quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố huế, tỉnh thừa thiên huế

LỜI CAM ĐOANĐề tài “Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế”là luận văn tốt nghiệp thạc sĩ quản lý công của tác giả tại

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Mã số: 8 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS LƯƠNG MINH VIỆT

THỪA THIÊN HUẾ - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Đề tài “Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế”là luận văn tốt nghiệp thạc

sĩ quản lý công của tác giả tại trường Học viện Hành chính Quốc gia

Tác giả cam đoan đây là công trình của riêng tác giả Các số liệu, kếtquả nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các côngtrình nghiên cứu khác

Tác giả

Trần Thị Thúy Hà

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến quý thầy, cô giáo củaHọc viện Hành chính Quốc gia đã tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả trong thờigian học tập và nghiên cứu tại trường

Tác giả xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS Lương Minh Việt đã quantâm, giúp đỡ tận tình, hướng dẫn và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luậnvăn Đồng thời, tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến UBND thànhphố Huế, Ban quản lý chợ, tổ quản lý chợ, doanh nghiệp cũng như phòngKinh tế thuộc UBND thành phố Huế và các cơ quan liên quan đã tạo điềukiện, giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu, điều tra, thu thập số liệu cần thiết

để tôi có thể hoàn thành luận văn của mình

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn người dân, tiểu thương buôn bán trên địa bàn

và bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm, tạo điều kiện cho tác giả trong quá trìnhnghiên cứu và hoàn thiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn./

Tác giả

Trần Thị Thúy Hà

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn 2

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 5

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn 5

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 6

7 Kết cấu của luận văn 6

CHƯƠNG 1:MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÁC CHỢ 7

1.1 Một số khái niệm cơ bản 7

1.1.1 Khái niệm, phân loại chợ 7

1.1.2 Khái niệm hoạt động kinh doanh tại chợ 11

1.1.3 Đặc điểm hoạt động kinh doanh tại chợ 13

1.2 Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ 17

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ 17 1.2.2.Vai trò của quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ 18 1.2.3.Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ 19 1.2.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ 28

1.3.Kinh nghiệm của một số địa phương và bài học rút ra cho thành phố Huế 29

1.3.1 Thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế 29

1.3.2 Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình 29

1.3.3 Thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam 31

1.3.4 Bài học kinh nghiệm cho thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế 31

TIỂU KỂT CHƯƠNG 1 33

CHƯƠNG 2 : TH C TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÁC CHỢ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ 34

2.1 Khái quát về hệ thống chợ trên địa bàn thành phố Huế 34

2.1.1 Về số lượng, quy mô, phân bổ của mạng lưới chợ 34

2.1.2 Tình hình kinh doanh trên chợ 36

2.2 Tình hình quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế 39

2.2.1 Công tác xây dựng và ban hành quy hoạch, kế hoạch về phát triển và quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ 39

2.2.2.Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với hệ thống chợ 52 2.2.3 Tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật của nhà nước cho người kinh doanh tại chợ 59

2.2.4 Hoạt động giám sát, kiểm tra công tác quản lý chợ, công tác thực hiện các quy chế quản lý chợ và xử lý các hành vi vi phạm 62

2.3 Đánh giá chung thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế 64

2.3.1 Những kết quả đã đạt được 64

2.3.2 Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân của hạn chế 65

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 70

CHƯƠNG 3 : ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÁC CHỢ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ 71

3.1 Quan điểm và định hướng phát triển hoạt động kinh doanh tại chợ trên địa bàn thành phố Huế đến năm 2025 71

3.1.1 Quan điểm phát triển hoạt động kinh doanh tại chợ trên địa bàn

thành phố Huế 71

3.1.2 Định hướng phát triển 73

3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế 75

3.2.1 Hoàn thiện cơ chế, pháp luật về phát triển và quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ 75

3.2.2 Nâng cao hiệu lực của bộ máy quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh và đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư xây dựng chợ 78

3.2.3 Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của các hộ kinh doanh và người tiêu dùng 79

3.2.4 Hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện quy chế quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ 81

3.2.5 Tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm 87

3.3 Kiến nghị 90

3.3.1 Đối với UBND tỉnh Thừa Thiên Huế 90

3.3.2 Đối với UBND thành phố Huế 90

3.3.3 Đối với phòng kinh tế thuộc UBND thành phố Huế 91

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 91

KẾT LUẬN 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

NSĐP : Ngân sách địa phươngNSNN : Ngân sách nhà nướcQLNN : Quản lý nhà nước

UBND : Ủy ban nhân dân

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Mô hình quản lý chợ trên địa bàn thành phố Huế 35Bảng 2.2: Danh sách các chợ đầu tư nâng cấp, cải tạo và xây dựng mới 40Bảng 2.3: Thực trạng công tác đào tạo cán bộ quản lý chợ và tiểu thương trênđịa bàn thành phố Huế từ năm 2015 đến năm 2019 43Bảng 2.4: Thực trạng khai thác điểm kinh doanh tại một số chợ 45Bảng 2.5: Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính tại các chợ trên địa bànthành phố Huế giai đoạn 2015-2019 63

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chợ là một loại hình tổ chức thương mại hỗn hợp, đã xuất hiện từ rấtlâu và đã ăn sâu vào tiềm thức mua bán của người dân Chợ có vai trò rấtquan trọng đối với đời sống kinh tế - xã hội, là nơi thể hiện rõ nét sự pháttriển của các hoạt động thương mại và nhìn vào đó có thể thấy được nhiềumặt cơ bản của bức tranh kinh tế xã hội của một địa phương, một vùng, mộtquốc gia

Thành phố Huế là một trong những thành phố có tốc độ đô thị hoá khánhanh, cùng với tốc độ tăng dân số, tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sốngnhân dân, nhu cầu mua sắm hàng hoá của dân cư qua hệ thống chợ trên địabàn hiện nay đang có xu hướng tăng lên Mặt khác, nhu cầu phát triển các chợđầu mối bán buôn đòi hỏi ngày càng lớn để giảm chi phí cho quá trình tiêu thụhàng hoá với quy mô ngày càng mở rộng Do có nhiều tiềm năng phát triển dulịch, lưu lượng khách du lịch trong và ngoài nước đến thành phố Huế ngàycàng lớn càng đang đặt ra yêu cầu phát triển các loại chợ ẩm thực và sảnphẩm truyền thống…Do vậy, quy hoạch mạng lưới chợ, trung tâm thươngmại, siêu thị đến năm 2020 của tỉnh Thừa Thiên Huế được phê duyệt, trên địabàn thành phố Huế mạng lưới chợ đã phát triển cả về quy mô, đa dạng về tínhchất, số lượng người tham gia kinh doanh ngày càng nhiều góp phần thúc đẩysản xuất, mở rộng giao lưu hàng hóa, tăng nguồn thu từ các chợ như thuế,cácloại phí vào ngân sách nhà nước, phục vụ ngày càng tốt nhu cầu phát triểnkinh tế - xã hội và đời sống nhân dân

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì thực trạng quản lýhoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố vẫn còn nhiều bấtcập, hạn chế xuất phát từ công tác quản lý quy hoạch, xây dựng, thực thi cácchính sách phát triển chợ, đến thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động kinhdoanh tại các chợ Việc đầu tư xây dựng còn thiếu sự chỉ đạo thống nhất, việc

xây dựng chợ còn vội vàng thiếu sự tính toán điều tra khảo sát vào nhu cầuthực tế Công tác quy hoạch chợ còn chưa đồng nhất và chưa phù hợp với sựphát triển của từng vùng từng địa phương Nhiều chợ sau khi xây dựng đã đivào hoạt động nhưng không mang lại hiệu quả Việc xây dựng chợ được nhànước đầu tư khá tốn kém nhưng lại ít người đến tham gia mua bán, các hìnhthức “chợ cóc”, “chợ tạm” còn diễn ra nhiều nơi gây khó khăn cho công tácquản lý Tình trạng trốn thuế, đầu cơ, găm hàng, mất an toàn vệ sinh thựcphẩm, ô nhiễm môi trường, chưa đảm bảo an toàn cháy nổ, sắp xếp bố trí cácđiểm kinh doanh lộn xộn thiếu mỹ quan vẫn xảy ra Các chính sách ưu đãi, hỗtrợ của nhà nước chưa đủ mạnh để khuyến khích các tổ chức cá nhân đầu tưphát triển chợ… Vì vậy, việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích,đánh giá một cách khoa học về thực trạng quản lý của nhà nước đối với hoạtđộng kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế là hết sức cần thiết.

