GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ XUẤT KHẨU CHÈ TẠI TCT CHÈ VN

Sự cần thiết của việc hoàn thiện kế toán xuất khẩu hàng hóa Mọi doanh nghiệp khi tham gia kinh doanh đều mong muốn đạt được hiệu quả cao nhất.. Thực tế công tác kế toán nghiệp vụ xuất kh

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN NGHIỆP

VỤ XUẤT KHẨU CHÈ TẠI TCT CHÈ VN

-o0o -3.1 SỰ CẦN THIẾT VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN KẾ TOÁN XUẤT KHẨU CHÈ TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM

3.1.1 Sự cần thiết của việc hoàn thiện kế toán xuất khẩu hàng hóa

Mọi doanh nghiệp khi tham gia kinh doanh đều mong muốn đạt được hiệu quả cao nhất Trong bối cảnh giai đoạn đầu của tiến trình gia nhập Tổ chức Thương Mại quốc tế WTO thì nước ta phải có rất nhiều cải tiến thích hợp để có thể gia nhập thành công vào nền kinh tế chung của thế giới Nhiệm vụ quan trọng này trước tiên thuộc về ngành kinh tế Sẽ có rất nhiều cơ hội mở ra trước mắt nhưng song song với đó là những thách thức , khó khăn

Các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh với các doanh nghiệp trong nước mà còn phải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài Để tồn tại trong thương trường khắc nghiệt này và giành thắng lợi trong công cuộc cạnh tranh, doanh nghiệp phải chủ động tìm kiếm và đón nhận những cơ hội, xây dựng văn hóa doanh nghiệp…Đặc biệt quan trọng là đưa ra được những chiến lược, chính sách phát triển cụ thể cho doanh nghiệp trong từng thời kỳ ngắn, trung và dài hạn

Muốn đưa ra được những chính sách kinh doanh đúng đắn, có chiến lược phù hợp, khả thi thì trước hết doanh nghiệp cần phải có những thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời Kế toán với chức năng tổng hợp, cung cấp các thông tin cần thiết cho việc ra các quyết định kinh doanh riêng biệt chiếm một vị trí đặc biệt

Qua đó, có thể thấy rõ, thông tin do kế toán cung cấp có vai trò rất quan trọng trong đối với việc đưa ra những chiến lược kinh doanh Nếu thông tin kế toán đưa ra trung thực, đầy đủ thì đó là điều kiện cần để nhà quản trị có thể đưa ra những quyết định chính xác, hiệu quả Ngược lại, nếu thông tin kế toán phản ánh sai lệch, bóp méo sự thật thì có thể dẫn tới việc nhà quản trị đưa ra những quyết định sai lầm

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368

Nghiệp vụ xuất khẩu cũng không nằm ngoài qui luật trên Hoạt động xuất khẩu đa dạng và phức tạp hơn rất nhiều so với hoạt động bán hàng trong nước Quá trình xuất khẩu thường tương đối dài, thị trường xuất khẩu rộng lớn… Xuất phát

từ yêu cầu của nhà quản trị, kế toán phải phản ánh những thông tin liên quan đến nghiệp vụ xuất khẩu một cách kịp thời, chính xác và phù hợp với qui định, văn bản pháp luật hiện hành

Thực tế công tác kế toán nghiệp vụ xuất khẩu tại Tổng công ty chè Việt Nam hiện nay còn nhiều tồn tại cần khắc phục như chứng từ, tài khoản, phương pháp kế toán, hệ thống sổ sách…Ngoài ra, công tác kế toán quản trị cũng chưa được coi trọng, chưa có những báo cáo quản trị về tình hình xuất khẩu

Có thể thấy việc hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu chè tại Tổng công

ty chè Việt Nam đang là một yêu cầu cấp bách và cần thiết xét trên cả góc độ lý luận và thực tiễn

3.1.2 Yêu cầu và nguyên tắc của việc hoàn thiện kế toán xuất khẩu hàng hóa

3.1.2.1 Hoàn thiện cần phải phù hợp với cơ chế quản lý và nguyên tắc hạch toán hiện hành về kế toán nghiệp vụ xuấtt khẩu và có khả năng thích ứng trong tương lai.

