Bài viết này điểm qua chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời và mưu tả cách tạo nhịp mù với theo dõi điện tâm đồ (là cách có thể áp dụng ở mọi phòng cấp cứu tim mạch). Xác định vị trí đặt của điện cực và các biến chứng cũng được điểm qua.
Trang 1đào tạo liên tục
KỸ THUẬT ĐẶT MÁY TẠO NHỊP TẠM THỜI QUA ĐƯỜNG TĨNH MẠCH.
Phạm Như Hùng.
Viện Tim mạch Việt Nam.
Máy tạo nhịp tạm thời là một thủ thuật cấp
cứu cơ bản trong Tim mạch Mục đích của
tạo nhịp tạm thời là tái tạo lại khử cực tim
và co bóp cơ tim Dù có nhiều các phương
thức khác nhau để tạo nhịp tạm thời như tạo
nhịp qua thực quản, tạo nhịp ngoại mạc, tạo
nhịp nội mạc cơ tim, tạo nhịp qua da và tạo
nhịp qua đường tĩnh mạch Tạo nhịp tạm thời
qua đường tĩnh mạch là phương thức áp dụng
nhiều nhất trong tạo nhịp tạm thời ở các khoa
Tim mạch Tạo nhịp tạm thời qua đường tĩnh
mạch là đặt một điện cực vào buồng thất phải
của tim qua đường tĩnh mạch trung tâm Đây
là cách tiếp cận ít biến chứng nhất mà đạt
được hiệu quả tái tạo lại khử cực tim và co
bóp cơ tim
Bài viết này điểm qua chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời và mưu tả cách tạo nhịp mù với theo dõi điện tâm đồ (là cách có thể áp dụng ở mọi phòng cấp cứu tim mạch) Xác định vị trí đặt của điện cực và các biến chứng cũng được điểm qua
CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH.
Chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời được trình bày ở bảng 1 và bảng 2 [1-4] Các chỉ định này được phân thành tạo nhịp cấp cứu
và tạo nhịp dự phòng; điều trị nhịp chậm và điều trị nhịp nhanh; bệnh nhân có nhồi máu hay không có nhồi máu Chống chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời chỉ có chống chỉ định tương đối Các chống chỉ định tạo nhịp tạm thời được trình bày ở bảng 3
Nhịp chậm
Suy nút xoang có triệu chứng Ngừng xoang
Nhịp chậm xoang Blốc nhĩ thất có triệu chứng.
Blốc nhĩ thất cấp II, Mobitz II.
Blốc nhĩ thất cấp III.
Quá liều thuốc có triệu chứng
Nhịp nhanh Tạo nhịp vượt tần số cho những cơn tim nhanh trơ với các thuốc điều trị.
Xoắn đỉnh
Dự phòng
Dự phòng trước khi sốc điện ở bệnh nhân có bệnh lý nút xoang.
Blốc nhĩ thất và blốc nhánh mới xuất hiện trong viêm nội tâm mạc, viêm cơ tim cấp.
Trong khi mổ bệnh nhân blốc 2 nhánh.
Để điều trị các thuốc mà những thuốc này có thể làm nhịp chậm hơn.
Làm sinh thiết nội mạc cơ tim, làm thông tim, cấy máy tạo nhịp tái đồng bộ tim trên bệnh nhân có blốc nhánh trái.
Bảng 1 Chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời cấp cứu
Trang 2đào tạo liên tục
DỤNG CỤ
Dụng cụ đòi hỏi cho tạo nhịp tạm thời bao
gồm một ống mở đường vào (sheath), một
dây tạo nhịp (hình 1), một máy tạo nhịp ngoài
(hình 2) và máy theo dõi điện tâm đồ Các
dụng cụ khác như kim chọc mạch, các dung
dịch sát khuẩn, gây tê, ga, gạc, găng vô trùng
cũng được chuẩn bị giống như các can thiệp
xâm lấn
Hình 1 Dây tạo nhịp tạm thời
Hình 2 Máy tạo nhịp ngoài Phần nút xoay trên cùng là điều chỉnh tần số Phần nút giữa là cường độ xung Phần nút dưới là nhận cảm xung Dưới cùng là 2 nút nhỏ thường
có màu tím – nút tắt (bên trái) và màu xanh – nút bật (bên phải).
ĐẶT MÁY TẠO NHỊP TẠM THỜI QUA ĐƯỜNG TĨNH MẠCH.