Với những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành quản lý công.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Các nghiên cứu về QLNN đối với hoạt động kinh doanh của các chợtrên địa bàn thành phố Huế trong và ngoài nước rất ít Các nghiên cứu trướcđây thường tập trung vào các khía cạnh khác như: chính sách phát triển hệthống chợ; chuyển đổi mô hình quản ly chợ… có thể đưa ra một số đề tài sau:

Bài viết: “Đánh giá thực trạng hoạt động của mô hình chợ đêm trên địa

bàn quận ninh kiều, thành phố Cần thơ” của các tác giả Nguyễn Thị Phú Thịnh

và Huỳnh Trường Huy được đăng trên tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, 2014.Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm đánh giá hoạt động của mô hình chợ đêmtrên địa bàn quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ qua khảo sát 147 đáp viên –người tham quan và mua sắm – tại khu vực chợ đêm; 26 tiêu chí đánh giá hoạtđộng chợ đêm được giới thiệu và sử dụng trong phân tích thông qua

công cụ phân tích kiểm định Cronbath’s alpha và phân tích nhân tố; trong số

đó, 22 tiêu chí thể hiện mối tương quan chặt chẽ và được sử dụng trong phântích nhân tố Kết quả phân tích cho thấy sự đánh giá của đáp viên về hoạtđộng chợ đêm tập trung vào 8 nhóm nhân tố với các mức độ khác nhau, trong

đó nhóm nhân tố được đánh giá tốt (cách phục vụ bán hàng, trưng bày sảnphẩm và hàng hóa đa dạng); đánh giá trung bình (không gian mua sắm thoảimái, thuận tiện, trật tự an ninh), đánh giá không tốt (vệ sinh, đặc sản địaphương, chất lượng hàng hóa, khoảng cách bãi xe và khu vực chợ) [19]

Luận văn tốt nghiệp khoa thương mại và kinh doanh quốc tế - Đại học

Kinh tế Quốc dân: “Hoàn thiện quản lý nhà nước của Sở công thương Hà Nội nhằm phát triển hệ thống chợ trên địa bàn thành phố” của tác giả Nguyễn

Thu Quỳnh, 2012 Luận văn đã làm rõ thực trạng đầu tư, phân bố, quy hoạch,kinh doanh tại các chợ trên địa bàn, cũng như hoạt động QLNN của Sở côngthương Hà Nội nhằm phát triển hệ thống chợ Và công trình nghiên cứu nàycũng đã phát hiện được các vấn đề còn hạn chế và chỉ ra nguyên nhân củanhững hạn chế về công tác QLNN đối với hệ thống chợ.[17]

“Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn Hà Nội nhằm bảo vệ ngư i tiêu d ng” - Luận văn tốt nghiệp Cao học -

Nguyễn Phú Thế, 2015 Đề tài dựa trên những phân tích, tìm hiều, phỏng vấnchuyên gia, tiến hành điều tra khảo sát, đưa ra những đánh giá chung về hoạtđộng kinh doanh tại các chợ và việc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng tạicác chợ Đánh giá các hoạt động quản lý của nhà nước đồng thời đưa ra cácgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinhdoanh tại các chợ nhằm bảo về người tiêu dùng.[18]

“Thực trạng và một số giải pháp hoàn thiện hệ thống chợ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” – luận văn tốt nghiệp – Ngô Thị Loan K36F6 ĐHTM, 2016.

Đề tài trên nghiên cứu tất cả các giải pháp để hoàn thiện hệ thống chợ trên địabàn tỉnh Vĩnh Phúc chứ không đi sâu hơn vào bất kỳ giải pháp nào Giải pháp

chính sách quản lý nhà nước chỉ là một phần trong đó, vì vậy trong đề tài nàycác giải pháp chính sách quản ly nhà nước không thể giải quyết một cách thấuđáo.[13]

“Nh ng giải pháp hoàn thiện ch nh sách thương mại trong công tác quản lý nhà nước về thương mại trên địa bàn tỉnh Hưng Yên” – luận văn tốt

nghiệp – Nguyễn Tiến Dũng K39 ĐHTM, 2017 Đề tài nghiên cưu các giảipháp hoàn thiện chính sách thương mại trong công tác quản ly nhà nước vềthương mại nói chung, không đi sâu vào nghiên cứu hệ thống chợ, do đó cócác chính sách của nhà nước để phát triển hệ thống chợ chưa được làm rõ.[9]

“Quản lý nhà nước địa phương đối với các loại hình chợ trên địa bàn quận Cầu i ” – luận văn tốt nghiệp – Mai Tiến Tú K43F5 ĐHTM, 2018 Đề

tài dựa trên những phân tích, tìm hiểu thực trạng của hệ thống Chợ trên địabàn quận Cầu Giấy thuộc thành phố Hà Nội Từ đó có những đánh giá kháchquan về những thuận lợi, khó khăn trong việc sử dụng các phương pháp vàcông cụ nhằm tổ chức và quản lý Chợ ….đề tài đã đưa ra một số đề xuấtkiến nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện các chính sách tổ chức quản ly đốivới hệ thống Chợ trên địa bàn các quận thuộc thành phố.[20]

Như vậy, qua các nghiên cứu trên, tác giả đề tài: “Quản lý nhà nướcđối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế” làkhông trùng lắp, có đối tượng và phạm vi cũng như thời gian nghiên cứu làkhác nhau

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn,

phân tích đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động kinh doanh tại cácchợ, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với hoạt động kinhdoanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế

- Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt được mục tiêu, luận văn phải tiến

hành thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Nghiên cứu vấn đề lý luận và thực tiễn về QLNN đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế.

+ Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địabàn thành phố Huế

+ Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với hoạt động kinhdoanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn:

- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động kinh doanh tại các chợ

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: đề tài nghiên cứu công tác QLNN về hoạt động kinhdoanh tại các chợ thuộc phân cấp quản lý trên địa bàn thành phố Huế, tỉnhThừa Thiên Huế Các vấn đề về các loại chợ cóc, chợ tạm không phải là đốitượng nghiên cứu của đề tài

+ Về thời gian: từ năm 2015 đến năm 2019

+ Về nội dung: đề tài nghiên cứu thực trạng QLNN đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để nhìn nhận, phân tích,đánh giá các vấn đề nghiên cứu, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về hoạt động kinh doanh tại chợ

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp khảo cứu tài liệu (đọc tài liệu là sách, bài báo, văn bản pháp luật, báo cáo ….);

+ Phương pháp thống kê: các số liệu thực trạng về QLNN đối vớihoạt

động kinh doanh tại chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế;+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn: nghiên cứu kinh

5

+ Phương pháp xử lý thông tin và xử lý số liệu: thu thập số liệu, xử

lý số

liệu để đưa ra những nhận định khách quan về thực trạng QLNN đối với hoạt động kinh doanh tại chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế;

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Đánh giá được thực trạng QLNN đối với hoạt động kinh doanh của các chợ trên địa bàn thành phố Huế

- Việc nghiên cứu chuyên sâu về nội dung của đề tài đã đề xuất được sốgiải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinhdoanh của các chợ trên địa bàn thành phố Huế

- Kết quả nghiên cứu luận văn có thể được sử dụng phục vụ các nhà

quản lý của địa phương và Ban quản lý chợ trong hoạt động thực tiễn quản lýhoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa ThiênHuế; có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, học tập trong lĩnh vực quản lýnày

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về quản lý nhà nước đối với hoạtđộng kinh doanh tại các chợ

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanhtại các chợ trên địa bàn thành phố Huế

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đốivới hoạt động kinh doanh tại các chợ trên địa bàn thành phố Huế

6

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÁC CHỢ 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm, phân loại chợ

Tùy theo lĩnh vực nghiên cứu, có nhiều khái niệm khác nhau về chợ.Theo Đại từ điển tiếng Việt: “chợ là nơi tụ họp giữa người mua và người bán

để trao đổi hàng hoá, thực phẩm hàng ngày theo từng buổi hoặc từng phiênnhất định (chợ phiên)”[24]

Theo Đại từ điển kinh tế thị trường: “chợ là thị trường mua bán đổichác hàng hóa định kỳ hoặc không định kỳ” [22] Chợ là một kiểu tổ chức thịtrường, tổ chức mua bán, phân phối hàng hóa