Những chuẩn mực kế toán, chính sách kế toán, chính sách tài chính mà nhà nước ban hành đã được xây dựng trên cơ sở hệ thống chuẩn mực quốc tế phù hợp với đặc điểm kinh tế của nước ta Việc hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu phải phù hợp với cơ chế quản lý của nhà nước cũng như hệ thống chuẩn mực kế toán , văn bản pháp luật nói trên

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập tổ chức WTO, nền kinh tế nước ta đang diễn ra mạnh mẽ, phức tạp, các chính sách kế toán của nhà nước cũng dần hoàn thiện và đồng bộ hóa cho phù hợp với nền kinh tế thị trường Kế toán phải phát huy vai trò của mình một cách rõ rệt bằng cách kị htời nắm bắt những thay đổi trong nền kinh tế cũng như trong chính sách kế toán

Đối với Tổng công ty chè Việt Nam, việc hoàn thiện phải đảm bảo tuân thủ chế độ kế toán hiện hành theo hệ thống tài khoản kế toán thống nhất do Bộ Tài chính ban hành theo quyết định 15/2006 QĐ - BTC ngày 20/3/2006 các chuẩn mực

kế toán doanh nghiệp ban hành, luật kế toán và các văn bản sửa đổi bổ xung hướng dẫn thực hiện kèm theo

3.1.2.2 Hoàn thiện cần phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và

tổ chức quản lý kinh doanh có hiệu quả.

Các doanh nghiệp khác nhau có qui mô hoạt động, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và cách thức tổ chức quản lý kinh doanh khác nhau Bộ tài chính cũng ban hành quyết định 15 áp dụng đối với doanh nghiệp lớn và quyết định 48 đối với doanh nghiệp nhỏ Như vậy, việc áp dụng chế độ kế toán phải phù hợp với qui mô và đặc thù của doanh nghiệp Trong quá trình hoàn thiện, các giải pháp đưa

ra phải đảm bảo phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, có như vậy việc hoàn thiện mới giúp cho tổ chức quản lý kinh doanh có hiệu quả được

Tổng công ty chè Việt Nam là một doanh nghiệp lớn mạnh cả về vốn, tài sản, công nghệ và kỹ thuật Kim ngạch xuất khẩu chè chiếm tỷ trọng rất lớn, việc hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu chè phải phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh cũng như mô hình, cách thức tổ chức quản lý của Tổng công ty

3.1.2.3 Hoàn thiện cần đảm bảo tính hiệu quả, tính khả thi và đáp ứng được yêu cầu quản lý của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp khi tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh đều mong muốn đạt được mức lợi nhuận cao nhất Sự việc không ngừng phát triển, bản thân doanh nghiệp cũng vậy Môi trường bên ngoài và bên trong tác động khiến doanh nghiệp phải thay đổi, hoàn thiện để tồn tại và phát triển được

Tổng công ty chè Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO Bên cạnh những thuận lợi thì song song đó là những khó khăn, thách thức từ sự cạnh tranh trong nước cũng như nước ngoài 90% tổng lượng tiêu thụ của Tổng công ty là xuất khẩu, vì vậy cần phải có những giải pháp hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu Việc hoàn thiện này cần đảm bảo tính hiệu quả, tính khả thi và đáp ứng đựoc yêu cầu quản lý của Tổng công ty Hiệu quả thể hiện trong việc cung cấp thông tin cho nhà quản trị, khả thi thể thiện việc có thể thực hiện

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368

được các giải pháp này hay không Điều này rất quan trọng vì một giải pháp rất hay được đưa ra nhưng lại không thể thực hiện được thì cũng vô nghĩa

3.2 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ XUẤT KHẨU CHÈ TẠI TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM.

3.2.1 Về công tác hạch toán ban đầu

Tổng công ty hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và tính giá theo phương pháp bình quân liên hoàn cũng như phương pháp cả

kỳ dự trữ Vì vậy, trong trường hợp mặt hàng chè xuất khẩu được tính theo phương pháp bình quân cả kỳ, Tổng công ty không sử dụng phiếu xuất kho mỗi lần gửi hàng đi xuất khẩu mà đến cuối mỗi tháng, căn cứ và kết quả kiểm kê hàng hóa công ty mới xác định giá trị hàng tồn kho xuất trong kỳ để viết 1 phiếu xuất kho cho cả tháng