Chuẩn bị và lựa chọn vị trí chọc.
Thủ thuật cần tiến hành ở nơi có đầy đủ phương tiện cấp cứu tim mạch Khi đã chuẩn
bị đầy đủ dụng cụ, bệnh nhân được sát trùng vùng định chọc Nên làm sạch một vùng rộng
và bệnh nhân được chải ga để đảm bảo tất cả
Tên Chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim
Nhồi máu cơ tim có:
Vô tâm thu Blốc nhĩ thất cấp III Blốc nhĩ thất cấp II Mobitz II Suy nút xoang có triệu chứng Nhịp chậm có triệu chứng (bao gồm cả nhịp chậm xoang có huyết áp thấp, blốc nhĩ thất cấp I có huyết áp thấp mà không đáp ứng với atropine).
Blốc 2 nhánh.
Blốc nhánh luân phiên.
Trong can thiệp động
mạch vành cấp. Thân chung động mạch vànhĐộng mạch vành phải
Bảng 2 Chỉ định đặt máy tạo nhịp tạm thời ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim
Bảng 3 Các chống chỉ định khi đặt máy tạo nhịp tạm thời.
Các chống chỉ định khi đặt
máy tạo nhịp tạm thời.
Nhiễm trùng tại chỗ chọc mạch Huyết khối tại chỗ tĩnh mạch dự định chọc.
Rối loạn đông máu, chảy máu.
Trang 3đào tạo liên tục
Lựa chọn vị trí tĩnh mạch phụ thuộc vào
kinh nghiệm và thói quen của từng bác sĩ
Các tĩnh mạch có thể lựa chọn là tĩnh mạch
cảnh trong, tĩnh mạch dưới đòn, tĩnh mạch đùi
hoặc tĩnh mạch cánh tay Tuy nhiên, tĩnh mạch
cảnh trong bên phải và tĩnh mạch dười đòn
trái thường được lựa chọn và cho thấy là thích
hợp nhất để đặt máy tạo nhịp tạm thời Nếu
bệnh nhân đang dùng thuốc tiêu huyết khối,
đường chọc từ tĩnh mạch cảnh trong và tĩnh
mạch đưới đòn nên tránh Trong trường hợp
này, tĩnh mạch đùi thích hợp hơn Tĩnh mạch
cánh tay hiếm khi được sử dụng do dây điện
cực ở đây dễ bị tuột và vị trí chọc này có nguy
cơ cao nhiễm trùng và huyết khối [5]
Kỹ thuật chọc.
Bài viết sẽ trình bày đường vào chính là
tĩnh mạch dưới đòn (đường vào hay được tiến
hành nhất khi đặt máy tạo nhịp) Kỹ thuật
chọc đường vào là kỹ thuật Seldinger Vùng
chọc được xác định là vùng an toàn của Byrd
[6] (hình 3) Vùng này được cho là an toàn và
thích hợp nhất khi chọc tĩnh mạch dưới đòn
và tránh được xương, sụn và cơ Điểm chọc
thường là điểm cắt bờ dưới xương đòn với
đường thẳng nối đầu xương mỏn xương mỏ
quả với đầu trên điểm nối xương đòn và xương
ức [7] (hình 4) Hướng chọc của mũi kim sẽ
hướng lên mỏn vai của bên đối diện bên chọc
mạch Khi chọc ta đẩy nhẹ kim thẳng theo
hướng chọc, vừa đi ta vừa hút chân không)
đến khi kim chạm vào tĩnh mạch (thấy máu
chảy nhiều bơm tiêm và hút máu ra dễ dàng)
Lúc đó ta đẩy dây dẫn đường (guidewire) vào
qua kim chọc Sau đó rút kim ra và chúng ta
đẩy ống dẫn đường (sheath) vào trong lòng
mạch Kết thúc giai đoạn này, chúng ta chú ý
nên tráng dịch có heparine với ống dẫn đường
(flushing)
Hình 3 Vùng an toàn của Byrd Được tính là vùng giữa của 2 đường trước bên và đường giữa
Hình 4 Điểm chọc là điểm cắt bờ dưới xương đòn với đường thẳng nối đầu mỏn xương mỏ quả với đầu trên điểm nối xương đòn và xương ức.