Theo Thông tư số 15/TM-CSTTTN ngày 16/10/1996 của Bộ ThươngMại (nay là Bộ Công Thương) hướng dẫn tổ chức và quản lý chợ: “Chợ làmạng lưới thương nghiệp được hình thành và phát triển cùng với sự pháttriển của nền kinh tế xã hội”[5]

Theo Nghị định số 02/2003/NĐ-CP ngày 14/01/2003 của Chính Phủ vềphát triển và quản lý chợ: “Chợ là loại hình kinh doanh thương mại đượchình thành và phát triển mang tính truyền thống, được tổ chức tại một địađiểm theo quy hoạch, đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hoá và nhu cầutiêu dùng của khu vực dân cư" [6]

Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9211: 2012 thì “chợ là một môitrường kiến trúc công cộng của một khu vực dân cư được chính quyền quyđịnh, cho phép hoạt động mua bán hàng hoá và dịch vụ thương nghiệp” [4]

Các định nghĩa có sự khác nhau nhưng đều xem chợ là không gian diễn

ra các hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ, là nơi nhiều người tụ họp để thoảmãn nhu cầu và mục đích mua bán Như vậy, có thể hiểu khái quát về chợnhư sau: Chợ là loại hình kinh doanh thương mại được hình thành và phát

triển mang tính truyền thống, được tổ chức tại một địa điểm công cộng, tậptrung đông người mua bán, trao đổi hàng hoá, dịch vụ với nhau, được hìnhthành do yêu cầu của sản xuất, lưu thông và đời sống tiêu dung xã hội, hoạtđộng theo các chu kỳ thời gian nhất định; là nơi phục vụ trao đổi mua bán,thoả mãn nhu cầu cuộc sống dân sinh của nhiều tầng lớp khác nhau trong xãhội, tập trung các hoạt động mua bán của nhiều thành phần kinh tế, dân cưtrong xã hội.

Theo tiêu chí khác nhau, ta có các cách phân loại chợ khác nhau

Thứ nh t, theo địa giới hành chính Theo cách phân loại này, có hai loại

chợ là chợ đô thị và chợ nông thôn.[25 ]

- Chợ đô thị là các loại chợ được tổ chức, tụ họp ở thành phố, thị xã,thị trấn, thị tứ Ở khu vực này, thu nhập, mức sống và trình độ văn hoá củadân cư thường cao hơn ở nông thôn, cho nên các chợ thành phố thường cóquy mô lớn và hiện đại hơn Văn minh thương mại trong chợ cũng được chútrọng, cơ sở vật chất thường xuyên được tăng cường, bổ sung và hoàn chỉnh.Phương tiện phục vụ mua bán, hệ thống phương tiện truyền thông và dịch vụ

ở các chợ này thường tốt hơn các chợ ở khu vực nông thôn

- Chợ nông thôn là chợ thường được tổ chức tại trung tâm xã, trungtâm cụm xã Hình thức trao đổi hàng hóa ở chợ đơn giản với các quầy, sạp cóquy mô nhỏ lẻ, manh mún; một số vùng núi, người dân tộc thiểu số vẫn cònhoạt động trao đổi bằng hiện vật tại chợ Ở các chợ nông thôn bản sắc vănhóa, truyền thống đặc trưng ở mỗi địa phương, của các vùng lãnh thổ khácnhau được thể hiện rất rõ nét

Thứ hai, theo tính chất mua bán Dựa theo tiêu thức này, ta có thể phân

chia thành hai loại là chợ bán buôn và bán lẻ

- Chợ bán buôn là các chợ lớn, chợ trung tâm, chợ có vị trí là cửa ngõcủa thành phố, thị xã, thị trấn, có phạm vi hoạt động rộng, tập trung với khốilượng hàng hoá lớn Hoạt động mua bán chủ yếu là thu gom và phân luồng

hàng hoá đi các nơi Các chợ này thường là nơi cung cấp hàng hoá cho cáctrung tâm bán lẻ, các chợ bán lẻ trong và ngoài khu vực, nhiều chợ còn là nơithu gom hàng cho xuất khẩu Các chợ này có doanh số bán buôn chiếm tỷtrọng cao (trên 60%), đồng thời vẫn có bán lẻ nhưng tỷ trọng nhỏ.

- Chợ bán lẻ là những chợ thuộc phạm vi xã, phường (liên xã, liênphường), cụm dân cư, hàng hoá qua chợ chủ yếu để bán lẻ, phục vụ trực tiếpcho người tiêu dùng

Thứ ba, theo đặc điểm mặt hàng kinh doanh Dựa theo đặc điểm này, có

hai loại chợ tổng hợp và chợ chuyên doanh

- Chợ tổng hợp là chợ kinh doanh nhiều loại hàng hoá thuộc nhiều

ngành hàng khác nhau Trong chợ có nhiều loại mặt hàng như: đáp ứng toàn

bộ các nhu cầu tiêu dùng của khách hàng Ở Việt Nam, hình thức chợ tổnghợp chiếm ưu thế về số lượng

- Chợ chuyên doanh là loại chợ chuyên kinh doanh một mặt hàngchính yếu, mặt hàng này thường chiếm doanh số trên 60% đồng thời vẫn cóbán một số mặt hàng khác, các loại hàng này có doanh số dưới 40% tổngdoanh thu

Thứ tư, theo số lượng hộ kinh doanh, vị trí và mặt bằng của chợ Cách

phân loại này được quy định trong Điều 3 Nghị định số 02/2003/NĐ-CP vềphát triển và quản lý chợ thì chợ được chia thành 03 hạng: chợ hạng 1, chợhạng 2 và chợ hạng 3.[6]

- Chợ hạng 1 là chợ có trên 400 điểm kinh doanh, được đầu tư xâydựng kiên cố, hiện đại theo quy hoạch Chợ được đặt ở các vị trí trung tâmkinh tế thương mại quan trọng của tỉnh, thành phố hoặc là chợ đầu mối củangành hàng, của khu vực kinh tế và được tổ chức họp thường xuyên Mặtbằng chợ phù hợp với quy mô hoạt động của chợ và tổ chức đầy đủ các dịch

vụ tại chợ: trông giữ xe, bốc xếp hàng hoá, kho bảo quản hàng hoá, dịch vụ

đo lường, dịch vụ kiểm tra chất lượng hàng hoá, vệ sinh an toàn thực phẩm

và các dịch vụ khác

- Chợ hạng 2 là chợ có từ 200 điểm kinh doanh đến 400 điểm kinhdoanh, được đầu tư xây dựng kiên cố hoặc bán kiên cố theo quy hoạch; đượcđặt ở trung tâm giao lưu kinh tế của khu vực và được tổ chức họp thườngxuyên hay không thường xuyên; có mặt bằng phạm vi chợ phù hợp với quy

mô hoạt động chợ và tổ chức các dịch vụ tối thiểu tại chợ: trông giữ xe, bốcxếp hàng hóa, kho bảo quản hàng hóa, dịch vụ đo lường, vệ sinh công cộng

- Chợ hạng 3 là chợ có dưới 200 điểm kinh doanh hoặc các chợ chưađược đầu tư xây dựng kiên cố hoặc bán kiên cố Chợ chủ yếu phục vụ nhu cầumua bán hàng hoá của nhân dân trong xã, phường và địa bàn phụ cận

Thứ năm, theo tính chất và quy mô xây dựng Theo tiêu chí này, chợ

được chia thành chợ kiên cố, chợ bán kiên cố và chợ tạm

- Chợ kiên cố là chợ được xây dựng hoàn chỉnh với đủ các yếu tố củamột công trình kiến trúc, có độ bền sử dụng cao (thời gian sử dụng trên 10năm) Chợ kiên cố thường là chợ hạng 1 có diện tích đất hơn 10.000 m2 vàchợ hạng 2 có diện tích đất từ 6.000-9.000 m2 Các chợ kiên cố lớn thườngnằm ở các tỉnh, thành phố lớn, các huyện lỵ, trị trấn và có thời gian tồn tại lâuđời, trong một thời kỳ dài và là trung tâm mua bán của cả vùng rộng lớn

- Chợ bán kiên cố là chợ chưa được xây dựng hoàn chỉnh Bên cạnhnhững hạng mục xây dựng kiên cố (tầng lầu, cửa hàng, sạp hàng) còn cónhững hạng mục xây dựng tạm như lán, mái che, quầy bán hàng , độ bền sửdụng không cao (dưới 10 năm) và thiếu tiện nghi Chợ bán kiên cố thường làchợ hạng 3, có diện tích đất 3000-5000 m2 Chợ này chủ yếu phân bổ ở cáchuyện nhỏ, khu vực thị trấn xa xôi, chợ liên xã, liên làng, các khu vực ngoàithành phố lớn

- Chợ tạm là chợ mà những quầy, sạp bán hàng là những lều quánđược làm có tính chất tạm thời, không ổn định, khi cần thiết có thể dỡ bỏ

nhanh chóng và ít tốn kém Loại chợ này thường hay tồn tại ở các vùng quê,các xã, các thôn, có chợ được dựng lên để phục vụ trong một thời gian nhấtđịnh (như tết, lễ hội ).

