Giáo trình Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam (Tái bản năm 2018): Phần 2

Nối tiếp phần 1, Giáo trình Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam (Tái bản năm 2018): Phần 2 có nội dung trình bày về nghĩa vụ và quyền của cha mẹ và con theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam, quyền và nghĩa vụ cấp dưỡng giữa các thành viên trong gia đình, chấm dứt hôn nhân, giám hộ giữa các thành viên trong gia đình, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài,... Mời các bạn cùng tham khảo.

TRU'ONG HQC LU~T HA NQI

(m1;lc I va II) Chuang IX

(lHri~u dlnh: TS DINH TRUNG T{JNG)

Chuong I, II Chuong ill, VI; VIII, Chuong X (m1;1c III) ChuongiV, V Chuong VII, Chuong X

(m1;lc I va II) Chuang IX

(lHri~u dlnh: TS DINH TRUNG T{JNG)

CHUdNGVI

NGI-IIA Vl) VA QUYEN CUA CHAM~ VA CON

THEO LU! T I-ION NHAN VA GIA DINH VI~T NAM

I CAN cu PHAT SINH QUAN H~ PHAP LUAT

GIUA CHAM~ VA CON

Theo lu~t d!nh, can c(r phat sinh quan h~ phap lu~t giita

cha ffi9 Va COD d\{a tren Sl;l' ki~n sinh de (huyet thong) Va S\{

ki~n nh~n nuoi con nuoi

1 Quan h~ phap lu~t gifia cha me; va con phat sinh

dt!a tren sJ! ki~n sinh de

Trong db'i song xa h¢i, vi~c ngum ph1:1 nu (du c6 chong

hay khong c6 ch6ng) rna sinh con, da la ca sd lam phat sinh

moi quan h~ giua m~ - con, cha - con D6 Ht rnoi lien h~

huyet thong tl;l' nhien theo quy lu~t sinh hqc Quan h~ m9

-con, cha - con phat sinh khong phv thu¢c vao hon nhan cua

cha in9 la hqp phap hay khong hqp phap Nha nu6c bang

phap lu~t phai quy dinh nguyen tac suy doan phap ly xac

djnh cha, m9, con; Vl d6 la ca sa nham xac thlJc rnoi quan

h¢ m~ - con, cha - con, tu d6 m6i phat sinh cac quyen va

nghia Vl;l Ve nhan than Va t~ti san trong quan h~ ffi~ - con, cha

CHUdNGVI

NGI-IIA Vl) VA QUYEN CUA CHAM~ VA CON THEO LU! T I-ION NHAN VA GIA DINH VI~T NAM

I CAN cu PHAT SINH QUAN H~ PHAP LUAT

GIUA CHAM~ VA CON Theo lu~t d!nh, can c(r phat sinh quan h~ phap lu~t giita cha ffi9 Va COD d\{a tren Sl;l' ki~n sinh de (huyet thong) Va S\{ ki~n nh~n nuoi con nuoi

1 Quan h~ phap lu~t gifia cha me; va con phat sinh dt!a tren sJ! ki~n sinh de

Trong db'i song xa h¢i, vi~c ngum ph1:1 nu (du c6 chong hay khong c6 ch6ng) rna sinh con, da la ca sd lam phat sinh

moi quan h~ giua m~ - con, cha - con D6 Ht rnoi lien h~

huyet thong tl;l' nhien theo quy lu~t sinh hqc Quan h~ m9 con, cha - con phat sinh khong phv thu¢c vao hon nhan cua cha in9 la hqp phap hay khong hqp phap Nha nu6c bang phap lu~t phai quy dinh nguyen tac suy doan phap ly xac djnh cha, m9, con; Vl d6 la ca sa nham xac thlJc rnoi quan h¢ m~ - con, cha - con, tu d6 m6i phat sinh cac quyen va nghia Vl;l Ve nhan than Va t~ti san trong quan h~ ffi~ - con, cha

con D6ng thai, n6 con la co sa phap ly d~ Toa an giai

quy€t cac tranh chap v~ vi~c xac dtnh cha, ffiy va con trong

thvc t€, bao d~nn quy~n va lqi fch hqp phap cua cha, ffiy,

con Vf dlf: Cac tranh chap v~ nuoi du5ng, cap du5ng, thua

ke giua cha, my va con, cling nhu cac thanh vi en khac

trong gia dlnh ·duqc bao dam bang phap lu~t khi quan h¢

phap lu~t giua cha, my va con duqc xac dinh Tuy nhien,

trong thvc ti~n giai quyet cac lo~i an ki~n xac dinh cha, ffiy

va con rat phuc t~p

a Xdc dfnh cha 7 m(} cho con trong gia th-tt

- Con trong gia thu la con rna cha my la vq ch6ng tru6'c

phap lu~t (tru6'c day du6'i che d¢ cfi gQi lacon chinh thuc)

-Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 1959 cua Nha nu6'c ta

chua dV li~u ve n¢i dung nguyen Ute suy doan phap ly xac

dinh cha, my cho con trong gia thu cfing nhu con ngoai gia

thu Thong t4uO'ng khi nam nu ket hon v6'i nhau, tra thanh

vq ch6ng, trong thffi ky h6n nhan rna i1gUffi V(/ sinh con thl

con d6 m~c nhien duqc coi la con chung cua hai vq ch6ng

TruO'ng bqp · c6 yeu c~u Toa an xac dinh l~i quan h¢ my

-con, cha - con da thieu hfin co sa phap ly de giai quyet C6

truang hqp Toa an trung cau giam dinh ve mau ho~c xem

xet S\f gi6ng nhau V~ hlnh thuc gifi'a dUa tre d6 v6'i ngUCri

duqc khai la cha, la my! H~ th6ng phap lu~t v~ danslJ, hon

nhan va gia dlnh a nu6'c ta du6'i che d¢ cil da dva h~n vao

quy dinh cua B¢ lu~t dan sv C¢ng hqa Phap (Di~u 311, Dieu

312) d~ quy dtnh nguyen tac suy doan phap ly xac dtnh cha,

my cho con, v6'i n¢i dung: ({Dua tre tlu1nh thai trong thoi ky

164

- con D6ng thai, n6 con la co sa phap ly d~ Toa an giai quy€t cac tranh chap v~ vi~c xac dtnh cha, ffiy va con trong thvc t€, bao d~nn quy~n va lqi fch hqp phap cua cha, ffiy, con Vf dlf: Cac tranh chap v~ nuoi du5ng, cap du5ng, thua ke giua cha, my va con, cling nhu cac thanh vi en khac trong gia dlnh ·duqc bao dam bang phap lu~t khi quan h¢ phap lu~t giua cha, my va con duqc xac dinh Tuy nhien, trong thvc ti~n giai quyet cac lo~i an ki~n xac dinh cha, ffiy

va con rat phuc t~p

a Xdc dfnh cha 7 m(} cho con trong gia th-tt

- Con trong gia thu la con rna cha my la vq ch6ng tru6'c phap lu~t (tru6'c day du6'i che d¢ cfi gQi lacon chinh thuc)

- Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 1959 cua Nha nu6'c ta chua dV li~u ve n¢i dung nguyen Ute suy doan phap ly xac dinh cha, my cho con trong gia thu cfing nhu con ngoai gia thu Thong t4uO'ng khi nam nu ket hon v6'i nhau, tra thanh

vq ch6ng, trong thffi ky h6n nhan rna i1gUffi V(/ sinh con thl con d6 m~c nhien duqc coi la con chung cua hai vq ch6ng TruO'ng bqp · c6 yeu c~u Toa an xac dinh l~i quan h¢ my -con, cha - con da thieu hfin co sa phap ly de giai quyet C6 truang hqp Toa an trung cau giam dinh ve mau ho~c xem xet S\f gi6ng nhau V~ hlnh thuc gifi'a dUa tre d6 v6'i ngUCri duqc khai la cha, la my! H~ th6ng phap lu~t v~ danslJ, hon nhan va gia dlnh a nu6'c ta du6'i che d¢ cil da dva h~n vao quy dinh cua B¢ lu~t dan sv C¢ng hqa Phap (Di~u 311, Dieu 312) d~ quy dtnh nguyen tac suy doan phap ly xac dtnh cha,

my cho con, v6'i n¢i dung: ({Dua tre tlu1nh thai trong thoi ky

164

gi(/tlul C<) c!ICt hi t/u)ng ngtf'()'i m~ Dll'(fC coi hi th~L thai trong

t/u)'i k5' git.l tin/ trt! ndo sinh qua 180 ngdy kl tt't klzi ket lzon

ho(ic k/u5ng qucl 300 ngdy sau khi /t(Jn tlui dOflll tieu" 0 > Nhu

v(ty, nha Ian11u~t chr6·i che d<) cG da quy d!nh v~ "thai ky th9

thai ph{tp d!nh" Ia ca sb cho vi~c suy doe:1n quan h~ cha

-con, 111~ - con Di~u 28 Lu~tt bon nhan va gia dinh nam 1986

va Lu~lt hon nhfm va gia d1nh n[un 2000 Clla Nha nu6c ta da

guy djnh n(>i dung nguyen · tac suy doan phap ly xac d!nh

cha, rn~ cho con khac v6i phap lu~t du6i che d<) cu Qua

trlnh clieu tra, khao sat th~rc te cac quan h~ h6n nhan va gia

dlnh 6 nu6c ta cho thay, ngay nay natn nil' duqc tv do yeu

c1uang, tltn hi~u tnroc khi ket bon C6 nhieu trubng hqp hai

ben nmn nfr da c6 quan h~ sinh ly v6i nhau, hoi;lc nguai ph~1

nu· da th~1 thai tnr6c khi ket h6n; sau khi ket bon v6i nhau

duqc m<)t thai gian ng~n, ngtr<1i vq da sinh con Vl v~y, Dieu

28 Lu~t h6n nhan va gia dlnh nam 1986 va Dieu 63 Lu~t

bon nhan va gia d1nh nam 2000 da quy d!nh tren nguyen t~c:

"1 Con sinh ra trong t/u)'i ky han nhdn hoijc do ngttO'i vq

c6 thai trong thai ky d6 Ia con chun~~ ctla vq chong

Con sinh ra tnr6'c ngay dang ky klt hon va dzrqc cha nu;

tlu'ra nh{ln cfing Ia con chung ctia vq chong

2 Trang tnt(J'ng luJp cha, nut klzong tlu'ta nh(in con thi

phdi c6 c/u{·ng czl' va phdi du{YC Toa an xdc djnh

Vi¢c xac dfnlz cha, 111f cho con dttqc sinh ra theo plurong

(1 ).Xem: Di~u 151 B¢ clan lu~t Bac ky nam 1931; Di~u 83 Lu~t gia dinh ngay

2/l/! 959 dw1i che d¢ Ngo D1nh Di~m; Dieu 207 B¢ dan lu~t nam 1972 ,NgL,IY

quyen Sai Gon

gi(/tlul C<) c!ICt hi t/u)ng ngtf'()'i m~ Dll'(fC coi hi th~L thai trong t/u)'i k5' git.l tin/ trt! ndo sinh qua 180 ngdy kl tt't klzi ket lzon

ho(ic k/u5ng qucl 300 ngdy sau khi /t(Jn tlui dOflll tieu" 0 > Nhu v(ty, nha Ian11u~t chr6·i che d<) cG da quy d!nh v~ "thai ky th9 thai ph{tp d!nh" Ia ca sb cho vi~c suy doe:1n quan h~ cha -con, 111~ - con Di~u 28 Lu~tt bon nhan va gia dinh nam 1986

va Lu~lt hon nhfm va gia d1nh n[un 2000 Clla Nha nu6c ta da guy djnh n(>i dung nguyen · tac suy doan phap ly xac d!nh cha, rn~ cho con khac v6i phap lu~t du6i che d<) cu Qua trlnh clieu tra, khao sat th~rc te cac quan h~ h6n nhan va gia dlnh 6 nu6c ta cho thay, ngay nay natn nil' duqc tv do yeu c1uang, tltn hi~u tnroc khi ket bon C6 nhieu trubng hqp hai ben nmn nfr da c6 quan h~ sinh ly v6i nhau, hoi;lc nguai ph~1 nu· da th~1 thai tnr6c khi ket h6n; sau khi ket bon v6i nhau duqc m<)t thai gian ng~n, ngtr<1i vq da sinh con Vl v~y, Dieu

28 Lu~t h6n nhan va gia dlnh nam 1986 va Dieu 63 Lu~t

bon nhan va gia d1nh nam 2000 da quy d!nh tren nguyen t~c:

"1 Con sinh ra trong t/u)'i ky han nhdn hoijc do ngttO'i vq c6 thai trong thai ky d6 Ia con chun~~ ctla vq chong

Con sinh ra tnr6'c ngay dang ky klt hon va dzrqc cha nu; tlu'ra nh{ln cfing Ia con chung ctia vq chong

2 Trang tnt(J'ng luJp cha, nut klzong tlu'ta nh(in con thi

phdi c6 c/u{·ng czl' va phdi du{YC Toa an xdc djnh

Vi¢c xac dfnlz cha, 111f cho con dttqc sinh ra theo plurong

(1 ).Xem: Di~u 151 B¢ clan lu~t Bac ky nam 1931; Di~u 83 Lu~t gia dinh ngay 2/l/! 959 dw1i che d¢ Ngo D1nh Di~m; Dieu 207 B¢ dan lu~t nam 1972 ,NgL,IY quyen Sai Gon

pluip khoa hr;c do C hfnh phu quy djnh"

- Theo quy dinh tren day, thai ky han nhan la khoang

thai gian quan h~ vq chong ton t~i, duqc tfnh tu khi ket hon

cho den khi hon nhan cham dUt: truac phap lu~t (do ngum

chong chet no~c vq ch6ng ly bon, tfnh tu khi phan quyet ly

h6n cua Toa an c6 hi~u h;rc phap lu~t) Neu ngum vq sinh

con trong thai ky hon nhan nay, v~ nguyen tac, con d6 duqc

xac dinh Ht con chung cua hai vq chong Tuc la ngum chong

cua my dua tre duqc xac dinh Ut cha cua dua tre d6

Cfing theo khoan 1 Di~u 63, duqc coi I a "nguOi vq c6

thai trong thai ky han nhan" la ke tit khi bon nhan chfun dUt:

truac phap lu~t, neu trong h~· 300 ngay (ngUOi VQ' chua ket

hon vm nguai khac) rna sinh con thl con d6 cling duqc xac

dinh la "con chung" cua hai vq chong Tuc la ngum chong

cua illy dua tre da chet, ho~c da ly han se duqc "suy doan" la

cha cua dua tre d6 Con sinh ra trong thai ky hon nhan ho~c

do nguO'i vq c6 thai trong thai ky d6 la con chung · trong gia

thu cua hai vq chong.O>

- Theo khoan 2 Di~u 63, trubng hqp cha, my khong thua

nh~n con thl phai c6 chling cu va phai duqc Toa an xac djnh

Trong tht;rc te, c6 truang hqp vi nghi nga nguOi vq khong

chung thuy' da c6 hanh vi thong gian, ngo~i tlnh vm nguai

khac; sau khi nguOi vq sinh con, nguOi · chong da khong

"thua nh~n" dua tre d6 la con cua mlnh v ~ nguyen tac,

nguOi chong phai c6 nghia vt;t chUng minh dua tre do vq

(1).Xem: Di6u 21 Nghj djnh so 70/2001/ND-CP ngay 3/10/2001 cua Chfnh

phil quy djnh chi tiet thi hanh Lu~t h6n nhful va gia dlnh nam 2000

166

pluip khoa hr;c do C hfnh phu quy djnh"

- Theo quy dinh tren day, thai ky han nhan la khoang thai gian quan h~ vq chong ton t~i, duqc tfnh tu khi ket hon cho den khi hon nhan cham dUt: truac phap lu~t (do ngum chong chet no~c vq ch6ng ly bon, tfnh tu khi phan quyet ly h6n cua Toa an c6 hi~u h;rc phap lu~t) Neu ngum vq sinh con trong thai ky hon nhan nay, v~ nguyen tac, con d6 duqc xac dinh Ht con chung cua hai vq chong Tuc la ngum chong cua my dua tre duqc xac dinh Ut cha cua dua tre d6

Cfing theo khoan 1 Di~u 63, duqc coi I a "nguOi vq c6 thai trong thai ky han nhan" la ke tit khi bon nhan chfun dUt: truac phap lu~t, neu trong h~· 300 ngay (ngUOi VQ' chua ket hon vm nguai khac) rna sinh con thl con d6 cling duqc xac dinh la "con chung" cua hai vq chong Tuc la ngum chong cua illy dua tre da chet, ho~c da ly han se duqc "suy doan" la cha cua dua tre d6 Con sinh ra trong thai ky hon nhan ho~c

do nguO'i vq c6 thai trong thai ky d6 la con chung · trong gia thu cua hai vq chong.O>

- Theo khoan 2 Di~u 63, trubng hqp cha, my khong thua nh~n con thl phai c6 chling cu va phai duqc Toa an xac djnh Trong tht;rc te, c6 truang hqp vi nghi nga nguOi vq khong chung thuy' da c6 hanh vi thong gian, ngo~i tlnh vm nguai khac; sau khi nguOi vq sinh con, nguOi · chong da khong

"thua nh~n" dua tre d6 la con cua mlnh v ~ nguyen tac, nguOi chong phai c6 nghia vt;t chUng minh dua tre do vq

(1).Xem: Di6u 21 Nghj djnh so 70/2001/ND-CP ngay 3/10/2001 cua Chfnh

phil quy djnh chi tiet thi hanh Lu~t h6n nhful va gia dlnh nam 2000

166

1n!nh sinh ra khong ph~li la con ctw nguo·i chong Vi¢c chung

111inh Clli:l ngtrc)'i chong d~ra tren S\1' th1ra nh~n cua nguoi vq Hl

da "c6 thai" v6·i nguoi khac ttr tnr6c khi ket hon ho~c ngtroi

chong chu·ng ITiinh tnlnh da di c6ng tac "xa Yang" trong thai

ky nguai vr; c6 kha nf1ng th9 th.ai du·a con d6 (theo Ngh!

quyet so 01/NQ-I-IDTP ngay 20/l/1988 ct1a I-l<?i dong th&m

phan Toa an nhan dan toi cao lur6ng dan Toa an nhan dan

cac cap ap d\lng lTIQt so quy d!nh cua Lu~t hon nhan va gia

dlnh nam 1986) Nhu v~y, trong tnrong hqp nguoi chong

khong th1ra nh~n con do ngub'i VQ' sinh ra Ht con ctla mlnh,

khi chung minh, ngm)·i chong c6 quy~n dua ra bat ky chung

cu· nao ch(rng to con d6 khong phai Ut con cua mlnh (nhu·

tnrang hqp nguoi ch6ng mite b¢nh vo sinh, b! b~t 1\rc hoan

to~m v~ sinh ly, khong th~ c6 kha nang c6 con; ho~c nguoi

chong thvc S\l' di "cong Ute xa vang"' khong th~ c6 "quan h¢

Vrj chong" 0 vao thai ky ngm)'i VQ' CO kha nang th~ thai dua

con c16; ho~c c6 th~ tnn1g cau giam d!nh v~ gien )

Neu ngub'i ch6ng chi vl nghi nga, khong ch(rng minh

duqc thl Toa an van buqc hQ phai nh~n con do ngub'i VQ' sinh

ra la con chung cua hai VQ' ch6ng Doi v6'i cac tnrbng hqp

nay, tnr6c khi ket lu~n giai quyet V1.! vi¢c, Toa an can phai

di~u tra th~n trQng, danh gia chfnh xac

- Theo tinh than Ctla Di~u 63 Lu~U hon nhan va gia dlnh

nam 2000, th~rc te cho thay rang, truang- hqp quan h¢ hon

nhan chatn dut tru6c phap lu~t (tu ngay nguoi ch6ng chet

ho~c phan quyet ly hon cua Toa an co hi¢u l~rc phap lu~t),

nguo·i vr; khong dqi sau h~n 300 ngay da ket han ngay v6i

nguoi khac; neu sau nay nguai vq sinh con thl con do duqc

to~m v~ sinh ly, khong th~ c6 kha nang c6 con; ho~c nguoi chong thvc S\l' di "cong Ute xa vang"' khong th~ c6 "quan h¢

