Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh phú yên

Một trong những nguyên nhân cơbản của tình trạng trên là do công tác quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng còn nhiều bất cập, hạn chế; coi nhẹ công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

ĐĂK LĂK, NĂM 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công với đề tài “Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên” được tác giả viết với sự hướng dẫn của PGS.TS Trương Quốc Chính.

Khi thực hiện luận văn này, tác giả có tham khảo và kế thừa một số lý luậnchung trong công tác thi đua, khen thưởng và sử dụng những thông tin, số liệu

từ các cơ quan quản lý nhà nước cùng các tài liệu, sách báo, mạng internet

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính bản thân tôi.Các số liệu trong luận văn được sử dụng trung thực; các tài liệu tham khảo cónguồn trích dẫn; kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng công bốtrong các công trình nghiên cứu khác, nếu có gì sai trái, tôi xin hoàn toàn chịutrách nhiệm

Đăk Lăk, ngày 11 tháng 6 năm

2020

Tác giả luận văn

Trần Thúy Hằng

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo, cácgiảng viên Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhấtcho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc tới PGS.TS.Trương Quốc Chính vì sự tận tình hướng dẫn, giúp đỡ trong quá trình thựchiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo Ban Thi đua - Khen thưởng, Sở Giáodục và Đào tạo tỉnh Phú Yên, đồng nghiệp và gia đình đã quan tâm, độngviên, giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành chương trình học tập và bảnluận văn này

Mặc dù có nhiều nỗ lực, cố gắng, song luận văn không thể tránh khỏinhững thiếu sót và hạn chế, tôi rất mong nhận được sự chia sẻ và những ýkiến đóng góp quý báu của quý Thầy, Cô và các anh, chị đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Phú Yên, ngày tháng năm 2020

Tác giả luận văn

Trần Thúy Hằng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ……… 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG……….8

1.1 Lý luận chung về thi đua, khen thưởng……… ……… 81.2 Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ………… ………… 151.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng……….……….31Tiểu kết chương 1……… ……….…36

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ YÊN……… ….37

2.1 Khái quát về công tác thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dụctrên địa bàn tỉnh Phú Yên……… …… ……… 372.2 Thực tiễn quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vựcgiáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên…… ……… …… 502.3 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên……….……… 68Tiểu kết chương 2……… ….78

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ YÊN……… …….79

3.1 Phương hướng ……… 79

3.2 Giải pháp……… … 83Tiểu kết chương 3……….… 100

KẾT LUẬN……… 102

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Thi đua yêu nước là tư tưởng nổi bật của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằmđộng viên, phát huy tinh thần yêu nước nồng nàn của toàn dân tộc thànhnhững hành động cụ thể, thiết thực, đưa cách mạng Việt Nam vượt qua khókhăn, thách thức, giành những thắng lợi quan trọng trong các giai đoạn cáchmạng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới phong trào thi đua yêunước và luôn nhắc nhở các cấp, các ngành phải coi trọng công tác thi đua

Trong suố t tiếnrình cách mang ̣ ViêṭNam, nhiều phong trào thi đua yêu nước

đã được phát động và trở thành cao trào cách mạng của quần chúng nhân dân.Các phong trào như "Bình dân học vụ", "Hũ gạo kháng chiến, "Mỗi người làmviệc bằng hai vì miền Nam ruột thịt", "Thanh niên Ba sẵn sàng", "Phụ nữ Bađảm đang", “Đền ơn đáp nghĩa”, "Tuổi trẻ giữ nước", "Ngày vì người nghèo"v.v đã mang lại những hiệu quả to lớn, góp phần quan trọng vào thắng lợi của

sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc NhưChủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thìphải thi đua”, “Công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua” Thi đua phảiđược tổ chức trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và phải thực hiệnthường xuyên, lâu dài, rộng khắp Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp phảituyên truyền, giải thích, động viên cho mọi người tự nguyện, tự giác tham giaphong trào thi đua với kế hoạch, mục tiêu cụ thể, rõ ràng; đồng thời, phải cótrách nhiệm đôn đốc, kiểm tra, đánh giá, tổng kết phong trào thi đua Cán bộ,đảng viên phải tích cực vận động quần chúng, đi đầu làm gương cho mọingười Phải kết hợp chặt chẽ thi đua với khen thưởng, “Thi đua là gieo trồng,khen thưởng là thu hoạch” Khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời sẽđộng viên, giáo dục và thúc đẩy phong trào thi đua phát triển liên tục

Ở từng thời kỳ lịch sử, công tác thi đua, khen thưởng luôn là chủtrương và chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, luôn là nhiệm vụ chính trị của đấtnước và góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc Trong giai

đoạn cách mạng hiện nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước vẫn cònnguyên giá trị và có sức sống mãnh liệt Ngày 21/5/2004, Bộ Chính trị đã raChỉ thị 39/CT-TW về việc “tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêunước, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến” Nghị quyếtĐại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI tiếp tục nhấn mạnh: “Tổ chức các phongtrào thi đua yêu nước, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện các nhiệm vụ

phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại”; Bô ̣Chínhtri ̣ban hành Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 7/4/2014 về“Tiếp tục đổi mới côngtác thi đua, khen thưởng”… Ngày nay, trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước trước những thời cơ và thách thức, công tác thi đua, khenthưởng là một nhiệm vụ quan trọng nhằm phát huy nội lực về tinh thần đểđộng viên, khuyến khích mọi tổ chức, mọi cá nhân phát huy truyền thống yêunước, năng động, sáng tạo hăng hái thi đua lập thành tích xuất sắc trên mọilĩnh vực, góp phần vào sự nghiệp đổi mới đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổquốc

Trong những năm qua, đặc biệt từ năm học 2013- 2014 đến năm học2017-2018 phong trào thi đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng củangành giáo dục của tỉnh Phú Yên đã dần đi vào nề nếp, các phong trào thi đua

đã thực sự góp phần vào thực hiện có kết quả các mục tiêu, nhiệm vụ chính trịcủa ngành góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hộicủa tỉnh

Bên cạnh những mặt đạt được công tác thi đua, khen thưởng trong lĩnhvực giáo dục tỉnh Phú Yên vẫn còn bộc lộ một số mặt hạn chế như: công tácthi đua, khen thưởng thiếu cụ thể, phong trào thi đua chưa thật sự tạo được

động lực mạnh mẽ, công tác tuyên truyền, giới thiệu, nêu gương điển hìnhtiên tiến, nhân rộng chưa tạo sự lan tỏa trong phong trào thi đua của ngànhgiáo dục tỉnh Phú Yên trong thời gian qua Một trong những nguyên nhân cơbản của tình trạng trên là do công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen

thưởng còn nhiều bất cập, hạn chế; coi nhẹ công tác tuyên truyền, phổ biến,

hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khenthưởng Công tác tổng kết, bình bầu còn tình trạng nể nang chạy theo thànhtích Tổ chức bộ máy và cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng còn hạnchế về chuyên môn

Vì những lý do như vậy, tôi chọn vấn đề “Quản lý Nhà nước về thi

đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên” làm

đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Công tác thi đua, khen thưởng ngày càng có vị trí, vai trò quan trọng vàđược mọi cấp, ngành quan tâm Đã có rất nhiều đề tài khoa học nghiên cứu vềcông tác thi đua, khen thưởng ở các lĩnh vực, địa bàn khác nhau được công bốtrên sách báo, tạp chí và các báo cáo tổng kết Hội thảo, đề tài khoa học tiêubiểu như:

- Nguyễn Viết Vượng (2006), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nhà xuất bản

Lao động Cuốn sách trình bày, phân tích khá kỹ về nguồn gốc quá trình hìnhthành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, phân tích nội dung tưtưởng Hồ Chí Minh về thi đua; nêu định hướng và các giải pháp vận dụng tưtưởng Hồ Chí Minh về thi đua;

- Trần Thị Hà (2013), Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay, Đề tài cấp nhà nước, Mã số đề tài: 02/2010,

đề tài đã tập trung nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về thi đua, khenthưởng trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới hoạt động thi đua,khen thưởng và quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng Thông qua đó làmcăn cứ để kiến nghị sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, Khen thưởng.