1.1.2 Khái niệm hoạt động kinh doanh tại chợ

Có rất nhiều các chuyên gia kinh tế đưa ra những định nghĩa khác nhau

về kinh doanh

Theo stephenson: kinh doanh là việc sản xuất hoặc mua bán hàng hóathường xuyên, để thực hiện nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận có đượcthông qua sự thỏa mãn mong muốn của con người

Theo Lewis Henry: “kinh doanh là hoạt động của con người hướng tớisản xuất hoặc có được sự giàu có thông qua việc mua và bán hàng hóa.”

Ở một khía cạnh khác, Dicksee lại có cách nhìn nhận về kinh doanh đềcập đến một hình thức hoạt động được thực hiện vì mục tiêu kiếm lợi nhuận,

vì lợi ích của những người nhân danh hoạt động kinh doanh thực hiện

Tóm lại, kinh doanh là phương thức hoạt động kinh tế trong điều kiệntồn tại nền kinh tế hàng hoá, gồm tổng thể những phương pháp, hình thức vàphương tiện mà chủ thể kinh tế sử dụng để thực hiện các hoạt động kinh tếcủa mình (bao gồm quá trình đầu tư, sản xuất, vận tải, thương mại, dịch vụ )trên cơ sở vận dụng quy luật giá trị cùng với các quy luật khác, nhằm đạt mụctiêu vốn sinh lời cao nhất [10]

Điều 4, Luật Doanh nghiệp 2014 ban hành ngày ngày 26 tháng 11 năm

2014 đã quy định: Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất

cả các công đoạn của quá trình, đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩmhoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.[16]

Khái niệm kinh doanh này đề cập đến mục đích của hành vi và nơi màhành vi của chủ thể có thể thực hiện, nó bao trùm tất cả các giai đoạn của hoạtđộng đầu tư kinh doanh, từ việc bỏ vốn vào đầu tư, đến sản xuất, gia công,chế biến hàng hóa, cung ứng các loại dịch vụ trên thị trường như đại lý, môi

giới, ủy thác, dịch vụ giao nhận …vv, nhằm tìm kiếm lợi nhuận Nói một cáchkhác, khái niệm này tập trung vào bản chất của hành vi, mục đích của hành vichứ không phải kết quả cụ thể mà các bên đạt được trong thực tiễn.

Như vậy, hoạt động kinh doanh là các hoạt động thực hiện một hoặcmột số công đoạn của quá trình sản xuất nhằm mục tiêu sinh lời của các chủthể kinh doanh (doanh nghiệp) trên thị trường

Đặc trưng chủ yếu của hoạt động kinh doanh:

- Hoạt động kinh doanh phải do một chủ thể thực hiện được gọi là chủthể kinh doanh Chủ thể kinh doanh có thể là doanh nghiệp Nhà nước; doanhnghiệp cổ phần và các loại hình doanh nghiệp khác

- Hoạt động kinh doanh phải gắn với thị trường Thị trường và hoạtđộng kinh doanh đi liền với nhau như hình với bóng, không có thị trường thìkhông có khái niệm kinh doanh Thị trường hoạt động kinh doanh phải đượchiểu theo nghĩa rộng là một hệ thống bao gồm các khách hàng sử dụng, nhàcung cấp, mối quan hệ cung cầu giữa họ tác động qua lại để xác định giá cả,

số lượng và chất lượng

- Hoạt động kinh doanh phải gắn với sự vận động của đồng vốn Cácdoanh nghiệp không chỉ có vốn mà còn cần phải biết cách thực hiện vận độngđồng vốn đó không ngừng

- Mục đích chủ yếu của hoạt động kinh doanh là sinh lời tức đạt lợinhuận cao nhất Bên cạnh đó doanh nghiệp còn thực hiện các mục đích côngích xã hội

Từ các khái niệm trên, có thể hiểu hoạt động kinh doanh tại chợ là hoạtđộng trao đổi mua bán hàng hoá và dịch vụ được tổ chức tại một điểm theoquy định, đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hoá - dịch vụ và nhu cầutiêu dùng của dân cư

1.1.3 Đặc điểm hoạt động kinh doanh tại chợ

Thứ nh t, đặc điểm về hàng hóa lưu thông trong chợ.

Chủng loại hàng hoá được trao đổi mua bán ở chợ rất đa dạng Hànghoá được người tiêu dùng mua về từ chợ với mục đích chủ yếu là thoả mãnnhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt của con người Do đó, mỗi đối tượng kháchhàng đến chợ có những nhu cầu khác nhau Người bán ở chợ có thể là nhữngngười sản xuất, những thương nhân, tiểu thương, họ tạo ra sản phẩm, trao đổisản phẩm và trực tiếp đưa sản phẩm của mình trao đổi mua bán với số lượng

có thể nhiều hay ít, điều này hoàn toàn không có ở các siêu thị hay các trungtâm thương mại Chính điều đó đã tạo nên sự phong phú đa dạng về chủngloại hàng hoá được lưu thông trong chợ phù hợp với văn hoá ẩm thực, chếbiến cầu kỳ, đòi hỏi nhiều loại gia vị của người phương Đông Đồng thời,hàng hoá được lưu thông qua chợ chủ yếu là những mặt hàng tiêu dùng hàngngày với giá trị không lớn

So với các hình thức phân phối hiện đại thì các loại hàng hoá được traođổi mua bán ở chợ thường không đòi hỏi cao về kiểu dáng và mẫu mã nhưsiêu thị, trung tâm thương mại hay cửa hàng tiện ích Hàng hoá ở đây có thể

là do người nông dân, các tiểu thủ công nghiệp sản xuất và trực tiếp mang rachợ bán nên phần lớn chỉ dừng lại ở mức độ thô và sơ chế Tuy nhiên, hànghoá ở chợ đa phần là phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày, người sản xuấtsau đó mang ra chợ ngay nên chất lượng thường là tươi ngon, đảm bảodưỡng chất của sản phẩm

Giá cả hàng hoá lưu thông trong chợ thường có giá rẻ hơn và linh hoạthơn so với giá cả hàng hoá ở các cửa hàng, siêu thị bán lẻ hiện đại khác Giánày có thể trao đổi mặc cả, có thể thay đổi tuỳ theo khả năng của từng ngườimua và bán vì ở chợ có tới hàng trăm hàng nghìn người có thể quyết địnhmức giá khác nhau tuỳ theo thời gian và thời điểm trao đổi

Mua sản phẩm buổi sáng, trưa hay chiều thì mức giá cũng khác nhau vàphần lớn là tiêu thụ hết ngay trong ngày nhằm đảm bảo cả về chất lượng hànghoá và tình hình tài chính của người bán.

Ở chợ, tồn tại hai mức giá là giá bán buôn và giá bán lẻ áp dụng chocùng một mặt hàng Giá bán buôn thường thấp hơn giá bán lẻ, tuy nhiên mứcchênh lệch không quá lớn Giá bán buôn thường áp dụng khi mua hàng hoávới số lượng lớn,còn giá bán lẻ áp dụng trong trường hợp mua bán hàng hoánhỏ lẻ, số lượng ít Giác ả hàng hóa thường xuyên biến động và linh hoạttheo giờ, buổi trong ngày

Thứ hai, về chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh tại chợ

Tiểu thương thường hoạt động kinh doanh buôn bán, trao đổi hàng hoá

ởchợ có sự tham gia của đông đảo, đa dạng người bán hàng bao gồm nhà sảnxuất nhỏ (thợ thủ công, thợ rèn…), nông dân, tiểu thương, doanh nghiệp với

- Là người bán hàng thường xuyên là các chủ thể tham gia kinh doanh

tại chợ với các mục đích kiếm lời, với họ đây là nghề nghiệp chính của mình,những chủ thể này thường có địa điểm kinh doanh cố định như kiốt, gianhàng… họ có thể gọi là các tiểu thương và cơ bản đảm bảo kinh doanh ổn

định thường xuyên ở chợ và được chia thành hai nhóm là nhóm kinh doanh hàng hoá và nhóm kinh doanh dịch vụ.