Làm như vậy sẽ không thể theo dõi chặt chẽ số lượng hàng hóa xuất kho sử dụng cho từng mục đích : tiêu dùng nội địa, xuất khẩu, quảng cáo, biếu tặng…

Giá trị chè xuất khẩu mỗi thương vụ rất lớn nên một mặt để kiểm soát số lượng, giá trị chè xuất kho,làm căn cứ kiểm tra cũng như thực hiện định mức tiêu hao chè Mặt khác có thể xác định lợi nhuận thực tế của từng phương án kinh doanh, qua đó so sánh và đánh giá hiệu quả của các phương án Em đề xuất sử dụng phương pháp tính giá bình quân liên hoàn Hiện nay, công tác kế toán tại Tổng công ty chè Việt Nam được thực hiện trên phần mềm kế toán FAST ACCOUNTING, phần mềm này có thể tính giá hàng tồn kho theo cả 4 phương pháp

Khi khai báo phương pháp tính giá hàng tồn kho, kế toán phải khai báo theo phương pháp bình quân liên hoàn Như vậy, sau mỗi lần xuất hàng hóa, cụ thể trong nghiệp vụ xuất khẩu, phần mềm sẽ xử lý và tính giá giá trị thực tế của lô hàng xuất khẩu để áp vào giá vốn, căn cứ vào đó mà kế toán ghi phiếu xuất kho cho lô hàng xuất khẩu

Ví dụ : Chè Thái Nguyên loại 500 đặc sản có số liệu tháng 10/2007 như sau :

- Ngày 01/10/2007 tồn kho đầu tháng là 30 kg đơn giá 64.870đ/kg

- Ngày 03/10/2007 nhập 50 kg đơn giá 64.869đ/kg

- Ngày 6/10/2007 xuất 65 kg

- Ngày 10/10/2007 nhập 100kg đơn giá 64.872đ/kg

- Ngày 16/10/2007, xuất 78 kg chè

- Ngày 22/10/2007 nhập 50 kg đơn giá 64.871 đ/kg

- Ngày 26/10/2007 xuất 52 kg

Khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh, kế toán vào phần mềm FAST ACCOUNTING, vào kế toán hàng tồn kho, vào cập nhật số liệu, vào phiếu xuất kho hoặc phiếu nhập kho Khai báo phương pháp tính giá là phương pháp bình quân liên hoàn

Sau đó máy sẽ tự xử lý và lên các báo cáo hàng nhập, báo cáo hàng xuất, báo cáo hàng tồn kho:

TỔNG CÔNG TY CHÈ VIỆT NAM

BÁO CÁO HÀNG TỒN KHO Chi tiết : Chè Thái Nguyên loại 500 đặc sản

Tài khoản 15611.02 Tên kho : Kho Kim Anh

Đơn vị tính : kg

Chứng từ

Diễn giải Đơn giá

Số hiệu Ngày,

01/10/07 Tồn đầu 64.870 30 1.946.100 03/10/07 PN04 Nhập kho 64.869 50 3.243.450 80 5.189.550 06/10/07 PX03 Xuất kho 64.869,4 65 4.216.511 15 973.039 10/10/07 PN15 Nhập kho 64.872 100 6.487.200 115 7.460.239 16/10/07 PX10 Xuất kho 64.871,6 78 5.059.985 37 2.400.254 22/10/07 PN20 Nhập kho 64.871 50 3.243.550 87 5.643.804 26/10/07 PX16 Xuất kho 64.871,3 52 3.373.307 35 2.270.497

31/10/0

Ngày 31 tháng 10 năm 2007

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368

3.2.2 Về hệ thống tài khoản

Thứ nhất, khi chè được chuyển đi xuất khẩu cần phải có thời gian lưu

chuyển cho đến khi đến tay nhà nhập khẩu hoặc đại diện nhà nhập khẩu Tổng công

ty không sử dụng tài khoản 157 Điều này khiến công ty không theo dõi được tình hình lưu chuyển chè, nhất là trong trường hợp hàng xảy ra thất thoát Vì vậy, để quản lý chặt chẽ chè nhập xuất tồn kho, em đề xuất kế toán nên sử dụng tài khoản

157 để theo dõi chè xuất kho khi gửi hàng đi xuất khẩu

 Tài khoản 157 có thể được kết cấu như sau :