- Bên cạnh đó cũng có nhiều luận án, luận văn nghiên cứu về thi đua,

khen thưởng, tiêu biểu như:

+ Phạm Thị Xuyến (2018), Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính

Quốc gia Luận văn nêu lên thực trạng công tác thi đua, khen thưởng của tỉnhĐắk Lắk, bên cạnh những mặt đã đạt được còn có nhiều hạn chế và đề ra cácgiải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởngtại địa phương trong thời gian tới;

+ Nguyễn Thị Kim Hằng (2018), Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng của UBND Quận 12, TP Hồ Chí Minh, luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học

viện Hành chính Quốc gia Luận văn đã phân tích thực trạng của công tác

thi đua, khen thưởng của UBND Quận 12, đồng thời đánh giá lại những mặtlàm được, chưa làm được, tìm ra nguyên nhân khách quan, chủ quan để từ đó

đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng của Ủy ban nhân dân Quận;

+ Nguyễn Thị Hạnh (2017), Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở tỉnh Bắc Ninh hiện nay, luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính

Quốc gia Luận văn nêu lên thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng ở tỉnh Bắc Ninh tuy có những bước chuyển biến rõ rệt, đồng bộ và nềnếp hơn tuy nhiên phong trào thi đua yêu nước và công tác khen thưởng cònnhiều hạn chế, yếu kém… Qua đó tác giả đã đề ra những giải pháp nhằm nângcao hiệu quả quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Bắc

+ Đào Thị Thùy Dung (2015), “Đổi mới hoạt động quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc

sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia Luận văn đã phân tích thựctrạng công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, từ đó đưa ramột số giải pháp nhằm đổi mới quản lý nhà nước trong công tác này tại địaphương;

+ Trần Thị Thanh Loan (2014) “Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trên địa bàn thành phố Hải Phòng”, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý

công, Học viện Hành chính Quốc gia Luận văn đề cập đến những vấn đề vềquản lý nhà nước đối với công tác thi đua, khen thưởng tại thành phố HảiPhòng trong giai đoạn 2009 – 2014, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm tăngcường công tác này tại địa phương;

Tuy nhiên, hiện nay chưa có tài liệu nghiên cứu đầy đủ và chính thức vềthực trạng quản lý nhà nước đối với thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáodục trên địa bàn tỉnh Phú Yên Vì vậy, trong luận văn này tác giả nêu rõ thựctrạng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trênđịa bàn tỉnh Phú Yên từ năm học 2013-2014 đến năm học 2017-2018 và đề

xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục của tỉnh Phú Yên trong thời gian tới.

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

tăng cường quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dụctrên địa bàn tỉnh Phú Yên và từ đó có thể có được sự đổi mới trong công tácthi đua, khen thưởng tại địa phương trong thời gian tới

+ Nghiên cứu, hệ thống lại những vấn đề lý luận cơ bản về thi đua,khen thưởng; hệ thống lại một số vấn đề lý luận chung về quản lý nhà nước

đối với công tác thi đua, khen thưởng

+ Phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong thời gian qua.+ Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhànước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên trong những năm tiếp theo

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

nước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục theo quy định pháp luậthiện hành về thi đua, khen thưởng

Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu các nội dung quản lý nhànước về thi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục theo quy định của LuậtThi đua, Khen thưởng hiện hành

- Về không gian: trên địa bàn tỉnh Phú Yên

- Về thời gian: từ năm học 2013-2014 đến năm học 2017-2018

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Luận văn được thực hiện dựa trên phương pháp

luận biện chứng duy vật

như: phân tích tài liệu; phương pháp thống kê, so sánh, đối chiếu; phương pháp phân tích, tổng hợp

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

nhà nước đối với thi đua, khen thưởng nói chung và thi đua, khen thưởngtrong lĩnh vực giáo dục nói riêng

- Về thực tiễn: Nội dung của những giải pháp mà luận văn đưa ra có

thể có ý nghĩa khuyến nghị bổ ích đối với những cơ quan, cán bộ làm công tácthi đua, khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, luận văn gồm có 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về thi đua, khen

thưởng

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trong

lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước về thi đua,

khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục trên địa bàn tỉnh Phú Yên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 1.1 Lý luận chung về thi đua, khen thưởng

1.1.1 Khái niệm thi đua

Thi đua là một công cụ quản lý quan trọng của Nhà nước nhưng đã cónhững lúc, những nơi nhận thức chưa đầy đủ về vấn đề này Có lúc người tatưởng thi đua ra đời là có thể hoàn toàn thay thế cạnh tranh Lại có lúc cóngười cho rằng trong cơ chế thị trường chỉ cần cạnh tranh, không cần thi đua.Hoặc có người tưởng rằng thi đua chỉ là công việc có tính nhất thời, là côngviệc có tính phong trào, hình thức trong các dịp kỷ niệm, chưa coi trọng đúngmức tầm quan trọng của thi đua

Khái niệm thi đua được hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau:

Theo C Mác: "Thi đua nảy nở trong quá trình hợp tác lao động, trong hoạtđộng chung và kế hoạch của con người Sự tiếp xúc xã hội tạo nên thi đua và

sự nâng cao theo lối đặc biệt nghị lực sinh động tăng thêm nghị lực cho riêngtừng người" [12, tr.274]

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, “Thi đua là việc cùng nhau đưa hết khả năng

ra làm nhằm thúc đẩy lẫn nhau, đạt được thành tích tốt nhất trong một hoạtđộng nào đó” [20, tr.1599]

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, thi đua là công việc diễn ra hàng ngày, trêntất cả các mặt hoạt động trong một tập thể, do những cá nhân tiến hành, nhằmđạt kết quả tốt hơn Người viết: “Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác vớinhững việc hàng ngày Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua

Ví dụ: từ trước đến nay ta vẫn ăn, vẫn mặc, vẫn ở Nay ta thi đua ăn, ở, mặcsao cho sạch, cho hợp vệ sinh, khỏi đau ốm Xưa nay ta vẫn làm ruộng nay ta

thi đua làm cho ruộng tốt hơn, sản xuất nhiều hơn, mọi việc đều thi đua nhưvậy” [16, tr 656].

Thi đua là một hoạt động có tổ chức và có định hướng Hoạt động thiđua phải xác định được kế hoạch, mục tiêu, hình thức, đối tượng, tổ chức phátđộng, ký kết giao ước, đăng ký, kiểm tra, đôn đốc, bình chọn, sơ kết, tổng kết,tôn vinh, biểu dương, tri ân, nhân rộng điển hình tiên tiến, có sự tham giacủa tổ chức Đảng; tổ chức Công đoàn, Phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản HồChí Minh và cá nhân Người phát động thi đua là người có thẩm quyền đượcquy định của Luật Thi đua, Khen thưởng Nội dung thi đua được thực hiệntrên cơ sở nguyên tắc theo quy định và khi tặng danh hiệu phải dựa trên căn

cứ, tiêu chuẩn cụ thể theo quy định

Thi đua là một hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, có mục đích,

có định hướng Thi đua là nhằm thúc đẩy sản suất lao động, phấn đấu để đạtđược kết quả đã đề ra của tổ chức, cá nhân Đồng thời, làm cơ sở cho việcxem xét, đánh giá toàn bộ quá trình công tác, cống hiến cũng như lao độngsản xuất và học tập của cá nhân và tập thể Để thực hiện được mục tiêu trênđòi hỏi các tổ chức, cá nhân phải lấy phong trào thi đua làm đòn bẩy để thúcđẩy hoàn thành nhiệm vụ trong từng lĩnh vực; coi công tác thi đua là mộtnhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý nhà nước ở từng địa phương vàtừng đơn vị

Tại Khoản 1, Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thiđua, khen thưởng năm 2013 có định nghĩa khái niệm thi đua như sau: “Thiđua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thểnhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổquốc” [22, tr.1]

Như vậy theo nội dung khái niệm trên thì thi đua phải bao gồm 3 yếu tốlà:

Thứ nhất: Thi đua là hoạt động có tổ chức vì các phong trào thi đua là

do người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phát động để thực hiện nhiệm

vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương Hoạt động có tổ chức của thi đua đượcthể hiện từ khi lập kế hoạch, xác định mục tiêu, hình thức, đối tượng, tổ chứcphát động, ký giao ước thi đua, kiểm tra, sơ kết, tổng kết phong trào thi đua,biểu dương, nhân rộng điển hình tiên tiến,…