- Là người bán hàng không thường xuyên: các chủ thể tham gia kinhdoanh mua bán tại chợ nhằm tận dụng thời gian nhàn rỗi và đây không phải lànghề nghiệp chính của họ Điển hình là các chợ ở vùng nông thôn, nhữngngười nông dân sau khi thu hoạch, những tiểu thủ công nghiệp ở các làngnghề tự làm sản phẩm mang ra chợ bán sau đó lại quay về để sản xuất tiếphoặc trong thời gian nông nhàn họ tranh thủ ra chợ buôn bán một số mặt hànglặt vặt, khi đến vụ sản xuất họ quay trở lại với đồng ruộng, tạm dừng kinhdoanh ở chợ Đây là những người kinh doanh tự do và thường được bố tríbán hàng tại một khu vực riêng Tuỳ thuộc vào từng chợ mà vị trí bố trí các bộphận này khác nhau, có thể ngoài trời hoặc trong mái che, lều lán tạm Diệntích dành cho bộ phận này tuỳ theo điều kiện cụ thể của từng chợ truyền thốnghoặc tuỳ theo từng ngày buổi khác nhau

Người mua hàng ở chợ rất đa dạng và phong phú có thể là những ngườisản xuất, người tiêu dùng, hay các tiểu thương, thương nhân… Người sản xuấtmua hàng để cung cấp các yếu tố đầu vào phục vụ cho quá trình sản xuất Ngườitiêu dùng mua hàng để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cá nhân Hàng hoá họ mua ởchợ rất phong phú đa dạng tuỳ theo nhu cầu nhưng với quy mô và số lượngkhông lớn Những người tiểu thương và thương nhân cũng tham gia

vào quá trình mua bán hàng hoá ở chợ, một mặt để đáp ứng nhu cầu mua bán

của họ, mặt khác họ mua hàng với số lượng lớn sau đó bán lại để kiếm lời.

Chủ thể tham gia quản lý ở chợ cũng rất đa dạng Tuỳ theo quy mô vàtính chất kinh doanh của chợ để thành lập các tổ chức quản lý chợ phù hợp

Cơ chế quản lý đối với người hay tổ chức được giao nhiệm vụ quản lý trựctiếp chợ là đấu thầu,giao thầu hay giao khoán Cơ chế quản lý các hoạt độngkinh doanh hàng ngày diễn ra trong chợ của các chủ thể trực tiếp quản lýthông qua nội quy chợ kết hợp với đội ngũ nhân viên trực tiếp quản lý chợ

Thứ ba, đặc điểm về không gian hoạt động.

- Chợ vốn được hình thành ở những địa điểm thuận lợi về giao thông,nhất là giao thông đường thuỷ Chợ ở nước ta thường được hình thành tại khuvực có vị trí thuận lợi, tiện cho việc kinh doanh, trao đổi hàng hoá cũng nhưgiao thông đi lại của dân cư Trước đây, chợ được hình thành một cách tựphát, không theo quy hoạch chung, ở đâu có nhu cầu là ở đó hình thành chợ(chợ tạm, chợ cóc) Dần theo thời gian, cùng với quá trình đô thị hoá, nhu cầudân cư cao, chính quyền địa phương bố trí và điều chỉnh vị trí chợ hợp lý vàquy hoạch vào những vị trí phù hợp đáp ứng nhu cầu của dân cư Không gianhọp chợ không đồng đều, có chợ với diện tích rất lớn như chợ bán buôn, chợđầu mối, chợ hạng 1… cũng có chợ diện tích rất nhỏ như chợ đường phố, chợcuối tuần ở các nước phương Tây hay chợ cóc chợ tạm, chợ hạng 3

- Khác với các hình thức phân phối hiện đại, cửa hàng tự chọn ở đóthời gian hoạt động thường là tất cả các ngày trong tháng, tất cả các thángtrong năm, thậm chí có những siêu thị mở cửa 24/24 giờ Thời gian họp chợ

có thể là thường xuyên hoặc không thường xuyên và thường theo một quyluật nhất định về thời gian tuỳ theo từng loại chợ Có loại chợ truyền thốngchỉ họp vào giờ nhất định, những ngày nhất định trong tháng hoặc trong năm.Như chợ phiên, chỉ họp vào một số ngày trong tháng hoặc những chợ cuốituần chỉ họp vào ngày cuối tuần, hay chợ đêm chỉ họp vào ban đêm Cùng vớiquá trình đô thị hoá hiện nay, nhiều chợ ở các vùng ngoại đô và đặc biệt là cácvùng đô thị thì phần lớn chợ được gọi là chợ dân sinh họp thường xuyên,ngày nào cũng họp, thời gian họp từ sáng đến tối nhưng các chợ vẫn duy trìđược các phiên chợ vào những ngày nhất định

Thứ tư, phương thức giao dịch (mua bán gi a tiểu thương với ngư i sản

xu t, tiểu thương với tiểu thương và tiểu thương với ngư i tiêu dùng)

Hàng hoá được mua bán tại chợ theo phương thức lấy hàng và trả tiềnngay tại mỗi quầy hàng, khác với phương thức thanh toán một lần như ở siêu

thị Trong đó, tiền mặt là phương tiện thanh toán duy nhất cho các hoạt độnggiao dịch tại chợ Điều này gây khó khăn cho chủ trương hạn chế giao dịchbằng tiền mặt trong nền kinh tế, đồng thời cũng gây nhiều bất tiện cho ngườimuốn thanh toán bằng thẻ ngân hàng.

1.2 Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ

Theo giáo trình lý luận hành chính nhà nước: QLNN là sự tác động có

tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội

và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ

xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ củaNhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xãhội chủ nghĩa [11]

Như vậy, QLNN là hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước,được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội QLNNđược xem là một hoạt động chức năng của nhà nước trong quản lý xã hội và

có thể xem là hoạt động chức năng đặc biệt QLNN được hiểu theo hai nghĩa

Theo nghĩa rộng: QLNN là toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước, từhoạt động lập pháp, hoạt động hành pháp, đến hoạt động tư pháp

Theo nghĩa hẹp: QLNN chỉ bao gồm hoạt động hành pháp

Và trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, khái niệm QLNN được hiểutheo nghĩa hẹp

Từ đó, có thể hiểu QLNN về hoạt động kinh doanh tại chợ là sự tácđộng có tổ chức vào các hoạt động kinh doanh tại chợ; bằng quyền lực củanhà nước thông qua pháp luật và cơ chế quản lý để đạt tới mục tiêu kinh tế -

xã hội trước mọi biến động của môi trường trong và ngoài nước

1.2.2 Vai trò của quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ

Để bảo đảm hài hòa lợi ích và sự phát triển cũng như đảm bảo trật tựtrong nền kinh tế thì hoạt động kinh doanh tại các hệ thống chợ cần được nhànước quản lý chặt chẽ Kinh nghiệm trên thế giới cũng như ở Việt Nam đãchứng minh được vai trò quyết định của Nhà nước đối với sự phát triển củachợ Vai trò của nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ được thể hiện

ở các khía cạnh sau:

Thứ nh t, xây dựng hệ thống cơ quan quản lý Để hoạt động quản lý hoạt

động kinh doanh tại chợ đạt hiệu quả cao thì nhà nước phải xây dựng hệ thốngcác cơ quan quản lý từ Trung ương đến địa phương Hiện nay, trong hệ thống cơquan QLNN chỉ có Bộ Công Thương, các Sở Công Thương, phòng Côngthương tuy nhiên hoàn toàn không có đơn vị độc lập quản lý hoạt động hệthống chợ Điều này đã không đáp ứng được yêu cầu phát triển của hệ thốngchợ, bởi vì để quản lý tốt đối với hệ thống chợ thì không chỉ đòi hỏi cơ quanquản lý có sự am hiểu về thương mại mà còn phải có sự hiểu biết nhất định vềcác hoạt động mua bán hàng hóa, nguyên tắc hay những cơ chế quản lý