Vrj chong" 0 vao thai ky ngm)'i VQ' CO kha nang th~ thai dua con c16; ho~c c6 th~ tnn1g cau giam d!nh v~ gien )

Neu ngub'i ch6ng chi vl nghi nga, khong ch(rng minh duqc thl Toa an van buqc hQ phai nh~n con do ngub'i VQ' sinh

ra la con chung cua hai VQ' ch6ng Doi v6'i cac tnrbng hqp nay, tnr6c khi ket lu~n giai quyet V1.! vi¢c, Toa an can phai

di~u tra th~n trQng, danh gia chfnh xac

- Theo tinh than Ctla Di~u 63 Lu~U hon nhan va gia dlnh nam 2000, th~rc te cho thay rang, truang- hqp quan h¢ hon nhan chatn dut tru6c phap lu~t (tu ngay nguoi ch6ng chet ho~c phan quyet ly hon cua Toa an co hi¢u l~rc phap lu~t), nguo·i vr; khong dqi sau h~n 300 ngay da ket han ngay v6i nguoi khac; neu sau nay nguai vq sinh con thl con do duqc

167

· xac d!nh Ht "con churig cua vq chong", tuc la con cua nguai

chong Iffy sau (theo nguyen u1c suy doan "con sinh ra trong

thai ky hon nhan la con chung cua vq chong")

Cling theo nguyen tac suy doan, phap lu~t coi sl;f c6 rn~t

cua nguai chong khi dang ky khai sinh cho dua tre do vq

rnlnh sinh ra, t~i ca quan h¢ tich la slJ rn~c nhien cohg nh~n

dua tre d6 la "con chung cua hai vq chong"

b Xd:c djnh cha, mf! cho con ngoai gia thu

Con ngoai gia thu la con rna cha rny khong phai la vq

chong tru6'c phap lu~t, ho~c tuy cha rny an a, chung song v6i

nhau nhu vq chong nhung khong duqc phap lu~t thua nh~n

la vq chong Bao gam rn¢t so truang hqp sau:

- Ngum 1ny khong c6 chong rna sinh con;

- NguOi rny c6 chong nhung ngo~ tlnh, c6 con v6i nguOi khac;

- Hai ben narn nu chung song v6i nhau nhu vq chong,

trong thai gian song chung, giua hai nguai c6 con chung v6'i

nhau, nhung cha rny khong c6 dang ky ket bon (k~ ca truang

hqp hai vq ch6ng da ly hon, phan quyet-ly hon cua Toa an

da c6 hi~u Ivc phap lu~t, sau· d6 hQ h;li tai hqp cling song

chung v6'i nhau nhung khong dang ky ket hon l~i theo thu

t\lC Lu~t dinh Neu nguai my sinh con trong thoi ky nay thl

con d6 lacon chung ngoai gia thu)

Van d~ xac djnh cha, rny cho·con ngoai gia thu trong tht;rc

ti~n rat phuc t~p khi c6 yeu cftu Vl gifia cha, rny cua ngubi

con khong c6 hon nhan hqp phap, tuc la khong c6 thm ky hon

nhan thl khong th~ suy doan theo nguyen tac quy d!nh t~i

khoan 1 Di~u 63 Lu~t hon nhan va gia dinh narn 2000

168

· xac d!nh Ht "con churig cua vq chong", tuc la con cua nguai chong Iffy sau (theo nguyen u1c suy doan "con sinh ra trong thai ky hon nhan la con chung cua vq chong")

Cling theo nguyen tac suy doan, phap lu~t coi sl;f c6 rn~t cua nguai chong khi dang ky khai sinh cho dua tre do vq rnlnh sinh ra, t~i ca quan h¢ tich la slJ rn~c nhien cohg nh~n dua tre d6 la "con chung cua hai vq chong"

b Xd:c djnh cha, mf! cho con ngoai gia thu

Con ngoai gia thu la con rna cha rny khong phai la vq chong tru6'c phap lu~t, ho~c tuy cha rny an a, chung song v6i nhau nhu vq chong nhung khong duqc phap lu~t thua nh~n

la vq chong Bao gam rn¢t so truang hqp sau:

- Ngum 1ny khong c6 chong rna sinh con;

- NguOi rny c6 chong nhung ngo~ tlnh, c6 con v6i nguOi khac;

- Hai ben narn nu chung song v6i nhau nhu vq chong, trong thai gian song chung, giua hai nguai c6 con chung v6'i nhau, nhung cha rny khong c6 dang ky ket bon (k~ ca truang hqp hai vq ch6ng da ly hon, phan quyet-ly hon cua Toa an

da c6 hi~u Ivc phap lu~t, sau· d6 hQ h;li tai hqp cling song chung v6'i nhau nhung khong dang ky ket hon l~i theo thu t\lC Lu~t dinh Neu nguai my sinh con trong thoi ky nay thl con d6 lacon chung ngoai gia thu)

Van d~ xac djnh cha, rny cho·con ngoai gia thu trong tht;rc

ti~n rat phuc t~p khi c6 yeu cftu Vl gifia cha, rny cua ngubi con khong c6 hon nhan hqp phap, tuc la khong c6 thm ky hon nhan thl khong th~ suy doan theo nguyen tac quy d!nh t~i khoan 1 Di~u 63 Lu~t hon nhan va gia dinh narn 2000

168

Tnro·ng hqp nguai 1n~ sinh con ngoai gia thu 1na ngm)·i

cEm ()ng da c6 quan h¢ sinh ly ho~c chung song v6'i nguO'i

1119 do kh6ng nh~n con, khi c6 yeu cau (theo quy d!nh t~ti

cac cticu 64, 65 va 66) thl Toa an nhan dan phai can eli vao

nhG'ng chu·ng cu· Ht nguo·i n1~ d6 da co thai v6'i ai d~ xac djnh

cha cl~o con ngoai gia thu Luu y: Co th~ nay sinh truang

hqp nguai 111~ sau khi sinh con ngoai gia thu, vl1y do nao d6

da bo con, nguai khac da nh~n nuoi d(ra tre d6, sau nay

nguai m9 sinh con ngoai gia thu 1n6'i xin nh~n l<;ti con thl c6

nghia V\f phai cllllng minh chfnh 1nlnh da sinh ra dua tre d6;

cling c6 th~ c6 tnrang hqp nguai con ngoai gia th(t da th~mh

nien c6 yeu cfiu Toa an xac d~nh cha, m~ cua mlnh ho~c theo

Lu~t d!nh, m¢t nguai c6 quy~n yeu cau Toa an xac djnh m¢t

nguo·i da chet la cha, n1~, con c-Lta tnlnh

- Doi v6'i tnrang hqp yeu cau Toa an xac djnh cha cho

con ngoai gia thu, tnr6'c day theo Thong tu s6 15/DS ngay

27/9/197 4 cua Toa an nhan dan toi cao hu6'ng dAn, c6 th~

d~ra vao nhftng can c(r sau:

+ Trong thai gian c6 th~ tht;t thai du·a con, nguai d~m ong

duqc khai la cha ctta du·a tre va nguai m~ du·a tre da cong

nhien chung song vai nhau nhu vq ch6ng;

+ Hai nguai da thuang yeu nhau, hua h~n ket hon v6'i

nhau va trong thai gian c6 th~ th~l thai du·a con da an nam

vai nhau nhu vq ch6ng, roi sau khi co con, bo khong cu6'i

hoi gl nfra;

+ Ngucl'i m~ da· b! nguo·i nay hiep dam, cuang datn trong

thai gian ·co th~ th9 thai d1ra con;

Tnro·ng hqp nguai 1n~ sinh con ngoai gia thu 1na ngm)·i cEm ()ng da c6 quan h¢ sinh ly ho~c chung song v6'i nguO'i

1119 do kh6ng nh~n con, khi c6 yeu cau (theo quy d!nh t~ti cac cticu 64, 65 va 66) thl Toa an nhan dan phai can eli vao nhG'ng chu·ng cu· Ht nguo·i n1~ d6 da co thai v6'i ai d~ xac djnh cha cl~o con ngoai gia thu Luu y: Co th~ nay sinh truang hqp nguai 111~ sau khi sinh con ngoai gia thu, vl1y do nao d6

da bo con, nguai khac da nh~n nuoi d(ra tre d6, sau nay nguai m9 sinh con ngoai gia thu 1n6'i xin nh~n l<;ti con thl c6

nghia V\f phai cllllng minh chfnh 1nlnh da sinh ra dua tre d6; cling c6 th~ c6 tnrang hqp nguai con ngoai gia th(t da th~mh

nien c6 yeu cfiu Toa an xac d~nh cha, m~ cua mlnh ho~c theo

Lu~t d!nh, m¢t nguai c6 quy~n yeu cau Toa an xac djnh m¢t

nguo·i da chet la cha, n1~, con c-Lta tnlnh

- Doi v6'i tnrang hqp yeu cau Toa an xac djnh cha cho con ngoai gia thu, tnr6'c day theo Thong tu s6 15/DS ngay

27/9/197 4 cua Toa an nhan dan toi cao hu6'ng dAn, c6 th~

d~ra vao nhftng can c(r sau:

+ Trong thai gian c6 th~ tht;t thai du·a con, nguai d~m ong duqc khai la cha ctta du·a tre va nguai m~ du·a tre da cong nhien chung song vai nhau nhu vq ch6ng;

+ Hai nguai da thuang yeu nhau, hua h~n ket hon v6'i nhau va trong thai gian c6 th~ th~l thai du·a con da an nam

vai nhau nhu vq ch6ng, roi sau khi co con, bo khong cu6'i hoi gl nfra;

+ Ngucl'i m~ da· b! nguo·i nay hiep dam, cuang datn trong

thai gian ·co th~ th9 thai d1ra con;

+ Sau khi sinh dua con, nguai nay da tham nom, cham

s6c dua con nhu la con cua mlnh;

+ C6 nhfing thu ti:r rna nguOi nay vi~t xac nh~n dua con

do nguOi phl.) nu d6 sinh ra la con cua hQ

Thqc te giai quyet cac tranh chtfp v~ xac d!nh cha, my,

c0n ngoai gia thu rift phuc t~p, g~p nhi~u kh6 lilian, vu6ng

mflc N guai thftm phan giai quy~t Vl.) vi¢c, doi hoi phai la

nguai c6 trlnh d¢ phap lu~t, v6n s6ng, kinh nghi¢m thqc t~,

am hi~u va nam duqc d~c tfnh V~ tam ly cua dU<1ng S\f (vl

thong thubng cac duong sv thuemg "nglin ng~i"' lo lang khi

nh~n con ngoai gia thu, do nhi~u y~u t6 tac d¢ng) D6ng

thai, trong qua trlnh di~u tra, thu th~p chl1ng cu, clin k~t hqp

v6'i cac bi~n phap ldlac nhu giam dinh y hQc: Thir mau, kha

nang sinh ly va d~c bi¢t la giam dinh v~ gien khi c6 yeu

cliu Toa an clio danh gi£1 t6ng hqp cac chling cu d~ co

quyet d!nh chfnh xac, bao dam quy~n va lqi fch hqp phap

cua cac duong S\f Qua trlnh di~u tra d~ giiH quyet Vl.) ki~n,

·toa an cling c6 th~ di~u tra thong qua du lu~ xa h¢i, b~n

be, gia dlnh hai ben duong sv cho biet v~ moi quan h~ tlnh

cam yeu duong giua nguOi ffiy dua tre v6'i nguOi dan ong

duqc ldlai Ut cha cua dua tre d6.; ho~c dqa vao hoan canh cua

cha, my trong thai ky ngum con trubng thanh hay qua Uri

ngl.).y bi~n cua duong sv t~i Toa an ( c6 truemg hqp trU6'c ldli

ch~t, ho~c ldli nguai con da trubng thanh, nguOi my, ngum

cha ho~c ca hai nguai m6'i thi:ra nh~n nguai con do la con

cua mlnh; ho~~ duong sv l~p lu~n quanh co, c6 nhi~u mau

thuan trong lai khai khi bi chat van )

Nhu v~y, sv can thi~t Nha nu6'c bang phap lu~t phai quy

170

+ Sau khi sinh dua con, nguai nay da tham nom, cham s6c dua con nhu la con cua mlnh;

+ C6 nhfing thu ti:r rna nguOi nay vi~t xac nh~n dua con

do nguOi phl.) nu d6 sinh ra la con cua hQ

Thqc te giai quyet cac tranh chtfp v~ xac d!nh cha, my, c0n ngoai gia thu rift phuc t~p, g~p nhi~u kh6 lilian, vu6ng mflc N guai thftm phan giai quy~t Vl.) vi¢c, doi hoi phai la nguai c6 trlnh d¢ phap lu~t, v6n s6ng, kinh nghi¢m thqc t~,

am hi~u va nam duqc d~c tfnh V~ tam ly cua dU<1ng S\f (vl thong thubng cac duong sv thuemg "nglin ng~i"' lo lang khi

nh~n con ngoai gia thu, do nhi~u y~u t6 tac d¢ng) D6ng thai, trong qua trlnh di~u tra, thu th~p chl1ng cu, clin k~t hqp v6'i cac bi~n phap ldlac nhu giam dinh y hQc: Thir mau, kha nang sinh ly va d~c bi¢t la giam dinh v~ gien khi c6 yeu cliu Toa an clio danh gi£1 t6ng hqp cac chling cu d~ co quyet d!nh chfnh xac, bao dam quy~n va lqi fch hqp phap cua cac duong S\f Qua trlnh di~u tra d~ giiH quyet Vl.) ki~n,

·toa an cling c6 th~ di~u tra thong qua du lu~ xa h¢i, b~n

be, gia dlnh hai ben duong sv cho biet v~ moi quan h~ tlnh cam yeu duong giua nguOi ffiy dua tre v6'i nguOi dan ong duqc ldlai Ut cha cua dua tre d6.; ho~c dqa vao hoan canh cua cha, my trong thai ky ngum con trubng thanh hay qua Uri ngl.).y bi~n cua duong sv t~i Toa an ( c6 truemg hqp trU6'c ldli ch~t, ho~c ldli nguai con da trubng thanh, nguOi my, ngum cha ho~c ca hai nguai m6'i thi:ra nh~n nguai con do la con cua mlnh; ho~~ duong sv l~p lu~n quanh co, c6 nhi~u mau thuan trong lai khai khi bi chat van )

Nhu v~y, sv can thi~t Nha nu6'c bang phap lu~t phai quy

170

d!nh nguyen tac suy doan phap ly xac d!nh cha, my va con

Thvc te giai quyet cac tranh chap v~ xac djnh cha, my, con

rat phuc t~p Ngh! quyet so 02-NQ/HDTP ngay 23/12/2000

Clla l-I¢i dong tham phan Toa an nhAn dAn toi cao da huang

dan: "5.a Theo quy d!nh t~i khoan 1 Di~u 63 thl v~ nguyen tac

trong cac truang hqp sau dAy phai la con chung cua vq ch6ng:

- Con sinh ra sau khi da t6 chile dang ky ket hon ·cho den

trm}c khi cham dUt quan h~ hon nhan do Toa an cong nh~n ho~c

quyet dinh theo yeu cAu cua vq, ch6ng ho~c ca hai vq ch6ng

- Con sinh ra san khi da cham dlit quan h~ · hon nhAn do

Toa an cong nh~n ho~c quyet dinh thea yen cAu cua vq,

chong ho~c ca hai vq chong, nhung nguai vq da c6 thai

trong thai ky hon nhAn (trong thai ky tu khi da t6 chuc dang

ky ket hon cho den truac khi cham dUt: quan h~ hon nhAn)

-Con sinh ra truac ngay dang ky ket hon (ngay t6 chuc

dang ky ket hon) nhung duqc ca vq va ch6ng thua nh~n

b Theo quy djnh t~i khoan 2 Di~u 63 va Di~u 64, khi c6

yeu cftu Toa an xac dinh m¢t nguai nao d6 la con cua h9 hay

khong phai la con cua hQ thi phai c6 chlffig cu Trang trubng

hqp can thiet thl phai giam dinh gien N guai c6 yeu cAu

giam dinh gien phai n¢p I~ phi giam dinh gien"

Van d~ xac dinh cha, my, con (ke ca con trong gia thu

ho~c con ngoai giii thu) c6 y nghia d~c bi~t quan trQng doi vm

thAn ph~n cua moi ca nhitn trong xa h¢i Quan h~ phap lu~t

gifra cha ffiy Va COD dUCJC XaC thtJC lien quan t6i quy~n lqi va

nghia Yl;l cua cac chu th6 trong quan h~ nay' cfing nhu quyen

lqi va nghia V1.) cua cac thanh vien khac trong gia dlnh Quy

d!nh nguyen tac suy doan phap ly xac d!nh cha, my va con Thvc te giai quyet cac tranh chap v~ xac djnh cha, my, con rat phuc t~p Ngh! quyet so 02-NQ/HDTP ngay 23/12/2000 Clla l-I¢i dong tham phan Toa an nhAn dAn toi cao da huang dan: "5.a Theo quy d!nh t~i khoan 1 Di~u 63 thl v~ nguyen tac trong cac truang hqp sau dAy phai la con chung cua vq ch6ng:

- Con sinh ra sau khi da t6 chile dang ky ket hon ·cho den trm}c khi cham dUt quan h~ hon nhan do Toa an cong nh~n ho~c quyet dinh theo yeu cAu cua vq, ch6ng ho~c ca hai vq ch6ng

- Con sinh ra san khi da cham dlit quan h~ · hon nhAn do Toa an cong nh~n ho~c quyet dinh thea yen cAu cua vq, chong ho~c ca hai vq chong, nhung nguai vq da c6 thai trong thai ky hon nhAn (trong thai ky tu khi da t6 chuc dang

ky ket hon cho den truac khi cham dUt: quan h~ hon nhAn) -Con sinh ra truac ngay dang ky ket hon (ngay t6 chuc dang ky ket hon) nhung duqc ca vq va ch6ng thua nh~n

b Theo quy djnh t~i khoan 2 Di~u 63 va Di~u 64, khi c6 yeu cftu Toa an xac dinh m¢t nguai nao d6 la con cua h9 hay khong phai la con cua hQ thi phai c6 chlffig cu Trang trubng

hqp can thiet thl phai giam dinh gien N guai c6 yeu cAu giam dinh gien phai n¢p I~ phi giam dinh gien"

Van d~ xac dinh cha, my, con (ke ca con trong gia thu ho~c con ngoai giii thu) c6 y nghia d~c bi~t quan trQng doi vm thAn ph~n cua moi ca nhitn trong xa h¢i Quan h~ phap lu~t

gifra cha ffiy Va COD dUCJC XaC thtJC lien quan t6i quy~n lqi va nghia Yl;l cua cac chu th6 trong quan h~ nay' cfing nhu quyen lqi va nghia V1.) cua cac thanh vien khac trong gia dlnh Quy

d!nh nguyen t~c suy doan phap ly xac dinh cha, m~, con la co

sb giai quyet cac tranh chap d6i v6'i lo~i an ki~n xac dinh cha,

tn~\ con trong thvc te; lien quan den vi~c gilti quyet 6n thoa,

chinh xac cac tranh chap v~ cap du5ng, nuoi du5ng, thira ke,

b6i thuang thi~t h~i thea quy dinh cua phap lu~t

Tuy nhien, qua nghien CUu van d~ nay' chung toi thay:

Tnroc het, Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 cling

nhu cac van ban quy d!nh, huang dAn ap dvng Lu~t (Nghi

dinh so 70/200 1/N~-CP ngay 3/10/2001 cua Chfnh phu:

Nghi quyet so 02/2000/NQ-HDTP ngay 23/12/2000 cua H¢i

dong th~m phan To a an nhan dan t6i cao ), chu yeu huang

dAn v~ vi~c xac dinh cha, my cho con trong gia thu, van d~

xac dinh cha, my cho con ngohl gh1 thu, Lu~t hon nhan va

gia dlnh· nam 2000 cling chi quy dinh v~ quy~n yeu cau toa

an xac dinh cha, m~, con Di8u quan trQng ctln phai dl;t li~u

nhfrng- can cu phap ly d~ xac dinh cha, m~, con

- Thu hai, vi~c xac dinh cha, my, con la cac chu th~ trong

quan h~ phap lu~t nay; lau nay chung ta thuO'ng quan ni~m

chi xac dinh cha ho~c m~ cho con, d~c bi~t la con ngoai gia

thu Lu~t quy dinh khi c6 tr~nh chap trong vi~c xac dinh

cha, illy, con thl phai c6 chrrng cu va duqc toa an chap nh~n

Nhfing chUn.g cu d6 nhu the nao phai duqc dl;t li~u trong

phap lu~t Trang thvc te c6 th~ xay ra nhi8u truO'ng hqp va

tuy thea tung truO'ng hqp rna phap lu~t quy dinh co sa phap

ly d~ giai quyet cac loC;ti an ki~n xac dinh cha, m~, con

Vi dv:- Ngub'i ch6ng nghi ngb' vq ngo~i tlnh, c6 thai vai

ngub'i khac, khong thira nh~n con do ngub'i vq sinh ra, khi c6

yeu cttu, duong sv dva vao dau d~ chrrng minh?