Kỹ thuật đưa điện cực mù
Sau khi chọc được được tĩnh mạch, chúng
ta đưa điện cực vào buồng tim Trước khi đưa điện, ta nên uốn đầu điện cực như hình
5 Chúng ta cũng nên làm động tác đo từ chỗ chọc đến mỏm tim để đánh dấu cữ đưa vào Khi đưa điện cực vào buồng tim, nối điện cực tạo nhịp với máy tạo nhịp tạm thời Máy tạo nhịp tạm thời được cài đặt với cường
độ (output) ở mức tối đa và tần số tạo nhịp
ở tần số từ 60-80 nhịp/phút, và nhận cảm (sensitivity) ở mức thấp nhất Khi dây điện cực được đưa vào sâu, theo dõi điện tâm đồ (ĐTĐ) sẽ thấy được nhát phát xung (spikes) của máy tạo nhịp Khi dây điện cực vào thất phải và chạm vào thành nội mạc cơ tim, hình
Trang 4đào tạo liên tục
ảnh blốc nhánh trái (thấy trên màn hình ĐTĐ
phức bộ QRS rộng) với nhát phát xung chạy
trước mỗi phức bộ (hình 6) Hình ảnh ĐTĐ
blốc nhánh trái sau mỗi nhát phát xung xuất
hiện liên tục trên ĐTĐ chứng tỏ máy tạo nhịp
đã dẫn tốt (capture) Nếu máy tạo nhịp không
dẫn hoàn toàn, nên đặt lại dây điện cực bằng
cách đẩy sâu thêm điện cực vào buồng tim
Nếu dây điện cực vào trong động mạch phổi,
sóng P âm xuất hiện trên ĐTĐ Lúc đó, ta kéo
nhẹ dây điện cực lại cho xuất hiện hình ảnh như hình 6 Nếu rút quá mạnh tay, dây điện cực có thể chạy ra ngoài buồng nhĩ phải với biểu hiện sóng P lớn, dương Nếu dây điện cực chạy xuông tĩnh mạch chủ xuống, sóng P
sẽ dương nhỏ và có thể có giật ở thành ngực Nếu dây điện cực nằm ở tĩnh mạch chủ trên, chúng ta cũng có thể thấy sóng P nhỏ và có thể
có giật thành ngực [8]
Hình 5 Uốn đầu điện cực sẽ giúp dễ dàng hơn đưa điện cực vào thất phải.
Hình 6 Hình ảnh ĐTĐ của máy tạo nhịp tạm thời dẫn với hình ảnh ĐTĐ blốc nhánh trái và có phát xung của máy tạo nhịp (mũi tên chỉ) đứng trước phức bộ QRS
Trang 5đào tạo liên tục
Thử ngưỡng.
Ngưỡng tạo nhịp và ngưỡng nhận cảm nên
được thử sau khi ta cho rằng máy tạo nhịp tạm
thời đã tốt Ngưỡng tạo nhịp là dòng thất nhất
cần để có thể tạo nhịp Nó xác định bằng cách
giảm dần cường độ kích thích Ngưỡng tạo
nhịp lý tưởng là ngưỡng <1 mA Ngưỡng tạo
nhịp nên đặt từ 2-2,5 lần ngưỡng tạo nhịp lý
tưởng Ngưỡng nhận cảm chỉ nên được thử
khi ta dùng kiểu kích thích đồng bộ hoặc kích
thích theo đáp ứng, nếu bệnh nhân có nhịp cơ
bản để “nhận cảm” Để thử ngưỡng nhận cảm
ta nên đặt nhịp máy dưới 10 nhịp so với nhịp
nội tại của bệnh nhân và thử ngưỡng nhận
cảm từ thấp lên cao cho đến khi có nhát dẫn
của máy tạo nhịp Cài đặt nhận cảm nên thấp
hơn ngưỡng nhận cảm để đảm bảo không có
những nhát kích thích không thích hợp như
đánh vào sóng T, nhiễu (artifact), run cơ để
không bị vượt nhận cảm (oversensed) [8]
Kiểm tra sau đặt máy.
Các phương pháp kiểm tra sau đặt máy tạo nhịp mò có thể dùng là chụp XQ tim phổi thẳng, làm ĐTĐ và siêu âm tim thấy điện cực buồng thất phải
CÁC BIẾN CHỨNG CỦA ĐẶT MÁY TẠO NHỊP TẠM THỜI.