Thứ hai: Thi đua là hoạt động tự nguyện, có tự nguyện thì mới khơi dậy

được sự sáng tạo của con người Chỉ khi có tập thể cùng nhau hoạt động trêntinh thần tự nguyện thì thi đua mới có ý nghĩa

Thứ ba: Thi đua là hoạt động có mục tiêu và hướng đích rõ rệt, mục

đích để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; thi đua sẽ giúp cho hiệu quả, chất lượng

và năng suất lao động, học tập và công tác không ngừng được nâng lên, từ đóthúc đẩy xã hội phát triển về mọi mặt

1.1.2 Khái niệm khen thưởng

Khen thưởng là một trong những công cụ quản lý quan trọng của nhànước và là một trong những biện pháp quản lý của cơ quan, tổ chức

Khen thưởng là một trong những lĩnh vực quan trọng trong quá trìnhthực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước Đồng thời là biện pháp cơ bản, là cơ sở căn cứ để đánh giá kết quả côngviệc, hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch đề ra của tập thể, cá nhân trong quá trìnhthực hiện

Khen thưởng là hình thức ghi nhận công lao, thành tích của Nhà nướcbằng quyết định của cơ quan đơn vị có thẩm quyền theo luật định, nhằm ghinhận, tôn vinh, biểu dương thành tích và nhân rộng điển hình tiên tiến nhữngtập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong lao động sản xuất, chiến đấu,học tập; giáo dục động viên và đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước; tạo

động lực cách mạng lôi cuốn, động viên khuyến khích mọi người phát huytruyền thống yêu nước, tính năng động sáng tạo, vươn lên lập thành tích xuấtsắc trên tất cả mọi lĩnh vực, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày cànggiàu mạnh Đồng thời, đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, đẩy lùi cái ác,cái xấu và xây dựng con người mới.

Ở nước ta, khen thưởng đã được thực hiện từ các triều đại phong kiếntrước đây Trong sách Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên đã ghi rõ

những hình thức khen thưởng như: Khen thưởng người có công trong việc đi sứ; Khen thưởng người phò tá có công lao tài đức; Khen thưởng người tiến cử,người hiền tài; Khen thưởng người có lời tâu đúng; Khen thưởng người cấp dưới giữ đúng phép công, không vị nể người quyền quý cấp trên; Khen thưởng người có công làm thủy lợi; Khen thưởng người có tài văn chương;Khen thưởng người cao tuổi; … Theo Nguyễn Trãi: Một Nhà nước

mà thưởng phạt nghiêm minh, kịp thời là Nhà nước vững mạnh Nhà nướcnào phạt nhiều hơn thưởng là Nhà nước đang suy tàn Nhà nước nào thưởng

nhiều hơn phạt là Nhà nước phồn vinh.[34, tr 21] Qua đó ta có thể thấy được

các triều đại phong kiến đã chú trọng tới việc khen thưởng để khuyến khích,khích lệ động viên mọi người hăng hái lập công Đó chính là tinh thần yêunước sâu sắc của dân tộc

Bác Hồ luôn quan tâm đến việc biểu dương, khích lệ động viên ngườitốt, việc tốt Mỗi khi đọc báo, nghe đài, thấy có nghĩa cử đẹp là Bác cho đikiểm tra ngay để Bác khen thưởng Bác thường nhắc nhở khen thưởng phảichính xác và kịp thời để động viên, phát huy mặt ưu điểm, tích cực, khắc phục

và đẩy lùi mặt khuyết điểm, tiêu cực nhằm xây dựng con người mới vì mụctiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Như vậy, ta có thể hiểu Khen là việc nhận xét, đánh giá tốt về một tổchức hoặc cá nhân nào đó, về cái gì, việc gì đó với ý nghĩa hài lòng Thưởng

là tặng cho bằng hiện vật hoặc bằng tiền Khen thưởng là hình thức ghi nhậncông lao, thành tích của Nhà nước bằng quyết định của cơ quan có thẩmquyền do luật định Khen thưởng là một vấn đề thuộc phạm trù khoa học xãhội Khen thưởng tồn tại cùng với sự tồn tại của Nhà nước, còn Nhà nước làcòn khen thưởng Khen thưởng vừa có ý nghĩa động viên tinh thần, vừa có ýnghĩa khích lệ bằng vật chất

Hiện nay, khen thưởng vẫn có vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy

xã hội phát triển ổn định và bền vững; là biện pháp của người quản lý thựchiện nhiệm vụ trọng tâm chính trị của cơ quan, đơn vị, địa phương mình nhằmkhuyến khích, động viên các tầng lớp nhân dân trong xã hội tích cực lao động,sản xuất và công tác Tại Khoản 2, Điều 3 Luật Thi đua, Khen thưởng năm

2003 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2005, 2013): Khen thưởng là việc ghi nhận,biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với

cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [22, tr 1]

1.1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng

Thi đua và khen thưởng là hai hoạt động có mối quan hệ chặt chẽ, tácđộng biện chứng lẫn nhau Mối quan hệ đó được biểu hiện: Thi đua là độnglực thúc đẩy cá nhân, tập thể thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ, trên cơ sở đó

để thực hiện việc khen thưởng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thuhoạch” [4, tr.14], việc lấy hình ảnh gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch tạithời điểm đó là một sự vận dụng vô cùng sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minhkhi nói về thi đua yêu nước

Thi đua là cơ sở của việc khen thưởng Chính nền tảng của phong tràothi đua yêu nước sôi nổi mới có thể lựa chọn những cá nhân, tập thể tiêu biểunhất, xứng đáng nhất, đầy đủ và kịp thời nhất cho việc khen thưởng.

Khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời lại có tác dụng động viên,giáo dục, nêu gương và thúc đẩy phong trào thi đua phát triển liên tục.Thi đua

là cơ sở của việc khen thưởng Thi đua tốt thì có nhiều thành tích để khenthưởng Bình bầu thi đua đúng, công khai, chặt chẽ giúp cho việc khen thưởngđược chính xác Bình bầu thi đua rộng, nể nang thì dẫn đến việc khen thưởngtràn lan, khen không đúng sẽ phản tác dụng Muốn làm tốt công tác khenthưởng thì phải lãnh đạo tốt công tác thi đua, khen thưởng phải phản ánh đúngphong trào thi đua Nơi nào có phong trào thi đua mạnh mẽ, đều khắp thì khenthưởng nhiều và khen cao

Nếu thi đua là cơ sở để khen thưởng thì khen thưởng được xem là đònbẩy để khuyến khích các phong trào thi đua phát triển Tuy nhiên không nênhiểu rẳng thi đua chỉ vì mục đích khen thưởng, nếu thi đua chỉ vì khen thưởngthì mục đích của thi đua sẽ bị hạn chế, mà cần hiểu rằng khen thưởng chỉ là sựkhuyến khích, động viên tinh thần đối với những thành tích của cá nhân, tậpthể qua quá trình phấn đấu lao động và sáng tạo Đó là sự công bằng của tổchức trong việc quản lý con người, đối với những cá nhân có nhiều đóng gópcho xã hội

Đồng thời, muốn thi đua và khen thưởng trở thành động lực tích cựctrong quá trình phát triển thì thi đua phải có sự lãnh đạo đúng Thi đua màkhông có sự lãnh đạo, tổ chức, thì thường nảy sinh chia rẽ, ganh tỵ, ghét bỏnhau, có thể làm những người tham gia thi đua nản lòng Tránh hiện tượngcác cá nhân, tập thể tham gia thi đua mà chia rẽ, chỉ biết đến lợi ích của cánhân mình mà không quan tâm đến lợi ích của người khác, lợi ích của tập thể.Tránh tư tưởng anh hùng cá nhân, vì thành tích cá nhân

Như vậy, thi đua và khen thưởng là hai hoạt động có quan hệ song hànhnhưng không độc lập, hoạt động này bổ trợ cho hoạt động kia Thi đua, khenthưởng được coi là động lực để nâng cao hiệu quả chất lượng trên mọi lĩnhvực chính trị - kinh tế - văn hóa và xã hội Có thể khẳng định rằng, trong giaiđoạn hiện nay, thi đua là một biện pháp hữu hiệu xây dựng con người mới vàkhen thưởng là biện pháp quản lý Nhà nước, quản lý con người.