Bên nợ: Trị giá chè đã gửi cho khách hàng, hoặc gửi bán đại lý, ký gửi; gửi cho các

đơn vị cấp dưới hạch toán phụ thuộc;

Bên Có: Trị giá chè gửi đi bán, dịch vụ đã cung cấp được được xác định là đã bán;

Số dư bên Nợ: Trị giá chè đã gửi đi, dịch vụ đã cung cấp chưa được xác định là đã

bán trong kỳ

 Tài khoản 157 tại Tổng công ty nên chi tiết cho thị trường nội địa và cho thị trường xuất khẩu :

- Tài khoản 1571 : Hàng gửi đi bán – Chi tiết chè xuất khẩu

- Tài khoản 1572 : Hàng gửi đi bán – Chi tiết chè nội tiêu

 Sổ cái cũng như sổ chi tiêt của tài khoản 157 sẽ được trình bày tại giải pháp về hệ thống sổ sách kế toán

Thứ hai, TK 007 không được kế toán sử dụng, như vậy là kế toán chỉ theo

dõi ngoại tệ theo tiền việt nam Việc kiểm tra tổng số ngoại tệ nhập và xuất quĩ là rất khó khăn Kế toán thanh toán chỉ theo dõi ngoại tệ trên tài khoản 112211 chi tiết từng ngân hàng Khi có yêu cầu cung cấp số liệu, kế toán phải cộng và tính toán từ

sổ chi tiết tài khoản 112211, không đáp ứng yêu cầu quản lý một cách kịp thời Vì vậy, để quản lý ngoại tệ cả về mặt giá trị theo tiền việt nam đồng lẫn theo số ngoại

tệ thì song song với việc sử dụng tài khoản 112211, em đề xuất kế toán nghiệp vụ xuất khẩu nên sử dụng tài khoản 007- Ngoại tệ các loại

 Tài khoản 007 – Ngoại tệ các loại nên được kết cấu như sau :

Bên Nợ : Số ngoại tệ thu vào ( Nguyên tệ )

Bên Có : Số ngoại tệ xuất ra ( Nguyên tệ )

Số dư bên nợ : Số ngoại tệ còn lại tại doanh nghiệp.

 Tài khoản 007 nên được chi tiết theo từng loại nguyên tệ

- Tài khoản 007.01 : USD

- Tài khoản 007.02 : EUR

- Tài khoản 007.03 : CAD

- Tài khoản 007.04 : GBP

- Tài khoản 007.05 : JBP……

 Việc theo dõi chi tiết trên sổ kế toán cũng như mẫu sổ của tài khoản 007

sẽ được trình bày tại phần giải pháp hệ thống sổ sách kế toán

3.2.3 Về phương pháp hạch toán

Như đã đánh giá nhược điểm ở chương 2 Dưới đây, em xin đưa ra trình tự

kế toán nghiệp vụ xuất khẩu hàng hóa theo hướng hoàn thiện từ quá trình mua chè

để xuất khẩu cho đến khi hoàn thành việc xuất khẩu chè

Thứ nhất, khi chè được mua về để xuất khẩu, tất cả các chi phí phát sinh liên

quan đến việc đưa chè vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như : chi phí mua chè, chi phí đấu trộn, phân loại, đóng gói…… phải được tính vào giá gốc hàng tồn kho Vì vậy, thay vì hạch toán các khoản chi phí liên quan vào tài khoản 641 như kế toán công ty đang làm, nên sửa lại là hạch toán vào tài khoản 1562 ( chi tiết chi phí thu mua hàng xuất khẩu )

Như vậy, về phương pháp đánh giá hàng tồn kho, Công ty phải xác định theo phương pháp giá gốc như sau :

Giá gốc hàng

tồn kho =

Trị giá mua thực tế của hàng tồn kho +

Chi phí thu mua chè +

Chi phí chề biến chè như đấu trộn, phân

loại…

Ví dụ : Chè được đưa đi đấu trộn và phân loại, đóng bao tại xí nghiệp tinh chế chè Kim Anh Chi phí gia công là 11.884.230đ Ngày 8/4/2007, Tổng công ty

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368

chè thanh toán cho xí nghiệp bằng tiền mặt Căn cứ vào phiếu chi số 243 ngày 8/4/2007, kế toán ghi :

