé đến trường hào hứng với buổi đầu tiên tới lớp Ngày Tết trung thu - trẻ phải được hiểu ý nghĩa ngày đó chính là ngày tết của trẻ, có chị Hằng Nga, có chú cuội, các đồng chí giáo viên nhập vai một cách nhuần nhuyễn, mang những lời ca tiếng hát đến cho khán giả, các bậc phụ huynh
và các bé sự say mê và tiếng cười sảng khoái
Trang 10Tết trung thu năm 2018
Tiếp đến là ngày 20 tháng 11: Là ngày hội của các thầy cô giáo Song trẻ được thể hiện các tiết mục với các nội dung chúc mừng các cô, biết ơn các cô giáo Ngày hội 8 tháng 3 trẻ được làm các bưu thiếp để chúc mừng cô giáo, chúc mừng các mẹ các bà, các bạn gái
Trẻ đc tham gia các trò chơi dân gian: Bịt mắt đánh trống, cắp cua bỏ giỏ, hay các điệu múa sạp….trong liên hoan trò chơi dân gian và hát dân ca
Trang 11Ngày bế giảng năm học trẻ được biểu diễn các tiết mục thật phong phú: Trẻ 5 tuổi với nội dung trẻ sắp phải chia tay các cô để tạm biệt mái trường mầm non để bước vào môi trường học tập khác.Trẻ 3-4 tuổi hay trẻ nhà trẻ được hát múa với những bài có nội dung về các hoạt động trong nhà trường
Với biện pháp như trên năm học này nhà trường đã tổ chức tốt các ngày hội, ngày lễ với sự tham gia hào hứng của trẻ và sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh
3.4 Hướng dẫn giáo viên cung cấp củng cố kiến thức kỹ năng cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày.
Hoạt động lễ, hội không chỉ theo đúng nội dung mà cô giáo cần tạo cho trẻ một không khí vui tươi phấn khởi, phải cung cấp cho trẻ các kiến thức qua các hoạt động trong ngày
Để trẻ có khả năng tham gia vào các ngày hội ngày lễ, tôi đã hướng dẫn giáo viên bằng cách giáo viên phải lưu ý tới kỹ năng tạo hình cũng như kỹ năng
âm nhạc mà đặc biệt là sự sáng tạo trong biểu diên nghệ thuật âm nhạc của trẻ
* Lồng ghép trong các hoạt động chung: Giáo viên cần tăng cường cho
trẻ khả năng hợp tác với nhau trong các hoạt động bằng cách trong các giờ hoạt
Trang 12động chung giáo viên cần yêu cầu trẻ các bài tập mà trong đó yêu cầu trẻ phải làm việc cùng nhau
* Đối với hoạt động tạo hình: Củng cố các kỹ năng tạo hình như cùng vẽ
một bức tranh và đặc biệt giáo viên chú trọng cho trẻ việc phát biểu ý kiến trình bày ý tưởng sáng tạo của bản thân trong lúc hợp tác cùng bạn
* Đối với hoạt động giáo dục âm nhạc: Giáo viên đã tăng cường giáo
dục âm nhạc cho trẻ bằng cách đa dạng các bài hát, bổ sung thêm các bài ngoài chương trình học, các bài hát nói về ngày lễ hội.v.v Giáo viên dạy trẻ tại lớp biết cách thực hiện phù hợp với nội dung hoạt động âm nhạc tổng hợp, việc này cũng tích hợp kỹ năng tạo hình của trẻ trước đó Tăng cường hoạt động tập thể cho trẻ, trẻ được tham gia thể hiện các tác phẩm văn học dạy trẻ đóng kịch, trẻ được đóng vai thể hiện tính cách nhân vật, trẻ được hát đối, hát đống ca, song
ca, đơn ca, hát biểu diễn phù hợp với không khí lễ hội Khi trẻ được hoạt động
âm nhạc một cách thường xuyên tại lớp sẽ giúp trẻ mạnh dạn và tự tin hơn rất nhiều Điều này sẽ làm nền tảng giúp trẻ hoạt động tích cực khi tham gia vào các ngày lễ hội mang tính tập thể cao
* Với hoạt động phát triển ngôn ngữ: Lễ hội là nơi trẻ được giao lưu trò
chuyện với nhau, vì vậy khả năng diễn đạt ngôn ngữ là phương tiện phát huy tính tích cực, phát triển trí lực và tình cảm của trẻ ở lứa tuổi 5 tuổi Vậy giáo viên chú ý phát triển ngôn ngữ bằng cách: khuyến khích trẻ nói tròn câu, gợi cho trẻ nói những câu có đủ thành phần thông qua các câu truyện, bài thơ sẽ giúp trẻ
mở rộng quan hệ bạn bè, trẻ sẽ mạnh dạn lên biểu diễn trước đám đông giúp trẻ thật sự phát huy tính tịch cực của mình