1.1.4 Nguyên tắc về thi đua, khen thưởng

Nguyên tắc thi đua gồm:

- Tự nguyện, tự giác công khai, đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển

- Việc xét tặng các danh hiệu thi đua phải căn cứ vào phong trào thi đua

và có đăng ký thi đua

- Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, địa phương là Chủ tịch Hội đồng Thi đua – Khen cấp mình

Nguyên tắc khen thưởng gồm:

- Chính xác, công khai, công bằng, kịp thời

- Hình thức khen thưởng phải phù hợp với đối tượng, chức năng,

nhiệm vụ được giao của tập thể

- Khen thưởng phải căn cứ vào điều kiện, tiêu chuẩn và thành tích đạtđược, không nhất thiết phải có hình thức khen thưởng mức thấp mới đượckhen thưởng mức cao hơn Chú trọng khen thưởng tập thể nhỏ và cá nhân làngười trực tiếp lao động, sản xuất, học tập, công tác hoặc chiến đấu, phục vụchiến đấu

- Không tặng nhiều hình thức cho một thành tích đạt được Hình thứckhen thưởng theo đợt, theo chuyên đề không tính làm điều kiện, tiêu chuẩnkhen thưởng cấp Nhà nước

- Khi có nhiều cá nhân, tập thể cùng đủ điều kiện, tiêu chuẩn thì lựa chọn cá nhân nữ hoặc tập thể có tỷ lệ nữ từ 70% trở lên để xét khen thưởng.

1.2 Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng

1.2.4 Khái niệm

Quản lý nhà nước là sự tác động có chủ đích của Nhà nước vào các quan

hệ xã hội nhằm làm cho các quan hệ đó diễn ra theo chiều hướng tích cực cho

sự phát triển của đất nước và mỗi con người Nói cách khác, quản lý nhà nước

là việc thực thi các loại quyền lực nhà nước nhằm tác động và điều chỉnh mọiquan hệ xã hội nhằm làm cho đất nước ổn định phát triển và bền vững [19,tr.9]

Quản lý nhà nước, hiểu theo nghĩa rộng, được thực hiện bởi tất cả các

cơ quan nhà nước Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là hoạt động chấp hành

và điều hành được đặc trưng bởi các yếu tố có tính tổ chức; được thực hiệntrên cơ sởvà để thi hành pháp luật; được bảo đảm thực hiện chủ yếu bởi hệthống các cơ quan hành chính nhà nước (hoặc một số tổ chức xã hội trongtrường hợp được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước) Quản lý nhà nước cũng làsản phẩm của việc phân công lao động nhằm liên kết và phối hợp các đốitượng bị quản lý

Như vậy, quản lý nhà nước là hoạt động mang tính chất quyền lực nhànước, các cơ quan có thẩm quyền được sử dụng quyền lực nhà nước để điềuchỉnh các quan hệ xã hội Quản lý nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động từban hành các văn bản luật, các văn bản dưới luật đến việc chỉ đạo trực tiếphoạt động của đối tượng bị quản lý và vấn đề tài phán đối với đối tượng quản

lý cần thiết của Nhà nước

Quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng nói riêng có vị trí, vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý đối vớikinh tế -xã hội của đất nước

Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng là một bộ phận trong tổngthể hoạt động quản lý của nhà nước đối với nền kinh tế - xã hội của đất nước.

Đó chính là quá trình nhà nước sử dụng các phương thức quản lý để tác động,điều chỉnh các nội dung tổ chức thi đua và xét khen thưởng diễn ra theo quyđịnh của pháp luật Qua đó thúc đẩy kinh tế - xã hội đất nước phát triển ổnđịnh và bền vững; kịp thời ghi nhận công lao, thành tích và tổ chức suy tôn,biểu dương khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trên mọilĩnh vực từ kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh

Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng là phương thức điều chỉnhcông tác thi đua, khen thưởng bằng quyền lực nhà nước nhằm tác động, điềuchỉnh các phong trào thi đua và công tác khen thưởng thực hiện theo quy địnhcủa pháp luật

Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ngành Giáo dục: Cùng vớiquản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng, quản lý nhà nước về thi đua, khenthưởng trong lĩnh vực giáo dục chính là hình thức hoạt động Nhà nước đượcthực hiện trước hết và chủ yếu bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, có nội dung bảođảm sự chấp hành các chính sách, quy định của pháp luật về thi đua, khenthưởng Nhà nước nói chung và của trong ngành Giáo dục và Đào tạo nóiriêng, nhằm tổ chức và chỉ đạo thực hiện một cách trực tiếp thường xuyên,nhằm đạt các mục tiêu trong công tác thi đua, khen thưởng của ngành

Như vậy, quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng là việc sử dụng cácphương thức, biện pháp để tổ chức các phong trào theo chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước; phong trào thi đua trở thành thiết thực,hiệu quả, nó là động lực để đi vào cuộc sống, động lực thúc đẩy mọi ngườihăng hái tham gia tích cực, trên tinh thần tự giác, tự nguyện; công tác khenthưởng, biểu dương, tri ân, tôn vinh phải chính xác, kịp thời, đúng người,

đúng việc nhằm tạo đòn bẩy cho phong trào thi đua thường xuyên, liên tục,thiết thực và hiệu quả.

1.2.5 Đặc điểm

Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng có năm đặc điểm sau:

- Thứ nhất, tính lệ thuộc vào chính trị: Theo Khoản 1, Điều 4 Hiến

pháp năm 2013 quy định: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạoNhà nước và xã hội Mọi hoạt động quản lý nhà nước, trong đó có quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, phải

đảm bảo đúng đường lối, chủ trương của Đảng Theo đó, các cấp ủy Đảng cótrách nhiệm lãnh đạo tập trung thống nhất chặt chẽ, toàn diện đối với công tácthi đua, khen thưởng, gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị Các

cơ quan nhà nước, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chứcchính trị - xã hội phải chấp hành nghiêm túc sự lãnh đạo của cấp ủy Đảngtrong việc tổ chức các hoạt động thi đua và xét khen thưởng, tạo động lựcđộng viên, lôi cuốn, khuyến khích mọi cá nhân, tập thể phát huy truyền thốngyêu nước, tính năng động, sáng tạo, vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ đượcgiao Vì thế, quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng phải lệ thuộc vàochính trị, phù hợp với các quyết sách chính trị của cấp ủy Đảng

Hiến pháp năm 2013 quy định: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa … Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật Do đó, mọi hoạt động của nhà nước (trong đó có quản lý nhà nước

về thi đua, khen thưởng) đều nằm trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.Quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng phải căn cứ vào các quy định phápluật; pháp luật chính là công cụ chủ yếu để quản lý thi đua, khen thưởng Nhà

nước phải đảm bảo đảm quyền và nghĩa vụ pháp lý của người dân và các tổchức trong các hoạt động thi đua, khen thưởng.

- Thứ ba, tính công khai, minh bạch: Nhằm bảo đảm cho mọi người

dân được biết, hiểu được mục đích, ý nghĩa, sự cần thiết và tác dụng, lợi íchcủa các phong trào thi đua Đồng thời để tổ chức và cá nhân xác định đượcbổn phận, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ pháp lý của họ trong việc tham giavào các phong trào thi đua do nhà nước phát động.Thi đua, khen thưởng càngcông khai rõ ràng, minh bạch cụ thể thì sẽ tạo ra sự công bằng, tính công bằngnhằm tạo động lực cho mọi người hăng hái tham gia hoạt động phong trào thiđua Phong trào thi đua muốn đạt kết quả tốt, việc công khai, minh bạch có ýnghĩa rất quan trọng trong quá trình thực hiện Các chính sách, quy định củanhà nước về thi đua, khen thưởng cần phải được công khai, minh bạch nhằmđảm bảo cho mọi người dân được biết, hiểu được mục đích, ý nghĩa, sự cầnthiết và tác dụng, lợi ích của các hoạt động thi đua, xét khen thưởng Songsong đó, mỗi tổ chức, cá nhân xác định được nghĩa vụ, trách nhiệm, quyền lợicủa họ trong việc tham gia thi đua

