Nghiên cứu được tiến hành với mục tiêu mô tả cơ cấu bệnh của bệnh nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện Quân y 211 trong 5 năm (2011-2015). Thiết kế nghiên cứu theo phương pháp mô tả cắt ngang. Toàn bộ bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện từ 1/1/2011 đến 31/12/2015 được đưa vào nghiên cứu.
Trang 1VI
ỆN S
ỨC KH
ỎE CỘ
NG ĐỒ
NG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
THỰC TRẠNG CƠ CẤU BỆNH TẬT NGƯỜI BỆNH
ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN 211 TRONG
5 NĂM (2011 – 2015)
Nguyễn Minh Phương 1 , Phạm Tiến Dũng 1
TÓM TẮT
Bệnh viện 211 là bệnh viện quân đội trên địa bàn tỉnh
Gia Lai, khu vực Tây Nguyên, do vị trí chiến lược và tầm
quan trọng nên việc nâng cấp là hết sức cần thiết Để có cơ
sở khoa học phát triển bệnh viện, nghiên cứu cơ cấu bệnh tật
của bệnh nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện 211 là hết sức
cần thiết Nghiên cứu được tiến hành với mục tiêu mô tả cơ
cấu bệnh của bệnh nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện Quân
y 211 trong 5 năm (2011-2015) Thiết kế nghiên cứu theo
phương pháp mô tả cắt ngang Toàn bộ bệnh nhân điều trị tại
Bệnh viện từ 1/1/2011 đến 31/12/2015 được đưa vào nghiên
cứu Các mặt bệnh được phân loại theo Báo cáo thống kê loại
bệnh của Cục Quân y Kết quả nghiên cứu cho thấy, loại bệnh
chấn thương, vết thương, ngộ độc chiếm tỷ lệ ưu thế trong 10
loại bệnh hay gặp của bệnh nhân điều trị nội trú qua giai đoạn
thống kê từ năm 2011-2015 chiếm 33,98%, đây là đặc điểm
riêng của cơ cấu bệnh tật của người bệnh điều trị nội trú tại
Bệnh viện 211 Loại bệnh của bộ máy tiêu hoá là đặc trưng
của mô hình bệnh tật của các nước đang phát triển còn chiếm
tỷ khá cao 11,79% Có sự khác biệt giữa đối tượng người
bệnh quân và đối tượng người bệnh dân, đối với người bệnh
quân thì loại bệnh hay gặp nhất trong 5 năm (2011-2015) là
loại bệnh của bộ máy tiêu hóa (19,18%), còn đối với người
bệnh dân loại bệnh chấn thương, vết thương, ngộ độc chiếm
tỷ lệ cao nhất (39,20%)
Từ khóa: Cơ cấu bệnh tật, bệnh nhân điều trị nội trú.
ABSTRACT:
THE SITUATION OF THE STRUCTURE OF THE
INPATIENT'S DISEASES AT HOSPITAL 211 IN 5 YEARS
(2011-2015)
Hospital 211 is a military hospital in the province of Gia
Lai, Central Highlands region Due to its strategic location
and importance so the upgrade is essential In order to provide
the scientific basis for upgrade of hospital 211, study on the
disease patterns of inpatients in 211 hospitals is essential The
study was conducted with the aim of describing the structure of the inpatient's diseases at Military Hospital 211 in 5 years (2011-2015) Described cross method was applied in this research All of inpatient at the hospital from 1/1/2011 to 31/12/2015 were included in this study The diseases is classified according to the statistics report of the Military Medical Department The results showed that the disease group of traumas, wounds and poisoning were dominant proportion among 10 common disease groups of inpatients over the period 2011-2015 that accounts for 33.98%, this is the structural characteristics of diseases among inpatients at the hospital 211 The disease group of the digestive tract still accounted for a high 11,79% that is characteristic of the disease model proof of the developing countries There was a difference between military and civil inpatients For the military inpatients, the most common disease for 5 years (2011-2015) is disease group of the digestive tract (19.18%) while for the civil inpatient, the diseases of trauma, wounds, poisoning accounted for the highest percentage (39.20%)
Keywords: Structure of diseases, inpatients.