Nợ TK 6417 : 11.884.230

Có TK 11111 : 11.884.230

Em đề xuất nên hạch toán :

Nợ TK 15611 : 11.884.230

Có TK 11111 : 11.884.230

Thứ hai, hiện nay kế toán công ty hạch toán đối với tài khoản 131121 theo tỷ

giá thực tế đối với cả bên nợ và bên có, như vậy là sai so với chế độ kế toán Em đề nghị nên hạch toán bên nợ TK 131121 theo tỷ giá thực tế còn bên có theo tỷ giá ghi

sổ và phần chênh lệch đưa vào TK 5155 hoặc 6352

Ví dụ : Ngày 31/08/07, căn cứ vào hóa đơn 003818, kế toán hạch toán tiền chè xuất khẩu Nhật theo hợp đồng số VNT/SC07-3/1/VINATEA-KD2 :

Nợ TK 131121 :705.822.390 ( 43.470 USD x 16.237 )

Có TK 51111 : 705.822.390 ( 43.470 USD x 16.237 ) Ngày 20/09/07, căn cứ vào giấy báo có số 517286, kế toán hạch toán giảm phần công nợ phải thu khách hàng theo hợp đồng trên :

Nợ TK 121211 : 705.213.810 ( 43.470 USD x 16.223 )

Có TK 131121 : 705.213.810 ( 43.470 USD x 16.223 ) Ngày 20/09/07, Kế toán viết phiếu kế toán để hạch toán chênh lệch tỷ giá tiền chè xuất khẩu Nhật như sau :

Nợ TK 6352 : 608.580

Có TK 131121 : 608.580

Em đề xuất hạch toán như sau :

Ngày 31/08/07, căn cứ hóa đơn 003818, kế toán ghi :

Nợ TK 131121 : 705.822.390 ( 43.470 USD x 16.237 )

Có TK 51111 : 705.822.390 ( 43.470 USD x 16.237 ) Ngày 20/09/2007, căn cứ vào giấy báo có số 517286 và phiếu kế toán :

Nợ TK 121211: 705.213.810 ( 43.470 USD x 16.223 )

Nợ TK 6352 : 608.580

TK 632

TK 133

TK 641

TK 331,136

(3)

TK 6352

TK 111,112

TK 5155

TK 131

(4)

(5)

(5)

(8)

(6a)

(1)

TK 6352

TK 5155

(7)

(7)

TK 007

Có TK 131121: 705.822.390 ( 43.470 USD x 16.237 )

Thứ ba, đối với các nghiệp vụ thu chi ngoại tệ, nên hạch toán thêm bút toán

đơn vào tài khoàn ngoại bảng 007 – Ngoại tệ các loại

Ví dụ : Ngày 20/09/07, căn cứ vào giấy báo có số 517286, ngoài bút toán hạch toán giảm phần công nợ phải thu khách hàng, kế toán nên hạch toán bút toán đơn sau : Nợ TK 007.01 : 43.470 USD

Thứ tư, hoàn thiện trình tự hạch toán quá trình xuất khẩu chè :

Biểu số 4 : Sơ đồ hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu chè tại Tổng công ty :

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368

Giải thích sơ đồ hoàn thiện kế toán nghiệp vụ xuất khẩu chè tại TCT

(1) Khách hàng ứng trước tiền hàng, căn cứ vào giấy báo có của ngân hàng ; (2) Xuất hàng gửi đi xuất khẩu ;

(3) Mua hàng chuyển thẳng đi xuất khẩu ;

(4) Chi phí bằng tiền việt nam phát sinh trong quá trình gửi hàng đi XK ; (5) Chi phí bằng ngoại tệ phát sinh trong quá trình gửi hàng đi xuất khẩu ; (6a) Phản ánh doanh thu theo TG thực tế ;

(6b) Phản ánh giá vốn theo TG thực tế ;

(7) Nhận được tiền hàng của bên nhập khẩu thanh toán ;

(8) Chi phí chuyển tiền phải trả cho ngân hàng

3.2.4 Về hệ thống sổ sách kế toán.

Thứ nhất, kế toán tại Tổng công ty nên theo dõi nguyên tệ trên sổ chi tiết tài

khoản 007 Tài khoản này được chi tiết theo từng loại nguyên tệ như USD, EURO,