Trong việc thực hiện quy trình, thủ tục khen thưởng cần đảm bảo sựcông khai

Nội dung công khai bao gồm: công khai mục tiêu, mục đích, vai trò, tácdụng của phong trào thi đua, danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng; côngkhai trong kế hoạch, chính sách, xây dựng tiêu chí thi đua, tổ chức phát động,

ký kết giao ước thi đua, kiểm tra, công khai về kinh phí khen thưởng, chế độ

ưu đãi, bình xét, kết quả khen thưởng, suy tôn, tôn vinh, tri ân, biểu dươngđiển hình tiên tiến trong phong trào thi đua ngày càng trở nên rõ ràng hơn thìchắc hẳn rằng phong trào thi đua trở nên thiết thực và hiệu quả hơn Côngkhai được thể hiện dưới hình thức lấy ý kiến thông qua hội, họp, lấy ý kiến

bằng văn bản hoặc trên cổng thông tin điện tử,… Càng công khai, minh bạchthì phong trào thi đua có hiệu quả tích cực, Nguyên tắc công khai, minhbạch là cơ sở đảm bảo tính chính xác trong khen thưởng Qua công khai, minhbạch góp phần tạo niềm tin trong mỗi cá nhân, mỗi tập thể tham gia phongtrào thi đua.

đều có quyền tham gia vào phong trào thi đua, điều kiện tham gia như nhauthì xét khen thưởng cũng phải bình đẳng như nhau Tuy nhiên, đảm bảo côngbằng trong tham gia có thể thực hiện được, còn đảm bảo công bằng trongkhen thưởng là cực kỳ khó khăn nhưng vẫn phải tôn trọng; nếu không sẽ phảntác dụng của việc thi đua Cần phải nhận thức “công bằng” là tương đối theotinh thần “bó đũa chọn cột cờ” “Công bằng” phải được hiểu theo nội hàm củakhái niệm về ý thức đạo đức, ý thức pháp quyền, công bằng đòi hỏi sự tươngxứng giữa vai trò của cá nhân với địa vị xã hội của họ, giữa hành vi với sựđền bù, giữa quyền và nghĩa vụ, giữa công trạng và “vinh danh” do nhà nướcsuy tôn Công bằng không có nghĩa là cào bằng, những tổ chức và cá nhântham gia vào phong trào thi đua như nhau nhưng khen thưởng chỉ được phéplựa chọn trong những người có thành tích khá nhất, đó là tổ chức, cá nhân vềđích đầu tiên Cần phải có các quy định chặt chẽ đảm bảo công bằng và kháchquan để xem xét khen thưởng.Theo Khoản 1, Điều 16 Hiến pháp năm 2013

quy định: Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật Quản lý nhà nước về thi

đua, khen thưởng phải đảm bảo cho mọi tổ chức, cá nhân đều có quyền thamgia vào các hoạt động thi đua Các tổ chức, cá nhân có điều kiện tham gia nhưnhau thì tiêu chuẩn xét khen thưởng phải bình đẳng như nhau; không phânbiệt dân tộc, tôn giáo, giới tính, lứa tuổi, tránh tình trạng khen thưởngkhông công bằng, ảnh hưởng xấu đến các hoạt động thi đua Trong thực tế, đểđảm bảo đặc tính này, trước hết các cơ quan, đơn vị tổ chức thi đua phải xác

định được từng nhóm đối tượng cụ thể (các tập thể, cá nhân trong nhóm phải

có điều kiện tương đồng trong quá trình tham gia thi đua), đồng thời đề ra tiêuchí thi đua cụ thể, các nhóm đối tượng khác nhau phải có tiêu chí thi đua khácnhau Có như vậy, sẽ đảm bảo được mục đích của các hoạt động thi đua, xétkhen thưởng tại các cơ quan, đơn vị, địa phương Nếu khen thưởng khôngchính xác, không công bằng, người có thành tích mà không được khen thưởnghoặc được khen thưởng không xứng đáng sẽ làm mất tác dụng và ý nghĩa củaviệc khen thưởng, đồng thời không đạt được mục tiêu trong các hoạt động thiđua, làm mất niềm tin trong nhân dân Người được khen thưởng đúng sẽ cảmthấy được trân trọng và vinh dự, từ đó phát huy được tính tích cực trong laođộng, sản xuất hoặc trong công tác Ngược lại, người không được khenthưởng cũng thấy được trách nhiệm, nghĩa vụ của mình cần phải phấn đấu đểđược ghi nhận trong thời gian tới, từ đó sẽ có định hướng và hành động đúng

để đạt được mục tiêu đề ra

khen thưởng là sự ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công lao, thành tích nhằmgiáo dục, động viên, cũng như khơi dậy tính tích cực của mỗi cá nhân và tậpthể, quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng phải đảm bảo tính kịp thời Đểviệc khen thưởng có ý nghĩa và đạt được mục đích khuyến khích, phát huy,động viên các cá nhân, tập thể thì việc khen thưởng phải kịp thời, đúng lúc đó

là đặc điểm cần phải đạt được trong công tác quản lý nhà nước về thi đua,khen thưởng Kịp thời tổ chức các hoạt động thi đua nhằm góp phần giảiquyết những vấn đề khó khăn hoặc đẩy nhanh tiến độ hoàn thành nhiệm vụ;kịp thời khen thưởng các tập thể, cá nhân đạt thành tích đột xuất, xuất sắc;khen thưởng, tôn vinh, biểu dương, tri ân phải kịp thời nhằm tạo động lực chotập thể và cá nhân khi tham gia phong trào thi đua và là nguồn động viên lớnkhông chỉ cho tập thể, cá nhân được khen thưởng mà còn cho mọi tầng lớp

nhân dân Muốn việc khen thưởng có ý nghĩa và đạt được mục đích khuyếnkhích, phát huy, động viên cá nhân, tập thể thì khen thưởng phải kịp thời,đúng lúc Đặc biệt là hình thức khen thưởng cấp cơ sở hoặc khen thưởng độtxuất cần kịp thời Có như vậy sẽ thu hút được nhiều người tham gia thi đuabởi họ thấy được thi đua là cần thiết, là quan trọng đối với mỗi cá nhân cũngnhư tập thể đơn vị, địa phương trong quá trình lao động, sản xuất, công tác;thi đua không phải là hoạt động mang tính chiếu lệ, hình thức Nếu như khenthưởng không công bằng, không kịp thời thì sẽ không chỉ làm giảm năng suấtlao động, học tập, mà còn làm mất ý nghĩa của việc khen thưởng từ đó chắcrằng sẽ dẫn đến mất niềm tin của công chức, viên chức, người lao động,….

1.2.6 Nội dung của quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng

Theo Điều 90 Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 (đã được sửa đổi,

bổ sung năm 2005, 2013) quy định, nội dung quản lý nhà nước về thi đua,khen thưởng bao gồm các nội dung sau:

Thứ nhất, ban hành các văn bản pháp luật về thi đua, khen thưởng

Văn bản pháp luật là công cụ quan trọng để nhà nước quản lý xã hội nóichung và quản lý công tác thi đua, khen thưởng nói riêng Đó là sự cụ thể hóaquan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng về thi đua, khen thưởng; đồngthời cũng là sự tập trung nguyện vọng của nhân dân trong lao động, sản xuất,công tác, học tập, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Văn bản pháp luật tạo ra hành lang pháp lý để các cơ quan nhà nướccăn cứ vào đó thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng;đồng thời để các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia thi đua và đón nhậnnhững kết quả, phần thưởng xứng đáng Hành lang đó tạo ra sự thống nhấttrong công tác thi đua, khen thưởng ở các cấp, các ngành Tùy theo từng giaiđoạn lịch sử cụ thể, văn bản pháp luật quy định các nội dung trọng tâm khác

nhau; hình thức, thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản ngày càng được hoànthiện Các văn bản pháp luật của Trung ương về thi đua, khen thưởng qua cácthời kỳ (từ năm 1945 đến nay) gồm có:

- Văn bản pháp luật đầu tiên về thi đua, khen thưởng là Quốc lệnh đượcChủ tịch Hồ Chí Minh đã ký, ban hành trong cả nước vào ngày 26/01/1946 khiQuốc hội khóa I vừa được cử tri cả nước bầu ra chưa kịp họp Quốc lệnh

quy định hai vấn đề trọng yếu, đó là “thưởng và phạt” các tổ chức, cá nhân

Bác cho rằng “Trong một nước, “thưởng, phạt” phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn, kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới thành công”.