Các biến chứng đặt máy tạo nhịp tạm thời
đi theo từng giai đoạn của quá trình thủ thuật Đầu tiên là chọc đường vào với nguy cơ chọc vào động mạch, tràn khí màng phổi, tràn máu màng phổi và nhiễm trùng cũng như các biến chứng ít gặp hơn như huyết khối do khí, huyết khối tĩnh mạch Sau đó là những nguy cơ của thông tim phải như rối loạn nhịp, mất dẫn, mất nhận cảm và quá nhận cảm (oversensing) Rồi, dây điện cực có thể vào nhầm chỗ như trong xoang vành là ngưỡng cao, mất dẫn Khi các động tác quá thô bạo có thể gây thủng tim gây tràn máu màng tim, ép tim và tử vong [9]
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Jafri SM, Kruse JA Temporary transvenous cardiac pacing Crit Care Clin 1992;8:713–25.
2 Wald DA Therapeutic procedures in the emergency department patient with acute myocardial infarction Emerg Med Clin North Am 2001;19:451– 67.
3 Bressman ES Emergency cardiac pacing In: Roberts JR, Hedges JR, eds Clinical procedures in emergency medicine, 4th edn Philadelphia, PA: Saunders; 2004:283–304.
4 Peters RW, Vijayaraman P, Ellenbogen KA Chapter 1 Indications for permanent and temporary cardiac pacing
In Cardiac Pacing and ICDs, 5th edition Edited by Kenneth A Ellenbogen and Mark A Wood 2008 Blackwell
Publishing:1-45.
5 Belott PH Chapter 4 Implant Techniques In Cardiac Pacing for the Clinician, 2 nd edition Edited by Kusumoto FM, Goldschlager NF 2008 Springer Publishing: 107-246.
6 Byrd CL Safe introducer technique for pacemaker lead implantation PACE 1992; 15:262.
7 Braner DAV, Lai S, Eman S, Tegtmeyer K Central Venous Catheterization - Subclavian Vein NEJM 2007;357:e26.
8 Waldo AL, Wells JL Jr, Cooper TB, MacLean WA Temporary cardiac pacing: applications and techniques in the treatment of cardiac arrhythmias Prog Cardiovasc Dis 1981; 23:451.
9 Hynes JK, Holmes DR, Harrison CE Five-year experience with temporary pacemaker therapy in the coronary care unit Mayo Clin Proc 1983;58:122– 6.
Trang 6DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH
BỆNH TIM VÀ ĐỜI SỐNG TÌNH DỤC
Bạn hoặc người bạn đời (bạn tình) của bạn
có bệnh tim? Bạn thường bị những cơn đau
ngực? Hoặc bạn đã trải qua phẫu thuật tim?
Khi ấy, bạn có thể băn khoăn về đời sống
tình dục của mình Chúng tôi muốn báo cho
bạn một tin vui - bạn vẫn có thể tiếp tục sinh
hoạt tình dục, nhưng cần có sự hiểu biết và tôn
trọng những lời khuyên của thầy thuốc
Vấn đề hoạt động tình dục và quả tim
của bạn
Có nhiều người coi hoạt động tình dục chỉ
là những hành vi giao hợp đơn thuần Nhưng
tình dục còn có ý nghĩa nhiều hơn thế Bạn có
thể thể hiện ham muốn tình dục của mình theo
nhiều cách Có thể chỉ là muốn bạn tình ở gần
mình, hoặc muốn chạm vào, hay ôm lấy anh
ấy hoặc cô ấy
Khi quan hệ tình dục, những biến đổi sinh
lý thông thường đã được ghi nhận, ví dụ như:
Khi bạn được kích thích, nhịp thở của bạn
sẽ tăng dần Da sẽ đỏ lên Cả nhịp tim và huyết
áp đều tăng nhẹ
Khi bạn ở trạng thái hưng phấn, người bạn
sẽ căng lên Cả nhịp tim và huyết áp đều tăng
cao
Vào thời điểm cực khoái, bạn sẽ giải phóng
những năng lượng bị dồn nén Sau đó, nhịp
tim, huyết áp, và nhịp thở sẽ giảm dần về mức
bình thường
Tất cả những đáp ứng trên là bình thường
trong lúc sinh hoạt tình dục Thực tế, ít người