Thực trạng này càng trở nên bất cập đối với các tỉnh, thành phố có sựphát triển hệ thống chợ mạnh mẽ như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh Việc thành lập các đơn vị chuyên trách về hệ thống chợ ở các Sở CôngThương sẽ hạn chế các rủi ro trong hoạt động kinh doanh tại các hệ thống chợ

từ đó củng cố lòng tin của các doanh nghiệp, của người tiêu dùng

Thứ hai, đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật Đối với Việt Nam, mặc dù công

cuộc đổi mới đã thực hiện được gần 30 năm, nền kinh tế đã có những bướcphát triển đáng kể, kết cấu hạ tầng đã từng bước được đầu tư, phát triển Mặc

dù nhà nước đã có nhiều cố gắng trong việc phát triển kinh tế, xây dựng kếtcấu hạ tầng cho hệ thống chợ, nhưng nhìn chung, nền kinh tế của nước ta vẫn

là một nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, sản xuất công nghiệp quy mô lớn

mới bắt đầu hình thành, năng suất lao động còn thấp, cơ sở hạ tầng kỹ thuậtcông nghệ vừa thiếu lại vừa chưa đồng bộ nên chưa tạo ra được hạ tầng tốtnhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh tại chợ phát triển.

Do đó, để xây dựng được hạ tầng công nghệ tiên tiến, đồng bộ nhằmđáp ứng yêu cầu và thúc đẩy sự phát triển của QLNN đối với hoạt động kinhdoanh tại các chợ thì nhà nước cần đẩy mạnh hơn nữa các biện pháp cụ thểnhằm hoàn thiện hạ tầng Bên cạnh việc đề ra các mục tiêu mang tính chiếnlược cần quan tâm đến các mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn và các biệnpháp cụ thể để đạt được mục tiêu đó cho từng cơ quan, cá nhân có tráchnhiệm, tránh tình trạng mục tiêu chung chung, biện pháp chung chung vàngười thực hiện không rõ ràng

Thứ ba, tạo lập môi trường pháp lý Sự phát triển nhanh chóng của hệ

thống chợ và các cơ hội giao thương đã làm gia tăng số lượng các vụ tranhchấp phát sinh từ các giao dịch hàng hóa cũng như trong sự quản lý Sự giatăng này đòi hỏi phải có các cơ chế thích hợp để có thể giải quyết các tranhchấp này một cách có hiệu quả về mặt thời gian, chi phí, đồng thời phải phùhợp với các đặc trưng của hệ thống chợ Như vậy, sự phát triển đa dạng,phong phú của các hoạt động kinh doanh tại chợ và các công việc trong quản

lý này đòi hỏi một môi trường pháp lý linh hoạt tương ứng với những nguyêntắc, chuẩn mực khác với thương mại truyền thống

Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực Cần phải không ngừng bồi dưỡng,

nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý hoạtđộng kinh doanh nói riêng và hệ thống chợ nói chung Bồi dưỡng kiến thức,cập nhật ứng dụng công nghệ trong quản lý, triển khai các kế hoạch đảm bảo

sự phát triển và sự ổn định của hoạt động kinh doanh tại các chợ

Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại các chợ:

1.2.2.1 Xâ dựng qu hoạch, kế hoạch về đầu tư, khai thác và quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ

Xây dựng, quy hoạch, kế hoạch về đầu tư, xây dựng, khai thác và quản

lý hoạt động kinh doanh của chợ có vai trò quan trọng trong việc giúp các chủthể, đối tượng liên quan dễ dàng thực hiện các hoạt động về xây dựng, khaithác, quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ Các chính sách chủ yếu gồm:

Thứ nhất, cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi đầu tư chợ Nhà

nước hỗ trợ tài chính cho việc phát triển hoạt động kinh doanh tại các chợthông qua việc chỉ đạo, hướng dẫn việc phân bổ ngân sách nhà nước cho xâydựng chợ và các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân hoặc tổchức bỏ vốn đầu tư xây dựng chợ

Nhà nước thể chế hóa chủ trương đó bằng hệ thống các chính sách nhưkhuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển chợ, hỗ trợ tíndụng và lãi suất khi vay vốn để đầu tư xây dựng chợ, phân bổ ngân sách cho cácđịa phương để các địa phương xây dựng chợ Các chính sách này chính là công

cụ để nhà nước thực hiện mục tiêu tạo ra đòn bẩy kích thích sự phát triển củahoạt động kinh doanh tại chợ Tác động của chính sách này là tạo nguồn tàichính cho sự phát triển của chợ, thu hút các nguồn vốn đầu tư cho phát triển chợ,tạo ra khả năng thực tế cho việc xây dựng các chợ, góp phần đưa các quy hoạchcũng như các dự án xây dựng chợ triển khai được trên thực tiễn Đối với các chợmới xây dựng, các tỉnh có chính sách thuế ưu đãi và mức thu lệ phí, mức phí chothuê diện tích kinh doanh trên chợ phù hợp với khả năng sinh lợi của các hộ kinhdoanh nhằm thu hút thương nhân vào chợ

Thứ hai, cơ chế kinh doanh khai thác và quản lý chợ Chợ do Nhà nước

đầu tư hoặc hỗ trợ phần lớn vốn đầu tư xây dựng được UBND dân Tỉnh(Huyện, Thành phố, Thị xã) giao cho các chủ thể tổ chức kinh doanh khai thác

và quản lý các hoạt động tại chợ theo hướng:

Đối với chợ xây dựng mới, tiến hành giao hoặc tổ chức đấu thầu để lựachọn doanh nghiệp hoặc hợp tác xã kinh doanh khai thác và quản lý chợ.

Đối với chợ đang hoạt động do ban quản lý chợ điều hành, từng bướcchuyển đổi sang mô hình hợp tác xã thương mại - dịch vụ hoặc doanh nghiệpkinh doanh khai thác và quản lý chợ

Trường hợp chợ do Nhà nước hỗ trợ một phần vốn, còn lại chủ yếu làvốn đóng góp của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thuộc các thành phầnkinh tế thì căn cứ tỷ lệ góp vốn để lựa chọn chủ thể kinh doanh khai thác vàquản lý chợ (ban quản lý chợ, doanh nghiệp, Hợp tác xã thương mại - dịch vụhoặc thành lập công tycổ phần theo quy định của pháp luật)

Thứ ba,cơ chế tài chính trong việc kinh doanh khai thác, quản lý chợ.Đây là vấn đề rất quan trọng vì nó có vai trò trong việc bảo đảm nguồn kinhphí duy trì hoạt động của bộ máy quản lý, đầu tư, cải tạo, nâng cấp, xây dựngchợ theo hướng xã hội hóa, phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường

Nguồn thu từ hoạt động chợ bao gồm: Thu tiền thuê, sử dụng điểm kinhdoanh tại chợ; tiền thuê cung cấp dịch vụ, hàng hoá theo hợp đồng và cáckhoản được trích theo hợp đồng giữa các đơn vị có chức năng với ban quản lýchợ, doanh nghiệp kinh doanh, khai thác, quản lý chợ về các khoản uỷ nhiệmthu (thu phí, thu tiền điện, nước và các khoản có liên quan đến hoạt động kinhdoanh tại chợ…); các loại phí theo quy định của Luật Phí và lệ phí ngày 25tháng 11 năm2015, bao gồm: Phí chợ; phí trông giữ xe; phí vệ sinh môitrường mức thu các loại phí nêu trên thuộc thẩm quyền quyết định củaHĐND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng dẫn của Bộ Tàichính

Quản lý, sử dụng các khoản thu, chi ở chợ: các khoản thu nói trên về cơbản dùng để chi cho các nội dung sau: Hoàn trả vốn đầu tư xây dựng chợ Chicho người lao động, gồm các khoản: tiền lương, tiền công, tiền ăn ca, các

khoản phụ cấp lương, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinhphí công đoàn theo qui định.