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Tây Nguyên là địa bàn chiến lược, có vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa Tây Nguyên gồm các tỉnh: Gia Lai, Kon Tum, Đăc Lắk và Lâm Đồng Tây Nguyên là vùng cao nguyên rộng lớn, địa hình hiểm trở, nhiều dãy núi cao, nhiều dân tộc thiểu số, đường giao thông khó khăn,… nhất là mạng lưới y tế còn kém phát triển [5] Cùng với việc xây dựng thế trận quốc phòng-an ninh một cách vững chắc thì việc chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ bộ đội và nhân dân ở địa bàn Tây Nguyên sẽ góp phần xã hội hoá công tác y tế, thực hiện công bằng xã hội trong chăm sóc sức khoẻ con người và xây dựng thế trận lòng dân
Bệnh viện Quân y 211 là Bệnh viện đa khoa Quân đội trực thuộc Quân đoàn 3, nằm ở thành phố Gia Lai, tỉnh
1 Học viện Quân y; Tác giả: Nguyễn Minh Phương; Email: phuongk21@gmail.com; ĐT: 0912.052.887
Trang 2đơn vị bộ đội đóng quân trên địa bàn, đồng thời bệnh viện
cũng khám và điều trị cho nhân dân trong khu vực góp phần
quan trọng vào công tác chăm sóc sức khỏe cho cán bộ và
nhân dân trên địa bàn Do vị trí chiến lược cũng như tầm
quan trọng của bệnh viện trong năm 2016 Bộ Quốc phòng
đã nâng cấp Bệnh viện 211 lên bệnh viện hạng I Tuy nhiên,
hiện nay Bệnh viện đang trong giai đoạn xây dựng, nâng
cấp nên chưa mở rộng về số khoa lâm sàng, cũng như chưa
kịp bổ sung thêm cán bộ nhân viên, nhất là cán bộ nhân
viên y tế để phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ mới Việc
tìm hiểu cơ cấu bệnh tật là nhiệm vụ rất quan trọng, làm
căn cứ để xây dựng kế hoạch phát triển chuyên môn của
bệnh viện bao gồm công tác phát triển nhân lực, trang thiết
bị y tế và cơ sở hạ tầng Chính vì vậy chúng tôi thực hiện
nghiên cứu này nhằm mục tiêu: Mô tả cơ cấu bệnh của bệnh
nhân điều trị nội trú tại Bệnh viện Quân y 211 trong 5 năm
(2011-2015)
Đối tượng nghiên cứu: Lựa chọn tất cả bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện đa khoa 211 từ 01/01/2011 đến 31/12/2015, có bệnh án lưu trữ tại bệnh viện
Bệnh tật được phân loại theo mẫu Báo cáo thống kê theo loại bệnh của Cục Quân y (BM-2005)
Các thông tin liên quan đến bệnh nhân được hồi cứu từ bệnh án lưu ở phòng lưu trữ hồ sơ và hệ thống máy tính quản
lý bệnh nhân
Kết quả được xử lý bằng phần mềm Epi info 6.0
III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Trong 5 năm (2011-2015), kết quả khám bệnh và điều trị của Bệnh viện Quân y 211, Quân đoàn 3, cụ thể như sau: tổng
số khám bệnh tại khoa khám bệnh là: 230.475 lượt người/5 năm, tổng số người bệnh nhận điều trị nội trú: 60.833 lượt người/5 năm (trong đó người bệnh quân là 11.576 chiếm tỷ
lệ 19,02% và số người bệnh dân là 49.257 chiếm 80,98%)
Bảng 3.1 Cơ cấu bệnh tật của toàn bộ người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện 211 trong 5 năm (2011-2015)
Loại bệnh Mã theo Cục QY Người bệnh quân Người bệnh dân SL TL(%) SL TL(%) SL Tổng cộng TL(%)
Loại I: Bệnh nhiễm trùng và ký sinh
Loại III: Bệnh nội tiết, dinh dưỡng,
Loại VI: Bệnh hệ thần kinh và các giác
Loại XIII: Chấn thương, vết thương,
- Cơ cấu bệnh tật của người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh
viện 211 rất đa dạng, gặp ở tất cả 14 loại bệnh theo phân loại
của Cục Quân y
- Trong cơ cấu bệnh tật của người bệnh điều trị nội trú: Đối tượng quân loại bệnh của bộ máy tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao nhất (19,18%), đối tượng dân loại bệnh chấn thương,
Trang 3VI
ỆN S
ỨC KH
ỎE CỘ
NG ĐỒ
NG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
vết thương ngộ độc chiếm ưu thế (39,20%), chung cả 2 đối
tượng thì loại bệnh chấn thương, vết thương ngộ độc chiếm tỷ lệ cao nhất (33,98%) Cả 2 đối tượng thì loại bệnh máu và cơ quan tạo máu có tỷ lệ thấp nhất (0,24%)
Trong tổng số 11.576 người bệnh là quân điều trị nội trú,
loại bệnh của bộ máy tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao nhất (19,18%),
tỷ lệ người bệnh quân mắc các bệnh tiêu hóa điều trị nội trú
tương đối ổn định qua các năm, trong đó cao nhất vào năm
2013 (23,12%) sau đó giảm nhẹ vào những năm tiếp theo
Bệnh của bộ máy hô hấp (13,92%), giảm dần qua các năm, năm 2013 là 6,20% nhưng cao đột ngột vào năm 2014 (25,04%), sau đó lại giảm đột ngột xuống (11,2%) vào năm 2015 Bệnh thần kinh và các giác quan (11,62%) cao nhất vào năm 2012 (13,23%), thấp nhất vào năm 2014 (10,03%)
Biểu đồ 3.1 Mười loại bệnh hay gặp của người bệnh quân điều trị nội trú.
Biểu đồ 3.2 Mười loại bệnh hay gặp của người bệnh dân điều trị nội trú
0
5
10
15
20
25
30
CT, VT, ngộ độc Bệnh của bộ máy tiêu hóa Bệnh hệ TK và các giác quan Bệnh của bộ máy
hô hấp Bệnh nhiễm trùng
và KST Bệnh xương khớp Bệnh của hệ tuần hoàn
Bệnh hệ sinh dục
và tiết niệu Các bệnh không xếp danh Bệnh da và mô tế bào dưới da
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
CT, VT, ngộ độc Bệnh của bộ máy tiêu hóa
Bệnh hệ TK và các giác quan
Bệnh của bộ máy
hô hấp Bệnh nhiễm trùng
và KST Bệnh xương khớp Bệnh của hệ tuần hoàn
Bệnh hệ sinh dục
và tiết niệu Các bệnh không xếp danh Bệnh da và mô tế bào dưới da
Trang 4Trong tổng số 60.833 người bệnh điều trị nội trú loại
bệnh về chấn thương, vết thương, ngộ độc chiếm tỷ lệ cao
nhất (33,98%) trong đó loại bệnh này cao nhất vào năm 2011
(37,34%), sau đó có xu hướng giảm dần đến năm 2015 là
30,10%
Tiếp sau là loại bệnh của bộ máy tiêu hóa (11,79%) cũng có xu hướng giảm dần từ 13.06% vào năm 2011 còn lại 10,43% vào năm 2015, bệnh của hệ thần kinh và các giác quan (10,14%) có xu hướng tăng nhẹ năm 2011 là 9,57% đến năm 2015 là 10,78%
Biểu đồ 3.3 Mười loại bệnh hay gặp của người bệnh điều trị nội trú.
Bảng 3.2 Mười bệnh có tỷ lệ cao nhất theo biểu mẫu của Cục Quân y trong 5 năm (2011-2015), (n=60.833)
0
5
10
15
20
25
30
35
40
Chấn thương, vết thương, ngộ độc Bệnh của bộ máy tiêu hóa
Bệnh hệ TK và các giác quan
Bệnh của bộ máy hô hấp
Bệnh nhiễm trùng
và KST Bệnh xương khớp
Bệnh của hệ tuần hoàn
Bệnh hệ sinh dục và tiết niệu
Các bệnh không xếp danh
Bệnh da và mô tế bào dưới da
Trang 5VI
ỆN S
ỨC KH
ỎE CỘ
NG ĐỒ
NG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Trong tổng số 60.833 người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh
viện 211 mười bệnh có tỷ lệ cao nhất đã chiếm tỷ lệ 24,46%
Cơ cấu bệnh tật của người bệnh là quân bệnh chiếm tỷ lệ cao
nhất là bệnh đau lưng, thắt lưng hông (5,40%), còn trong cơ
cấu bệnh tật của người bệnh dân điều trị nội trú bệnh có tỷ lệ
cao nhất là bệnh chấn động não (4,6%), trong cơ cấu bệnh tật
chung của cả quân và dân tỷ lệ bệnh chấn động não chiếm tỷ
lệ cao nhất (3,86%)
V BÀN LUẬN
Theo kết quả của chúng tôi, nếu tính chung tất cả các
bệnh nhân điều trị nội trú thì trong 5 năm (2011-2015) loại
bệnh hay gặp nhất là bệnh chấn thương, vết thương, ngộ độc
(33,98%), sau đó là loại bệnh tiêu hóa (11,79%) và loại bệnh
của hệ thần kinh và giác quan (10,14%) Tuy nhiên, có sự
khác biệt giữa đối tượng người bệnh quân và đối tượng người
bệnh dân, đối với người bệnh quân thì loại bệnh hay gặp
nhất trong 5 năm (2011-2015) là loại bệnh của bộ máy tiêu
hóa (19,18%), còn đối với người bệnh dân loại bệnh chấn
thương, vết thương, ngộ độc chiếm tỷ lệ cao nhất (39,20%),
loại bệnh của bộ máy tiêu hóa cũng chiếm tỷ lệ rất cao là
(10,05%)
Đối với người bệnh quân điều trị nội trú tại Bệnh viện 211
kết quả này của chúng tôi cũng tương tự như cơ cấu bệnh tật
của người bệnh quân điều trị tại Bệnh viện 17, Quân khu 5
và Bệnh viện 4, Quân khu 4 Theo đó loại bệnh của bộ máy
tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao nhất tại 2 bệnh viện trên (Bệnh viện
17 là 18,64% và Bệnh viện 4 là 22,70%) [1], [2]
Khi phân tích sâu hơn về các bệnh hay gặp chúng tôi
cũng thấy có sự khác nhau giữa người bệnh quân và người
bệnh dân Nếu tính chung tất cả người bệnh điều trị nội trú
thì bệnh hay gặp nhất là bệnh chấn động não (3,86%), sau đó
là các bệnh về chấn thương (vết thương phần mềm là 3,36%,
vết thương đầu mặt cổ là 2,27%) Nhưng đối với người bệnh
quân thì bệnh hay gặp lại là chứng đau lưng, thắt lưng hông
(5,4%), sau đó là các bệnh loét dạ dày (3,48%), trong khi đối
với người bệnh dân thì bệnh hay gặp nhất là chấn động não
(4,6%), sau đó là các bệnh về chấn thương (vết thương phần
mềm (3,85%), vết thương đầu mặt cổ (3,16%) Kết quả của
chúng tôi trong cơ cấu người bệnh quân điều trị nội trú tại
Bệnh viện 211 cũng giống cơ cấu bệnh tật của người bệnh
quân điều trị nội trú tại Bệnh viện 87, Tổng cục Hậu cần bệnh
có tỷ lệ cao nhất là loét dạ dày (9,13%) và chứng đau lưng,
thắt lưng hông (4,46%) [3] Như vậy, có sự khác nhau về cơ
cấu bệnh tật giữa người bệnh quân và người bệnh dân Người
bệnh quân chủ yếu hay gặp bệnh chứng đau lưng, thắt lưng
hông và loét dạ dày còn người bệnh dân hay gặp các bệnh
về chấn thương sọ não và các loại chấn thương, vết thương
khác
Theo chúng tôi có sự khác nhau này là do những khác biệt đặc thù giữa 2 đối tượng Đối với quân nhân, do được giáo dục trong môi trường đơn vị quân đội nên có ý thức tốt trong chấp hành luật lệ giao thông và kỷ luật quân đội, do đó ít xẩy
ra tai nạn liên quan tới chấn thương, vết thương như người bệnh là đối tượng dân Nhưng do đặc thù công việc trong hoạt động rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu Đặc biệt Quân đoàn
3 là quân đoàn chủ lực đóng quân trên địa bàn Tây Nguyên
Do đó, quân đoàn luôn xác định nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu cao nên cường độ huấn luyện luôn căng thẳng, mệt mỏi Cán
bộ, chiến sỹ phải luyện tập thành thục những bài tập võ thuật, các tư thế vận động trên chiến trường, học chiến thuật trên mọi loại địa hình khác nhau nhất là trên địa hình rừng núi… với cường độ luyện tập cao [5]
Ngoài ra, để hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc phòng ở khu vực Tây Nguyên ngoài nhiệm vụ huấn luyện thì các đơn vị thường xuyên diễn tập chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu Cán bộ, chiến sỹ không những phải mang theo trang bị, dụng cụ cá nhân mà còn phải mang, vác vũ khí, khí tải và dụng cụ cần thiết có khi lên đến 40-50 kg di chuyển bộ với quãng đường hàng chục km Đây có thể là nguyên nhân dẫn đến bệnh chứng đau lưng, thắt lưng hông chiếm tỷ lệ cao Ngoài ra, trong quân đội bệnh loét dạ dày cũng chiếm tỷ
lệ khá cao, đây có thể là do đặc thù lao động căng thẳng, mệt mỏi của hoạt động quân sự, chế độ dinh dưỡng cho cán bộ, chiến sỹ còn chưa đầy đủ
Đối với cơ cấu bệnh tật của người bệnh dân điều trị nội trú tại Bệnh viện 211 bệnh chấn thương chiếm tỷ lệ cao nhất, theo chúng tôi có thể là do ý thức chấp hành luật giao thông của nhân dân trên địa bàn chưa tốt, tình trạng uống rượu bia say khi tham gia giao thông vẫn còn phổ biến nên dẫn đến các tai nạn [6] Hơn nữa, bệnh viện có chuyên môn sâu
về chấn thương nhất là chấn thương sọ não nên khi người bệnh bị các tai nạn giao thông hoặc tai nạn thương tích khác thường được chuyển đến bệnh viện dẫn đến loại bệnh chấn thương, vết thương, ngộ độc của người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện 211 chiếm tỷ lệ cao
V KẾT LUẬN
- Loại bệnh chấn thương, vết thương, ngộ độc chiếm tỷ lệ
ưu thế trong 10 loại bệnh hay gặp của bệnh nhân điều trị nội trú qua giai đoạn thống kê từ năm 2011-2015 chiếm 33,98% đây là đặc điểm riêng của cơ cấu bệnh tật của người bệnh điều trị nội trú tại Bệnh viện 211 Loại bệnh của bộ máy tiêu hoá là đặc chưng của mô hình bệnh tật của các nước đang phát triển còn chiếm tỷ khá cao 11,79%
- Có sự khác biệt giữa đối tượng người bệnh quân và
Trang 6bộ máy tiêu hóa (19,18%), còn đối với người bệnh dân loại
bệnh chấn thương, vết thương, ngộ độc chiếm tỷ lệ cao nhất năm là 7,23% giảm theo từng năm từ 8,45% năm 2011 xuống 6,36% vào năm 2015
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Bệnh viện 4/Quân khu 4 (2011-2015), Báo cáo thống kê điều trị tại bệnh viện
2 Bệnh viện 17/Quân khu 5 (2011-2015), Báo cáo thống kê điều trị tại bệnh viện
3 Bệnh viện 87/Tổng cục Hậu cần (2011-2015), Báo cáo thống kê điều trị tại bệnh viện
4 Cục Quân y (2003), Địa lý y tế quân sự Tây Nguyên, nhà xuất bản Quân đội nhân dân
5 Chu Tiến Cường 2008), Ngành Quân y với nhiệm vụ xây dựng tiềm lực y tế Quốc phòng và bảo vệ sức khoẻ nhân dân trong thời kỳ đổi mới, số 1, 2008 Tạp chí Y học quân sự
6 Phạm Thị Liên (2014), Nghiên cứu nhu cầu khám chữa bệnh và khả năng đáp ứng của trạm y tế một số xã các tỉnh Tây Nguyên, Luận văn thạc sỹ y học, Học viện Quân y