để ý đến chúng Những bệnh nhân tim mạch cũng có các biến đổi sinh lý tương tự người bình thường Tuy vậy, đối với những người bệnh tim mạch, sự thay đổi này đôi khi lại là gánh nặng cho quả tim nếu chúng ta không có một nhận thức đúng đắn
Đời sống tình dục sau cơn đau tim hay sau phẫu thuật tim
Bạn gần như có thể tiếp tục sinh hoạt tình dục ngay khi bạn cảm thấy sẵn sàng Tuy nhiên cần trao đổi trước với bác sĩ của bạn
Nói chung, cả phụ nữ lẫn nam giới đều bắt đầu sinh hoạt tình dục trở lại khoảng vài tuần sau cơn đau tim hay sau phẫu thuật tim Nhiều người duy trì thói quen tình dục như trước Tuy nhiên, một số có giảm sút hoạt động tình dục Có thể do lo lắng, do trầm cảm, hay giảm ham muốn Các chăm sóc và tư vấn y tế, cùng với thời gian, sẽ giúp giải quyết vấn đề này Khi đã hồi phục sau một cơn đau tim, bạn
sẽ hay để ý hơn về nhịp tim, nhịp thở, cũng như tình trạng căng cơ Điều này hoàn toàn bình thường, đừng lo lắng gì cả
Bạn có thể ôm ấp hay vuốt ve bạn tình mà không nhằm mục đích đạt cực khoái Các bạn vẫn có cảm giác được yêu thương và che chở
mà không phải gắng sức thể lực quá nhiều Chẳng cần quá nhiều năng lượng cho những
cử chỉ ôm ấp vuốt ve, và việc ấy hoàn toàn có thể diễn ra ngay khi bạn xuất viện Bạn có thể quay lại chuyện sinh hoạt tình dục một cách
từ từ Khi tự tin hơn, bạn sẽ thấy thư giãn hơn với bản thân và với bạn tình của mình
Trang 7DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH
Hoạt động giao hợp đòi hỏi nhiều năng
lượng hơn đôi chút Bác sĩ có thể yêu cầu bạn
đợi đến khi sức khoẻ khá lên Đa số bắt đầu lại
chuyện giao hợp khoảng 4 đến 6 tuần sau cơn
đau ngực Những bệnh nhân không có biến
chứng có thể sớm hơn, sau 7 đến 10 ngày Đối
với phẫu thuật tim mạch, khoảng thời gian
này thường là 2 đến 3 tuần Theo ước tính,
nếu bạn có thể đi bộ lên 3 tầng thang gác một
cách bình thường, bạn có thể trở lại hoạt động
tình dục một cách từ từ và bình thường
Nếu bạn không chắc chắn về tình trạng
sức khoẻ của mình, bác sĩ có thể cho bạn làm
nghiệm pháp gắng sức để đánh giá khả năng
gắng sức của bạn Dựa trên nhịp tim và huyết
áp, thầy thuốc sẽ quyết định bạn đã có thể sinh
hoạt tình dục hay chưa
Nếu các triệu chứng xuất hiện khi bạn quan
hệ tình dục, hãy ngừng lại và nằm nghỉ Sau
đó đến khám bác sĩ
Vài yếu tố tâm lý có thể giảm khả năng và
ham muốn tình dục Sau đợt bệnh, bạn có thể
gặp một số vấn đề sau:
- Trầm cảm, buồn bã, và lo âu
- Mất ngủ, hoặc ngủ quá nhiều, đặc biệt là
ngủ nhiều trong ngày
- Ăn nhiều hoặc ít hơn bình thường
- Tăng hoặc sút cân, và ít quan tâm đến
cuộc sống
- Luôn cảm thấy kiệt sức (đặc biệt sau khi
vận động)
Những trạng thái trên rất phổ biến Nói
chung, chúng sẽ mất đi trong vòng vài tháng
sau khi bạn hồi phục Các vấn đề liên quan đời
sống tình dục có thể trầm trọng hơn nếu bạn vẫn trầm cảm Ham muốn sút giảm thường xuất phát từ nỗi sợ sai lầm rằng, bệnh sẽ nặng lên khi quan hệ tình dục Đó là lý do nhiều đôi ngừng hẳn sinh hoạt tình dục trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm
Không nhất thiết phải như thế Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ Nếu bị trầm cảm quá 3 đến
6 tháng thì ham muốn và đời sống tình dục sẽ sút giảm nhiều hơn hẳn so với sớm thoát khỏi trạng thái trầm cảm
Thuốc có ảnh hưởng đến đời sống tình dục hay không?