Chi quản lý hành chính: Vật tư văn phòng, điện, nước, thông tin liênlạc, hội nghị tổng kết, sửa chữa thường xuyên cơ sở vật chất: nhà cửa, máymóc thiết bị

Chi cho các hoạt động tổ chức thu; chi cho hoạt động cung ứng dịch vụ

và chi khác Sau khi chi các khoản theo quy định, số còn lại nộp ngân sáchnhà nước theo quy định hiện hành

Thứ tư, quản lý hàng hóa Trong nền kinh tế thị trường, vì lợi nhuận,nhiều tổ chức, cá nhân đã và đang sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng kémchất lượng, mất vệ sinh, thậm chí gây độc hại, nguy hiểm đến sức khỏe, sự antoàn và tính mạng của con người, như hàng thực phẩm, hàng điện dân dụng,hàng vật liệu xây dựng… Việc quản lý, kiểm tra và phối hợp với các cơ quanchức năng để kiểm soát thị trường hàng hóa trên địa bàn chợ sẽ góp phần pháthiện, ngăn chăn kịp thời để hạn chế bớt những hành vi trên nhằm bảo vệ lợiích chính đáng cho người tiêu dùng

Việc quản lý hàng hóa lưu thông trong chợ sẽ góp phần hạn chế nhữngtiêu cực đó và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng lành mạnh ngay chínhtrong từng phạm vi chợ cũng như của thị trường nói chung Ngoài ra, quản lýhàng hóa trong chợ góp phần tích cực trong việc nâng cao văn minh thươngmại, cơ sở cho hội nhập kinh tế khu vực và thế giới và giữ gìn bản sắc dântộc

Đối với những thương nhân kinh doanh hàng hóa và dịch vụ trong chợ:sốlượng hàng hóa đưa vào trong chợ cần đáp ứng đủ cơ số hợp lý, theo kinhnghiệm của một số chợ thì số lượng hàng hóa chất xếp, trưng bày trong chợkhông được cao quá 3,2 m kể từ nền chợ, hàng hóa chỉ được để trong phạm viquầy tủ hoặc ki ốt, không được lấn chiếm hành lang dành cho khách hàng đi lại,điều này sẽ đảm bảotính thẩm mỹ trong sắp xếp hàng hóa, người bán và

người mua dễ quan sát và lựa chọn hàng khi mua bán, mặt khác đảm bảo tính

an toàn cho môi trường kinh doanh trong chợ như thông thoáng, dễ quan sátkhi gặp sự cố như cháy nổ, vv…

Đối với quản lýchất lượng hàng hóa lưu thông trong chợ Để mọi hànghóa dịch vụ trong chợ đảm bảo chất lượng thì công tác quản lý phải tiến hànhtận gốc, mọi khâu, mọi hoạt động, từ lãnh đạo đến nhân viên của ban quản lýđến các hộ kinh doanh và khách hàng đều có nghĩa vụ tham gia vào hoạt độngnày

Đối với quản lý thương nhân Đối với các nhà đầu tư xây dựng và tổchức hoạt động chợ thì những thương nhân kinh doanh trong chợ là đốitượng khách hàng chính của họ Muốn hoạt động kinh doanh chợ có hiệu quả,mang lại lợi nhuận cao thì họ phải biết cách thu hút và quản lý khách hàng củamình, tức là quản lý các thương nhân kinh doanh trong chợ

Thứ năm, quản lý tài chính, giá cả trong hoạt động chợ Quản lý tàichính chợ là một bộ phận trong hoạt động quản lý kinh doanh chợ Nó thựchiện những nội dung cơ bản của quản lý tài chính đối với các quan hệ tàichính nảy sinh trong hoạt động quản lý kinh doanh chợ nhằm thực hiện tốtnhất các mục tiêu hoạt động của đơn vị Quản lý tài chính chợ chính là việcnghiên cứu, phân tích và xử lý các mối quan hệ tài chính trong đơn vị kinhdoanh quản lý chợ, hình thành và đưa ra được công cụ tài chính và nhữngquyết định tài chính đúng đắn và có hiệu quả Các quan hệ tài chính được thểhiện trong cả quá trình kinh doanh của đơn vị

Thứ sáu, quản lý vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm trong chợ.Ban quản lý chợ phải thành lập bộ phận chuyên trách về vấn đề môi trường.Nâng cao nhận thức cho thương nhân kinh doanh trong chợ và các cán bộquản lý chợ về các quy định, chế tài và luật pháp về môi trường Việc nângcao này thông qua các hình thức như tập huấn, phổ biến kiến thức hay thôngqua các phương tiện thông tin đại chúng Quá trình phổ biến này cũng nên

chia ra làm hai nhóm nội dung đó là các chế tài, quy định của luật pháp và cácquy định, chế tài của Quốc tế cũng như của Việt Nam về vấn đề môi trường.Điều này là rất cần thiết vì Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO, khảnăng thu hút đầu tư nước ngoài vào nước ta sẽ tăng lên và việc nắm bắt cácthông tin, quy định của các nước đối tác chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong hợptác kinh doanh, đảm bảo không bị thiệt hại trên mọi mặt.

1.2.2.2 Tổ chức bộ má quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ

Hầu hết các chợ ở Việt Nam đều là chợ công Vì vậy, việc quản lý hoạtđộng kinh doanh tại các chợ này do cơ quan QLNN giao cho các đơn vị cóchức năng quản lý các hoạt động kinh doang của chợ theo quy định của phápluật Thường thì các chợ hạng 3 do UBND xã, phương, thị trấn giao cho tổquản lý nhưng có sự phối hợp của một số cơ quan chức năng: tổ thuế, độiquản lý thị trường, công an…

Để quản lý chợ một cách khoa học và hiệu quả cao, việc tiến hành quản

lý, phổ biến các chính sách, thực hiện các chủ trương ở các cấp, đảm bảo chohoạt động kinh doanh tại các chợ theo định hướng và quy hoạch thì một trongcác nội dung của QLNN là phân công, phân cấp trong quản lý chợ nhằm đảmbảo quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn chức năng của các cơ quan quản lý ởtừng cấp, chức năng phù hợp với từng loại hình kinh doanh của các chợ đãđược phân cấp trong quản lý

QLNN về hoạt động kinh doanh tại các chợ là một trong các nội dungcủa hoạt động QLNN về chợ được phân cấp như sau:

Cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Sở công thương là cơ quanchức năng giúp UBND: (1) lập quy hoạch, kế hoạch phát triển mạng lưới chợtrên địa bàn; kiến nghị những biện pháp (về vốn đầu tư, về địa điểm đặt chợ,

về tổ chức quản lý…) để hình thành mạng lưới chợ theo quy hoạch; (2) trìnhUBND quyết định thành lập, giải thể các chợ loại 1 mà hoạt động của nó liên

quan đến cả vùng (liên tỉnh, liên huyện); (3) chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm traviệc triển khai các quy định của nhà nước về tổ chức, quản lý chợ, về thựchiện các chính sách lưu thông hàng hóa trong chợ; (4) chủ trì sự phối hợp vớicác ngành hữu quan trong việc tổ chức và quản lý chợ; (5) theo dõi, tổng hợp

và đánh giá kết quả hoạt động của chợ; tổng kết rút kinh nghiệm về công tác

tổ chức và quản lý chợ Bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ chuyêntrách công tác quản lý chợ trên địa bàn

Cấp quận, huyện, thị xã: UBND quận, huyện quản lý mọi mặt về hoạtđộng của các chợ trên địa bàn Quyết định thành lập và giải thể các loại chợloại 2 và loại 3 sau khi thống nhất với Sở công thương, phòng kinh tế giúpUBND quận, huyện, quản lý các hoạt động của chợ, cụ thể là: (1) theo sựhướng dẫn của Sở công thương và các ngành chức năng, lập kế hoạch xâydựng và cải tạo chợ theo quy hoạch của tỉnh, thành phố; (2) phân loại các chợtrình UBND quận, huyện quyết định việc phân cấp một số chợ loại 3 cho xã,phường; (3) hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc hoặc phối hợp với các cơ quanchức năng để kiểm tra việc thực hiện các quy định của nhà nước về tổ chức

và quản lý chợ, về chính sách lưu thông hàng hóa trong phạm vi chợ và cácquy định có liên quan đến hoạt động của chợ; (4) định kỳ sơ kết, tổng kết cáchoạt động của chợ, thực hiện chế độ báo cáo theo quy định

Cấp xã, phường: UBND xã, phường thực hiện các công việc: (1) tổchức và quản lý sự hoạt động của các chợ được phân cấp cho xã theo đúngcác quy định của nhà nước; (2) có kế hoạch sửa chữa cơ sở vật chất của chợtrong phạm vi quản lý; (3) báo cáo định kỳ về tình hình hoạt động của chợtrên địa bàn

Hình thức chủ yếu trong tổ chức quản lý chợ và Ban quản lý chợ Chợloại 1, loại 2 lập ban quản lý chợ; các chợ loại 3 thì UBND địa phương căn

cứ tình hình cụ thể để chọn một trong các hình thức:

- Những chợ họp thường xuyên có từ 50 đến 100 hộ kinh doanh cốđịnh hoạt động trong phạm vi liên phường, liên xã có thể lập Ban quản lý chợtrực thuộc quận, huyện.