172

d!nh nguyen t~c suy doan phap ly xac dinh cha, m~, con la co

sb giai quyet cac tranh chap d6i v6'i lo~i an ki~n xac dinh cha,

tn~\ con trong thvc te; lien quan den vi~c gilti quyet 6n thoa, chinh xac cac tranh chap v~ cap du5ng, nuoi du5ng, thira ke, b6i thuang thi~t h~i thea quy dinh cua phap lu~t

Tuy nhien, qua nghien CUu van d~ nay' chung toi thay: Tnroc het, Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 cling nhu cac van ban quy d!nh, huang dAn ap dvng Lu~t (Nghi dinh so 70/200 1/N~-CP ngay 3/10/2001 cua Chfnh phu:

Nghi quyet so 02/2000/NQ-HDTP ngay 23/12/2000 cua H¢i dong th~m phan To a an nhan dan t6i cao ), chu yeu huang dAn v~ vi~c xac dinh cha, my cho con trong gia thu, van d~

xac dinh cha, my cho con ngohl gh1 thu, Lu~t hon nhan va gia dlnh· nam 2000 cling chi quy dinh v~ quy~n yeu cau toa

an xac dinh cha, m~, con Di8u quan trQng ctln phai dl;t li~u

nhfrng- can cu phap ly d~ xac dinh cha, m~, con

- Thu hai, vi~c xac dinh cha, my, con la cac chu th~ trong quan h~ phap lu~t nay; lau nay chung ta thuO'ng quan ni~m chi xac dinh cha ho~c m~ cho con, d~c bi~t la con ngoai gia thu Lu~t quy dinh khi c6 tr~nh chap trong vi~c xac dinh cha, illy, con thl phai c6 chrrng cu va duqc toa an chap nh~n Nhfing chUn.g cu d6 nhu the nao phai duqc dl;t li~u trong phap lu~t Trang thvc te c6 th~ xay ra nhi8u truO'ng hqp va tuy thea tung truO'ng hqp rna phap lu~t quy dinh co sa phap

ly d~ giai quyet cac loC;ti an ki~n xac dinh cha, m~, con

Vi dv:- Ngub'i ch6ng nghi ngb' vq ngo~i tlnh, c6 thai vai ngub'i khac, khong thira nh~n con do ngub'i vq sinh ra, khi c6

yeu cttu, duong sv dva vao dau d~ chrrng minh?

172

- Truong hqp nguai 1n~ khong c6 chong rna sinh con

ngoai gia thu, khi c6 yeu cAu toa an xac d!nh m¢t nguai nao

do la cha c1m con mlnh, ducmg sv phai dua ra nhung chung

c(r nao? C6 truang hqp nguai m~ da an nam v6'i nhieu ngtrai

dan ong khac nhau trong thai ky co kha nang thl;l thai dua

con, khi c6 yeu cftu toa an xac dinh m<)t trong s6 nhU:n~

nguai dan ong d6 la cha CUa dua tre, toa an d~l'a tren C(J sa

nao d€ giai quyet?

- C6 truang hqp nguai my sinh con ngoai gia thu, vl

nhung ly do, dieu ki~n nao d6 rna khong nuoi duqc con, da

bo con, nguai ldtac da nh~n nuoi dua tre d6, sau nhieu nam

thang, nguai m~ d6 c6 yeu cau nh~n l~i con cua mlnh thl hQ

dva vao dau d~ chilng minh quan h~ m~ - con?

- M¢t s6 tnrang hqp nguai con bj "bo rc:Ji", sau nay khi

trw1ng thanh, c6 yeu cau xac djnh m<)t nguai nao do la cha,

la illy CUa mlnh thl hQ dt!a vao Cc:J sa nao d~ chUng minh

quan h~ cha - con, tn~ - con?

Tttt ca nhung van de d6 phai duqc d\f li~u trong phap lu~t

c Trinh t~t, tlui t~tc khai nlujn quan h4 cha, m.t; va con

Theo lu~t djnh, thtl tl;lC khai nh~n quan h~ cha, illy va con

baa gam thu t\IC hanh ·chfnh Va thu t\IC tU phap

-Vi~c xac djnh cha, my cho con thea thi1 tlfc hanh chfnh

thuang do nguai cha, nguai illy ho~c ca hai nguai deu tv

nguy~n nh~n con; du quan h¢ h611: nhan cua cha my Ht hqp

phap hay khong hqp phap, thong qua thu t9c dang ky khai

sinh cho COO t(;li Ccj quan hQ tjch d~ XaC th\fC Ve m~t phap ly

quan h~ cha my va con do Trong thai h~n 60 ngay, k~ tu

- Truong hqp nguai 1n~ khong c6 chong rna sinh con ngoai gia thu, khi c6 yeu cAu toa an xac d!nh m¢t nguai nao

do la cha c1m con mlnh, ducmg sv phai dua ra nhung chung c(r nao? C6 truang hqp nguai m~ da an nam v6'i nhieu ngtrai dan ong khac nhau trong thai ky co kha nang thl;l thai dua con, khi c6 yeu cftu toa an xac dinh m<)t trong s6 nhU:n~

nguai dan ong d6 la cha CUa dua tre, toa an d~l'a tren C(J sa

nao d€ giai quyet?

- C6 truang hqp nguai my sinh con ngoai gia thu, vl nhung ly do, dieu ki~n nao d6 rna khong nuoi duqc con, da

bo con, nguai ldtac da nh~n nuoi dua tre d6, sau nhieu nam thang, nguai m~ d6 c6 yeu cau nh~n l~i con cua mlnh thl hQ dva vao dau d~ chilng minh quan h~ m~ - con?

- M¢t s6 tnrang hqp nguai con bj "bo rc:Ji", sau nay khi trw1ng thanh, c6 yeu cau xac djnh m<)t nguai nao do la cha,

la illy CUa mlnh thl hQ dt!a vao Cc:J sa nao d~ chUng minh quan h~ cha - con, tn~ - con?

Tttt ca nhung van de d6 phai duqc d\f li~u trong phap lu~t

c Trinh t~t, tlui t~tc khai nlujn quan h4 cha, m.t; va con

Theo lu~t djnh, thtl tl;lC khai nh~n quan h~ cha, illy va con baa gam thu t\IC hanh ·chfnh Va thu t\IC tU phap

-Vi~c xac djnh cha, my cho con thea thi1 tlfc hanh chfnh thuang do nguai cha, nguai illy ho~c ca hai nguai deu tv nguy~n nh~n con; du quan h¢ h611: nhan cua cha my Ht hqp phap hay khong hqp phap, thong qua thu t9c dang ky khai sinh cho COO t(;li Ccj quan hQ tjch d~ XaC th\fC Ve m~t phap ly quan h~ cha my va con do Trong thai h~n 60 ngay, k~ tu

ngay sinh con, cha, my co tnich nhi¢m di khai sinh cho con;

neu cha, illy khong th~ di khai sinh, thi 6ng, ba ho~c nhiing

ngub'i than thfch khac di khai sinh cho tre em (Di8u 14 Nghi

dinh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu ngay 27 /12/2005)

Trong giay khai sinh cua dua tre, uy ban nhan dan C(J sa

ghi ro hQ ten cua hai vq chong trong giay chll'ng nh~n ket

hon la cha, illy cua dua tre; ho~c ghi r5 hQ ten cua ngum illy

sinh con ngoai gia thu, hay hQ ten cua ngubi dan ong duqc

khai va tt;r ngu y¢n nh~n con, se Ht cha cua dua tre ngoai gia

thu d6 Theo lu~t dinh, duong nhien coila cha cua dua tre,

neu ngum chong cua illy dua tre hay nguffi dan 6ng dUQ'C

khai Ut cha cua dua tre d6 da c6 m~t khi uy ban nhan dan C(J

sa dang ky khai si$ cho dua tre d6

Truemg hqp m6i ket hon rna ngub'i VQ' da sinh con, can b¢

h¢ tich khi dang ky khai sinh cho dua tre d6 khong duqc g~n

hoi, truy buc xem dua tre d6 lacon ai? C6 phai lacon chung

cua vq chqng khong? C6 th6 c6 truemg hqp ngum my sinh con

ngoai gia rhu da khong muon (hay khong biet) khai ro hQ, ten

ngum cha cua dua tre thl phful khai v€ ngum cha trong giay

khai sinh cua dua tre duqc g~ch cheo hay bo trong

V€ thu tt;tc dang ky khai sinh, Di8u 15 Nghi dinh so

158/2005/ND-CP cua Chfnh phu ngay 27/12/2005 quy dinh:

- N guOi di dang ky khai sinh phai n¢p giay chll'ng sinh

(theo mftu quy dinh) va xuat trlnh Giay ch6ng nh~ ket han cua

cha, my tre em (neu cha, my cua tre em c6 dang ky ket bon)

Giay ch6ng sinh do C(J sa y te, nai tre em sinh ra cap;

0 n€u tre em sinh ra ngoai C(J sa y te, thl Giay chll'ng sinh duqc

174

ngay sinh con, cha, my co tnich nhi¢m di khai sinh cho con; neu cha, illy khong th~ di khai sinh, thi 6ng, ba ho~c nhiing ngub'i than thfch khac di khai sinh cho tre em (Di8u 14 Nghi dinh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu ngay 27 /12/2005) Trong giay khai sinh cua dua tre, uy ban nhan dan C(J sa

ghi ro hQ ten cua hai vq chong trong giay chll'ng nh~n ket hon la cha, illy cua dua tre; ho~c ghi r5 hQ ten cua ngum illy sinh con ngoai gia thu, hay hQ ten cua ngubi dan ong duqc khai va tt;r ngu y¢n nh~n con, se Ht cha cua dua tre ngoai gia thu d6 Theo lu~t dinh, duong nhien coila cha cua dua tre, neu ngum chong cua illy dua tre hay nguffi dan 6ng dUQ'C khai Ut cha cua dua tre d6 da c6 m~t khi uy ban nhan dan C(J

sa dang ky khai si$ cho dua tre d6

Truemg hqp m6i ket hon rna ngub'i VQ' da sinh con, can b¢ h¢ tich khi dang ky khai sinh cho dua tre d6 khong duqc g~n hoi, truy buc xem dua tre d6 lacon ai? C6 phai lacon chung cua vq chqng khong? C6 th6 c6 truemg hqp ngum my sinh con ngoai gia rhu da khong muon (hay khong biet) khai ro hQ, ten ngum cha cua dua tre thl phful khai v€ ngum cha trong giay khai sinh cua dua tre duqc g~ch cheo hay bo trong

V€ thu tt;tc dang ky khai sinh, Di8u 15 Nghi dinh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu ngay 27/12/2005 quy dinh:

- N guOi di dang ky khai sinh phai n¢p giay chll'ng sinh (theo mftu quy dinh) va xuat trlnh Giay ch6ng nh~ ket han cua cha, my tre em (neu cha, my cua tre em c6 dang ky ket bon) Giay ch6ng sinh do C(J sa y te, nai tre em sinh ra cap;

0 n€u tre em sinh ra ngoai C(J sa y te, thl Giay chll'ng sinh duqc

174

thay bang van b~m xac nh~n cua nguoi Htm chong Trong

truong hqp khong c6 nguoi lam cht1ng, thl nguoi di khai sinh

phai lam giay catn doan ve vi~c sinh la c6 tht;rc

Trong truong hqp can b¢ Tu phap h¢ t!ch biet r5 ve quan

h~ hon nhan cua cha ffiy tre em, thl khong bat bu¢c phai xuftt

trlnh Giay chling nh~n ket bon

- Sau khi ki~m tra cac giay to hgp 1~, can bq Tu phap hq

t!ch ghi vao s6 dang ky khai sinh va ban chfnh Giay khai

sinh, Chu t!ch uy ban nhan dan cap xa ky va cap cho nguoi

di khai sinh m<)t ban cliinh Giay khai sinh Ban sao Giay

khai sinh duqc cap theo yeu cau cua nguai di khai sinh

- Trong truong hqp khai sinh cho con ngoai gia thu, neu

kh6ng xac d!nh duqc nguoi cha, thl phftn ghi ve nguai cha

trong s6 dang ky khai sinh va Giay khai sinh d~ tr6ng Neu

vao thai di~m dang ky khai sinh c6 ngub'i nh~n con, thl uy

ban nhan dan cap xa ket hqp giai quyet vi~c nh~n con va

dang ky khai sinh

Ve dang ky khai sinh cho tre em bj bo roi, Dieu 16 Nghj

djnh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phil quy djnh:

"1 N gum phat hi¢n tri so' sinh bi bo roi c6 trach nhi¢m

bdo v¢ tre va bao ngay cho tty ban nlzan dan cap xa ho(lc

Cong an xa, phztOng, thj triln, 1u1i tri bj bo roi dll(lp bien bdn

va tim nguOi hoijc to? clute tq.m thOi nuoi duang tri em d6

Bien bdn phdi ghi ro ngay, thang, niim, dja dilrn phat

hi¢n tre bf bo ro'i; gi6i til.zh; dcJ,c diem nh(ln dg.ng; tai sdn va

cac d6 v(tt khac czia tre (nlu c6); ht;J, ten, dja chl czia ngu(Ji

pluit hi¢n Bien bdn duqc ltjp thanh hai bdn, m.f)t bdn ~uu tqi

thay bang van b~m xac nh~n cua nguoi Htm chong Trong truong hqp khong c6 nguoi lam cht1ng, thl nguoi di khai sinh phai lam giay catn doan ve vi~c sinh la c6 tht;rc

Trong truong hqp can b¢ Tu phap h¢ t!ch biet r5 ve quan h~ hon nhan cua cha ffiy tre em, thl khong bat bu¢c phai xuftt trlnh Giay chling nh~n ket bon

- Sau khi ki~m tra cac giay to hgp 1~, can bq Tu phap hq t!ch ghi vao s6 dang ky khai sinh va ban chfnh Giay khai sinh, Chu t!ch uy ban nhan dan cap xa ky va cap cho nguoi

di khai sinh m<)t ban cliinh Giay khai sinh Ban sao Giay khai sinh duqc cap theo yeu cau cua nguai di khai sinh

- Trong truong hqp khai sinh cho con ngoai gia thu, neu kh6ng xac d!nh duqc nguoi cha, thl phftn ghi ve nguai cha trong s6 dang ky khai sinh va Giay khai sinh d~ tr6ng Neu vao thai di~m dang ky khai sinh c6 ngub'i nh~n con, thl uy ban nhan dan cap xa ket hqp giai quyet vi~c nh~n con va dang ky khai sinh

Ve dang ky khai sinh cho tre em bj bo roi, Dieu 16 Nghj djnh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phil quy djnh:

"1 N gum phat hi¢n tri so' sinh bi bo roi c6 trach nhi¢m bdo v¢ tre va bao ngay cho tty ban nlzan dan cap xa ho(lc Cong an xa, phztOng, thj triln, 1u1i tri bj bo roi dll(lp bien bdn

va tim nguOi hoijc to? clute tq.m thOi nuoi duang tri em d6

Bien bdn phdi ghi ro ngay, thang, niim, dja dilrn phat

hi¢n tre bf bo ro'i; gi6i til.zh; dcJ,c diem nh(ln dg.ng; tai sdn va cac d6 v(tt khac czia tre (nlu c6); ht;J, ten, dja chl czia ngu(Ji

pluit hi¢n Bien bdn duqc ltjp thanh hai bdn, m.f)t bdn ~uu tqi

tty ban nlu1n dan C(J'p xa, 1u1i lgp bien bdn, m.9t bdo giao cho

nguoi ho(jc til clnl'c tqn1 tlz&i nuoi duiJng tre ·

2 Uy ban nhan dan ca]J xil, nai lc}p bien bdn c6 fl·ach

nhi¢m thong bao tren Did phat thanh hogc Dai truye'n hinh

dja phuCing dl tim cha, m? de czla tri Dai phat thanh hoijc

Deli truye'n hinh c6 trach nhi¢m thong bao m.iln phi 3 la'n

trong 3 ngay lien tilp cac thong tin ve' tre SCI sinh bj bo rCii

Het thoi hqn 30 ngay, ki tit ngay thong bao CUOl cung, nlu

khong tim tluJy cha, mf! de, thi ngttoi ho(jc to" chtl:c dang t(}m

thoi nuoi duiJng tre c6 trach n~i?m di dang ky khai sinh

3 Khi dang ky khai sinh cho tre sCI sinh bi bo rCii, hq, ten

etta· tre dur;c ghi theo de' nghj etta nguOi di khai sinh; ne'u

khong c6 cCI srJ de" xac djnh ngay sinh va nCii sinh, thi ngay

phat hi¢n tre bf bo rCii la ~zgay sinh; nai sinh la dfa phuang

nCii l{ip bien bdn; quoc tjch cua tre Ia quoc tjch Vi¢t Nam

Phdn khai ve' cha, me: va dan t9c cua tre trong Gidy khai

sinh va So" dang ky khai sinh dur;c dl trong Trang cl)t ghi

chtt cua so" dang ky khai sinh phdi ghi ro "tre bj bo rCii''

Trong truong hr;p c6 ngztoi nhc}n tre lam con nuoi, thi can b9

Tu phap hq tjch can cu vao quyet djnh cong nh{in vi¢c nuoi

con nuoi dl ghi ten cha, m? 1iuoi vao pha'n ghi ve' cha, me:

trong So" dang kY khai sTnh va Gidy khai sinh cua con nuoi;

trong cr?t ghi clut etta S6 dang ky khai sinh phdi ghi ro "cha,

m? nuoi"; n9i dung ghi clut nay phdi dur;c gill bi m{it, chl

nhii'ng nguoi c6 thtirn quye'n n16'i dur;c tim hilu

4 Truong hr;p tre em bj bo rdi khong phdi [a tre SCI sinh,

thZ vi~c lc}p bien bdn va thong bao tim cha, ·n~r: de etta tre em

3 Khi dang ky khai sinh cho tre sCI sinh bi bo rCii, hq, ten etta· tre dur;c ghi theo de' nghj etta nguOi di khai sinh; ne'u khong c6 cCI srJ de" xac djnh ngay sinh va nCii sinh, thi ngay phat hi¢n tre bf bo rCii la ~zgay sinh; nai sinh la dfa phuang nCii l{ip bien bdn; quoc tjch cua tre Ia quoc tjch Vi¢t Nam Phdn khai ve' cha, me: va dan t9c cua tre trong Gidy khai sinh va So" dang ky khai sinh dur;c dl trong Trang cl)t ghi chtt cua so" dang ky khai sinh phdi ghi ro "tre bj bo rCii'' Trong truong hr;p c6 ngztoi nhc}n tre lam con nuoi, thi can b9

Tu phap hq tjch can cu vao quyet djnh cong nh{in vi¢c nuoi con nuoi dl ghi ten cha, m? 1iuoi vao pha'n ghi ve' cha, me: trong So" dang kY khai sTnh va Gidy khai sinh cua con nuoi; trong cr?t ghi clut etta S6 dang ky khai sinh phdi ghi ro "cha, m? nuoi"; n9i dung ghi clut nay phdi dur;c gill bi m{it, chl nhii'ng nguoi c6 thtirn quye'n n16'i dur;c tim hilu

4 Truong hr;p tre em bj bo rdi khong phdi [a tre SCI sinh, thZ vi~c lc}p bien bdn va thong bao tim cha, ·n~r: de etta tre em

176

cLing da~1c tlu.tc hi¢n theo quy (ijnh t{li khodn 1 vd khodn 2

Die'u nay /(hi dclng, k)' klzai sinh, nhiing nr)i dung lien quan

de/1 khai sinh ctur;c glzi tlzeo Iii khai czla tre; ne'u tre kh6ng

nh(J dll'f!C thz CGfl Clf VOO tlzl trgng CllQ tre de" XaC djnlz nam

sinh, ngay sinh Ia ngay OJ thdng OJ czi.a niim do; h9, ten czi.a

tre dur;c ghi theo de' nghj cti.a nguili di khai sinh; quae tfch

Clta tre Ia quoc tjch Vi¢t Nam; nhitng nr)i dung kh6ng xac

djnh duc;tc t/21 dl trolzg Trong ct)t ghi clul ct.i.a Sd dang ky

khai sinh phdi ghi ro "tre bj bo rdi "

-Vi~c xac dinh cha, m~ cho con thea thu t1;1c tu phap d\Ta

tren phan quyet cita Toa an Quy~n nh~n con, nh~n cha, m~

cua duang st;r duqc phap ht~t ton trQng va baa h<? (Di~u 64,

65 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Quy~n yeu cau

Toa an xac dinh cha, my cho con chua thanh nien, con da

thanh nien mat nang l\fC hanh Vi dan 81;1' ho~C xac d!nh con

cho cha, illy mat nang Ivc hanh vi dftn S\T baa gom:

"1 M?, cha hoijc nguili giam h9 theo quy djnh cti.a phap

huJt ve' t{/ t~tng dan Sl.f c6 quye'n llf minh yeu cau T oa an ho(ic

de' nghj Vi¢n kilm sat yeu cau Toa an xac djn/z cha, m? cho

con clura tlu1nh nien, con da tlu1nh nien mat nang l~tc lu1nh

Vi dan S~( hogc XGC djnh COil cho cha, m? mat nang f¥c lzanh

vi dan s~t

3 CCI quan, t6 clute sau day theo quy djnh czta phap hu}t

ve' to" t~Lng dan S~( c6 quye'n t~t minh yeu cdu To a an xac

djnlz cha, m~ cho con chua tlu1nh nien, con da thanh nib1

cLing da~1c tlu.tc hi¢n theo quy (ijnh t{li khodn 1 vd khodn 2

Die'u nay /(hi dclng, k)' klzai sinh, nhiing nr)i dung lien quan de/1 khai sinh ctur;c glzi tlzeo Iii khai czla tre; ne'u tre kh6ng

nh(J dll'f!C thz CGfl Clf VOO tlzl trgng CllQ tre de" XaC djnlz nam

sinh, ngay sinh Ia ngay OJ thdng OJ czi.a niim do; h9, ten czi.a tre dur;c ghi theo de' nghj cti.a nguili di khai sinh; quae tfch

Clta tre Ia quoc tjch Vi¢t Nam; nhitng nr)i dung kh6ng xac

djnh duc;tc t/21 dl trolzg Trong ct)t ghi clul ct.i.a Sd dang ky

khai sinh phdi ghi ro "tre bj bo rdi "

-Vi~c xac dinh cha, m~ cho con thea thu t1;1c tu phap d\Ta tren phan quyet cita Toa an Quy~n nh~n con, nh~n cha, m~ cua duang st;r duqc phap ht~t ton trQng va baa h<? (Di~u 64,

65 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Quy~n yeu cau Toa an xac dinh cha, my cho con chua thanh nien, con da thanh nien mat nang l\fC hanh Vi dan 81;1' ho~C xac d!nh con cho cha, illy mat nang Ivc hanh vi dftn S\T baa gom:

"1 M?, cha hoijc nguili giam h9 theo quy djnh cti.a phap

huJt ve' t{/ t~tng dan Sl.f c6 quye'n llf minh yeu cau T oa an ho(ic de' nghj Vi¢n kilm sat yeu cau Toa an xac djn/z cha, m? cho con clura tlu1nh nien, con da tlu1nh nien mat nang l~tc lu1nh

Vi dan S~( hogc XGC djnh COil cho cha, m? mat nang f¥c lzanh

vi dan s~t

3 CCI quan, t6 clute sau day theo quy djnh czta phap hu}t

ve' to" t~Lng dan S~( c6 quye'n t~t minh yeu cdu To a an xac

djnlz cha, m~ cho con chua tlu1nh nien, con da thanh nib1

n1dt nang l~tc hanh vi ddn s~t hoijc xac djnh con cho cha, m£!

mat ruing f~tc hanh vi dan Slf

?

a Uy ban bdo v¢ va cham s6c tre em;

b Hqi lien hi¢p phlf nit "

+ Truemg hqp nguO'i con da thanh nien thl tv mlnh dling

nguyen d.an, yeu cfiu Toa an xac djnh cha, my cua mlnh

+ Truemg hqp yeu cfiu xac d!nh m¢t nguO'i da chet la cha,

ffiy cua mlnh thl chi c6 nguyen don, kh6ng c6 bj don ( da

chet) nhung vq, chong va con cita nguO'i da chet duqc tham

gia t6 tgng vai tu each la nguO'i c6 quy~n va lqi fch lien quan

den V1f ki~n

d HtJ,u qua phap ly cua vi¢c xac djnh cha, m£!, con

D\(a tren S\f ki~n sinh de, bang hanh vi cua cha, ffiy dang

ky khai sinh cho con t~i co quan h¢ tjch da hqp thuc quan h~

cha, my va con N¢i dung cita quan h~ phap lu~t giua cha, my

va con bao gam cac nghia vq va quy~n v~ nhan than va tai san

cita cha, my va con ( duqc quy dinh tC;ti chuang IV, tu Di~u 34

den Di~u 46 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Theo

nguyen tac "Nha nub'c va xa ht)i khong'thita nhtJn Slf phan

bi~t doz xu giila cac con, giita con trai va con gai, con de va

con nuoi' con trong gia thu va con ngoai gia thu" (khoan 5

Di~u 2 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Con ngoai gia

thu duqc cha, my nh~n hay duqc Toa an nhan dan cho nh~n

cha, my c6 mQi quy~n va nghia vq nhu con trong gia thu

Nhitng di~u quy djnh tren day cua Nha nuac ta th~ hi~n

ban chat tot dyp CUa che d¢ Xa h¢i chu nghia, tfnh nhan dC;tO

178

n1dt nang l~tc hanh vi ddn s~t hoijc xac djnh con cho cha, m£! mat ruing f~tc hanh vi dan Slf

?

a Uy ban bdo v¢ va cham s6c tre em;

b Hqi lien hi¢p phlf nit "

+ Truemg hqp nguO'i con da thanh nien thl tv mlnh dling nguyen d.an, yeu cfiu Toa an xac djnh cha, my cua mlnh

+ Truemg hqp yeu cfiu xac d!nh m¢t nguO'i da chet la cha, ffiy cua mlnh thl chi c6 nguyen don, kh6ng c6 bj don ( da chet) nhung vq, chong va con cita nguO'i da chet duqc tham gia t6 tgng vai tu each la nguO'i c6 quy~n va lqi fch lien quan den V1f ki~n

d HtJ,u qua phap ly cua vi¢c xac djnh cha, m£!, con

D\(a tren S\f ki~n sinh de, bang hanh vi cua cha, ffiy dang

ky khai sinh cho con t~i co quan h¢ tjch da hqp thuc quan h~ cha, my va con N¢i dung cita quan h~ phap lu~t giua cha, my

va con bao gam cac nghia vq va quy~n v~ nhan than va tai san cita cha, my va con ( duqc quy dinh tC;ti chuang IV, tu Di~u 34 den Di~u 46 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Theo nguyen tac "Nha nub'c va xa ht)i khong'thita nhtJn Slf phan

bi~t doz xu giila cac con, giita con trai va con gai, con de va con nuoi' con trong gia thu va con ngoai gia thu" (khoan 5

Di~u 2 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Con ngoai gia thu duqc cha, my nh~n hay duqc Toa an nhan dan cho nh~n

cha, my c6 mQi quy~n va nghia vq nhu con trong gia thu Nhitng di~u quy djnh tren day cua Nha nuac ta th~ hi~n ban chat tot dyp CUa che d¢ Xa h¢i chu nghia, tfnh nhan dC;tO

178

xa h¢i chu nghla d6i vai "m¢t hi¢n tuqng xa h¢i" trong linh

V\}'C h6n nhan va gia dlnh, dlJa tren nguyen t~C bao V~ quy~n

lqi cua ba my va tre em "Niu1 nttl!c, xa h9i va gia dinh c6

trach nhi¢n1 bdo v¢ ph~l nfi va tre em, gizip diJ cac ba m?

th~tc hi¢n tot chz~c ruing cao quy czia nguiJi m?" (khoan 6

Di~u 5 Lu~t han nhan va gia dlnh nam 2000) Qua trlnh xay

d\tng, thao lu~n dl! an Lu~t bon nhan va gia dlnh nam 2000

c6 m¢t so y kien tho rang, Lu~t hon nhan va gia dlnh khong

nen su· dq.ng thu~t ngu "con ngoai gia thu" vi nhu v~y Ht van

c6 S\T phan bi¢t gifi'a cac con "trong" hay con "ngoai" gia

thu; ho~c thua nh~n "quyen duqc lam my" cua nguai phl;l nu

dan than, thua nh~n "con ngoai gia thu" Ia khuyen khfch

quan h¢ hon nhan tnii phap lu~t, khong thvc hi~n duqc

nguyen t~c bon nhan tv nguy¢n, tien b¢, m¢t vq, m¢t chong!

Xuat phat tu tlnh hlnh thvc te cac quan h¢ ve hon nhan

va gia dinh a nuac ta trong nhieu nam qua va hi¢1i nay cho

thay: Lu~t hon nhan va gia dlnh quy dinh van d~ xac dinh

cha, my, con (tu Dieu 63 den Dieu 66 Lu~t hon nh~n va gia

dlnh nam 2000) la phu hqp giua ly Iu~n va thqc ti~n Vua th~

hi¢n ban chat tot dyp cua Nha nu6'c xa h¢i chu nghia, xoa bo

S\T phan bi¢t Ve che d¢ phap ly kh.~c nghi¢t cua Nha nU6'c

thlJc dAn phong lcien truac day doi v6'i hi¢n tUQ'Ilg "nguai

ph1;1 nu khong c6 chong rna sinh con" ( chira hoang), ho~c

nguai ph1;1 nu c6 chong nhung c6 hanh vi ngo~i tlnh, thong

gian va c6 con v6'i ngubi khac (con ngo~i tlnh) Dong thai

bao dam duqc quyen yeu cAu Toa an xac dinh cha, my, con

CUa duang SlJ, XaC djnh dUQ'C dung d~n quan h¢ tranh ch~p,

bao dam quyen }Q'i CUa cac duang SlJ, nhat la quyen lqi CUa

xa h¢i chu nghla d6i vai "m¢t hi¢n tuqng xa h¢i" trong linh V\}'C h6n nhan va gia dlnh, dlJa tren nguyen t~C bao V~ quy~n

lqi cua ba my va tre em "Niu1 nttl!c, xa h9i va gia dinh c6 trach nhi¢n1 bdo v¢ ph~l nfi va tre em, gizip diJ cac ba m?

th~tc hi¢n tot chz~c ruing cao quy czia nguiJi m?" (khoan 6 Di~u 5 Lu~t han nhan va gia dlnh nam 2000) Qua trlnh xay d\tng, thao lu~n dl! an Lu~t bon nhan va gia dlnh nam 2000 c6 m¢t so y kien tho rang, Lu~t hon nhan va gia dlnh khong nen su· dq.ng thu~t ngu "con ngoai gia thu" vi nhu v~y Ht van c6 S\T phan bi¢t gifi'a cac con "trong" hay con "ngoai" gia thu; ho~c thua nh~n "quyen duqc lam my" cua nguai phl;l nu dan than, thua nh~n "con ngoai gia thu" Ia khuyen khfch quan h¢ hon nhan tnii phap lu~t, khong thvc hi~n duqc

nguyen t~c bon nhan tv nguy¢n, tien b¢, m¢t vq, m¢t chong! Xuat phat tu tlnh hlnh thvc te cac quan h¢ ve hon nhan

va gia dinh a nuac ta trong nhieu nam qua va hi¢1i nay cho thay: Lu~t hon nhan va gia dlnh quy dinh van d~ xac dinh cha, my, con (tu Dieu 63 den Dieu 66 Lu~t hon nh~n va gia dlnh nam 2000) la phu hqp giua ly Iu~n va thqc ti~n Vua th~ hi¢n ban chat tot dyp cua Nha nu6'c xa h¢i chu nghia, xoa bo

S\T phan bi¢t Ve che d¢ phap ly kh.~c nghi¢t cua Nha nU6'c thlJc dAn phong lcien truac day doi v6'i hi¢n tUQ'Ilg "nguai ph1;1 nu khong c6 chong rna sinh con" ( chira hoang), ho~c

nguai ph1;1 nu c6 chong nhung c6 hanh vi ngo~i tlnh, thong gian va c6 con v6'i ngubi khac (con ngo~i tlnh) Dong thai bao dam duqc quyen yeu cAu Toa an xac dinh cha, my, con CUa duang SlJ, XaC djnh dUQ'C dung d~n quan h¢ tranh ch~p,

bao dam quyen }Q'i CUa cac duang SlJ, nhat la quyen lqi CUa

ngtrO'i con ngoai gh1 thu -lqi fch cua xa h¢i, hoan.toan kho~g

phai la khuyen khfch "quan h~ nam nu phi hon nhan"

2 Quan h~ phap h1~t giua cha, m~ va con phat sinh

d.,a tren sl}( ld~n nh.(an nuoi con nuoi

Nuoi con nuoi - m¢t hi~n tuqng xa h¢i, m¢t che dinh

phap ly da xuf:lt hi~n tu lau trong Itch sa phap lu~t Vi~t Nam

Nuoi con nuoi la vi~c xac l~p quan h~ cha, mv va con gifra

nguO'i nh~n nuoi con nuoi va nguO'i duqc nh~n lam con

nuoi ; dlJa tren y chi chu quan cua cac chu th~ tham gia

quan h~ nuoi con nuoi

Tru6'c day, phap lu~t cua nha nu6'c thl.Jc dan phong kien a

Vi~t Nam quy d!nh che d!nh nuoi con nuoi thuemg xuat phat

tu lqi fch cua ngum nh~n nuoi con nuoi; phan bi~t doi xu gifra

cac con: con de va con nuoi, con trai va con gai, con trong gia

thu vm con ngoai gia thu vi~c nh~n nuoi con nuoi nham

nhi~U m\lC dfch bao dam quy~n lqi CUa ngum nh~ nu6i con

nuoi (nhu nuoi con nuoi d~ co ngum thua t\f, nuoi con nuoi d~

co "ke hau nguO'i h~" trong gia dlnh; · d~ co ngum Hun cong

khong phai tra ti~n ho~c d~ "ganh v~" cho gia dlnh)

Che dtnh nuoi con nuoi duqc quy d!nh trong Lu~t hon

nhan va gia dlnh cua Nha nu6'c ta tu nam 1959 den nay xuat

phat tru6'c tien vllqi ich cua nguai con nuoi, dong thai cung

bao dam lqi fch cua ngum nh~n nuoi con nuoi (Di~u 24 Lu~t

hon nhan va gia dlnh nam 1959; Di~u 34 Lu~t hon nhan va

gia dlnh nam 1986; Di~u 67 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam

2000) Vi~c nuoi con nuoi duqc quy dinh trong Lu~t hon

nhan va gia dlnh co y nghia gop phan bao v~, cham soc, giao

180

ngtrO'i con ngoai gh1 thu -lqi fch cua xa h¢i, hoan.toan kho~g phai la khuyen khfch "quan h~ nam nu phi hon nhan"

2 Quan h~ phap h1~t giua cha, m~ va con phat sinh

d.,a tren sl}( ld~n nh.(an nuoi con nuoi Nuoi con nuoi - m¢t hi~n tuqng xa h¢i, m¢t che dinh phap ly da xuf:lt hi~n tu lau trong Itch sa phap lu~t Vi~t Nam Nuoi con nuoi la vi~c xac l~p quan h~ cha, mv va con gifra nguO'i nh~n nuoi con nuoi va nguO'i duqc nh~n lam con nuoi ; dlJa tren y chi chu quan cua cac chu th~ tham gia quan h~ nuoi con nuoi

Tru6'c day, phap lu~t cua nha nu6'c thl.Jc dan phong kien a

Vi~t Nam quy d!nh che d!nh nuoi con nuoi thuemg xuat phat

tu lqi fch cua ngum nh~n nuoi con nuoi; phan bi~t doi xu gifra cac con: con de va con nuoi, con trai va con gai, con trong gia thu vm con ngoai gia thu vi~c nh~n nuoi con nuoi nham

nhi~U m\lC dfch bao dam quy~n lqi CUa ngum nh~ nu6i con nuoi (nhu nuoi con nuoi d~ co ngum thua t\f, nuoi con nuoi d~

co "ke hau nguO'i h~" trong gia dlnh; · d~ co ngum Hun cong khong phai tra ti~n ho~c d~ "ganh v~" cho gia dlnh)

Che dtnh nuoi con nuoi duqc quy d!nh trong Lu~t hon nhan va gia dlnh cua Nha nu6'c ta tu nam 1959 den nay xuat phat tru6'c tien vllqi ich cua nguai con nuoi, dong thai cung bao dam lqi fch cua ngum nh~n nuoi con nuoi (Di~u 24 Lu~t

hon nhan va gia dlnh nam 1959; Di~u 34 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 1986; Di~u 67 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000) Vi~c nuoi con nuoi duqc quy dinh trong Lu~t hon nhan va gia dlnh co y nghia gop phan bao v~, cham soc, giao

180

cl9c tre em; dong thai gop phan giai quyet ffiQt phan h~u qua

etta cu¢c chien tranh xam luqc do de quae My gay ra tnr6'c

day Vi v~y, tTil;IC dfch cua vi¢c nuoi con nuoi theo Di~u 67

Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

"1 Nuoi con nuoi la vi¢c xac l(lp quan h¢ c/za mf va con

giii:a ngll'(Ji nlujn nuoi con nuoi va nguifi du(lc nh(1n lanz con

nuoi, bdo ddn1 cho nguai dlt{Jc nlu{ln lam con nuoi du~rc

trong non1., nuoi dltiJng, clzan1 soc, giao d{lC phi£ hr;p vbi dgo

dt'tc xri lu)i

2 N/u1 nlt6'c va xii hqi khuyen khich vi¢c nlzgn tre n1.o'

cbi, tre bj bo rdi, tre bf tan trjt lan1 con nuoi

3 N ghiem cam lqi d~tng vi¢c nuoi COil nuoi de" b6c 191

SLt'c lao dqng, xam plzgm tinh d~lc, mua ban tre em ho{k vi

m~tc dich tr{LC l<;ti kluic"

Nhu v~y, vi¢c nuoi con nuoi phai xuat phat tu lqi fch ctta

nguai con nuoi, d6ng thai cling bao dam quy~n lqi etta nguai

nuoi (cha, m<: nuoi) D~ vi¢c nh~n nuoi con nuoi c6 hi¢u lQ'C,

phat sinh nghia V\1 va quy~n giua cha m<: nuoi va con nuoi

trong quan h~ cha mt: va con, Lu~t hon nhan va gia dlnh

nam 2000 da quy dinh c1;1 th~ cac dieu ki~n d~ vi~c nh~n

nuoi con nuoi h<Jp phap, cling nhu v~ h~u qua phap ly va thtl

t\IC cham dut vi¢c nuoi con nuoi

a Die'u ki¢n dl vi¢c nhrjn nuoi con nubi h(lp plzap

Tru6'c het, theo khoan 1 Dieu 67, vi~c nh~n nu6i con

nuoi nhfllTI ITil;!C dfch xac l~p quan h~ cha m~ va Con giiJ·a

nguai nh~n nuoi con nuoi va nguOi duqc nh~n lam con nuoi,

bao dam cho nguOi duqc nh~n lam con.nuoi duqc tr6ng nom,

cl9c tre em; dong thai gop phan giai quyet ffiQt phan h~u qua

etta cu¢c chien tranh xam luqc do de quae My gay ra tnr6'c day Vi v~y, tTil;IC dfch cua vi¢c nuoi con nuoi theo Di~u 67 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

"1 Nuoi con nuoi la vi¢c xac l(lp quan h¢ c/za mf va con giii:a ngll'(Ji nlujn nuoi con nuoi va nguifi du(lc nh(1n lanz con

nuoi, bdo ddn1 cho nguai dlt{Jc nlu{ln lam con nuoi du~rc

trong non1., nuoi dltiJng, clzan1 soc, giao d{lC phi£ hr;p vbi dgo dt'tc xri lu)i

2 N/u1 nlt6'c va xii hqi khuyen khich vi¢c nlzgn tre n1.o' cbi, tre bj bo rdi, tre bf tan trjt lan1 con nuoi

3 N ghiem cam lqi d~tng vi¢c nuoi COil nuoi de" b6c 191

SLt'c lao dqng, xam plzgm tinh d~lc, mua ban tre em ho{k vi

m~tc dich tr{LC l<;ti kluic"

Nhu v~y, vi¢c nuoi con nuoi phai xuat phat tu lqi fch ctta nguai con nuoi, d6ng thai cling bao dam quy~n lqi etta nguai nuoi (cha, m<: nuoi) D~ vi¢c nh~n nuoi con nuoi c6 hi¢u lQ'C,

phat sinh nghia V\1 va quy~n giua cha m<: nuoi va con nuoi trong quan h~ cha mt: va con, Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 da quy dinh c1;1 th~ cac dieu ki~n d~ vi~c nh~n nuoi con nuoi h<Jp phap, cling nhu v~ h~u qua phap ly va thtl t\IC cham dut vi¢c nuoi con nuoi

a Die'u ki¢n dl vi¢c nhrjn nuoi con nubi h(lp plzap

Tru6'c het, theo khoan 1 Dieu 67, vi~c nh~n nu6i con nuoi nhfllTI ITil;!C dfch xac l~p quan h~ cha m~ va Con giiJ·a

nguai nh~n nuoi con nuoi va nguOi duqc nh~n lam con nuoi, bao dam cho nguOi duqc nh~n lam con.nuoi duqc tr6ng nom,

nu6i du5ng, cham soc, giao dvc phu hqp voi d~o due xa h¢i

* Dieu ki~n d6i voi ngub'i nh~n nuoi con nuoi:

Theo quy d!nh t~i Dieu 69, ngum nh~n nuoi con nuoi

phai co du cac dieu k~~n sau:

-Co nang lvc hanh vi dan sv day du;

- Ron con nuoi tu hai' muai tu6i trb len;

- Co tu each d~o due t6t;

- Co dieu ki~n thvc te bao dam vi¢c trong nom, nuoi

du6ng, cham soc, giao dvc con nuoi;

- Khong phai la ngub'i dang b! h~n che mqt s6 quyen cua

cha, illy d6i vm con chua thanh nien ho~c hi ket an rna chua

duqc xoa an tfch ve m¢t trong cac tqi c6 y· xam ph~m tfnh

m~ng, sue khoe, ~an pham, danh dlJ cua ngub'i khac; nguqc

dai ho~c hanh h~ ong, ba, cha, my, vq, ch6ng, con, chau,

ngub'i co cong nuoi duang mlnh; d1;1 d6, ep bu¢c ho~c chua

chap nguai chua thanh nien ph~m phap; mua ban, danh trao,

chiem do~t tre em; cac tQi Xam ph~ tlnh dl;lC d6i voi tre

em; co hanh vi xui gi1;1c, ep buqc con lam nhiing vi¢c trai

phap lu~t, trai d~o due xa hqi

Luu y: Theo Dieu 67 va Dieu 70, m¢t ngum c6 th~ nh~n

mqt ho~c nhieu nguai lam con nuoi N guOi nh~n nuoi con

nuoi co th~ la mqt c~p vq chong ho~c m¢t nguOi dqc than

Trong trub'ng hqp vq ch6ng cung_ nh~ nuoi con nuoi thl vq

ch6ng deu phai co du cac dieu ki¢n quy djnh t~i Dieu 69

Lu~t bon nhan va gia dlnh nam 2000

* Dieu ki~n d6i vOi ngum duqc nh~n lam con nuoi:

Dieu 68 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

182

nu6i du5ng, cham soc, giao dvc phu hqp voi d~o due xa h¢i

* Dieu ki~n d6i voi ngub'i nh~n nuoi con nuoi:

Theo quy d!nh t~i Dieu 69, ngum nh~n nuoi con nuoi phai co du cac dieu k~~n sau:

-Co nang lvc hanh vi dan sv day du;

- Ron con nuoi tu hai' muai tu6i trb len;

- Co tu each d~o due t6t;

- Co dieu ki~n thvc te bao dam vi¢c trong nom, nuoi du6ng, cham soc, giao dvc con nuoi;

- Khong phai la ngub'i dang b! h~n che mqt s6 quyen cua cha, illy d6i vm con chua thanh nien ho~c hi ket an rna chua duqc xoa an tfch ve m¢t trong cac tqi c6 y· xam ph~m tfnh m~ng, sue khoe, ~an pham, danh dlJ cua ngub'i khac; nguqc dai ho~c hanh h~ ong, ba, cha, my, vq, ch6ng, con, chau, ngub'i co cong nuoi duang mlnh; d1;1 d6, ep bu¢c ho~c chua chap nguai chua thanh nien ph~m phap; mua ban, danh trao, chiem do~t tre em; cac tQi Xam ph~ tlnh dl;lC d6i voi tre em; co hanh vi xui gi1;1c, ep buqc con lam nhiing vi¢c trai phap lu~t, trai d~o due xa hqi

Luu y: Theo Dieu 67 va Dieu 70, m¢t ngum c6 th~ nh~n

mqt ho~c nhieu nguai lam con nuoi N guOi nh~n nuoi con nuoi co th~ la mqt c~p vq chong ho~c m¢t nguOi dqc than Trong trub'ng hqp vq ch6ng cung_ nh~ nuoi con nuoi thl vq ch6ng deu phai co du cac dieu ki¢n quy djnh t~i Dieu 69

Lu~t bon nhan va gia dlnh nam 2000

* Dieu ki~n d6i vOi ngum duqc nh~n lam con nuoi:

Dieu 68 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

182

"1 N guai dltqc nlz{in lan1 con nuoi phdi Ia ngu'O'i t1i: m.uiti

lam tudi triJ xuong

N guai tren muai liin1 tu6i c6 thi duqc nh~n lam con nuoi

ne'u la thuO'ng binh, nguai tan t{lt, ngttai mO:t nang l~tc hanh

vi dan s~t ho{ic lam con nuoi ctia nguai gia ye'u co dO'n

2 M t)t nguOi chl c6 thllam con nuoi ctia mqt ngttm hor;ic

etta cd hai nguifi La vq ch6ng"

* Dieu ki~n ve y chf cua chu th~ quan h~ nh~ nuoi con nuoi:

Dieu 71 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

"1 Vi¢c nlujn nguai chua thanh nien, nguoi dii thanh

nien nul.t nang life lu1nh vi dan sif lam con nuoi phdi duqc s~t

d6ng J bang Vall ban CUa cha m(j de CllQ ngttai do; nlu cha,

m(j de dii chet, mat nang life hanh vi dan Sif hoijc khong XGC

dfnh duc;c cha, mf thi phdi duc;c sif d6ng y bang viin bdn ctia

nguai giam h9

2 Vi¢c n/ujn tre enz tit dti chin tu6i triJ len lam con nuoi

phdi duc;c s~t d6ng y etta tre em d6"

Luu y: Theo cac quy 'djnh tren day, thong thuemg vi~c

nh~n nuoi con nuoi phai c6 st;r d6ng y bang van ban cua cha

my de ( d6i v6'i nguoi con chua thanh nien ho~c con da

thanh nien rna m~t nang ll;tc hanh vi dAn sv); truang hqp

cha ID<f de chet, m~t nang Ivc hanh vi dan st;r ho~c khong

xac dinh duqc cha, my thl phai co sv d6ng y bAng van ban

cua nguoi giam hq

- D6i.v6i nguai duqc nh~n lam con· nuoi la ngum tren 15

tu6i neu la thucmg binh, ngubi tan t~t, ngubi mat nang ll;tc

"1 N guai dltqc nlz{in lan1 con nuoi phdi Ia ngu'O'i t1i: m.uiti lam tudi triJ xuong

N guai tren muai liin1 tu6i c6 thi duqc nh~n lam con nuoi ne'u la thuO'ng binh, nguai tan t{lt, ngttai mO:t nang l~tc hanh

vi dan s~t ho{ic lam con nuoi ctia nguai gia ye'u co dO'n

2 M t)t nguOi chl c6 thllam con nuoi ctia mqt ngttm hor;ic etta cd hai nguifi La vq ch6ng"

* Dieu ki~n ve y chf cua chu th~ quan h~ nh~ nuoi con nuoi: Dieu 71 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy d!nh:

"1 Vi¢c nlujn nguai chua thanh nien, nguoi dii thanh nien nul.t nang life lu1nh vi dan sif lam con nuoi phdi duqc s~t

d6ng J bang Vall ban CUa cha m(j de CllQ ngttai do; nlu cha, m(j de dii chet, mat nang life hanh vi dan Sif hoijc khong XGC

dfnh duc;c cha, mf thi phdi duc;c sif d6ng y bang viin bdn ctia nguai giam h9

2 Vi¢c n/ujn tre enz tit dti chin tu6i triJ len lam con nuoi phdi duc;c s~t d6ng y etta tre em d6"

Luu y: Theo cac quy 'djnh tren day, thong thuemg vi~c

nh~n nuoi con nuoi phai c6 st;r d6ng y bang van ban cua cha

my de ( d6i v6'i nguoi con chua thanh nien ho~c con da thanh nien rna m~t nang ll;tc hanh vi dAn sv); truang hqp cha ID<f de chet, m~t nang Ivc hanh vi dan st;r ho~c khong xac dinh duqc cha, my thl phai co sv d6ng y bAng van ban cua nguoi giam hq

- D6i.v6i nguai duqc nh~n lam con· nuoi la ngum tren 15 tu6i neu la thucmg binh, ngubi tan t~t, ngubi mat nang ll;tc

hanh vi dan S\T ho~c lam con nuoi cua nguai gia yeu CO don

thl can phan bi~t:

+ Neu nguai duqc nh~n lam con nu6i tren 15 tu6i nhung

chua den tu6i thanh nien ho~c da thanh nien nhung mat nang

h;rc hanh vi dan sv thl vi~c cho hQ di lam con nuoi van phai

c6 sv dong y bang van ban cua cha, ffiy de ho~c st;r dong y

bang van ban cua nguai giam hQ (khoan 1 Dieu 71 )

+ Neu ngub'i duqc nh~n la~ con nuoi la ngub'i da thanh

nien, CO nang 1\TC hanh Vi dan Sl.J day du, thl khong can phai

CO S\f dong y cua cha ffiy de

- Trub'ng hqp m¢.t ben cha, my· de ( cua ngum duqc nh~n

lam con nuoi) da chet ho~c b! mat nang h;rc hanh vi dan st;r

th} chi can S\f dong y Ctla ngUOi kia (nguai ffiy de, cha de COD

song; CO nang ll;l'C hanh Vi dan Sl;f)

- Ttub'ng hqp cha, tny de cua ti.gub'i duqc nh~n lam con

nu6i da ly hon thl van phai c6 sv dong <; bang van ban cua' ca cha

va iny de trong vi~c cho con mlnh lam con nuoi ngub'i lmac

Luu y: - sv dong <; ct1a cha, my de ho~c ct1a nguO'i giam ·

h¢ phai duqc th~ hi~n bang van ban dva tren y chf tg

nguy~n, kh6ng b! cuang ep, kh6ng b! lU:a doi

- y chf tv nguy~n cua ngub'i nh~n con nuoi phai phu hqp

v6'i mt;tc dfch cua vi~c nh~n nuoi con nuoi (lmoan 1 Dieu

67) Trub'ng hqp vi~c nh~n nuoi con nu6i do bi cuang ep, b!

ltra doi ho~c XUat phat ttr dQng CCI, ffi\IC dfch XaU Xa (nhU

nh~n nu6i con nu6i nham b6c l¢t sue lao dQng c"l1a nguai con

nuoi ho~c xui git;tc con nu6i trong cac ho~t d¢ng ph~m t¢i:

tr¢m cap, hanh nghe mai dam thu lqi bat chfnh ) thl vi~c

+ Neu ngub'i duqc nh~n la~ con nuoi la ngub'i da thanh nien, CO nang 1\TC hanh Vi dan Sl.J day du, thl khong can phai

CO S\f dong y cua cha ffiy de

- Trub'ng hqp m¢.t ben cha, my· de ( cua ngum duqc nh~n lam con nuoi) da chet ho~c b! mat nang h;rc hanh vi dan st;r th} chi can S\f dong y Ctla ngUOi kia (nguai ffiy de, cha de COD song; CO nang ll;l'C hanh Vi dan Sl;f)

- Ttub'ng hqp cha, tny de cua ti.gub'i duqc nh~n lam con nu6i da ly hon thl van phai c6 sv dong <; bang van ban cua' ca cha

va iny de trong vi~c cho con mlnh lam con nuoi ngub'i lmac Luu y: - sv dong <; ct1a cha, my de ho~c ct1a nguO'i giam · h¢ phai duqc th~ hi~n bang van ban dva tren y chf tg

nguy~n, kh6ng b! cuang ep, kh6ng b! lU:a doi

- y chf tv nguy~n cua ngub'i nh~n con nuoi phai phu hqp v6'i mt;tc dfch cua vi~c nh~n nuoi con nuoi (lmoan 1 Dieu 67) Trub'ng hqp vi~c nh~n nuoi con nu6i do bi cuang ep, b! ltra doi ho~c XUat phat ttr dQng CCI, ffi\IC dfch XaU Xa (nhU

nh~n nu6i con nu6i nham b6c l¢t sue lao dQng c"l1a nguai con nuoi ho~c xui git;tc con nu6i trong cac ho~t d¢ng ph~m t¢i: tr¢m cap, hanh nghe mai dam thu lqi bat chfnh ) thl vi~c

184

nh~1n nuoi con nuoi se bj Toa an xu '~htty" theo yeu c&u cua

nhiing nguai dugc quy djnh t(;li Di6u 77 Lu~t h6n nhan va

gia dlnh nam 2000

* V~ hlnh thll'c: "Vi¢c n/1(111 nuoi COil nuoi p/uli dzt(IC Cd

CfllGll nlza J1l((rc C(J thci/n quye'n dang ky VG gfti VGO siJ Ju) tjclz

Tlui fl,lC dang ky vi¢c nuoi con nuoi, giao nluj.n con nuoi

dll'(J'C tlu_tc hi¢n thea quy dlnh ctla plu1p lu(tt ve' lu? tfch"

(Di~u 72 Lu~t han nhan va gia dlnh nam 2000)

Theo quy djnh ctla phap lu~t v~ h¢ tich, vi~c nh~n con

nu6i giua cong dan Vi~t Nam v6i nhau phai duqc dang ky t(;li

tty ban nhrm dan cap xa (phuang, thi tran) noi thub'ng tn1 cua

nguai nuoi ho~c cua con nuoi; vi~c nh~n con nuoi c6 yeu to

nu6c ngoai phai duqc dang ky t(;li uy ban nhan dan cap tinh

(truang hqp (J khu V\TC bien gi6'i thl do uy ban nh~n dan cap

xa) nai thub'ng tn1 cua cong dan Vi~t Nam cong nh~n

Theo Nghi djnh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu quy

d!nh v~ dang ky vi~c nh~n nuoi con nuoi:

Uy ban nhan dan cap xa, ncti CU' tru Ctla nguai nh~n con

nuoi thvc hi~n dang ky vi~c nuoi con nu6i Trong truemg hqp

tre b! bo rai duqc nh~n lam con nuoi thli:1y ban nhan dan cap

xa, nai l~p bien ban xac nh~n tlnh tr(;lng tre bj bo rai dang k§

Vi~C nu6i COn nu6i; nell tn-; em 00 da OlTQ'C dua VaO CO' SO

nuoj du5'ng, thl uy ban nhan dan cap xa, nai c6 tfl.J sa cua 'cO'

sa nuoi du5ng dang ky vi¢c nuoi con nuoi (Dieu 25)

-v,e thu t1:1c dang ky nh~n nuoi con nuoi, Di~u 26, Di~u

27 Nghi d!nh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu quy djnh:

Flo sa dang ky vi~c nuoi con nuoi g6m c6:

nh~1n nuoi con nuoi se bj Toa an xu '~htty" theo yeu c&u cua nhiing nguai dugc quy djnh t(;li Di6u 77 Lu~t h6n nhan va gia dlnh nam 2000

* V~ hlnh thll'c: "Vi¢c n/1(111 nuoi COil nuoi p/uli dzt(IC Cd CfllGll nlza J1l((rc C(J thci/n quye'n dang ky VG gfti VGO siJ Ju) tjclz

Tlui fl,lC dang ky vi¢c nuoi con nuoi, giao nluj.n con nuoi

dll'(J'C tlu_tc hi¢n thea quy dlnh ctla plu1p lu(tt ve' lu? tfch"

(Di~u 72 Lu~t han nhan va gia dlnh nam 2000)

Theo quy djnh ctla phap lu~t v~ h¢ tich, vi~c nh~n con nu6i giua cong dan Vi~t Nam v6i nhau phai duqc dang ky t(;li tty ban nhrm dan cap xa (phuang, thi tran) noi thub'ng tn1 cua nguai nuoi ho~c cua con nuoi; vi~c nh~n con nuoi c6 yeu to nu6c ngoai phai duqc dang ky t(;li uy ban nhan dan cap tinh (truang hqp (J khu V\TC bien gi6'i thl do uy ban nh~n dan cap xa) nai thub'ng tn1 cua cong dan Vi~t Nam cong nh~n

Theo Nghi djnh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu quy d!nh v~ dang ky vi~c nh~n nuoi con nuoi:

Uy ban nhan dan cap xa, ncti CU' tru Ctla nguai nh~n con nuoi thvc hi~n dang ky vi~c nuoi con nu6i Trong truemg hqp tre b! bo rai duqc nh~n lam con nuoi thli:1y ban nhan dan cap

xa, nai l~p bien ban xac nh~n tlnh tr(;lng tre bj bo rai dang k§

Vi~C nu6i COn nu6i; nell tn-; em 00 da OlTQ'C dua VaO CO' SO

nuoj du5'ng, thl uy ban nhan dan cap xa, nai c6 tfl.J sa cua 'cO'

sa nuoi du5ng dang ky vi¢c nuoi con nuoi (Dieu 25)

-v,e thu t1:1c dang ky nh~n nuoi con nuoi, Di~u 26, Di~u

27 Nghi d!nh so 158/2005/ND-CP cua Chfnh phu quy djnh:

Flo sa dang ky vi~c nuoi con nuoi g6m c6:

+ Giay thoa thu~n ve vi~c cho va nh~n con nuoi (theo

illAU quy d!nh)

Giay thoa thu~n ve vi~c cho va nh~n con nuoi phai do

chfnh cha, illy de va nguai nh~n co~ .nuoi l~p, k~ ca trong

truO'ng hqp cha, illy de da ly han Trong trubng hqp m¢t ben

cha ho~c my de da chet, mat nang h;rc hanh vi dan SlJ ho~C

h<;tn che nang Ivc hanh vi dan Sl;l', thl chi c~n chu ky cua

nguai kia; neu ca cha va my de da chet, mat nang Ivc hanh vi

dan sl;l' ho~c h<;~.n che nang Ivc hanh vi dan sv, thl ngubi ho~c

td chuc giam h¢ tre em thay cha, my de ky Giay thoa thu~n

D6i v6i tre em dang s6ng t<;~.i co sa nuoi duang rna khong

xac d!nh duqc d!a chi cua cha, my de, thl ngubi d<;ti di~n cua

co sa nuoi du5ng ky Giay thoa thu~n

Neu nguai duqc nh~n lam con nuoi tu du 9 tudi tra len, thl

trong Giay thoa thu~ phru ·'c6 y kh~n cua ngubi d6 ve vi~c

d6ng y lam con nuoi, tri1 truO'ng hqp ngub'i d6 bj mat nang h;rc

hanh vi dan scy ho~c h<;tn che nang lvc hanh vi dan s1;t

Trong truang hqp ngub'i nh~n con nuoi khong cu tru t<;~.i

xa, phuO'ng, thi tran, noi dang ky vi~c nuoi con nuoi n6i t<;~.i

khoan 2, pieu 25 cua Nghj d!nh nay, thl Giay thoa thu~ ve

vi~c cho va nh~n con nuoi phai c6 xac nh~n cua uy ban nhan

cap xa, noi nguai nh~n con nuoi cu tru ve vi~c ngubi d6 c6

du dieu ki~n nuoi con nuoi theo quy dinh cua Lu~t hon nhan

va gia dlnh

+ Ban sao Giay khai sinh cua ngubi dUQ'C nh~ lam con nuoi

+ Bien ban xac nh~n tlnh tr<;~.ng tre bj bo roi, neu ngum

duqc nh~n lam con nuoi la tre bi bo roi

td chuc giam h¢ tre em thay cha, my de ky Giay thoa thu~n

D6i v6i tre em dang s6ng t<;~.i co sa nuoi duang rna khong xac d!nh duqc d!a chi cua cha, my de, thl ngubi d<;ti di~n cua

co sa nuoi du5ng ky Giay thoa thu~n

Neu nguai duqc nh~n lam con nuoi tu du 9 tudi tra len, thl trong Giay thoa thu~ phru ·'c6 y kh~n cua ngubi d6 ve vi~c

d6ng y lam con nuoi, tri1 truO'ng hqp ngub'i d6 bj mat nang h;rc hanh vi dan scy ho~c h<;tn che nang lvc hanh vi dan s1;t

Trong truang hqp ngub'i nh~n con nuoi khong cu tru t<;~.i

xa, phuO'ng, thi tran, noi dang ky vi~c nuoi con nuoi n6i t<;~.i khoan 2, pieu 25 cua Nghj d!nh nay, thl Giay thoa thu~ ve vi~c cho va nh~n con nuoi phai c6 xac nh~n cua uy ban nhan cap xa, noi nguai nh~n con nuoi cu tru ve vi~c ngubi d6 c6

du dieu ki~n nuoi con nuoi theo quy dinh cua Lu~t hon nhan

va gia dlnh

+ Ban sao Giay khai sinh cua ngubi dUQ'C nh~ lam con nuoi

+ Bien ban xac nh~n tlnh tr<;~.ng tre bj bo roi, neu ngum duqc nh~n lam con nuoi la tre bi bo roi

·

186

-V~ trlnh tq dang ky vi¢c nu6i con nu6i, Di~u 27 Ngh!

d~nh s6158/2005/ND-CP cua Chinh phu quy dinh:

u 1 N gllili nhqn con nuoi phdi tr~tc tiejJ nr)p h6 so nluJn

con nuoi cho Liy ban nhan dan cii]J xii, nai dang Icy vi¢c nuoi

con nuoi

2 Tru!Jc khi dang Icy vi¢c nuoi con nuoi, can br) TLt phap

h9 ttciz phdi kilm tra, xac minh ky cac nr)i dung sau day:

a) Tinh t~t nguy¢n ctia vi¢c cho va nh~n con nuoi;

b) Tucach ctia nguili nhqn con nuoi; ·

c) M~tc dfch nluJ.n con nuoi

Thm hqn kilm tra, xac minh cac n¢i dung tren khong

qua 5 ngay, kl til ngay nhqn du ho so ht;Jp l¢ TntiJng h9P

can phdi xac minh them, thi thiti hqn duqc keo dai them

khong qua 5 ngay

Sau thiti hr;uz n6i tren, nlu xet th(fy vi¢c cho va nhqn con

nuoi c6 du die'u ki¢n theo quy djnh cua Lu(lt H on nhan va gia

dinh, thi uy ban nhan dan cap xii dang k:j vi¢c nuoi con nuoi

3 !(hi dang ky vi¢c nuoi con nuoi, ben cho, ben nh~n

con nuoi phdi c6 mfit; nlu nguOi duqc nh~n lam con nuoi tit

du 9 tudi triJ len, thi cilng phdi c6 mfit Can b¢ Tu phap h¢

tjch ghi vao sd dang kY vi~c nuoi con nuoi va Quylt djnh

cong nhqn vi¢c nuoi con nuoi c hti tfch uy ban nhan dan

cap xa kY va cap cho m6i ben m¢t bdn chinh Quylt dfnlz

cong nluJ,n vi¢c nuoi con nuoi Bdn sao Quylt djnh cong

nh(uz vi¢c nuoi con nuoi duqc cilp theo yeu cdu ctta cac ben

cho vd nh(ln con nuoi Ben cho con nuoi c6 trach nhi¢m giao

- V~ trlnh tq dang ky vi¢c nu6i con nu6i, Di~u 27 Ngh!

d~nh s6158/2005/ND-CP cua Chinh phu quy dinh:

u 1 N gllili nhqn con nuoi phdi tr~tc tiejJ nr)p h6 so nluJn con nuoi cho Liy ban nhan dan cii]J xii, nai dang Icy vi¢c nuoi con nuoi

2 Tru!Jc khi dang Icy vi¢c nuoi con nuoi, can br) TLt phap h9 ttciz phdi kilm tra, xac minh ky cac nr)i dung sau day: a) Tinh t~t nguy¢n ctia vi¢c cho va nh~n con nuoi;

b) Tucach ctia nguili nhqn con nuoi; · c) M~tc dfch nluJ.n con nuoi

Thm hqn kilm tra, xac minh cac n¢i dung tren khong qua 5 ngay, kl til ngay nhqn du ho so ht;Jp l¢ TntiJng h9P can phdi xac minh them, thi thiti hqn duqc keo dai them khong qua 5 ngay

Sau thiti hr;uz n6i tren, nlu xet th(fy vi¢c cho va nhqn con nuoi c6 du die'u ki¢n theo quy djnh cua Lu(lt H on nhan va gia dinh, thi uy ban nhan dan cap xii dang k:j vi¢c nuoi con nuoi

3 !(hi dang ky vi¢c nuoi con nuoi, ben cho, ben nh~n

con nuoi phdi c6 mfit; nlu nguOi duqc nh~n lam con nuoi tit

du 9 tudi triJ len, thi cilng phdi c6 mfit Can b¢ Tu phap h¢ tjch ghi vao sd dang kY vi~c nuoi con nuoi va Quylt djnh cong nhqn vi¢c nuoi con nuoi c hti tfch uy ban nhan dan cap xa kY va cap cho m6i ben m¢t bdn chinh Quylt dfnlz cong nluJ,n vi¢c nuoi con nuoi Bdn sao Quylt djnh cong nh(uz vi¢c nuoi con nuoi duqc cilp theo yeu cdu ctta cac ben cho vd nh(ln con nuoi Ben cho con nuoi c6 trach nhi¢m giao

cho cha, nu; nuoihdn chinh Gicty khai sinh czta con nu6i "

Truemg hqp khong d6ng y v6'i quyet dinh khong cong

nh~n va dang ky vi¢c nuoi con nuoi thl cha, ll"l:Y de, ngum

giam h¢ va nguO'i nh~n nuoi con nuoi c6 quyen khieu n~i

theo quy dinh cua phap lu~t (Di~u 73 Lu~t hon nhan va gia

dlnh nam 2000)

Hi¢n nay, Ngbi dinh s6158/2005/ND-CP cua Chinh phu.con

quy d!nh van de b6 sung, sua d6i Giay khai sinh cua con nuoi:

+Trang truO'ng hqp con nuoi Ht tre bi bo roi rna philn khai

v~ cha, m~ trong Giay khai sinh va S6 dang ky khai sinh con

d~ trong, thl uy ban nhAn dAn cap xa, nO'i da dang ky khai

sinh, can cu vao Quyet dinh cong nh~ vi¢c nuoi con nuoi ghi

b6 sung cac thong tirt cua cha, m~ nuoi vao phfin khai ve cha,

my trong Giay khai sinh va S6 dang ky khai sinh cua con

nuoi, neu cha my nuoi c6 yeu cAu Trang c¢t ghi chu cua S6

dang ky khai sinh phai ghi ro "cha, my nuoi"

+ Trang tiuO'ng hqp giua cha, ffiy de va cha, ffiy nuoi c6 Slf

thoa thu~n ve vi¢c thay d6i phAn khai ve cha, my tu cha, my

de sang cha, my nuoi trong Giay khai sinh· va S6 dang ky khai

sinh cua con nuoi, thl uy ban nhAn dAn cap xa, nO'i da dang ky

khai sinh cho con nuoi dang ky khai sinh l~i theo nhlrn.g n¢i

dung thay d6i d6 Trang c¢t ghi chu cua S6 dang ky khai sinh

phai ghi ro "cha, my nuoi" Vi¢c dang ky khai sinh l~i phai

duqc ghi r6 trong c¢t ghi chu cua s6 dang ky khai sinh tru6'c

dAy Ban chfnh va ban san Giay khai sinh cua con nuoi duqc

cap theo n¢i dung m6'i Giay khai sinh cfi phai thu h6i

Vi¢c thay d6i philn ke khai ve cha, my n6i t~i khoan 2

188

cho cha, nu; nuoihdn chinh Gicty khai sinh czta con nu6i "

Truemg hqp khong d6ng y v6'i quyet dinh khong cong nh~n va dang ky vi¢c nuoi con nuoi thl cha, ll"l:Y de, ngum giam h¢ va nguO'i nh~n nuoi con nuoi c6 quyen khieu n~i

theo quy dinh cua phap lu~t (Di~u 73 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

Hi¢n nay, Ngbi dinh s6158/2005/ND-CP cua Chinh phu.con quy d!nh van de b6 sung, sua d6i Giay khai sinh cua con nuoi: +Trang truO'ng hqp con nuoi Ht tre bi bo roi rna philn khai

v~ cha, m~ trong Giay khai sinh va S6 dang ky khai sinh con d~ trong, thl uy ban nhAn dAn cap xa, nO'i da dang ky khai sinh, can cu vao Quyet dinh cong nh~ vi¢c nuoi con nuoi ghi b6 sung cac thong tirt cua cha, m~ nuoi vao phfin khai ve cha,

my trong Giay khai sinh va S6 dang ky khai sinh cua con nuoi, neu cha my nuoi c6 yeu cAu Trang c¢t ghi chu cua S6 dang ky khai sinh phai ghi ro "cha, my nuoi"

+ Trang tiuO'ng hqp giua cha, ffiy de va cha, ffiy nuoi c6 Slf

thoa thu~n ve vi¢c thay d6i phAn khai ve cha, my tu cha, my

de sang cha, my nuoi trong Giay khai sinh· va S6 dang ky khai sinh cua con nuoi, thl uy ban nhAn dAn cap xa, nO'i da dang ky khai sinh cho con nuoi dang ky khai sinh l~i theo nhlrn.g n¢i dung thay d6i d6 Trang c¢t ghi chu cua S6 dang ky khai sinh phai ghi ro "cha, my nuoi" Vi¢c dang ky khai sinh l~i phai duqc ghi r6 trong c¢t ghi chu cua s6 dang ky khai sinh tru6'c dAy Ban chfnh va ban san Giay khai sinh cua con nuoi duqc cap theo n¢i dung m6'i Giay khai sinh cfi phai thu h6i

Vi¢c thay d6i philn ke khai ve cha, my n6i t~i khoan 2

188

Dh~u nay phlti OUQ'C Sl}' dong y cua con nu6i, neu con nu6i tlr

di1 chfn tu6i trb len

b 1-lqu qud pluip ly c1ia vi~c nuoi con nuoi

Theo quy djnh t~i Di~u 74 Lu~t bon nhan va gia dlnh

nam 2000, ke trr thai di~tn dang ky vi~c nuoi con nuoi; quan

h~ phap lu~t gifra cha my nuoi va con nuoi duqc xac l~p;

giua cha my nuoi va con nuoi c6 cac quy~n va nghia V\1 cua

cha my va con theo quy djnh t~i Lu~t hon nhan va gia dlnh

Theo nguyen t~c kh6ng phan bi~t doi xir gifi'a cac con: con

nuoi c6 cac quy~n va nghla V\1 v~ nhan than va tai san d6i

v6'i cha my nuoi nhu con de va nguqc l~i Tuc la, giua cha

ffiy UUOi Vai con nuoi CO cac quy~n va nghia Vl;l nhU gifia cha

my de vai con de duqc quy djnh t~i chuang IV (til' Di~u 34

den Di~u 46 Lu~t h6n nhan va gia dlnh nam 2000) Con li~t

si, con thucmg binh, con cua ngum c6 cong v6'i each m<;tng

dUQ'C ngtrOi khac nh~n lam ~On nuoi Van dtrQ'C tiep tl;lC hu6'ng

ffiQi quy~n lqi cua con li~t Sl, con thuang binh, con cua

nguai c6 cong vai each m<;tng

Truang hqp m¢t ngum khi lam con nuoi nguai khac thl

cha, my nuoi c6 quy~n yeu cAu thay d6i hQ, ten, xac djnh l~i

- dan t¢c cho ngub'i con nuoi (Di~u 7 5 Lu~t hon nhan va gia

dlnh nam 2000)

- Vi¢c thay d6i hQ, ten cua con nuoi til' du chfn tu6i trb

len phai dU'Q'C SlJ dong y CUa nguai do Va dUQ'C thlJC hi~n theo

quy djnh ci1a phap lu~t v~ h¢ tjch (Di~u 28 Nghi dinh s6

158/2005/ND-CP cua Chfnh phu)

- Viec xac dinh dan toe cua con nuoi duac thuc hien theo

Dh~u nay phlti OUQ'C Sl}' dong y cua con nu6i, neu con nu6i tlr

di1 chfn tu6i trb len

b 1-lqu qud pluip ly c1ia vi~c nuoi con nuoi

Theo quy djnh t~i Di~u 74 Lu~t bon nhan va gia dlnh nam 2000, ke trr thai di~tn dang ky vi~c nuoi con nuoi; quan h~ phap lu~t gifra cha my nuoi va con nuoi duqc xac l~p; giua cha my nuoi va con nuoi c6 cac quy~n va nghia V\1 cua cha my va con theo quy djnh t~i Lu~t hon nhan va gia dlnh Theo nguyen t~c kh6ng phan bi~t doi xir gifi'a cac con: con nuoi c6 cac quy~n va nghla V\1 v~ nhan than va tai san d6i v6'i cha my nuoi nhu con de va nguqc l~i Tuc la, giua cha ffiy UUOi Vai con nuoi CO cac quy~n va nghia Vl;l nhU gifia cha

my de vai con de duqc quy djnh t~i chuang IV (til' Di~u 34 den Di~u 46 Lu~t h6n nhan va gia dlnh nam 2000) Con li~t

si, con thucmg binh, con cua ngum c6 cong v6'i each m<;tng dUQ'C ngtrOi khac nh~n lam ~On nuoi Van dtrQ'C tiep tl;lC hu6'ng ffiQi quy~n lqi cua con li~t Sl, con thuang binh, con cua nguai c6 cong vai each m<;tng

Truang hqp m¢t ngum khi lam con nuoi nguai khac thl cha, my nuoi c6 quy~n yeu cAu thay d6i hQ, ten, xac djnh l~i

- dan t¢c cho ngub'i con nuoi (Di~u 7 5 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

- Vi¢c thay d6i hQ, ten cua con nuoi til' du chfn tu6i trb len phai dU'Q'C SlJ dong y CUa nguai do Va dUQ'C thlJC hi~n theo quy djnh ci1a phap lu~t v~ h¢ tjch (Di~u 28 Nghi dinh s6

158/2005/ND-CP cua Chfnh phu)

- Viec xac dinh dan toe cua con nuoi duac thuc hien theo

quy dtnh t~i Di~u 28 cua B¢ lu~t dan S\f nam 2005

Theo Di~u 22 Nght dinh s6 70/200 1/ND-CP ngay

3/10/2001 cua Chinh phu quy dtnh chi tiet thi hanh Lu~t hon

nhan va gia dlnh nam 2000 thl vi~c xac dinh dan t¢c cua con

nuoi duqc th1;tc hi~n nhu sau:

- Con nuoi duqc xac d!nh dan t¢c theo dan t¢c cua cha,

my de Trong trubng hqp cha, my de thu¢c hai dan t¢c khac

nhau thl dan t¢c cua nguO'i con nu6i duqc xac d!nh la dan tQc

cua cha de ho~c ffiy de theo t~p quan ho~c theo thoa thu~n

cua cha ffiy de

- Trang truemg hqp khong xac d!nh duqc cha, my de cua

ngUOi COn nuoi la ai thl dan t<)c CUa nguO'i fOn nuoi dUQ'C XaC

dtnh theo dan t¢c cua cha, ffiy nuoi; neu cha, ffiy nuoi thu¢c

hai dan t¢c khac nhau, thl dan t¢c cua nguai con nuoi duqc

xac d!nh theo dan t<)c cua cha nu6i ho~c cua ffiy nuoi theo

t~p q':lan ho~c theo thoa thu~n cua cha, my nu6i Neu sau d6

xac dinh duqc cha, ffiy de thl dan t¢c cua nguOi con nuoi c6

th~ duqc xac dinh l~i theo yeu cau cua ngum con nuoi d6 da

thanh nien, yeu cau cua cha ffiy de ho~c cua cha ffiy nu6i

- Theo truy~n th6ng cua gia dlnh Vi~t Nam va dlJa tren

chu~n mlJc d~o due xa h¢i, vi~c ket h6n gifra cha, my nuoi

v6i con nuoi, gifra nhilng nguO'i da tlrn.g la cha, my nuoi va

con nuoi cua nhau se b! phap lu~t cam, (khoan 4 Di~u 10

Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

- Trong quan h~ v~ thua ke, cha, my nuoi va con nuoi c6

quy8n thua ke di san cua nhau theo quy dinh t~i Di8u 679 va

Dieu 680 B¢ lu~t dan SlJ Theo quy d!nh cua phap lu~t v~

190

quy dtnh t~i Di~u 28 cua B¢ lu~t dan S\f nam 2005

Theo Di~u 22 Nght dinh s6 70/200 1/ND-CP ngay 3/10/2001 cua Chinh phu quy dtnh chi tiet thi hanh Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 thl vi~c xac dinh dan t¢c cua con nuoi duqc th1;tc hi~n nhu sau:

- Con nuoi duqc xac d!nh dan t¢c theo dan t¢c cua cha,

my de Trong trubng hqp cha, my de thu¢c hai dan t¢c khac nhau thl dan t¢c cua nguO'i con nu6i duqc xac d!nh la dan tQc cua cha de ho~c ffiy de theo t~p quan ho~c theo thoa thu~n

cua cha ffiy de

- Trang truemg hqp khong xac d!nh duqc cha, my de cua ngUOi COn nuoi la ai thl dan t<)c CUa nguO'i fOn nuoi dUQ'C XaC dtnh theo dan t¢c cua cha, ffiy nuoi; neu cha, ffiy nuoi thu¢c hai dan t¢c khac nhau, thl dan t¢c cua nguai con nuoi duqc xac d!nh theo dan t<)c cua cha nu6i ho~c cua ffiy nuoi theo

t~p q':lan ho~c theo thoa thu~n cua cha, my nu6i Neu sau d6 xac dinh duqc cha, ffiy de thl dan t¢c cua nguOi con nuoi c6 th~ duqc xac dinh l~i theo yeu cau cua ngum con nuoi d6 da thanh nien, yeu cau cua cha ffiy de ho~c cua cha ffiy nu6i

- Theo truy~n th6ng cua gia dlnh Vi~t Nam va dlJa tren

chu~n mlJc d~o due xa h¢i, vi~c ket h6n gifra cha, my nuoi v6i con nuoi, gifra nhilng nguO'i da tlrn.g la cha, my nuoi va con nuoi cua nhau se b! phap lu~t cam, (khoan 4 Di~u 10 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

- Trong quan h~ v~ thua ke, cha, my nuoi va con nuoi c6 quy8n thua ke di san cua nhau theo quy dinh t~i Di8u 679 va Dieu 680 B¢ lu~t dan SlJ Theo quy d!nh cua phap lu~t v~

190

thtra ke, nguoi con nuoi vira c6 quyen thira ke di san cua cha,

my nuoi, vlra c6 quyen thua ke di san cua cha, my de (k~ ttl'

khi c6 Phap l~nh thua ke nam 1990)

Luu y: Tru6c day, t~i Nghi quyet so 01/NQ-HDTP cua

H¢i dong th~m phan Toa an nhan dan toi cao ngay

20/1/1988 huang dAn: Doi v6i nhfing truang hqp nuoi con

nuoi tru6c ngay Lu~t hon nhan va gia dinh 1986 c6 hi~u l~rc

(3/1/1987) thl van c6 gia tr! phap ly (tru nhfing vi~c nuoi con

nuoi trai v6i ml;lc dfch xa h¢i cua vi~c nh~n nuoi con nuoi

nhu nuoi con nuoi nham b6c l¢t sue lao d¢ng ho~c sa d1.;1ng

con nuoi trong nhfing ho~t d¢ng xau xa, ph~m phap ) Neu

vi¢c nh~n nuoi con nuoi tru6'c day chua duqc ghi vao sd h(>

tich nhung vi¢c nuoi con nuoi da dugc mqi nguoi cong nh~n

va cha, m~ nuoi da thvc hi¢n nghla vv v6i con nuoi thl vi¢c ·

nuoi con nuoi van co nhilng h~u qua phap ly do lu~t d!nh

(nghia la quyen va nghia V\1 giua cha, m~ nuoi va con nuoi

van duqc phap lu~t thua nh~n va bao h(> k~ tu ngay nh~n

nuoi con nuoi - con gqi la nh~n "nuoi con nuoi thgc tt')

Hi¢n nay, theo cac Val) ban cua C(j quan nha nu6c c6 th~m

quyen quy d!nh, huang dAn thi hanh, ap dl;lng Lu~t han nhan

va gia dlnh nam 2000' thl van de "nuoi con nuoi thgc te"''

duqc ap dt;1.ng doi v6'i vung dong bao dan t¢c thi~u so (Dieu

17 Nghi dinh so 32/200~/ND-CP ngay 27/3/2002 cua Chfnh

phu quy dinh vi¢c ap d1.;1ng Lu~t hon nhan va gia dlnh doi v6'i

cac dan t(>c thi~u so)

- Dong thai, theo quy dinh cua Lu~t hon nhan va gia

dlnh nam 2000, vi~c nh~ nuoi con nuoi khong "cham dUt:"

hoan toan quan h¢ giua nguoi con nuoi v6i cha, m~ de cua

thtra ke, nguoi con nuoi vira c6 quyen thira ke di san cua cha,

my nuoi, vlra c6 quyen thua ke di san cua cha, my de (k~ ttl'

khi c6 Phap l~nh thua ke nam 1990)

Luu y: Tru6c day, t~i Nghi quyet so 01/NQ-HDTP cua H¢i dong th~m phan Toa an nhan dan toi cao ngay 20/1/1988 huang dAn: Doi v6i nhfing truang hqp nuoi con nuoi tru6c ngay Lu~t hon nhan va gia dinh 1986 c6 hi~u l~rc (3/1/1987) thl van c6 gia tr! phap ly (tru nhfing vi~c nuoi con nuoi trai v6i ml;lc dfch xa h¢i cua vi~c nh~n nuoi con nuoi nhu nuoi con nuoi nham b6c l¢t sue lao d¢ng ho~c sa d1.;1ng con nuoi trong nhfing ho~t d¢ng xau xa, ph~m phap ) Neu vi¢c nh~n nuoi con nuoi tru6'c day chua duqc ghi vao sd h(> tich nhung vi¢c nuoi con nuoi da dugc mqi nguoi cong nh~n

va cha, m~ nuoi da thvc hi¢n nghla vv v6i con nuoi thl vi¢c · nuoi con nuoi van co nhilng h~u qua phap ly do lu~t d!nh (nghia la quyen va nghia V\1 giua cha, m~ nuoi va con nuoi van duqc phap lu~t thua nh~n va bao h(> k~ tu ngay nh~n

nuoi con nuoi - con gqi la nh~n "nuoi con nuoi thgc tt') Hi¢n nay, theo cac Val) ban cua C(j quan nha nu6c c6 th~m quyen quy d!nh, huang dAn thi hanh, ap dl;lng Lu~t han nhan

va gia dlnh nam 2000' thl van de "nuoi con nuoi thgc te"''

duqc ap dt;1.ng doi v6'i vung dong bao dan t¢c thi~u so (Dieu

17 Nghi dinh so 32/200~/ND-CP ngay 27/3/2002 cua Chfnh phu quy dinh vi¢c ap d1.;1ng Lu~t hon nhan va gia dlnh doi v6'i cac dan t(>c thi~u so)

- Dong thai, theo quy dinh cua Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000, vi~c nh~ nuoi con nuoi khong "cham dUt:" hoan toan quan h¢ giua nguoi con nuoi v6i cha, m~ de cua

mlnh D~c bi~t trong quan h~ tlnh cam giua con nuoi va cha

m~ de cua mlnh Theo quy dtnh t(;li Dieu 77, cha m~ de c6

quy~n yeu cfiu ca quan c6 th~m quyen quyet d!nh cham dUt

vi~c nuoi con nuoi K.hi cham dUt vi~c nuoi con nuoi, neu

con nuoi la nguai chua thanh nien ho~c da thanh nien rna

mat nang 1\TC hanh Vi d£\n S\l', khong CO kha nang lao d¢ng va

khong c6 ali san d~ tV nuoi mlnh, Toa an c6 th~ quyet d!nh

giao lt;li nguai d6 cho cha m~ de trong nom, nuoi du5ng

D6ng thai, nhu tren da phan tfch, theo quy dinh cua phap

lu~t v~ thua ke, nguai con da lam con nuoi nguai khac van

c6 quyen thua ke di san cua cha m~ de cua mlnh

c Cham dut vi¢c nuoi con nuoi

- I<hac v6i quan h~ phap lu~t giua cham~ de va con de

khong th~ "khu6'c til" quan h~ cha con, m~ con; trong quan

h~ giua cha my nuoi va con nuoi c6 th~ duqc chfim dut trong

cac truang hgp sau (Di~1,1 76):

· i- Cha my nuoi va con nuoi da thanh nien 11! nguy~n cham

ddt quan h~ nuoi con nuoi (phai duqc Toa an cong nh~n);

2- Con nuoi bi ket an ve m¢t trong cac t¢i xam ph(;lm tinh

m~ng, sue khoe, danh dt;r, nhan pham cua cha, m~ nuoi;

nguqc dai, hanh ht;l cha, m~ nuoi ho~c c6 hanh vi pha tan tai

san cua cha, m~ nuoi;

3- Cha, m~ nuoi da c6 cac hanh vi quy d!nh t(;li khoan 3

Di~u 67 ho~c khoan 5 Dieu 69 Ctla Lu~t hon nhan va gia

dlnh nam 2000

Theo lu~t dinh, Toa an nhan dan la ccJ quan nha nu6'c

c6 th~m quyen quyet d!nh cham dut vi~c nuoi con nuoi

192

mlnh D~c bi~t trong quan h~ tlnh cam giua con nuoi va cha

m~ de cua mlnh Theo quy dtnh t(;li Dieu 77, cha m~ de c6

quy~n yeu cfiu ca quan c6 th~m quyen quyet d!nh cham dUt vi~c nuoi con nuoi K.hi cham dUt vi~c nuoi con nuoi, neu con nuoi la nguai chua thanh nien ho~c da thanh nien rna mat nang 1\TC hanh Vi d£\n S\l', khong CO kha nang lao d¢ng va khong c6 ali san d~ tV nuoi mlnh, Toa an c6 th~ quyet d!nh giao lt;li nguai d6 cho cha m~ de trong nom, nuoi du5ng D6ng thai, nhu tren da phan tfch, theo quy dinh cua phap

lu~t v~ thua ke, nguai con da lam con nuoi nguai khac van

c6 quyen thua ke di san cua cha m~ de cua mlnh

c Cham dut vi¢c nuoi con nuoi

- I<hac v6i quan h~ phap lu~t giua cham~ de va con de khong th~ "khu6'c til" quan h~ cha con, m~ con; trong quan

h~ giua cha my nuoi va con nuoi c6 th~ duqc chfim dut trong cac truang hgp sau (Di~1,1 76):

· i- Cha my nuoi va con nuoi da thanh nien 11! nguy~n cham ddt quan h~ nuoi con nuoi (phai duqc Toa an cong nh~n); 2- Con nuoi bi ket an ve m¢t trong cac t¢i xam ph(;lm tinh m~ng, sue khoe, danh dt;r, nhan pham cua cha, m~ nuoi; nguqc dai, hanh ht;l cha, m~ nuoi ho~c c6 hanh vi pha tan tai san cua cha, m~ nuoi;

3- Cha, m~ nuoi da c6 cac hanh vi quy d!nh t(;li khoan 3

Di~u 67 ho~c khoan 5 Dieu 69 Ctla Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000

Theo lu~t dinh, Toa an nhan dan la ccJ quan nha nu6'c c6 th~m quyen quyet d!nh cham dut vi~c nuoi con nuoi

192

'Theo tung trubng hqp Cl:l th~, nguai c6 quy€n yeu cau Toa

an cham d(rt vi~c nuoi con nuoi duqc Di~u 77 quy d!nh

nhu sau:

"1 Con nuoi da thanh nien, cha, mtt de, ngttoi giam h<?

CllQ con nuoi, cha, mrt nuoi theo quy djnh cua phap hujt vi

to' t~Jng dan S~( c6 quye'n llf Jninh yeu ca'u Toa an ra quyet

djnlz c/u11n d{tt vi4c nuoi con nuoi trong cac tntong hr;p quy

djnh t{li Die'u 76 czia Lu~t nay

3 Cd quan, td chltc sau day theo quy djnh c~ta phap lu(lt

ve' t(/ tlplg dan Slf c6 quye'n ltf minh yeu ca'u T oa an ra

quyet djnh cham ·dut viifc nuoi con nuoi trong cac truang

hqp quy djnh t{li diem 2 va diem 3 Die'u 76 czia lu(lt nay;

a Uy ban bdo vif va clu'im s6c tre em (nay la uy ban dan

so: gia dinh va tre em);

b Hqi lien hi¢p ph~t nil "

- I<hi Toa an quyet d!nh cham dUt: vi¢c nuoi con nuoi,

phan quyet cua Toa an c6 hi¢u h;rc phap lu~t la ca sb phap ly

cham dUt: quan h~ phap lu~t (n¢i dung cac quyen va nghia Yl;1

ve nhAn thAn va tai san) gi ita cha, my nuoi va con nuoi

Thea quy d!nh t~i Dieu 78 Lu~t hon nhAn va gia dlnh

nam 2000, h~u qua phap ly cua vi~c cham dUt: nuoi con nuoi

duqc giai quyet nhu sau:

"1 Khi clui'm d{tt vi¢c nu6i con nuoi theo quye't djnh Ciia

Toa an, cac quyelz va nghTa V~l giiia cha n1? nu.oi va con nuoi

cling chtirn dz'tt; ne'u con nuoi Ia nguoi chua thanh niin hoqc

da thanh nif!n bt tan tqt, milt nang l~tc hanh vi dan s¥, /chong

'Theo tung trubng hqp Cl:l th~, nguai c6 quy€n yeu cau Toa

an cham d(rt vi~c nuoi con nuoi duqc Di~u 77 quy d!nh nhu sau:

"1 Con nuoi da thanh nien, cha, mtt de, ngttoi giam h<?

CllQ con nuoi, cha, mrt nuoi theo quy djnh cua phap hujt vi

to' t~Jng dan S~( c6 quye'n llf Jninh yeu ca'u Toa an ra quyet djnlz c/u11n d{tt vi4c nuoi con nuoi trong cac tntong hr;p quy djnh t{li Die'u 76 czia Lu~t nay

3 Cd quan, td chltc sau day theo quy djnh c~ta phap lu(lt ve' t(/ tlplg dan Slf c6 quye'n ltf minh yeu ca'u T oa an ra quyet djnh cham ·dut viifc nuoi con nuoi trong cac truang hqp quy djnh t{li diem 2 va diem 3 Die'u 76 czia lu(lt nay;

a Uy ban bdo vif va clu'im s6c tre em (nay la uy ban dan so: gia dinh va tre em);

b Hqi lien hi¢p ph~t nil "

- I<hi Toa an quyet d!nh cham dUt: vi¢c nuoi con nuoi, phan quyet cua Toa an c6 hi¢u h;rc phap lu~t la ca sb phap ly cham dUt: quan h~ phap lu~t (n¢i dung cac quyen va nghia Yl;1

ve nhAn thAn va tai san) gi ita cha, my nuoi va con nuoi Thea quy d!nh t~i Dieu 78 Lu~t hon nhAn va gia dlnh nam 2000, h~u qua phap ly cua vi~c cham dUt: nuoi con nuoi duqc giai quyet nhu sau:

"1 Khi clui'm d{tt vi¢c nu6i con nuoi theo quye't djnh Ciia Toa an, cac quyelz va nghTa V~l giiia cha n1? nu.oi va con nuoi cling chtirn dz'tt; ne'u con nuoi Ia nguoi chua thanh niin hoqc

da thanh nif!n bt tan tqt, milt nang l~tc hanh vi dan s¥, /chong

c6 khd nang lao d(Jn.g va khong co tai sdn di t~t nuoi minh

thi Toa an ra quyet djnh giao nguoi do cho cha mf de hofic

ca nluin, ttf clute trong nom, nuoi duiJng

2 Trong truling hqp con nuoi co tai sdn rieng thi duqc

nluj.n lr;zi tai sdn d6; niu con nuoi co cong st'tc dong gop vao

kho1 tai sdn chung cLta gia dinh cha mr: nuoi tlzi duqc trich

m.f)t phan ti't tai sdn chung d6 theo thoa thulj,n giila con nuoi

va cha m.r: nuoi; ne'zt khong thoa thutJn duqc thi yeu cau T oa

an gidi quyet

3 !(hi vi¢c nuoi con nu6i chain ditt, theo yeu cdu cua

cha mr: de hogc cLta nguai dii lam con nuoi, cd quan nha

nu6'c c6 thclm quye'n quyet dfnh vi¢c nguoi dii lam con nuoi

dur;c lay lr;zi h9, ten ma cha mr: de dii dijt" Pluin quylt

cham dt!t vi¢c nuoi con nuoi cua Toa an khi c6 hi¢u life

phap [ulJt Se f:lzt{JC thong bao cho uy ban nhan dan C(/ Sd dl

ghi vao s6 h9, tjch"

II NQI DUNG· QUAN H~ PHAP LU!T GIUA CHA

VI~TNAM

1 Ngbiia v~ va quyen nhan than giua cha m~ va con

a Nghia V~l va quye'n Clta cha mf! (Die'u 34)

Doi vai con chua thanh nien, cha my c6 quy~n quyet

dtnh che d¢ phap ly v~ nhan than cua con : quy~n d~t hQ ten,

ton giao, quae tich, ch6 a

- Cha my c6 nghia V\1 va quy~n thuong yeu, trong nom,

194

c6 khd nang lao d(Jn.g va khong co tai sdn di t~t nuoi minh thi Toa an ra quyet djnh giao nguoi do cho cha mf de hofic

ca nluin, ttf clute trong nom, nuoi duiJng

2 Trong truling hqp con nuoi co tai sdn rieng thi duqc

nluj.n lr;zi tai sdn d6; niu con nuoi co cong st'tc dong gop vao kho1 tai sdn chung cLta gia dinh cha mr: nuoi tlzi duqc trich

m.f)t phan ti't tai sdn chung d6 theo thoa thulj,n giila con nuoi

va cha m.r: nuoi; ne'zt khong thoa thutJn duqc thi yeu cau T oa

an gidi quyet

3 !(hi vi¢c nuoi con nu6i chain ditt, theo yeu cdu cua cha mr: de hogc cLta nguai dii lam con nuoi, cd quan nha nu6'c c6 thclm quye'n quyet dfnh vi¢c nguoi dii lam con nuoi dur;c lay lr;zi h9, ten ma cha mr: de dii dijt" Pluin quylt cham dt!t vi¢c nuoi con nuoi cua Toa an khi c6 hi¢u life phap [ulJt Se f:lzt{JC thong bao cho uy ban nhan dan C(/ Sd dl ghi vao s6 h9, tjch"

II NQI DUNG· QUAN H~ PHAP LU!T GIUA CHA

VI~TNAM

1 Ngbiia v~ va quyen nhan than giua cha m~ va con

a Nghia V~l va quye'n Clta cha mf! (Die'u 34)

Doi vai con chua thanh nien, cha my c6 quy~n quyet dtnh che d¢ phap ly v~ nhan than cua con : quy~n d~t hQ ten, ton giao, quae tich, ch6 a

- Cha my c6 nghia V\1 va quy~n thuong yeu, trong nom,

194

""

nu6i duang, cham s6c, bao v¢ quy~n, lqi fch hqp phap cua

con, ton trQng y kien cua con; cham ]o vi¢c hQC t~p Va giao

d~1c d~ con phat tri~n lanh m~nh v~ th~ ch~t, tri tu¢ va d~o

due, tr6' th~mh nguai con hieu thao cua gia dlnh, c6ng dan c6

ich cho xa h(>i

- Cha my khong duqc phan bi¢t doi Xlr gifta cac con,

nguqc dai, hanh h~, xuc ph£.tm con; khong duqc l~m d1;1ng

sue lao d¢ng cua con chua thanh nien; khong duqc xui

gil;Jc, ep bu(>c con lam nhftng vi¢c trai phap lu~t, tnii dc;to

due xa h(>i

* Nghia Vl;J va quyen giao dl;lC con (Dieu 37)

- Cha my c6 nghia V1:1 va quyen giao dlJc con, cham lo va·

t~o dieu ki¢n c~o con hQc t~p Cha my t(;lo dieu ki¢n cho con

duqc song trong moi truemg gia dlnh dam am, hoa thu~n;·

lam guong tot cho con ve mQi m~t; phoi hqp ch~t che v6i

nha trUCmg va cac t6 chuc Xa h(>i trong Vi¢c giao dl;lC COil

- Cha my huang dfin con chQn nghe; t6n trQng quyen

ChQll nghe, quyen tham gia hoc;tt d(>ng xa h()i cua COil

Khi g~p kh6 khan khong tl! giai quyet duqc, cha my c6

the de ngh1 ca quan, t6 chuc hfiu quan giup da d8 thgc hi¢n

vi¢c giao dlJc con

- Theo quy djnh t(;li Dieu 39, cha my la nguOi d1;1i di¢n thea

phap lu~t cua con chua thanh nien, con da thanh nien mat

nang lgc h[mh vi dan slJ, tru truemg hqp con c6 nguai khac

lam giam h¢ ho~c c6 nguOi khac d(;li di¢n theo phap lu~t

- Dqa vao Lu~t bao v¢, cham s6c va giao dl}c tre em;

Dieu 151, Dieu 152 B¢lu~u hlnh sq nam 1999 cua Nha nu6'c

""

nu6i duang, cham s6c, bao v¢ quy~n, lqi fch hqp phap cua con, ton trQng y kien cua con; cham ]o vi¢c hQC t~p Va giao d~1c d~ con phat tri~n lanh m~nh v~ th~ ch~t, tri tu¢ va d~o due, tr6' th~mh nguai con hieu thao cua gia dlnh, c6ng dan c6

ich cho xa h(>i

- Cha my khong duqc phan bi¢t doi Xlr gifta cac con,

nguqc dai, hanh h~, xuc ph£.tm con; khong duqc l~m d1;1ng sue lao d¢ng cua con chua thanh nien; khong duqc xui gil;Jc, ep bu(>c con lam nhftng vi¢c trai phap lu~t, tnii dc;to due xa h(>i

* Nghia Vl;J va quyen giao dl;lC con (Dieu 37)

- Cha my c6 nghia V1:1 va quyen giao dlJc con, cham lo va·

t~o dieu ki¢n c~o con hQc t~p Cha my t(;lo dieu ki¢n cho con duqc song trong moi truemg gia dlnh dam am, hoa thu~n;· lam guong tot cho con ve mQi m~t; phoi hqp ch~t che v6i nha trUCmg va cac t6 chuc Xa h(>i trong Vi¢c giao dl;lC COil

- Cha my huang dfin con chQn nghe; t6n trQng quyen ChQll nghe, quyen tham gia hoc;tt d(>ng xa h()i cua COil

Khi g~p kh6 khan khong tl! giai quyet duqc, cha my c6 the de ngh1 ca quan, t6 chuc hfiu quan giup da d8 thgc hi¢n vi¢c giao dlJc con

- Theo quy djnh t(;li Dieu 39, cha my la nguOi d1;1i di¢n thea phap lu~t cua con chua thanh nien, con da thanh nien mat nang lgc h[mh vi dan slJ, tru truemg hqp con c6 nguai khac lam giam h¢ ho~c c6 nguOi khac d(;li di¢n theo phap lu~t

- Dqa vao Lu~t bao v¢, cham s6c va giao dl}c tre em; Dieu 151, Dieu 152 B¢lu~u hlnh sq nam 1999 cua Nha nu6'c

ta; Di~u 41 Lu~t hon nhan va gia dlnh naill 2000 da quy

d!nl) bi~n phap h~n che quy~n cua cha, illy doi v6'i con chua

thanh nien: "Klzi cha, mf! bi ke't an ve' mqt trong cac tqi coy

xam phq.m s{tc khoe, nhan phdtn, danh dlf cLta con hoijc c6

hanh vi vi phgm nghiem tn;ng nghza VLJ trong ~-nom, cham

s6c, nuoi duang, giao dtJc con; pha tan tai sdn cLta con; c6

/oz song doi trLJy, XUi giLJC, ep buqc COil lam nhung vi?c trai

phap lutJ,t, trai dq.o ditc x5 hqi thi tLty titng tntong hqp CLJ thl

toa an CO thl lif minh hoijc theo yeu cdu CUa ca nhan, Cd

quan, t6 chuc quy dfnh tq.i Die'u 42 cua lutJ,t nay ra quye't

d?nh khong cho cha, mf! trong nom, cham s6c giao dLJc con

trong thai hq.n tit mqt ndm dln niim niim T oa an c6 thl xem

xet rut ng&n tho'i hq.n nay" '

Thvc chat bi~n phap nay la che tai cua lu~t h6n nhan va

gia dinh ap dl;lng doi v6i hanh vi c6 16i, ho~c ph~ill t¢i cua

cha, illy Xaill ph~ill lqi ich cua con Khi ap dl;lng bi~n phap

nay, toa an cAn can nhftc th~n trQng, chi quyet djnh tu6'c

nhfing qtty~n nay cua cha, illy doi v6i con trong trUQng hQ'p

th~t ~An thiet vl lqi i~h cua con T¢i ph~ill thlJc hi~n doi v6i

ngum con nao thl chi tu6'c nhfing quy~n nay cua cha illy doi

v6i ngubi con do;· neu con tit du 9 tu6~ tra len, toa an cAn

thaill khao y lden cua con xeill c6 cAn tu6'c nhling quy~n nay

cua cha, iny doi v6i ngum con d6 hay kh6ng

- v ~ h~u qua phap ly cua vi~c cha, JJ?.y hi h~n che quy~n

doi v6i con chua thanh nien, Di~u 43 Lu~t h6n ~an v~ gia

dlnh naill 2000·quy dinh:

"1 Trong truong hqp m¢t trong hai nguOi la cha hoijc

th~t ~An thiet vl lqi i~h cua con T¢i ph~ill thlJc hi~n doi v6i ngum con nao thl chi tu6'c nhfing quy~n nay cua cha illy doi v6i ngubi con do;· neu con tit du 9 tu6~ tra len, toa an cAn thaill khao y lden cua con xeill c6 cAn tu6'c nhling quy~n nay cua cha, iny doi v6i ngum con d6 hay kh6ng

- v ~ h~u qua phap ly cua vi~c cha, JJ?.y hi h~n che quy~n

doi v6i con chua thanh nien, Di~u 43 Lu~t h6n ~an v~ gia dlnh naill 2000·quy dinh:

"1 Trong truong hqp m¢t trong hai nguOi la cha hoijc

196

111~ bf toa Gil hgn chlnu'}t SO~ quye'n do/ v6i COil chLta t/u1nh

nihz tl1i nglfai Ida tlu.tc hi¢n quye'n trong nom, llllOi dttiing,

' c/zan1 soc, giao d~tc con, qudn ly titi sdn rieng cJ./a con va dgi

di¢n tlzeo pluip lu(lf cho con

2 Trong tntifng hqp clza mf? de'u bj toa an hgn che' quye'n

dol v6'i con chl(a tlu1nh nien thi vi¢c trong nom., cham soc,

giao d~tc con va qudn Jy tai sdn rieng czia con chua tlu1nh

nien duqc giao cho ngztai giam ht? theo quy dfnh czia B(J hujt

dan s~t va lu{lt nay

3 Cha, mf! da bf toa an hqn che' quye'n doz vl!i con chua

thanh nien vanplzai th~tc hi¢n nghla Vlj nuoi dUiJng con"

b N ghT.a V~l va quye'n Cl·lG con

- Theo Di~u 35 Lu~t hon nhAn va gia dlnh nam 2000

quy djnh: "Con co bdn ph(ln yeu quy, kinh tr9ng, biet rJn,

hilu thdo v6'i cha m.f!, lang nghe nhftng lai khuyen bdo

dtl.ng dan cua cha mf, gift gin danh d~t, truye'n thollg tot

dfp czia gia dinh

Con c6 ngh'ia v~t va quye'n cham soc, nuoi duiJng cha mf!

N ghiem cam con c6 hanh vi nguqc dai, hanh hq, XllC

phqm cha ·mf!"

- Trubng hqp con da thanh nien co quy~n tl! do l\fa ch9n

ngh~ nghi¢p chfnh dang, tham gia cac ho~t d¢ng kinh te, chinh

Nhu v~y, Lu~t hon nhftn va gia dlnh da quy d!nh nghia

Vl;l (dong thai la quy~n) cua cha my va con Cha illy thgc

hi¢n quy~n CUa mlnh khong ngoai ph~m Vi ngma Vlf phai

111~ bf toa Gil hgn chlnu'}t SO~ quye'n do/ v6i COil chLta t/u1nh nihz tl1i nglfai Ida tlu.tc hi¢n quye'n trong nom, llllOi dttiing,

' c/zan1 soc, giao d~tc con, qudn ly titi sdn rieng cJ./a con va dgi di¢n tlzeo pluip lu(lf cho con

2 Trong tntifng hqp clza mf? de'u bj toa an hgn che' quye'n

dol v6'i con chl(a tlu1nh nien thi vi¢c trong nom., cham soc, giao d~tc con va qudn Jy tai sdn rieng czia con chua tlu1nh nien duqc giao cho ngztai giam ht? theo quy dfnh czia B(J hujt

dan s~t va lu{lt nay

3 Cha, mf! da bf toa an hqn che' quye'n doz vl!i con chua thanh nien vanplzai th~tc hi¢n nghla Vlj nuoi dUiJng con"

b N ghT.a V~l va quye'n Cl·lG con

- Theo Di~u 35 Lu~t hon nhAn va gia dlnh nam 2000

quy djnh: "Con co bdn ph(ln yeu quy, kinh tr9ng, biet rJn, hilu thdo v6'i cha m.f!, lang nghe nhftng lai khuyen bdo dtl.ng dan cua cha mf, gift gin danh d~t, truye'n thollg tot

dfp czia gia dinh

Con c6 ngh'ia v~t va quye'n cham soc, nuoi duiJng cha mf!

N ghiem cam con c6 hanh vi nguqc dai, hanh hq, XllC

phqm cha ·mf!"

- Trubng hqp con da thanh nien co quy~n tl! do l\fa ch9n

ngh~ nghi¢p chfnh dang, tham gia cac ho~t d¢ng kinh te, chinh

Nhu v~y, Lu~t hon nhftn va gia dlnh da quy d!nh nghia

Vl;l (dong thai la quy~n) cua cha my va con Cha illy thgc hi¢n quy~n CUa mlnh khong ngoai ph~m Vi ngma Vlf phai

thuong yeu, cham SOC,.gi£1o d\IC con vllqi fch CUa Xa h<)i Va

quy~n cua cha my d6i v6i con khong con y ngh'ia nao khac

Quy~n ''trung gi6i" cua cha my d6i v6i con da hoan toan bi

xoa bo k~ ti:r khi Nha nu&c ta ban hanh Sac l¢nh s6 97/SL

ngay 22/5/1950 ve sua d6i m¢t s6 quy 1¢ va che dtnh trong

dan lu~t

2 Nghia v~ va quyen ve Hti san giua cham~ va con

H¢ th6ng phap lu~t hon nhan va gia dlnh phan dinh quan

h¢ phap lu~t v€ tai san giua cha my va con lam hai nh6m:

quan h¢ nuoi duang, cap du6ng va quan h¢ tai san khac

Lu~t hon nhan va gia dlnh di~u chinh chu yeu la quan h¢

nuoi duang, cap du6ng giua cha illy va con, dong thOi ket

hqp Vdi phap lu~t dan Sl;f, dieu chinh cac quan h~ tai san

khac phat sinh giua cha my va con '

a Theo Di~u 36 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000

quy dinh: "1 Cha mtr co nghi'a Vlf- va quye'n ci'tng nhau cham

soc, nu6i duiJng con chua thanh nien hoijc con dii thanh

nien bf tan t(it, mat nang llfc hanh Vi dan Slf, kh6ng CO kha

nang lao df)ng va kh6ng c6 tai sdn dl llf nu6i minh

2 Con c6 nghta V1f- va quye'n cham s6c, nu6i ditiJng cha

mt?, dijc bi?t khi cha mfi 6m dau, gia ylu, tan ttJ,t; trong

truilng hqp gia dinh c6 nhie'u con thi cac con phdi cung

nhau cham soc, nu6i duiJng cha mfi"

- Quy6n va nghla V\1 nuoi du6ng giua cha ffiy va con theo

Lu~t dinh c6 nhfing d~c diem sau:

+ V ~ nguyen tac, cha my c6 nghla ~ phai nuoi du5ng

con k~ tu khi con mm sinh cho den khi con da thanh nien

198

thuong yeu, cham SOC,.gi£1o d\IC con vllqi fch CUa Xa h<)i Va

quy~n cua cha my d6i v6i con khong con y ngh'ia nao khac

Quy~n ''trung gi6i" cua cha my d6i v6i con da hoan toan bi xoa bo k~ ti:r khi Nha nu&c ta ban hanh Sac l¢nh s6 97/SL ngay 22/5/1950 ve sua d6i m¢t s6 quy 1¢ va che dtnh trong

dan lu~t

2 Nghia v~ va quyen ve Hti san giua cham~ va con H¢ th6ng phap lu~t hon nhan va gia dlnh phan dinh quan h¢ phap lu~t v€ tai san giua cha my va con lam hai nh6m: quan h¢ nuoi duang, cap du6ng va quan h¢ tai san khac

Lu~t hon nhan va gia dlnh di~u chinh chu yeu la quan h¢ nuoi duang, cap du6ng giua cha illy va con, dong thOi ket hqp Vdi phap lu~t dan Sl;f, dieu chinh cac quan h~ tai san khac phat sinh giua cha my va con '

a Theo Di~u 36 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000 quy dinh: "1 Cha mtr co nghi'a Vlf- va quye'n ci'tng nhau cham soc, nu6i duiJng con chua thanh nien hoijc con dii thanh nien bf tan t(it, mat nang llfc hanh Vi dan Slf, kh6ng CO kha nang lao df)ng va kh6ng c6 tai sdn dl llf nu6i minh

2 Con c6 nghta V1f- va quye'n cham s6c, nu6i ditiJng cha mt?, dijc bi?t khi cha mfi 6m dau, gia ylu, tan ttJ,t; trong truilng hqp gia dinh c6 nhie'u con thi cac con phdi cung nhau cham soc, nu6i duiJng cha mfi"

- Quy6n va nghla V\1 nuoi du6ng giua cha ffiy va con theo Lu~t dinh c6 nhfing d~c diem sau:

+ V ~ nguyen tac, cha my c6 nghla ~ phai nuoi du5ng con k~ tu khi con mm sinh cho den khi con da thanh nien

198

( dtt 18 tu6i) Neu con da thanh nien nhung hi tan t~t, tnat

nang Ivc hanh vi dan s~r, khong c6 lcha nang lao d¢ng va

khong c6 tai san d~ tl;T nuoi mlnh thl cha m~ van phai c6

nghla VL;t nuoi du6'ng con; khong phan bi~t giua cac con

+ Cac con ( da thanh nien) c6 nghla VlJ ngang nhau trong

vi~c nuoi du5ng cha m~ (lu~t khong quy dinh thai h~n,

nghia Vl;t cua cac con chi t?ffi dlnh chi khi cha ffiy da ph~lC

hoi sue khoe, bao dam 6n d!nh dai song) Truang hqp cha,

m~ dau yeu khong con lcha nang lao d¢ng, khong c6 thu

nh~p ho~c thu nh~p khong du sinh song, c6 quy~n yeu cau

cac con da thanh nien nuoi du5ng mlnh Con tu du 15 tu6i

trb len COn song chung V6i cha ffi~, CO ngrua \f\l·Cham lo dai

song chung cua gia dlnh; neu c6 thu nh~p tbl'd6ng gop vao

cac nhu cau thiet yeu cua gia dlnh (khoan 2 Di~u 44 Lu~t

bon nhan va gia dlnh nam 2000)

+ Nghia VL;t nuoi duang giua cha m~ va con la nghla VL;t

c6 di, c6 l?i nhung khong mang tfnh chilt dong thai va tuy~t

doi nhu nghla vv trong dan lu~t; khong mang tfnh chat d~n

bu va ngang gia

+ Quy~n va nghia VL;t nuoi duang luon gan li~n v6i nhan

than cua nhitng nguO'i nhat d!nh do lu~t quy_ d!nh tru6c,

khong thay d6i chu th~, mang tfnh chat khong thay the,

khong th~ thoa thu~n bang nghla Yl:l khac duqc; (neu cha,

m~, con chet thl nhitng quy~n va nghia VL;t nuoi du5ng doi

v6i nguO'i d6 cham dUt:)

b Theo Lu~t hon nhan ·va gia dlnh nam 2000 quy dinh

nghia Vl:l cap dU'Ong gifi'a cha ill~ Va con, gifi'a cac thanh Vien

trong gia dlnh (Di~u 50) Nghia VL;t cap du5ng !chong th~

( dtt 18 tu6i) Neu con da thanh nien nhung hi tan t~t, tnat nang Ivc hanh vi dan s~r, khong c6 lcha nang lao d¢ng va khong c6 tai san d~ tl;T nuoi mlnh thl cha m~ van phai c6 nghla VL;t nuoi du6'ng con; khong phan bi~t giua cac con + Cac con ( da thanh nien) c6 nghla VlJ ngang nhau trong

vi~c nuoi du5ng cha m~ (lu~t khong quy dinh thai h~n,

nghia Vl;t cua cac con chi t?ffi dlnh chi khi cha ffiy da ph~lC

hoi sue khoe, bao dam 6n d!nh dai song) Truang hqp cha, m~ dau yeu khong con lcha nang lao d¢ng, khong c6 thu

nh~p ho~c thu nh~p khong du sinh song, c6 quy~n yeu cau cac con da thanh nien nuoi du5ng mlnh Con tu du 15 tu6i trb len COn song chung V6i cha ffi~, CO ngrua \f\l·Cham lo dai song chung cua gia dlnh; neu c6 thu nh~p tbl'd6ng gop vao cac nhu cau thiet yeu cua gia dlnh (khoan 2 Di~u 44 Lu~t

bon nhan va gia dlnh nam 2000)

+ Nghia VL;t nuoi duang giua cha m~ va con la nghla VL;t

c6 di, c6 l?i nhung khong mang tfnh chilt dong thai va tuy~t

doi nhu nghla vv trong dan lu~t; khong mang tfnh chat d~n

bu va ngang gia

+ Quy~n va nghia VL;t nuoi duang luon gan li~n v6i nhan than cua nhitng nguO'i nhat d!nh do lu~t quy_ d!nh tru6c, khong thay d6i chu th~, mang tfnh chat khong thay the, khong th~ thoa thu~n bang nghla Yl:l khac duqc; (neu cha,

m~, con chet thl nhitng quy~n va nghia VL;t nuoi du5ng doi v6i nguO'i d6 cham dUt:)

b Theo Lu~t hon nhan ·va gia dlnh nam 2000 quy dinh nghia Vl:l cap dU'Ong gifi'a cha ill~ Va con, gifi'a cac thanh Vien trong gia dlnh (Di~u 50) Nghia VL;t cap du5ng !chong th~

thay the bang nghia Vl;l khac Va khong the chuyen giao cho

nguai khac Trong truO'ng hqp nguai c6 ngh1a Yl:l nuoi duang

rna tron tranh ngh1a Yl:l d6 thl bu¢c pha.i thvc hi~n ngh!a Yl:l

cap duong theo lu~t dinh (chuang VI, tu di~u 50 den di~u 62

Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

c Cac quy~n va nghia Y1:1 v~ nh~g tai san khac giua cha

my va con trong gia dlnh: H~ thong phap lu~t cua Nha nu6'c

ta quy dinh theo nguyen tile cha my va con d~u c6 quy~n d¢c

l~p v~ tai san Lu~t hon nhan va gia dlnh da quy dinh: Cac

con con (J chung v6i cha my, du da thanh nien hay chua

thanh nien d~u c6 quy~n c6 tai san rieng Tai san rieng cua

con bao g6m tai san duqc thira ke rieng, duqc t~ng cho rieng,

thu nh~p do lao d¢ng cua con, hoa lqi, lqi tuc phat sinh tu tai

san rieng cua con va cac thu nh~p hQlJ phap khac (Di~u 44 )

- Doi v6'i tai san rieng cua con, neu con tu du 15 tu6i tr&

len c6 the tv mlnh quan ly tai san rieng ho~c nha cha ffiy

quan ly Tai san rieng cua con du6'i 15 tu6i, con mat nang

lvc hanh vi dan S\f thl do cha illy quan ly Cha ffiy c6 the uy

quy~n cho nguai khac quan ly tai san rieng cua con Cha

illy khong quan ly tai san rieng cua con trong truang hQ'p

nguai t~ng cho' tai san ho~c de lqi tai san thua ke theo di

chuc cho nguai con da chi dinh nguai khac quan ly Hti san

d6 ho~c nhfing truang hqp khac theo quy dtnh cua phap

lu~t (Di~u 45)

- v ~ vi~c dinh doqt tai san rieng cua con rna cha ffiy quan

ly, Di~u 46 quy dinh:

"1 Trang tnJong hqp cha m~ qudn ly tcti sdn rieng etta

200

thay the bang nghia Vl;l khac Va khong the chuyen giao cho nguai khac Trong truO'ng hqp nguai c6 ngh1a Yl:l nuoi duang rna tron tranh ngh1a Yl:l d6 thl bu¢c pha.i thvc hi~n ngh!a Yl:l cap duong theo lu~t dinh (chuang VI, tu di~u 50 den di~u 62 Lu~t hon nhan va gia dlnh nam 2000)

c Cac quy~n va nghia Y1:1 v~ nh~g tai san khac giua cha

my va con trong gia dlnh: H~ thong phap lu~t cua Nha nu6'c

ta quy dinh theo nguyen tile cha my va con d~u c6 quy~n d¢c l~p v~ tai san Lu~t hon nhan va gia dlnh da quy dinh: Cac con con (J chung v6i cha my, du da thanh nien hay chua thanh nien d~u c6 quy~n c6 tai san rieng Tai san rieng cua con bao g6m tai san duqc thira ke rieng, duqc t~ng cho rieng, thu nh~p do lao d¢ng cua con, hoa lqi, lqi tuc phat sinh tu tai san rieng cua con va cac thu nh~p hQlJ phap khac (Di~u 44 )

- Doi v6'i tai san rieng cua con, neu con tu du 15 tu6i tr& len c6 the tv mlnh quan ly tai san rieng ho~c nha cha ffiy quan ly Tai san rieng cua con du6'i 15 tu6i, con mat nang lvc hanh vi dan S\f thl do cha illy quan ly Cha ffiy c6 the uy quy~n cho nguai khac quan ly tai san rieng cua con Cha illy khong quan ly tai san rieng cua con trong truang hQ'p nguai t~ng cho' tai san ho~c de lqi tai san thua ke theo di chuc cho nguai con da chi dinh nguai khac quan ly Hti san d6 ho~c nhfing truang hqp khac theo quy dtnh cua phap lu~t (Di~u 45)

- v ~ vi~c dinh doqt tai san rieng cua con rna cha ffiy quan

ly, Di~u 46 quy dinh:

"1 Trang tnJong hqp cha m~ qudn ly tcti sdn rieng etta

200