- Ngoài ra, trong giai đoạn từ năm 1945 đến 1998, nhà nước đã banhành 15 sắc lệnh (Sắc lệnh số 83-SL ngày 17/9/1947 về thành lập Viện Huânchương; Sắc lệnh số 195-SL ngày 01/6/1948 về thành lập Ban vận động thiđua ái quốc trung ương và cấp cơ sở, …), 6 nghị quyết, 5 pháp lệnh và nhiềunghị định, thông tư, chỉ thị để tổ chức thực hiện công tác thi đua, khenthưởng Đây là giai đoạn đầu khi đất nước mới thống nhất nên các văn bảnpháp luật thời kỳ này chủ yếu để hướng dẫn khen thưởng thành tích khángchiến

- Giai đoạn từ năm 1998 đến 2003, sau một thời gian dài công tác thiđua, khen thưởng “bị buông lỏng”, ngày 03/5/1998 Bộ Chính trị đã ban hànhChỉ thị số 35-CT/TW về đổi mới công tác thi đua, khen thưởng trong giai

đoạn mới, trong đó tập trung vào các vấn đề cơ bản như: Làm rõ vị trí, vai trò quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới; khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với công tác thi đua, khen thưởng; đổi mới nội dung và hình thức thi đua - khen thưởng Qua đó, tạo ra một bước

chuyển biến mạnh mẽ về chất trong lĩnh vực công tác thi đua, khen thưởng, … nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

- Từ năm 2003 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 39/CT-TWngày 21/5/2004 về tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, pháthiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng điển hình tiên tiến Quốc hội đã

thông qua Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 26/11/2003; Luật sửa đổi, bổ sungmột số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 14/6/2005; Luật sửa đổi, bổsung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 16/11/2013 Trên cơ sở

đó, Chính phủ cũng đã ban hành các Nghị định như: Nghị định

121/2005/NĐ-CP ngày 30/9/2005 (đã được thay thế bằng Nghị định số 42/2010/NĐ-121/2005/NĐ-CPngày 15/4/2010, Nghị định số 39/2012/NĐ-CP ngày 01/7/2014, Nghị định số65/2014/NĐ-CP ngày 01/7/2014, Nghị định số 91/2017/NĐ-CP ngày31/7/2017) quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khenthưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Thi đua, Khen thưởng;Nghị định 122/2005/NĐ-CP ngày 04/10/2005 quy định về tổ chức bộ máy thiđua, khen thưởng; Nghị định số 50/2006/NĐ-CP ngày15/9/2005 quy địnhmẫu Huân chương, Huy hiệu, Bằng Huân chương, Cờ thi đua, Bằng khen,Giấy khen (đã được thay thế bằng Nghị định số 85/2014/NĐ-CP ngày10/9/2014) Trên cơ sở quy định của Luật Thi đua, Khen thưởng và các vănbản hướng dẫn thi hành, các địa phương, đơn vị đã đề ra những quy định cụthể về công tác thi đua, khen thưởng của địa phương, đơn vị theo chức năng,nhiệm vụ và điều kiện thực tế tại địa phương, đơn vị Qua đó, từng bước đưaLuật Thi đua, Khen thưởng từng bước đi vào cuộc sống, góp phần đẩy mạnhcông cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa và bảo vệ Tổ quốc

Thứ hai, xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng

Chính sách về thi đua, khen thưởng là chủ trương của Đảng, các quyđịnh của nhà nước về thi đua, khen thưởng và các biện pháp để thực hiện Tùytừng giai đoạn lịch sử khác nhau, tùy đặc điểm tình hình thực tế tại các quốcgia, các địa phương, các ngành sẽ có chính sách khác nhau.

Tại Việt Nam, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cácchính sách về thi đua, khen thưởng tập trung vào các thành tích đạt được trongkháng chiến, mục đích vận động toàn dân tham gia kháng chiến, cứu nước

Quốc lệnh năm 1946 quy định 10 điểm thưởng như sau: Nhà nào có 3 con tòng quân sẽ được thưởng; Ai lập được quân công sẽ được thưởng; Ai vì nước hy sinh sẽ được thưởng; Ai ra trận can đảm phi thường sẽ được thưởng;

Ai làm việc công một cách trong sạch, ngay thẳng sẽ được thưởng; Ai làm được việc gì có lợi cho nước nhà, dân tộc và được dân chúng mến phục sẽ được thưởng; Ai bỏ tiền ra xây đắp cầu cống, đê, đường sẽ được thưởng; Ai bắt được kẻ phản quốc sẽ được thưởng; Ai liều mình vì việc công sẽ được thưởng; Ai cứu được người bị nạn sẽ được thưởng Sắc lệnh 216/SL ngày 20/8/1978 của Chủ tịch nước đặt ra Huân chương kháng chiến để“thưởng những người Việt Nam bất cứ là nhân viên giúp việc trong các cơ quan Chính phủ hay là dân chúng hoặc những đoàn thể có công với Quân đội hoặc các tổ chức Quốc phòng và Kháng chiến”.

Kể từ khi Luật Thi đua, Khen thưởng ra đời năm 2003 đến nay, cácchính sách về thi đua, khen thưởng của nhà nước cơ bản đáp ứng được yêucầu động viên các tập thể, cá nhân hăng hái thi đua, lập thành tích Các chínhsách có sự điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của đất nước

Thứ ba, tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng

Tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về thi đua, khenthưởng là việc làm cho các cấp, các ngành và nhân dân tiếp cận được các quyđịnh về thi đua, khen thưởng nhằm đưa các quy định dần đi vào đời sống xãhội Chỉ thị 34-CT/TW ngày 01/4/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mớicông tác thi đua, khen thưởng khẳng định, để đổi mới công tác thi đua, khenthưởng, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện phong trào thiđua yêu nước và công tác khen thưởng thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước và chủ động hội nhập quốc tế, Bộ Chính trị yêu cầu các

cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp “Tiếp tục quán triệt,tuyên truyền đường lối, chủ trương của Ðảng, tư tưởng về thi đua yêu nướccủa Chủ tịch Hồ Chí Minh; chính sách, pháp luật của Nhà nước về thi đua, khen thưởng, trong đó chú trọng tuyên truyền Luật Thi đua, Khen thưởng Qua đó, làm chuyển biến nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và chủ động hội nhập quốc tế” Đồng thời Bộ Chính trị cũng giao trách nhiệm cụ thể như

sau:

- Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban cán sự đảng, Bộ Thông tin vàTruyền thông lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng có trách nhiệmtuyên truyền các phong trào thi đua yêu nước và tuyên truyền, nhân rộng các điểnhình tiên tiến; tăng thời lượng tuyên truyền, biểu dương, tôn vinh các gương điểnhình tiên tiến, người tốt, việc tốt

- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường chính trị cấptỉnh thực hiện việc đưa vào chương trình giảng dạy đường lối, chủ trương củaÐảng và tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, khen thưởng

- Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thểTrung ương khẩn trương kiện toàn bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng cáccấp nhằm tạo sự thống nhất, ổn định từ Trung ương đến địa phương [5, tr.3] Điều

12, 13 Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2005,

2013) quy định: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận

và các tổ chức xã hội khác trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có tráchnhiệm: Tuyên truyền, động viên các thành viên của mình và tham gia với các cơquan chức năng tuyên truyền, động viên nhân dân thực hiện pháp luật về thi đua,khen thưởng; Tổ chức hoặc phối hợp với cơ quan nhà nước tổ chức các cuộc vậnđộng, các phong trào thi đua;

Giám sát việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng Các cơ quan thôngtin đại chúng có trách nhiệm thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, nêu gươngcác điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt, cổ động phong trào thi đua, khenthưởng”

Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện thi đua, khenthưởng có vị trí quan trọng trong việc đưa các quy định về thi đua, khenthưởng vào cuộc sống, do đó rất cần thiết phải có sự quản lý của nhà nước.Đây là nhiệm vụ của các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị khi tiến hànhcông tác thi đua, khen thưởng phải thực hiện Tuy nhiên, ở mỗi ngành, mỗicấp tổ chức thực hiện nhiệm vụ này có yêu cầu, đối tượng, nội dunng cụ thểkhác nhau

Đối với cấp Trung ương, Nhà nước có kế hoạch tuyên truyền, phổ biến,hướng dẫn và quán triệt mục đích, yêu cầu, nội dung của các quy định phápluật, đồng thời có sự hướng dẫn cách tổ chức, biện pháp thực hiện các quyđịnh đó Trên cơ sở đó, các ngành, các cấp trong cả nước thống nhất thực hiện

và hành động

Đối với địa phương gồm cấp tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương,trên cơ sở quy định của Trung ương, tùy theo đặc điểm tình hình của từng địaphương có kế hoạch tuyên truyển, phổ biến và hướng dẫn thực hiện Việctuyên truyền, phổ biến được thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng và phongphú như thông qua kênh truyền thông báo chí, truyền thông xã hội, các hộinghị tập huấn, hội nghị chuyên đề, … Tương tự, cấp huyện, cấp xã cũng có kếhoạch tuyên truyền, phổ biến sao cho tất cả các cơ quan, đơn vị, các tổ chứckinh tế, xã hội nghề nghiệp, các đoàn viên, hội viên, cán bộ, công chức, viênchức và nhân dân được tiếp cận quy định pháp luật Từ đó sẽ tạo ra được sựthống nhất nhận thức và hành động trong cả nước đối với các quy định về thiđua, khen thưởng Có như vậy, thi đua, khen thưởng mới thật sự trở thànhđộng lực thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển.

Thứ tư, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng

Đội ngũ cán bộ, công chức là yếu tố quan trọng quyết định việc thực thicác văn bản pháp luật, các chính sách về công tác thi đua đúng, đạt hiệu quả

Nhà nước, các cấp chính quyền ở địa phương muốn quản lý tốt công tácthi đua, khen thưởng trước hết phải có bộ máy thống nhất, có đội ngũ cán bộ

đủ năng lực, phẩm chất để làm công tác thi đua, khen thưởng Để có đội ngũcán bộ tốt thì phải đào tạo bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng cán bộ cả vềphẩm chất lẫn chuyên môn nghiệp vụ Bồi dưỡng về chính trị là để nâng cao

sự hiểu biết, về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về quan điểm chỉđạo phong trào thi đua, tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, khen thưởng trên cơ

sở đó nâng cao về năng lực tổ chức phong trào thi đua yêu nước và phẩm chấtđạo đức trung thực, khách quan để làm tốt nhiệm vụ được giao

Công tác đào tạo, bồi dưỡng là một trong những nội dung quan trọng

trong công tác quản lý của nhà nước về thi đua, khen thưởng Nhà nước muốnquản lý công tác thi đua, khen thưởng tốt thì đội ngũ công chức,viên chức,người lao động làm công tác thi đua phải nắm vững chuyên môn nghiệp vụ,

có trình độ và phẩm chất, đạo đức thực thi công vụ

Nếu như công chức,viên chức, người lao động làm công tác thi đua,khen thưởng từ Trung ương đến địa phương không được qua đào tạo, bồidưỡng thường xuyên thì công tác tham mưu, đề xuất sẽ không đạt hiệu quả,phong trào thi đua không trở thành động lực để thúc đẩy hoạt động Nhữngngười làm công tác thi đua, khen thưởng phải dày công nghiên cứu chủtrương, chính sách, biện pháp tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởngtrước mắt và lâu dài, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, phải mạnh dạn

bỏ đi những bất cập, thực trạng, những gì không còn phù hợp, cần tiếp tục đổimới mạnh mẽ theo nhu cầu, mục tiêu của xã hội trong tình hình mới

Công chức, viên chức, người lao động làm công tác thi đua, khenthưởng có chức năng tham mưu cho Thủ trưởng cơ quan, đơn vị và Hội đồngThi đua - Khen thưởng cùng cấp để cụ thể hóa chủ trương, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở cơ quan,đơn vị nhằm thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh, quốcphòng,… Để giúp Lãnh đạo của Đảng và sự quản lý nhà nước đối với phongtrào thi đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng tiến hành một cáchkhoa học, đảm bảo thực hiện thông suốt trong ngành về thực hiện công tác thiđua, khen thưởng

Thứ năm, sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng; đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng

Sơ kết, tổng kết công tác thi đua, khen thưởng là nhiệm vụ không thểthiếu trong công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước về thi

đua khen thưởng nói riêng Công tác sơ kết, tổng kết là việc làm thườngxuyên trong hoạt động nhằm đánh giá lại kết quả thực hiện trong thời gianqua, những việc đã làm được và chưa được để có giải pháp nhằm thực hiện tốthơn, đạt hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Đối với lĩnh vực thi đua, khen thưởng, bên cạnh việc đánh giá các kếtquả đạt được, việc sơ kết, tổng kết còn biểu dương, khen thưởng kịp thời vànhân rộng các gương điển hình tiên tiến, người tốt - việc tốt, những mô hìnhhay, cách làm mới Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 01/4/2014, Bộ Chính trị yêu

cầu “Thực hiện nghiêm túc việc đôn đốc, kiểm tra, sơ kết, tổng kết các phong trào thi đua, lựa chọn các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu để biểu dương, tôn vinh, khen thưởng kịp thời Việc phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới phương pháp tổ chức chỉ đạo các phong trào thi đua, bảo đảm thực hiện đồng

bộ ở cả bốn khâu: phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến Quan tâm tạo điều kiện để các điển hình tiên tiến được tuyên truyền nêu gương, tạo sự lan tỏa trong cơ quan, đơn vị, bộ, ngành, địa phương”.

Hiện nay, mặc dù việc xét khen thưởng có nhiều chuyển biến hơn kể từkhi có Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 01/4/2014, tuy nhiên do bệnh thành tích nênđôi lúc xét khen thưởng chưa thật sự tương ứng với kết quả đạt được Vì vậy,khi tổ chức sơ kết, tổng kết, tặng thưởng các hình thức khen thưởng, đánh giáhiệu quả công tác thi đua, khen thưởng càng phải đặt ra chất lượng cao hơn đểlàm gương cho việc sơ kết, tổng kết các hoạt động khác; tránh hình thức, phôtrương, tốn kém mà không hiệu quả Đó là yêu cầu thiết yếu nhất của nộidung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng khi thực hiện sơ kết, tổng kết

Thứ sáu, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng và giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng

Nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình thông qua các quyđịnh pháp luật, trong đó có pháp luật về thi đua, khen thưởng Tuy nhiên, để

để bảo các quy định được triển khai thực hiện trong thực tế, để đánh giá hiệuquả của quy định cần có công tác thanh tra, kiểm tra Trường hợp nếu khôngthanh tra, kiểm tra sẽ dễ dẫn đến hiện tượng buông lỏng trong quản lý

Thực tế, không phải cơ quan, đơn vị, địa phương nào cũng quan tâmthực hiện đầy đủ các quy định của nhà nước về thi đua, khen thưởng; có khicác cơ quan, đơn vị, địa phương lại hiểu quy định chưa giống nhau, từ đó dẫnđến cách thực hiện khác nhau, chưa thống nhất Ngoài ra, trong quá trình bìnhxét thi đua, khen thưởng có thể xảy ra hiện tượng không khách quan, vị nể,cảm tình, … nên xảy ra các vi phạm về thi đua, khen thưởng, dẫn đến các đơnthư khiếu nại, tố cáo

Thanh tra, kiểm tra về thi đua, khen thưởng tập trung vào các nội dung:Kiểm tra việc thực hiện Luật Thi đua, Khen thưởng và các văn bảnhướng dẫn thi hành; kiểm tra việc thực hiện các chính sách khen thưởng, …Việc kiểm tra có thể được thực hiện định kỳ hàng quý, năm hoặc theo đợtphát động phong trào thi đua, kết thúc phong trào thi đua; kiểm tra đột xuấtkhi thấy có vấn đề về thi đua, khen thưởng hoặc khi có khiếu nại, tố cáo về thiđua, khen thưởng Sau khi thanh tra, kiểm tra phải có đánh giá, kết luận ởtừng đơn vị, từng ngành, từng cấp trong việc thực hiện chính sách khenthưởng Công tác quản lý nhà nước trong việc thanh tra, kiểm tra được quantâm, thực hiện xuyên suốt sẽ đảm bảo các quy định của Luật Thi đua, Khenthưởng thật sự đi vào đời sống; thi đua, khen thưởng thật sự sẽ trở thành động

lực cho mỗi cá nhân, tập thể trong lao động, sản xuất, công tác, học tập, từ đógóp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của địa phương

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng

1.3.1 Cơ sở pháp lý

Luật Thi đua, Khen thưởng ra đời năm 2003 là đạo luật mang ký hiệu số15/2003/QH11 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Namkhóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26/11/2003 Luật này có hiệu lực thihành từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 quy định về thi đua, khen thưởng tại ViệtNam, cụ thể là quy định về đối tượng, phạm vi, nguyên tắc, hình thức, tiêuchuẩn, thẩm quyền và trình tự thủ tục thi đua, khen thưởng Từ năm 2003 chođến nay, Luật Thi đua, Khen thưởng được sửa đổi, bổ sung nhiều điều đượcquy định tại Luật 34 Thi đua, Khen thưởng 2005 và 2013; Nghị định121/2005/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2005, Nghị định số 65/2014/NĐ-CPngày 01 tháng 7 năm 2014, Nghị định số 91/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 7năm 2017 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thiđua, Khen thưởng Đây là cơ sở pháp lý để mọi ngành, lĩnh vực phấn đấuhoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt được mục tiêu đề ra góp phần xây dựng vàbảo vệ tổ quốc

Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủyban nhân dân tỉnh được Chính phủ phê duyệt, ngay sau khi Luật Thi đua,Khen thưởng năm 2003 ra đời và các văn bản quy phạm pháp luật liên quanđến thi đua, khen thưởng sau này, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Yên đã ban hànhcác văn bản quy phạm pháp luật cụ thể:

- Quyết định số 1128/2007/QĐ-UBND ngày 27 tháng 6 năm 2007 vềviệc ban hành Quy định về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Yên

- Quyết định số 197/2011/QĐ-UBND ngày 29 tháng 01 năm 2011 vềviệc ban hành Quy định về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Yên.

- Quyết định số 11/2015/QĐ-UBND ngày 27 tháng 3 năm 2015 về việcban hành Quy định về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Yên

- Quyết định số 13/2018/QĐ-UBND ngày 27 tháng 4 năm 2018 về việcban hành Quy định về thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Phú Yên

Các văn bản quy phạm pháp luật và nhiều văn bản khác liên quan đếncông tác thi đua, khen thưởng ngày càng được hoàn thiện cho thấy được sựquan tâm liên tục của Đảng, Nhà nước đối với công tác thi đua, khen thưởng

đã giúp cho việc quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng gặp nhiều thuậnlợi hơn Công tác xét tặng các danh hiệu thi đua rõ ràng, minh bạch; khenthưởng xứng đáng với công sức của người lao động đã tạo nên không khí làmviệc hăng say, mang lại giá trị cao cả về tinh thần lẫn vật chất Mỗi cá nhân,tập thể dựa trên những quy định về nguyên tắc, phạm vi, đối tượng, hình thức

tổ chức thi đua và đề xuất khen thưởng để đưa ra những định hướng và giảipháp hiệu quả trong suốt quá trình thi đua, khen thưởng

1.3.2 Sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền và vai trò của người đứng đầu

Người lãnh đạo là người có khả năng gây ảnh hưởng, kích thích vàkhuyến khích người khác đóng góp các hoạt động có hiệu quả và mang lạithành công mà tổ chức đã đề ra Trong công tác quản lý, người lãnh đạo giốngnhư cây cầu, người chắp nối làm cho nhân viên của mình hiểu được nhữngquy định của pháp luật Trong phong trào thi đua, khen thưởng thì người lãnhđạo cũng chính là người phát động phong trào thi đua, khen thưởng phải làmcho mọi cá nhân, tổ chức thấy được ý nghĩa của việc khi họ tham gia tích cựcvào phong trào thi đua, mang lại những kết quả như mong muốn thì họ sẽnhận được những phần thưởng cao quý

Khi nói đến thi đua là nói đến phong trào, chúng ta thường có câu “Cán

bộ nào, phong trào đó” là nhằm đề cao vai trò của người lãnh đạo, người cán

bộ trực tiếp làm phong trào cho nên cần phải nêu cao vai trò của người cán bộtrực tiếp làm công tác thi đua, khen thưởng Người làm công tác thi đua, khenthưởng ngoài việc nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sáchpháp luật của Nhà nước, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ thì cần có lòngnhiệt tình với công việc, phải có năng lực trong tổ chức phong trào, gần gũivới mọi người, có năng lực tổ chức để hướng cho mọi người trong tập thểphấn đấu đạt mục tiêu đề ra

Trong cuộc sống nói chung và trong phong trào thi đua nói riêng, mỗingười đều mong muốn được lãnh đạo đánh giá đúng sự cố gắng, tích cực củabản thân mình nên việc khen thưởng được lãnh đạo thực hiện công bằng, kịpthời là rất quan trọng Mỗi lời động viên, khích lệ đúng lúc của người lãnhđạo sẽ có tác dụng tích cực, làm cho người được khen có tâm trạng phấn khởihơn và kết quả công việc sẽ tốt hơn Trong một tập thể, điều đó sẽ góp phầntạo nên không khí vui tươi, đoàn kết, hỗ trợ nhau để hoàn thành nhiệm vụ.Việc khen thưởng không nhất thiết phải đến kỳ sơ, tổng kết phong trào thi đuamới đưa ra bình xét mà cần phải tiến hành hàng ngày; thực chất của việc khenthưởng nặng về yếu tố tinh thần Thực hiện tốt điều này là chúng ta đã duy trìđược thường xuyên phong trào thi đua như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn

dặn “Thi đua yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục hàng ngày”; công tác thi đua, khen thưởng đòi hỏi phải nghiên cứu cả một quá

trình, để đúc kết do đó tổ chức bộ máy và cán bộ làm công tác thi đua, khenthưởng nhất thiết phải sớm đi vào ổn định để thực hiện chức năng, nhiệm vụcủa mình Cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởng không ngừng được đàotạo, bồi dưỡng, trang bị kiến thức để nâng cao năng lực tham mưu, trình độchuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới về công tác thi đua, khen

1.3.3 Nhâṇ thức vềvai trò, vi ̣trí, ýnghiã của công tác thi đua, khen thưởng

Công tác thi đua, khen thưởng có vị trí, vai trò quan trọng là động lựcthúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển là biện pháp để người quản lý thực hiệnnhiệm vụ trọng tâm chính trị của cơ quan đơn vị nhằm khuyến khích, độngviên mọi người hăng hái lập thành tích trong lao động, sản xuất và học tập

Vai trò của nhà nước về thi đua, khen thưởng được thể hiện qua nhữngnội dụng sau:

- Định hướng cho công tác thi đua khen thưởng: Các chủ thể quản lýnhà nước cần phải định hướng vĩ mô đối với các đơn vị, tổ chức, cá nhân.Thông qua sự tác động của các công cụ quản lý như chính sách, kế hoạch thiđua, khen thưởng từ đó sẽ cuốn hút được các chủ thể trong xã hội tham giaphong trào thi đua trong mỗi giai đoạn phát triển của đất nước

- Tạo động lực cho các chủ thể tham gia phong trào thi đua, khenthưởng: Thông qua việc ban hành và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật vềthi đua, khen thưởng, mọi cá nhân, tổ chức tham gia thi đua đều được xem xét,tặng thưởng các danh hiệu thi đua nếu đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy

định Cá nhân, tập thể lập được thành tích xuất sắc, có công trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc sẽ được ghi nhận, biểu dương, khen thưởng

- Tạo môi trường phát triển cho công tác thi đua, khen thưởng: Quản lýnhà nước về công tác thi đua, khen thưởng nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợppháp, tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao tiêu chuẩndanh hiệu thi đua và các hình thức khen thưởng để tránh khen thưởng theotích lũy thành tích, trùng lắp, tràn lan, dồn khen thưởng lên cấp trên và đểnâng cao giá trị tôn vinh của các hình thức khen thưởng