Rất nhiều thuốc điều trị bệnh tim có thể ảnh hưởng tới ham muốn và hành vi tình dục của bạn Đó có thể là:
- Thuốc hạ huyết áp
- Thuốc an thần và thuốc chống trầm cảm
- Một vài thuốc chống đau ngực, thuốc chống loạn nhịp tim…
Những thuốc trên có thể tác động tới hành
vi và chức năng tình dục Nam giới có thể gặp hoặc vẫn bị rối loạn cương (bất lực) Một số người có thể mắc chứng xuất tinh sớm hoặc không thể xuất tinh
Nữ giới có thể giảm tiết dịch âm đạo, gây đau đớn khi giao hợp Một số phụ nữ không thể có hưng phấn, hoặc không thể đạt được cực khoái (rối loạn khoái cảm)
Tuy nhiên, các biến đổi trên có thể do một nguyên nhân nào đó khác ngoài thuốc Vì thế, bạn không nên vội vàng dừng thuốc Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về chuyện này và luôn phải cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của việc
Trang 8DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH
dùng thuốc Thông thường, việc điều chỉnh về
loại thuốc hay liều dùng sẽ giúp giải quyết vấn
đề này
Hai người cùng hợp sức đương đầu với
bệnh tật
Bệnh nhân tim mạch thường không phải là
người duy nhất phải đối đầu với bệnh tật Vợ
hoặc chồng, hay người yêu của họ cũng có
thể lo lắng hay trầm cảm Những suy nghĩ của
bạn cũng như của bạn tình có thể làm tăng sức
ép lên quan hệ giữa hai người Cả hai bạn cần
quan tâm, tôn trọng, và cố gắng thấu hiểu và
chia sẻ những tâm tư của người kia
Nói chung, vợ/chồng hay người yêu của
bệnh nhân tim mạch sẽ cố gắng để cân bằng,
không nên “sốt sắng” hoặc tỏ ra “cảm thông”
che chở quá mức Tâm lý chung là, họ không
muốn đòi hỏi quá nhiều và làm phiền lòng
người bệnh, hoặc họ không để cho người bệnh
quay lại với những hoạt động thường ngày
Đôi khi, họ sẽ có cảm giác áy náy về bệnh tật
của bạn tình và tự dằn vặt bản thân rằng đó có
thể là lỗi của họ Vậy, hãy đúng mực và chia
sẻ
Bệnh tim có thể làm thay đổi ít nhiều hoặc
vĩnh viễn vai trò của bạn và bạn đời Dù thế
nào thì vợ/chồng, hay người yêu cũng đóng
một vai trò to lớn trong cuộc chiến chống lại
bệnh tật của bạn
Thông thường thì người bạn tình sẽ băn
khoăn về nguy cơ xuất hiện triệu chứng trong
lúc đang sinh hoạt tình dục Anh ấy/cô ấy có
thể lo ngại về đời sống tình dục của hai người,
cũng những quan hệ khác Anh ta/cô ta có thể
tức giận hoặc nản chí
Nếu một cặp đã gặp vấn đề trong sinh hoạt
tình dục trước khi phát bệnh tim, sự việc có
thể càng tồi tệ hơn sau một cơn đau tim hay
nghĩ của bạn, các căn nguyên của vấn đề, và hướng giải quyết Những vấn đề không được giải quyết có thể dẫn tới các hậu quả nặng nề hơn về thể chất, tâm lý, xã hội Những đôi cùng nhau trao đổi về nhu cầu tình dục và các mối lo ngại sẽ đương đầu tốt hơn với bệnh tật
Sự gần gũi và thẳng thắn sẽ giúp cả hai sớm bắt đầu lại đời sống tình dục và có cảm giác
dễ chịu hơn Hai người cũng có thể trò chuyện với nhân viên y tế về những lo lắng chung
Tiếp tục đời sống tình dục
Việc tiếp tục quan hệ tình dục sẽ giúp hai bạn cảm thấy gần gũi nhau hơn Nó giúp khơi gợi lại những cảm xúc dịu dàng và lãng mạn Sau một cơn đau tim hay phẫu thuật tim, quan
hệ tình dục đúng mực sẽ giúp giải toả stress