- Những chợ nhỏ có dưới 50 hộ kinh doanh cố định, chợ mang tính nội bộ phường, xã, họp không thường xuyên, lập tổ quản lý chợ

- Đối với một số chợ nhỏ hoạt động trong phạm vi thôn, ấp, làng, bản

có thể đấu thầu quản lý theo nguyên tắc: nhà nước ban hành các quy định vềchức năng, nhiệm vụ của tổ quản lý chợ Quy định các khoản thu, mức thu cụthể của từng khoản; các khoản chi, mức chi và phương thức chi cho mỗikhoản Các tổ chức và cá nhân có tham gia đấu thầu theo các khoản chi, thu

đã quy định và tổ chức quản lý theo thể thức quy định Phòng kinh tế giúpUBND huyện hướng dẫn việc đấu thầu

Như vậy bộ máy QLNN về chợ nói chung và hoạt động kinh doanh tạichợ nói riêng là một hệ thống bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước từTrung ương đến địa phương tạo thành một hệ thống đồng bộ để thực hiện cácchức năng, nhiệm vụ của mình Hệ thống này không phải bất biến mà thườngxuyên được hoàn thiện và đổi mới để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xãhội của nước ta

1.2.3.3 Tu ên tru ền chủ trương, đư ng lối, ch nh sách và luật pháp của nhà nước cho ngư i kinh doanh tại chợ

Một trong những yêu cầu tăng cường pháp chế XHCN là việc phổ biếnpháp luật và thực hiện nghiêm túc các chủ trương, chính sách, pháp luật củanhà nước trong cuộc sống Chợ là nơi tập trung đông người, vì vậy các cơquan QLNN trực tiếp hoặc thông qua các đơn vị: ban quản lý chợ, công tykinh doanh khai thác chợ thường xuyên tuyên truyền cơ chế, chính sách nhànước cho mọi người đến chợ nắm được và thực hiện tốt hơn Từ đó, gópphần đẩy mạnh sản xuất, lưu thông hàng hóa, giữ vững an ninh, chính trị, trật

tự an toàn xã hội nhất là an ninh nông thôn

Việc tuyên truyền phải linh hoạt, hình thức phong phú, dễ hiểu và phảilàm thường xuyên liên tục Thông qua tuyên truyền các đơn vị có trách nhiệmthu thập, tổng hợp những kiến nghị, thắc mắc của người dân để kịp thời phảnánh với cơ quan có thẩm quyền.

1.2.3.4 iám sát, kiểm tra công tác quản lý hoạt động kinh doanh, công tác thực hiện các qu chế quản lý chợ và xử lý các hành vi vi phạm

Tổ chức quản lý, điều hành chợ hoạt động, tổ chức thực hiện nội quychợ và xử lý các vi phạm nội quy chợ Lập thủ tục đề nghị cấp có thẩm quyền

xử lý những trường hợp vi phạm vượt quá thẩm quyền của Ban quản lý chợ

Phối hợp với chính quyền, Công an địa phương và các cơ quan chuyênmôn tổ chức bảo đảm phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự, vệ sinh môitrường, an toàn thực phẩm, chống gian lận thương mại trong phạm vi chợ

Tổ chức kinh doanh, phát triển các dịch vụ hỗ trợ như: trông giữphương tiện vận chuyển, bốc xếp hàng hóa, cho thuê kho bảo quản cất giữhàng hóa, cung cấp thông tin thị trường, kiểm định số lượng, chất lượnghàng hóa, vệ sinh môi trường, ăn uống, vui chơi, giải trí và hoạt động kháctrong phạm vi chợ phù hợp với các quy định của pháp luật và theo hướngngày càng văn minh hiện đại

Tổ chức thu, nộp tiền thuê, sử dụng địa điểm kinh doanh của thươngnhân và các loại phí, lệ phí về chợ theo quy định của pháp luật Phối hợp vớichính quyền địa phương và các cơ quan, đoàn thể tổ chức thông tin kinh tế -

xã hội, phổ biến, hướng dẫn thực hiện các chính sách, các quy định của phápluật và nghĩa vụ đối với Nhà nước của thương nhân kinh doanh tại chợ; tổchức hoạt động văn hóa, xã hội tại chợ

1.2.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh tại chợ

Sự ổn định của nền kinh tế trong nước cũng có tác động mạnh tới việcQLNN đối với hoạt động kinh doanh tại chợ bởi trong nền kinh tế thị trườngthì bất kỳ hoạt động quản lý kinh doanh nào cũng bị nền kinh tế dẫn dắt

Hệ thống pháp luật và các văn bản pháp luật có tính chất quản lý, địnhhướng đối với việc quản lý Vì thế, khi hệ thống pháp luật đầy đủ thuận tiệnthì cũng có những ảnh hưởng không nhỏ đến việc quản lý ấy

Mỗi địa phương đều có những đặc thù riêng, vì vậy trong công tác chỉđạo quản lý ngoài việc tuân thủ các quy định của nhà nước thì các cơ quancũng nên xem xét thực tế địa phương để đưa ra những văn bản, quyết địnhcho phù hợp với địa phương đó sao cho đạt hiệu quả cao

1.2.4.2 Nhân tố chủ quan

Cơ cấu nhân sự thiếu sẽ gây khó khăn cho việc quản lý

Trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý là nhân tốquan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến QLNN đối với hoạt động kinh doanh tạichợ

Sự nhận thức về tầm quan trọng của chợ trong phát triển kinh tế khôngchỉ đối với địa phương mà đối với toàn bộ nền kinh tế giúp cho những ngườitrực tiếp tham gia vào hoạt động kinh doanh tại chợ xác định được đúnghướng đi của mình

Sự khó khăn của cơ sở hạ tầng cũng làm giảm hiệu quả của việc QLNNđối với hoạt động kinh doanh tại chợ.

Vấn đề áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động kinhdoanh còn khó khăn trong sự triển khai, ứng dụng

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương và bài học rút ra cho thành phố Huế

1.3.1 Thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

Thị xã Hương Thủy là địa phương được đánh giá làm tốt và đi đầutrong quản lý hoạt động kinh doanh tại chợ trên địa bàn Hương Thủy đã xácđịnh chuyển đổi mô hình quản lý chợ nhằm quản lý, khai thác, kinh doanh đạthiệu quả, tạo điều kiện nâng cấp, cải tạo theo hướng văn minh, hiện đại là yêucầu tất yếu Đã có nhiều tiểu thương rất băn khoăn, lo lắng về mức thu sẽ tăngkhi giao cho doanh nghiệp hoặc hợp tác xã quản lý; khi chợ hư hỏng, xuốngcấp, hoặc khi doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, phá sản sẽ gây khó khăn cho việcbuôn bán và thiệt thòi cho tiểu thương; hoặc khi UBND xã, phường khôngcòn quản lý, các hộ kinh doanh không yên tâm về vấn đề an ninh trật tự… Tuynhiên, sau nhiều đợt tuyên truyền, trả lời rõ ràng, hầu hết các tiểu thương đềuyên tâm và về cơ bản thống nhất chủ trương chuyển đổi mô hình quản lý hoạtđộng kinh doanh chợ trên địa bàn

Thị xã Hương Thủy xây dựng và triển khai tốt phương án chuyển đổihoạt động kinh doanh tại chợ theo từng bước Từ việc thu thập, thống kê, địnhgiá tài sản, lấy ý kiến của đơn vị quản lý cũ, đơn vị tiếp nhận mới, tiểuthương… để xây dựng phương án phù hợp với thực trạng từng chợ đến việc

tổ chức bàn giao cho đơn vị mới để tiếp tục quản lý hoạt động của chợ đềuđược thực hiện đúng quy trình, minh bạch

1.3.2 Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình

Những năm qua được sự hỗ trợ của tỉnh Quảng Bình, cùng sự chỉ đạotập trung của UBND thành phố cùng quyết tâm huy động nguồn vốn xã hội