và làm bạn thấy tự tin hơn, tin yêu vào cuộc sống hơn và vững vàng hơn trong cuộc chiến đấu chống bệnh tật tim mạch Có vài cách
để việc quay lại đời sống tình dục trở nên dễ dàng hơn:
- Duy trì những thói quen giữ gìn sức khoẻ như ăn uống điều độ, tập thể dục, nghỉ ngơi, dùng thuốc
- Tập thể dục để cảm thấy khoẻ mạnh và tự tin hơn Các hoạt động thể chất bao gồm đi bộ, chạy bộ, bơi, đạp xe, và khiêu vũ có thể giúp giảm nguy cơ tăng nhịp tim, khó thở, hay đau ngực trong lúc quan hệ tình dục
- Nếu đang hút thuốc lá, hãy ngừng hút ngay
- Kiên nhẫn với bản thân Cố gắng hiểu suy nghĩ của cả hai bạn Người bệnh có thể cảm thấy dễ tổn thương sau một đợt bệnh tim; và cảm xúc có thể thay đổi nhanh chóng, thoắt vui thoắt buồn, dễ sung sướng, dễ cáu giận Những biến đổi xúc cảm đột ngột ấy chỉ là tạm thời Cả hai cần kiên nhẫn với nhau Sự hài hước và lạc quan sẽ giúp ích trong trường
Trang 9DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH
- Tránh vội vã sinh hoạt tình dục chỉ để
chứng tỏ mọi việc đã “hoàn toàn trở lại bình
thường” Quan hệ tình dục trước khi thực sự
sẵn sàng không phải là một cách để xua đi lo
sợ, mà đôi khi còn khiến các bạn cảm thấy lo
lắng hơn
- Ban đầu, đừng kỳ vọng quá nhiều Phần
lớn mọi người đều phải điều chỉnh đời sống
tình dục sau đợt bệnh tim Hãy quay trở lại
một cách từ từ và để mọi chuyện diễn tiến tự
nhiên
- Lựa chọn thời điểm cả hai đều cảm thấy
thoải mái và thư giãn
- Đừng quan hệ tình dục quá sớm sau khi
ăn, hãy đợi hai hoặc ba tiếng đồng hồ để bạn
có thời gian tiêu hoá thức ăn Tương tự những
hoạt động thể chất khác, việc tiêu hoá thức ăn
cũng đòi hỏi được cấp máu, và tim bạn sẽ phải
hoạt động nhiều hơn
- Chọn một nơi quen thuộc kín đáo để tránh
bị làm phiền
- Uống thuốc theo đơn của bác sĩ trước khi
quan hệ tình dục
Sau một đợt bệnh tim, hầu như mọi người
sẽ không thay đổi các tư thế quan hệ tình dục
hay những động tác kích thích Tuy nhiên, có
thể thay đổi đôi chút sẽ tốt hơn Lấy ví dụ,
người có bệnh tim mạch sẽ cảm thấy thoải mái
hơn khi nằm dưới Tuy nhiên với tư thế này,
vết rạch da sau phẫu thuật tim có thể gây khó
chịu cho hai bạn Trong trường hợp ấy, hãy
nằm nghiêng người Tư thế này giúp giảm áp
lực đè lên thành ngực và giúp người bệnh dễ
thở hơn
Nếu khó thở, hai người sẽ ưa thích tư thế
ngồi trên ghế, quay mặt vào nhau Tốt nhất là
chọn ghế có chân đế rộng và đủ thấp để cả hai
đều có thể thả chân thoải mái trên sàn nhà
Nhân viên y tế sẽ giúp bạn và bạn tình lựa chọn những biện pháp tình dục thay thế Với một số người, thủ dâm có tác dụng phục hồi
sự tự tin và giúp quay lại với đời sống tình dục dễ dàng hơn Thủ dâm ít gây đáp ứng ở tim hơn và đỡ mất sức hơn Quan hệ tình dục đường miệng không làm tim phải hoạt động quá nhiều, nhưng quan hệ qua đường hậu môn
có thể gây loạn nhịp tim
Nếu xuất hiện triệu chứng tim mạch trong lúc đang quan hệ tình dục
Trong lúc quan hệ tình dục, tim bạn đập nhanh hơn và mạnh hơn, da bạn sẽ đỏ lên và
ẩm hơn Đó là những biểu hiệnh bình thường, không phải triệu chứng của tăng gánh nặng cho tim
Bạn có thể gặp các triệu chứng của cơn đau thắt ngực (tương tự đau ngực do bệnh mạch vành) Những triệu chứng đau thắt ngực cho thấy tim bạn đang phải hoạt động quá tải bao gồm:
- Cảm giác nặng, đau, tức ở hàm, cổ, tay, ngực, hoặc bụng
- Khó thở rõ rệt
- Nhịp tim rất nhanh hoặc không đều
Nếu gặp bất kì triệu chứng nào kể trên khi đang quan hệ tình dục, hãy nói cho bạn tình biết Giảm các hoạt động, nghỉ ngơi,
và uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ Viên nitroglycerin, ngậm dưới lưỡi hoặc loại xịt dưới lưỡi cách nhau mỗi 12-15 phút, có thể có tác dụng Khi các triệu chứng mất đi, bạn có thể tiếp tục quan hệ tình dục
Nếu thuốc không làm giảm triệu chứng, hoặc triệu chứng lại xuất hiện khi tiếp tục quan hệ tình dục, hãy ngừng lại và đi khám bác sĩ
Trang 10DÀNH CHO NGƯỜI BỆNH Bạn cần báo cáo với bác sĩ nếu như:
- Bạn khó ngủ, hoặc khó nghỉ ngơi sau khi
quan hệ tình dục
- Bạn nhận thấy một thay đổi về vị trí đau
ngực, tần số xuất hiện cơn đau, hoặc mức độ
nặng của cơn đau
- Bạn rất mệt
Có thể bạn sẽ cần thay đổi một số thói quen
thường ngày, hoặc đổi thuốc Bác sĩ có thể
cho bạn sử dụng nitroglycerin (hoặc một chất
tương tự) ngậm dưới lưỡi 15-20 phút trước
khi sinh hoạt tình dục
Các vấn đề liên quan đến thuốc Viagra
Nam giới mắc bệnh mạch vành, hoặc
những người từng có cơn đau tim thường gặp
các rối loạn về tình dục Thường là do lo lắng
vì những nguyên nhân khác, nhưng tối thiếu
15-20% trường hợp là do vấn đề của cơ quan
sinh dục
Sildenafil (biệt dược: Viagra) là thuốc điều
trị chứng bất lực ở nam giới Nó có thể hiệu
quả với những người có vấn đề về hoạt động
tình dục Tuy nhiên, bệnh nhân tim mạch cần
trao đổi với bác sĩ về các lợi ích và nguy cơ
khi dùng thuốc
Một số trường hợp không được sử dụng
Viagra, như khi bệnh nhân đang dùng các
thuốc nhóm nitrate Sử dụng đồng thời hai
thuốc này có thể gây tụt huyết áp và nguy
hiểm tới tính mạng
Dùng Viagra cũng nguy hiểm với những
đối tượng sau:
Có bệnh động mạch vành đang tiến triển
(chưa được giải quyết một cách tối ưu)
- Có suy tim và huyết áp thấp
- Đang dùng đồng thời nhiều thuốc điều trị tăng huyết áp
- Đang sử dụng các thuốc có thể ảnh hưởng tới chuyển hóa và thải trừ của Viagra
Những thông tin trên có ý nghĩa cảnh báo, không phải là chống chỉ định tuyệt đối Viagra chưa được thử nghiệm rộng rãi ở các bệnh nhân tim mạch, do đó, đừng sử dụng thuốc nếu không có hướng dẫn của bác sĩ
Ngay cả những người không có bệnh tim mạch cũng có thể có các vấn đề về tình dục Nếu bạn gặp tình trạng này, hãy thảo luận những suy nghĩ của bạn, các căn nguyên có thể, và hướng giải quyết Nếu không thể giải quyết, bạn sẽ gặp các vấn đề nghiêm trọng hơn về thể chất, tâm lý, xã hội Ngoài ra, bạn cũng hoàn toàn có thể quyết định ngừng sinh hoạt tình dục
Khi nào bạn cần được tư vấn
Nếu những câu hỏi về đời sống tình dục trở thành mối quan tâm lớn, bạn và bạn tình cần hỏi ý kiến các nhân viên y tế Hai bạn có thể cùng đến bác sĩ, hoặc đến gặp bác sĩ riêng rẽ
Có những cặp không thích thảo luận với nhau hay với bác sĩ về ham muốn tình dục hay các mối lo lắng về tình dục Tuy nhiên, việc thảo luận sẽ có ích cho cả hai bạn
Những hiểu biết sai lầm
Có quá nhiều hiểu biết sai lầm về tình dục
và bệnh tim mạch Điều này có thể gây ra nỗi
sợ hãi và làm bạn chậm bình phục Những nhầm lẫn thường gặp nhất bao gồm: