Giáo trình Tin học văn phòng - Nghề: Lập trình máy tính - CĐ Kỹ Thuật Công Nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu

(NB) Mục đích của giáo trình là trang bị cho học viên những kiến thức và kỹ năng: Giới thiệu về hệ điều hành windows, phần cứng, phần mềm và các ứng dụng trên windows. Soạn thảo, lập biểu mẫu, chèn hình ảnh, in ấn và các thao tác khác trong phần mềm Microsoft Word.Tạo lập các bảng tính điện tử và thực hiện các phép tính từ đơn giản đến phức tạp, trang trí, vẽ đồ thị và in ấn dựa vào các số liệu trên bảng tính trong phần mềm Microsoft Excel.Thực

Bà R a – Vũng Tàu, năm 2016 ị

TUYÊN B  B N QUY N Ố Ả Ề

Tài li u này thu c lo i sách giáo trình nên các ngu n thông tin có thệ ộ ạ ồ ể 

được phép dùng nguyên b n ho c trích dùng cho các m c đích v  đào t o vàả ặ ụ ề ạ  tham kh o.ả

M i m c đích khác mang tính l ch l c ho c s  d ng v i m c đích kinhọ ụ ệ ạ ặ ử ụ ớ ụ  doanh thi u lành m nh s  b  nghiêm c m.ế ạ ẽ ị ấ

L I GI I THI U Ờ Ớ Ệ

Công ngh  thông tin ngày càng phát tri n và th m nh p vào nhi u lĩnhệ ể ậ ậ ề  

v c trong cu c s ng. Trong đó m ng tin h c văn phòng gi  m t vai trò quanự ộ ố ả ọ ữ ộ  

tr ng vì đa s  nh ng ngọ ố ữ ườ ầi l n tiên khi ti p xúc v i máy tính đ u b t đ u tế ớ ề ắ ầ ừ lĩnh v c này và h n th  kho ng trên 70% các  ng d ng hi n nay là s  d ngự ơ ế ả ứ ụ ệ ử ụ  các ph n m m Tin h c văn phòng c a Microsoft. Vì v y tác gi  đã biên so nầ ề ọ ủ ậ ả ạ  

cu n giáo trình Tin h c văn phòng dùng cho h c sinh h  Cao đ ng và Trungố ọ ọ ệ ẳ  

c p ngh , ngoài ra nó còn là cu n sách tham kh o c a nhi u đ c gi  mu nấ ề ố ả ủ ề ộ ả ố  tìm hi u v  Tin h c văn phòng.ể ề ọ

M c đích c a giáo trình là trang b  cho h c viên nh ng ki n th c và kụ ủ ị ọ ữ ế ứ ỹ năng:

Gi i thi u v  h  đi u hành windows, ph n c ng, ph n m m và các  ng d ngớ ệ ề ệ ề ầ ứ ầ ề ứ ụ  trên windows. So n th o, l p bi u m u, chèn hình  nh, in  n và các thao tácạ ả ậ ể ẫ ả ấ  khác trong ph n m m Microsoft Word.T o l p các b ng tính đi n t  và th cầ ề ạ ậ ả ệ ử ự  

hi n các phép tính t  đ n gi n đ n ph c t p, trang trí, v  đ  th  và in  n d aệ ừ ơ ả ế ứ ạ ẽ ồ ị ấ ự  vào các s  li u trên b ng tính trong ph n m m Microsoft Excel.Th c hi nố ệ ả ầ ề ự ệ  

được các thao tác t o và trình di n các bài thuy t  trình trên ph n m mạ ễ ế ầ ề  Microsoft Powerpoint.Th c hi n đự ệ ược các truy v n d  li u, các bi u m u,ấ ữ ệ ể ẫ  báo cáo trên ph n m m Microsoft access.ầ ề

Trong qua trình biên so n giáo trình, tác gi  đã c  g ng c p nh t thôngạ ả ố ắ ậ ậ  tin m i, đ ng th i tham kh o nhi u giáo trình khác ớ ồ ờ ả ề và các ý ki n tham gia c aế ủ  các đ ng nghi p, ồ ệ nh ng ch c ch n s  không tránh kh i nh ng h n ch  nh tư ắ ắ ẽ ỏ ữ ạ ế ấ  

đ nh. R t mong nh n đị ấ ậ ược ý ki n đóng góp c a các nhà chuyên môn, các anhế ủ  

ch  đ ng nghi p và các b n đ c đ  giáo trình đị ồ ệ ạ ọ ể ược hoàn thi n h n.ệ ơ

Tôi xin c m  n các th y cô khoa CNTT–Trả ơ ầ ường Cao đ ng ngh  đã choẳ ề  tôi các ý ki n đóng góp quý báu đ  tôi hoàn thi n giáo trình này. ế ể ệ

Bà R a – Vũng Tàu ị , ngày 02 tháng 01 năm 2016

       Biên so nạ

Nguy n Th  Mai ễ ị

GIỚI THIỆU PHẦN CỨNG, PHẦN MỀM CỦA MÁY TÍNH 1

1 Phần cứng máy tính 1

1.1 Phân loại máy tính 1

1.2 Các thành phần của máy tính

5

1.3 Làm việc với bộ nhớ ngoài 7

1.4 Các thiết bị nhập /xuất: 8

1.5 Mua một chiếc máy tính 9

2 Phần mềm máy tính 9

2.1 Chương trình phần mềm là gì 9

2.2 Bản quyền phần mềm 9

2.3 Kiểm tra các yêu cầu hệ thống 10

2.4 Quản lý phần mềm 11

2.5 Cài đặt và gỡ bỏ chương trình 11

2.6 Cập nhật phần mềm 14

BÀI 2 GIỚI THIỆU HỆ ĐIỀU HÀNH, CONTROL PANEL 16

1 Hệ điều hành 16

1.1 Khái niệm hệ điều hành và cách làm việc 16

1.2 Khởi động và thoát khỏi Windows 17

1.3 Windows Desktop 17

1.4 Cách sử dụng nút Start 18

1.5 Sử dụng Taskbar 18

2 Control Panel

18

2.1 Khởi động và thoát khỏi Control Panel 18

2.2 Thiết lập các chế độ xem, hiển thị ngày giờ trong Control panel 20

2.3 Tìm hiểu Power Options 20

2.4 Tìm hiểu User Accounts và các quyền trong Control panel 21

BÀI 3

LÀM VIỆC TRÊN THƯ MỤC VÀ TẬP TIN 23

1 Các khái niệm về tập tin và thư mục 24

1.1 Tập tin (File): 24

1.2 Thư mục 25

2 Các thao tác trên thư mục 26

3 Tìm hiểu phần mở rộng tập tin 30

BÀI 4 GIỚI THIỆU VỀ MICROSOFT WORD 33

2.1 Nhập văn bản: 38

2.2 Chọn văn bản 39

3 Lưu văn bản 40

4 Mở mới trang văn bản 40

5 Mở văn bản đã có 41

6 Đóng văn bản 41

7 In ấn

41

7.1 Định dạng trang in 41

7.3 Tạo tiêu đề đầu trang, cuối trang 46

7.4 In ấn 46

1 Sao chép, di chuyển, xoá, khôi phục đoạn văn bản đã chọn 50

1.1 Sao chép văn bản 50

1.2 Di chuyển văn bản 51

1.3 Xóa văn bản 51

1.4 Khôi phục văn bản 51

2 Định dạng văn bản

51

2.1 Định dạng ký tự 51

2.2 Định dạng đoạn văn bản 55

BÀI 6 CHÈN CÁC ĐỐI TƯỢNG VÀO VĂN BẢN 70

1 Tạo văn bản dạng cột báo 70

1.1 Tạo cột chữ 70

1.2 Ngắt cột chữ: 71

1.3 Tạo chữ thụt cấp ( Drop cap): 71

2 Wordart 73

2.1 Tạo mới: 73

2.2 Hiệu chỉnh: 74

3 Picture: 76

3.1 Tạo mới: 76

3.2 Hiệu chỉnh 76

4 Autoshape: 79

4.1 Tạo mới: 79

4.2 Hiệu chỉnh: 79

5 Equation( công thức toán học): 79

5.1 Tạo mới 79

5.2.Hiệu chỉnh 80

BÀI 7 XỬ LÝ BẢNG BIỂU VÀ CÁC TIỆN ÍCH 81

1 Chèn bảng biểu vào văn bản

82

2 Các thao tác trên bảng biểu

84

2.1 Soạn thảo trong bảng 84

2.2 Các thao tác trên bảng: 84

3.1 Nhập nhiều ô thành một ô: 89

3.3 Chuyển đổi giữa dạng văn bản và dạng bảng: 90

4 In trộn văn bản

92

4.1.Tạo Data source: 92

4.2 Tạo Main Document 92

4.3 Trộn thư 92

BÀI 8 GIỚI THIỆU VỀ EXCEL 98

1 Giới thiệu

98

1.1 Cách khởi động Excel : 98

1.2 Cách thoát khỏi Excel: 99

2 Làm việc với bảng tính 100

2.1 Nhập dữ liệu trong Excel: 100

2.2 Xử lý dữ liệu trong excel 101

2.3 Địa chỉ ô: 107

2.4 Chức năng Auto fill: 108

3 In ấn 108

3.1 Định dạng trang in 108

3.2 In ấn: 113

BÀI 9 SỬ DỤNG HÀM XỬ LÝ DỮ LIỆU DẠNG SỐ VÀ CHUỖI 116

1 Các khái niệm

116

1.1 Các công thức: 116

1.2.Cú pháp chung của hàm trong Excel: 117

2 Hàm xử lý dữ liệu dạng số

118

2.1 Hàm ABS 118

2.2 Hàm SQRT(): 118

2.3 Hàm POWER(): 118

2.4 Hàm INT(): 119

2.5 Hàm MOD(): 119

2.6 Hàm ROUND(): 119

2.7 Hàm SUM(): 120

2.8 Hàm SUMIF(): 120

2.9 Hàm PRODUCT(): 121

3 Các hàm xử lý dữ liệu dạng chuỗi: 121

3.1 Hàm LEN(): 121

3.2 Hàm LEFT(): 121

3.3 Hàm RIGHT(): 122

3.4 Hàm MID(): 122

3.5 Hàm LOWER(): 122

3.6 Hàm UPPER(): 123

3.7 Hàm PROPER(): 123

BÀI 10

SỬ DỤNG HÀM DỮ LIỆU THỜI GIAN, NGÀY THÁNG 125

1 Các hàm thời gian 125

1.1.Hàm Second 125

1.2.Hàm Minute 126

1.3.Hàm Hour 126

1.4 Hàm Time 126

2 Hàm xử lý dữ liệu dạng Ngày tháng 127

2 1 Hàm NOW(): 127

2.2 Hàm TODAY(): 127

2.3 Hàm DAY(): 127

2.4 Hàm MONTH(): 127

2.5 Hàm YEAR(): 128

2.6 Hàm DATE() 128

2.7 Hàm WEEKDAY(): 128

BÀI 11 SỬ DỤNG HÀM DỮ LIỆU THỐNG KÊ VÀ THỐNG KÊ CÓ ĐIỀU KIỆN 131

1 Hàm AVERAGE(): 131

2 Hàm MAX(): 132

3 Hàm MIN(): 132

4 Hàm COUNT(): 132

5 Hàm COUNTA(): 133

6 Hàm COUNTIF(): 133

7 Hàm RANK(): 134

BÀI 12 SỬ DỤNG HÀM DỮ LIỆU LOGIC 136

1 Hàm AND(): 136

2 Hàm OR(): 137

3 Hàm IF(): 137

BÀI 13 SỬ DỤNG HÀM TÌM KIẾM 140

1 Hàm VLOOKUP(): 140

2 Hàm HLOOKUP(): 142

BÀI 14 SỬ DỤNG HÀM SẮP XẾP , TRÍCH LỌC VÀ VẼ ĐỒ THỊ 145

1 Các khái niệm 145

2 Vùng tiêu chuẩn 146

3 Sắp xếp thứ tự 147

4 Lọc các mẫu tin 149

4.1 Lọc tự động ( Autofilter): 149

4.2 Lọc cao cấp 151

5 Đồ thị 152

5.1 Giới thiệu 152

5.2 Tạo đồ thị 152

5.3 Hiệu chỉnh đồ thị 154

BÀI 15 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN POWER POINT 157

2 Làm việc với presentation-Slide 159

2.1 Tạo mới Slide trình diễn 159

2.2 Nhập văn bản trong powerpoint 160

2.3 Định dạng văn bản trên slide 161

2.4 Chọn các đối tượng vào slide: 164

2.5 Chèn bảng vào Slide 168

2.6 Lưu tài liệu 168

2.7 Mở một trình diễn đã có sẵn 169

BÀI 16 TẠO HIỆU ỨNG VÀ TRÌNH DIỄN 171

1 Tạo hiệu ứng cho đối tượng 171

2 Trình diễn slide

172

2.1 Trình diễn – Presentation 172

2.2 Định giờ tự động cho slide: 172

2.3 Liên kết Slide 173

BÀI 17 KHỞI ĐẦU VỚI ACCESS 174

1 Các khái niệm 175

1.1 Cơ sở dữ liệu là gì ? 175

1.2 Microsoft Access là gì ? 175

1.3 Các đặc điểm của Microsoft Access 175

1.4 Khóa chính, khóa ngoại 176

2 Cách khởi động và thoát khỏi Acces

177

2.1 Khởi động Access 177

2.2 Thoát khỏi Access 177

2.3 Tạo mới 1 tập tin CSDL access 177

3 Màn hình làm việc của Access 178

4 Tạo bảng 179

5 Thao tác trong bảng dữ liệu 184

BÀI 18 TẠO TRUY VẤN DỮ LIỆU 188

1 Khái niệm Query 188

2 Cách tạo truy vấn bằng Select Query 189

2.1 Dùng bằng Wizard : 189

2.2 Tạo select query trong Design View 191

BÀI 19 THIẾT KẾ FORM 194

1 Khái niệm biểu mẫu và các loại biểu mẫu 194

1.1 Khái niệm và các thành phần của form 194

1.2 Các loại biểu mẫu 195

2 Các bước tạo form bằng wizard 195

3 Hiệu chỉnh form 197

3.1 Cách di chuyển các đối tượng trên form 197

3.2 Thay đổi kích thước của đối tượng: 197

3.5 Tạo form dạng main / sub form bằng wizard : 198

1 Khái niệm report và các dạng report 202

1.1 Khái niệm 202

1.2 Các loại report 202

2 Tao report bằng wizard 203

3 Tạo Report Mailing Label

205

TÀI LIỆU CẦN THAM KHẢO 209

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN TIN H C VĂN PHÒNGỌ

Mã s  ố mô đun: MĐ08

I.  V  TRÍ, TÍNH CH T MÔ ĐUNỊ Ấ

­ V  trí c a mô đun: mô đunị ủ  được b  trí h c đ u tiên. Trố ọ ầ ước các môn h c/ọ  mô­đun đào t o chuyên môn nghạ ề

­ Tính ch tấ  c a mô đun: ủ Là mô đun đào t o ngh  c  s  ạ ề ơ ở

II. M C TIÊU MÔ ĐUNỤ : Sau khi h c xong mô đun này, h c sinh – sinh viênọ ọ  

có kh  năng:ả

­ Trình bày đượ trình bày đc  ược khái ni m và cách s  d ng h  đi u hànhệ ử ụ ệ ề

­ Trình bày được khái ni m ph n c ng ph n m m c a máy tínhệ ầ ứ ầ ề ủ

­ Trình bày  được tính năng và phương th c ho t đ ng c  b n c a máy tính,ứ ạ ộ ơ ả ủ  

h  đi u hành và các thi t b  ngo i vi.ệ ề ế ị ạ

­ Trình bày được các công c  và các đ i tụ ố ượng đ  so n th o văn b n.ể ạ ả ả

­ Trình bày được cú pháp và công d ng c a các hàm trong excel.ụ ủ

­ Trình bày được khái ni m và công d ng c a các thành ph n trong accessệ ụ ủ ầ

­ Đ nh d ng đị ạ ược các công c  trong Control Panelụ

­ T o đạ ược th  m c và t p tin trong windowsư ụ ậ

­ So n th o văn b n k t h p các k  năng s  d ng bàn phím, đi u khi n chu tạ ả ả ế ợ ỹ ử ụ ề ể ộ  

và các k  năng trình bày văn b n ỹ ả theo m u nhà nẫ ước ban hành ho c theo m uặ ẫ  

c a c  quan,  đ n v  đúng theo n i dung yêu c u.ủ ơ ơ ị ộ ầ

­ S  d ng các hàm trong excel đ  tính toán đử ụ ể ược các bài toán đ n gi n: tínhơ ả  

1 Gi i thi u ph n c ng, ph n m m c a máytínhớ ệ ầ ứ ầ ề ủ   3 Lý thuy tế

2 Gi i thi u h  đi u hành, Control Panelớ ệ ệ ề 5 Tích h pợ

3 Làm vi c  trên th  m c và t p tin ệ ư ụ ậ 2 Tích h pợ

8 Gi i thi u v  excelớ ệ ề 5 Tích h pợ

9 S  d ng hàm x   lý d  li u d ng s  và  chu iử ụ ử ữ ệ ạ ố ỗ 5 Tích h pợ

10 S  d ng hàm d  li u th i gian và ngày tháng ử ụ ữ ệ ờ 5 Tích h pợ

11 S  d ng hàm d  li u th ng kê và th ng kê cóđi u ki n  ử ụề ệ ữ ệ ố ố   5 Tích h pợ

12 S  d ng hàm Logic ử ụ 5 Tích h pợ

13 S  d ng hàm tìm ki m ử ụ ế 5 Tích h pợ

14 S  d ng hàm s p x p , trích l c và v  đ  thử ụ ắ ế ọ ẽ ồ ị 5 Tích h pợ

  Ki m tra bài 8, 9, 10,11,12,13,14ể 1  

15 Gi i thi u t ng quan power pointớ ệ ổ 4 Tích h pợ

16 T o hi u  ng và trình di nạ ệ ứ ễ 5 Tích h pợ

GI I THI U PH N C NG, PH N M M C A MÁY TÍNHỚ Ệ Ầ Ứ Ầ Ề Ủ

Gi i thi u:ớ ệ

Máy tính dùng đ  x  lý d  li u theo m t chể ử ữ ệ ộ ương trình đã được đ nhị  

trước và cung c p d  li u ra theo yêu c u m t cách t  đ ng. Máy tính nh nấ ữ ệ ầ ộ ự ộ ậ  các thông tin qua thi t b  nh p(Input) sau đó x  lý các d  li u này và tr  l iế ị ậ ử ữ ệ ả ờ  

k t qu  thông qua thi t b  xu t (Output). Bài này s  giúp cho ngế ả ế ị ấ ẽ ườ ọi h c làm quen v i các lo i máy tính, các thành ph n c u t o c a máy tính.ớ ạ ầ ấ ạ ủ

M c tiêu:ụ

­ Phân lo i đạ ược các lo i  máy tínhạ

­ Trình bày khái ni m ph n c ng và ph n m m c a máy tính ệ ầ ứ ầ ề ủ

­ Trình bày được các thành ph n c a máy tínhầ ủ

­ Th c hi n đự ệ ược tháo tác cài và cách g  b  ph n m mỡ ỏ ầ ề

­ Rèn luy n tính c n th n, kiên trì, sáng t o. ệ ẩ ậ ạ

­ B o đ m an toàn và v  sinh cho ngả ả ệ ười và thi t b  trong phòng máy.ế ị

N i dung:ộ

1. Ph n c ng máy tínhầ ứ

1.1. Phân lo i máy tính ạ

        Máy tính đ c tích h p vào công vi c c a b n, gia đình, xã h i và th cượ ợ ệ ủ ạ ộ ự  

hi n vô s  công vi c khác nhau. H  th ng mang tính ch t s ng còn đ i v iệ ố ệ ệ ố ấ ố ố ớ  các công ty nh  ngân hàng, b o hi m, trư ả ể ường h c, …ọ

Nhi u máy tính đề ược thi t k  chuyên d ng dành cho m c đích làm thi t bế ế ụ ụ ế ị 

đi n toán, trong khi m t s  khác nhúng trong đ ng c  xe h i, thi t b  côngệ ộ ố ộ ơ ơ ế ị  nghi p, y t , đ  gia d ng và máy tính đi n t ệ ế ồ ụ ệ ử

Có th  phân thành m t s  lo i sau:ể ộ ố ạ

+ Máy tính đ  bàn: ể Máy tính được tích h p vào công vi c c a b n, gia đình,ợ ệ ủ ạ  

xã h i và th c hi n vô s  công vi c khác nhau. H  th ng mang tính ch t s ngộ ự ệ ố ệ ệ ố ấ ố  còn đ i v i các công ty nh  ngân hàng, b o hi m, trố ớ ư ả ể ường h c, …ọ

Nhi u máy tính đề ược thi t k  chuyên d ng dành cho m c đích làm thi t bế ế ụ ụ ế ị 

đi nệ

toán, trong khi m t s  khác nhúng trong đ ng c  xe h i, thi t b  công nghi p,ộ ố ộ ơ ơ ế ị ệ  

y t , đ  gia d ng và máy tính đi n t ế ồ ụ ệ ử

Có th  phân thành m t s  lo i sau:ể ộ ố ạ

­ Netbook: Gi ng nh  notebook nh  g n và r  h n. Đố ư ỏ ọ ẻ ơ ược thi t k  dành choế ế  

nh ng ngữ ườ ầi c n liên l c không dây ho c c n truy c p Internetạ ặ ầ ậ

 Thi t b  đi n toán di đ ng ho c c m tay:ế ị ệ ộ ặ ầ

­ Đi n tho i di đ ng gi  đây khá tinh vi và có th  bao g m:ệ ạ ộ ờ ể ồ

Hình 1.5: Đi n tho i di đ ng  ệ ạ ộ

­ Chi phí tùy thu c vào các ch c năng và kh  năng c a t ng lo i đi n tho iộ ứ ả ủ ừ ạ ệ ạ

­ Thi t b  k  thu t s  tr  giúp cá nhân (PDA)ế ị ỹ ậ ố ợ

+ Có ph n m m riêng đ  giúp b n đ t l ch h n, l u danh m c các đ a chầ ề ể ạ ặ ị ẹ ư ụ ị ỉ liên h , ho c vi t ghi chúệ ặ ế

+ R t ph  bi n nh  tính c  đ ng và đấ ổ ế ờ ơ ộ ược trang b  các ph n m m c nị ầ ề ầ  thi t ế

+ Có th  để ược dùng nh  thi t b  đi n toán chính y u ư ế ị ệ ế

­ Tích h p công ngh  màn hình c m  ngợ ệ ả ứ

    Hình 1.6: Đi n tho i di đ ng màn hình c m  ng ệ ạ ộ ả ứ

­ Thi t b  đa phế ị ương ti n cho phép b n xem phim, video ho c sáchệ ạ ặ

      + Cung c p các kh  năng v  âm thanh, hình  nh ho c truy c p Internet.ấ ả ề ả ặ ậ

Hình 1.7: Máy MP3

­ Máy ch i trò ch iơ ơ

+ Được g n m t con chíp cho phép m t ngắ ộ ộ ười ch i các trò ch i tơ ơ ương tác 

+ Nhi u máy ch i trò ch i cho phép k t n i Internetề ơ ơ ế ố

Hình 1.8: Thi t b  ch i games ế ị ơ

­ Thi t b  đ c sách đi n tế ị ọ ệ ử

+ Là m t thi t b  đi n toán đ c bi t độ ế ị ệ ặ ệ ược thi t k  v i ph n m m cho phépế ế ớ ầ ề  

b n t i và xem b n sao đi n t  c a m t  n ph mạ ả ả ệ ử ủ ộ ấ ẩ

+ Có th  tìm th y ph n m m cung c p các tính năng đ c sách trên PDA ho cể ấ ầ ề ấ ọ ặ  thi t b  đa phế ị ương ti nệ

­ Là b  ph n đ u não c a máy tính, đóng vai trò x  lý d  li u thông qua vi cộ ậ ầ ủ ử ữ ệ ệ  

th c hi n các l nh c a các chự ệ ệ ủ ương trình n m trong b  nh  chính.ằ ộ ớ

­ Đ n v  đo CPU trơ ị ước kia là megahertz(MHz) và gi  đây là gigahertz(GHz). ờ

Thi t b  nh p (Input Devices)ế ị ậ

Là thi t b  cho phép nh p thông tin t  bên ngoài vào máy tính. Thi t b  ế ị ậ ừ ế ị

nh p chu n (là bàn phím (Keyboard). Ngoài ra còn có còn có thi t b  nh p phậ ẩ ế ị ậ ụ khác nh : máy quét (scanner),mouse, camera….       ư  

 Thi t b  xu t (Output Device)ế ị ấ

Là thi t b  cho xu t thông tin sau khi đế ị ấ ược máy tính x  lý. Thi t bử ế ị chu n  là màn hình (monitor). Ngoài ra còn có các thi t b  ph  nh : máy inẩ ế ị ụ ư  (printer), máy v  (plotter),….ẽ

 B  nh  ộ ớ

  B  nh  chính( g m b  nh  trong và b  nh  ngoài):ộ ớ ồ ộ ớ ộ ớ

Là n i l u tr  thông tin đ  máy tính s  d ng trong quá trình x  lý thôngơ ư ữ ể ử ụ ử  tin. B  nh  chính độ ớ ươc chia làm hai lo iạ

­ ROM: Có th  đ c mà không ghi thông tin lên đĩa. Là b  nh  dành riêng để ọ ộ ớ ể 

ch a các ph n m m và thông tin do nhà s n xu t đ nh s nứ ầ ề ả ấ ị ẵ

­ Đ n v  đo Ram trơ ị ước kia là Megabytes (Mb) và gi  đây là ờ Gigabytes (Gb)

­ B  nh  độ ớ ược đo b ng đ n v  ằ ơ ị bits và bytes

+ Bit là đ n v  d  li u nh  nh t mà máy tính s  d ngơ ị ữ ệ ỏ ấ ử ụ

+ M t nhóm tám bit t o thành m t byteộ ạ ộ

h p nhi u byteợ ề

+ M i t p tin máy tính s  d ng có kích thỗ ậ ử ụ ước khác nhau. Kích thướ  c

t p tin d  li u tăng hay gi m tùy thu c vào n i dung l u trậ ữ ệ ả ộ ộ ư ữ

Thi t b  l u tr :ế ị ư ữ

Có s c ch a vô h n và thông tin không b  m t khi không cung c p đi n.ứ ứ ạ ị ấ ấ ệ  Khi c n x  lý thông tin trong b  nh  ngòai thì các thông tin này s  đầ ử ộ ớ ẽ ược n pạ  vào b  nh  chính (main memory) là Ram sau đó chuy n đ n CPU. Do truy c pộ ớ ể ế ậ  

tu n t  và ph i qua trung gian nên t c đ  truy xu t thông tin trên b  nhầ ự ả ố ộ ấ ộ ớ ngoài ch m  h n so v i b  nh  trong.T c đ  truy xu t còn tùy thu c vào t ngậ ơ ớ ộ ớ ố ộ ấ ộ ừ  

l ai thi t b  , ch m nh t  là băng t  ­>đĩa m m­>… ọ ế ị ậ ấ ừ ề

1.3. Làm vi c v i b  nh  ngoàiệ ớ ộ ớ

Là các thiết b  ịlưu tr  ữ không mất d  ữ liệu khi tắt nguồn. Có 2 dạng công nghệ lưu tr  ữ là lưu tr  ữ t  ừ và lưu tr  ữ quang

­ Công ngh  ệ t  ừ có:   ổ đĩa mềm,   ổ đĩa cứng,   ổ đĩa nén, USB,   ổ đĩa di động, thẻ nhớ, băng từ…

+  Các   đĩa c ng thổ ứ ường được dùng đ  l u tr , truy xu t ph n m m và dể ư ữ ấ ầ ề ữ 

li u.ệ

­  Công ngh  ệ quang có : đĩa CD, DVD, Blue Ray, HDVD…

Hình 1.12: Thi t b  nh p ế ị ậ  

   Thi t b  xu t (Output Device)ế ị ấ

Là thi t b  cho xu t thông tin sau khi đế ị ấ ược máy tính x  lý. Thi t bử ế ị chu n  là màn hình (monitor). Ngoài ra còn có các thi t b  ph  nh : máy inẩ ế ị ụ ư  (printer), máy v  (plotter),….ẽ

      Printer       Monitor 

Hình 1.13: Thi t b  xu t ế ị ấ

1.5. Mua m t chi c máy tínhộ ế

B n c n mua thi t b  máy tính xách tay nh ng không ch c cái nào s  phù h pạ ầ ế ị ư ắ ẽ ợ  

v i nh  c u c a b n. B n cũng mu n xem xét mua m t máy in đ  t o b nớ ư ầ ủ ạ ạ ố ộ ể ạ ả  sao c ng c a các văn b n khi c n. B n hãy s  d ng qu ng cáo trên báo ho cứ ủ ả ầ ạ ử ụ ả ặ  

đ n m t s  c a hàng bán l  và ghi chú v  m t s  m t hàng khác nhau, baoế ộ ố ử ẻ ề ộ ố ặ  

g m:ồ

+ Tên s n ph m ho c nhãn hi uả ẩ ặ ệ

+ Phiên b n c a s n ph m (N u đả ủ ả ẩ ế ược)

+ T c đ  vi x  lýố ộ ử

+ Dung lượng b  nh  RAMộ ớ

+ Dung lượng   đĩa l u trổ ư ữ

+ Kích c  màn hìnhỡ

+ Bàn phím 

+ Lo i chu tạ ộ

+ Lo i thi t b  ngu nạ ế ị ồ

+ Th i lờ ượng pin( N u có)ế

Cách mua ph n m m truy n th ng là mua đĩa CD hay DVD có ch a chầ ề ề ố ứ ươ  ngtrình được đóng gói, có kèm sách hướng d nẫ

Nh ng chữ ương trình được cài đ t trong máy tính, đặ ược vi t b ng ngôn ngế ằ ữ 

­ Ph n m m có th  đầ ề ể ược  “bundled”  v i máy tính khi mua máyớ

­ Open Source: có th  s a code và chia s  v i ngể ử ẻ ớ ười khác nh ng không đư ượ  cthu phí

­ Đăng kí  m t ph n m m mà có “live” version: đăng nh p qua m ng, chi phíộ ầ ề ậ ạ  

th p h n mua tr n b n quy n ho c mua   d ng b n quy n m ng (networkấ ơ ọ ả ề ặ ở ạ ả ề ạ  license)

Dù b n có ph n m m b ng cách nào, b n ph i có trách nhi m tuân th  cácạ ầ ề ằ ạ ả ệ ủ  quy đ nh v  b n quy n. n u b n không có gi y phép s  d ng h p l , b n sị ề ả ề ế ạ ấ ử ụ ợ ệ ạ ẽ 

vi ph m b n quy n c a nhà phân ph i và có th  b  ki nạ ả ề ủ ố ể ị ệ

2.3. Ki m tra các yêu c u h  th ng  ể ầ ệ ố

Kh  năng tả ương thích x86 hay x64

H u h t các máy tính ch y Windows m i hi n nay đ u có ph n c ng 64 bitầ ế ạ ớ ệ ề ầ ứ  

và   ch y   phiên   b n   Windows   64   bit   Tuy   nhiên,   m t   s   máy   tính   ch yạ ả ộ ố ạ  Windows đ i cũ v n s  d ng phiên b n Windows 32 bit. N u đang s  d ngờ ẫ ử ụ ả ế ử ụ  máy tính ch y phiên b n Windows 64 bit, b n có th  cài đ t ph n m m 32 bitạ ả ạ ể ặ ầ ề  

b i vì nó có kh  năng tở ả ương thích ngược. Tuy nhiên, n u máy đang ch yế ạ  phiên b n Windows 32 bit l i không th  cài đ t ph n m m 64 bit. N u t i vả ạ ể ặ ầ ề ế ả ề 

m t trình cài đ t ph n m m 64 bit đ  cài đ t cho máy tính ch y phiên b nộ ặ ầ ề ể ặ ạ ả  Windows 32 bit, b n s  th y thông báo l i và trình cài đ t s  không ch y.ạ ẽ ấ ỗ ặ ẽ ạ   2.4. Qu n lý ph n m mả ầ ề

 Ph n m m h  th ng:ầ ề ệ ố  Là h  th ng chệ ố ương trình giúp ngườ ử ụi s  d ng làm 

vi c v i các  ng d ng cũng nh  s  d ng ph n c ng c a máy m t cách thu nệ ớ ứ ụ ư ử ụ ầ ứ ủ ộ ậ  

ti n và hi u qu  Các h  đi u hành hi n đang đệ ệ ả ệ ề ệ ượ ử ục s  d ng hiên nay trên thế 

gi i là : MS Windows,Unix,Linux… ớ

 Ph n m m  ng d ng:ầ ề ứ ụ  là các chương trình h  tr  c a h  đi u hành, th cỗ ợ ủ ệ ề ự  

hi n các công vi c theo yêu c u ngệ ệ ầ ườ ử ụi s  d ng. Bao g m các chồ ương trình 

d ch, các h  c  s  d  li u, ph n m m m ng, ph n m m đ  h a ph n m mị ệ ơ ở ữ ệ ầ ề ạ ầ ề ồ ọ ầ ề  

­ B ngả  License Agreement thông báo yêu c u ch p nh n các đi u ki n vầ ấ ậ ề ệ ề 

b n quy n tác gi  và s  d ng chả ề ả ử ụ ương trình, ch nọ  I accept the Agreement để 

đ ng ý và ti p t c cài đ t, n u không ch n ho c ch nồ ế ụ ặ ế ọ ặ ọ  I do not accept the Agreement thì nút cài đ t s  không hi n lên và không th  ti p t c cài đ tặ ẽ ệ ể ế ụ ặ  

chương trình

­ Các nút Next là ti p t c cài đ t,ế ụ ặ  Back là quay tr  l i ph n cài đ t tr c đóở ạ ầ ặ ướ  

đ  ch nh s a l i các thông s    ph n trể ỉ ử ạ ố ở ầ ướ  Cancel là h y b  không ti p t cc, ủ ỏ ế ụ  cài đ t n a.ặ ữ

­ B ngả  Select Destination Location là ph n ch n n i đ t ch ng trình mu nầ ọ ơ ặ ươ ố  

Files, tuy nhiên n u mu n có th  thay  đ i tên và v  trí khác b ng cáchế ố ể ổ ị ằ  

nh nấ  Browsevà ch  đ n v  trí đó.ỉ ế ị

­ M t s  chộ ố ương trình s  có ph n l a ch n các thông s  cài đ t nhẽ ầ ự ọ ố ặ ư Tipical: Cài bình thường, Full: cài toàn b ,ộ  Compact: ch  cài m t ít thành ph n c nỉ ộ ầ ầ  thi t đ  s  d ng,ế ể ử ụ  Custom: l a ch n theo ý ng i s  d ng. N u ch n Customự ọ ườ ử ụ ế ọ  

s  xu t hi n thêm các thông s  khác đ  l a ch n.ẽ ấ ệ ố ể ự ọ

­   Ph nầ  Select   Start   Menu   Folder đ   l a   ch n   n i   đ t   các   bi u   t ngể ự ọ ơ ặ ể ượ  (Shortcut Icon) c a chủ ương trình, thông thường các bi u tể ượng này s  đẽ ượ  c

đ t trongặ  Menu Start ­>All Programs ­>Th  m c tên chư ụ ương trình. N uế  không mu n t o Start Menu Folder có th  ch nố ạ ể ọ  Don't create a Start Menu Folder

­   B ng   l a   ch n   đ t   các   bi u   tả ự ọ ặ ể ượng   (Shortcut   Icon)   c a   chủ ương   trình trên Desktop và Quick Launch, n u mu n có th  đánh d u ch n ho c khôngế ố ể ấ ọ ặ  

ch n.ọ

­ Đ i v i các chố ớ ương trình có yêu c u nh p các s  Serial ho c CD Key thìầ ậ ố ặ  

ph i nh p đ y đ  và đúng thì chả ậ ầ ủ ương trình m i cho phép cài đ t ho c sớ ặ ặ ử 

d ng. M t s  chụ ộ ố ương trình cho phép dùng th  v i th i gian và các ch c năngử ớ ờ ứ  

      Hình 1.14: H p tho i đ  vào control Panel ộ ạ ể

Bước 2: Ch nọ  Uninstall a program   m c Programsở ụ , giao di n Uninstall orệ  change a program xu t hi nấ ệ

      Hình 1.15: h p h i tho i Uninstall or change a program ộ ộ ạ

Bước 3: T i giao di nạ ệ  Uninstall or change a program s  hi n th  thông tin ẽ ể ị

c a các chủ ương trình đang cài đ t trên máy tính c a ặ ủ b n.ạ Click đúp chu t vàoộ  

chương trình b n mu n g  b  đ  g  b  chạ ố ỡ ỏ ể ỡ ỏ ương trình đó

Cách khác: B n cũng có th  g  b  ch ng trình b ng cách click ch n ạ ể ỡ ỏ ươ ằ ọ

chương trình c n g  b , sau đó click vào nútầ ỡ ỏ  Uninstall   trên.ở

Hình 1.17: H p h i tho i g  b  cài đ t ộ ộ ạ ỡ ỏ ặ

Câu h i, bài t p:ỏ ậ

 1.1: Đây là lo i máy tính gì?ạ

 A. Apple Notebook

 A. CPU  B. RAM  C. ROM  D. Hard Disk

1.6: Trình bày các thành ph n, các thi t b  nh p, xu t c a máy tínhầ ế ị ậ ấ ủ

1.7. Trình bày khái ni m ph n m m, ph n m m có m y lo i? trình bày cácệ ầ ề ầ ề ấ ạ  

lo i ph n m m đó.ạ ầ ề

Yêu c u đánh giáầ

­ Phân lo i đạ ược các lo i  máy tínhạ

­ Phân bi t đệ ược các thành ph n c a máy tính ầ ủ

­  Phân bi t đ ệ ượ c các đ n vi đo  ơ

GI I THI U H  ĐI U HÀNH, CONTROL PANELỚ Ệ Ệ Ề

Gi i thi u:ớ ệ

Không ph i ng u nhiên mà h  đi u hành Windows l i chi m m t v  trí ả ẫ ệ ề ạ ế ộ ị

đ c tôn v  th  ph n trên th  trộ ề ị ầ ị ường hi n nay. Nó có đ c đi m gì?ệ ặ ể  Qua bài h cọ  này ngườ ọ ẽ ượi h c s  đ c làm quen v i h  đi u hành windows, đ ng th i đớ ệ ề ồ ờ ược 

th c hi n các thao tác trên các c a s  đó.ự ệ ử ổ

M c tiêu: ụ

­ Trình bày khái ni m và cách làm vi c c a h  đi u hànhệ ệ ủ ệ ề

­ Th c hi n đự ệ ược thao tác kh i đ ng và thoát kh i windows ở ộ ỏ

­ Trình bày được các thành trên màn hình Desktop

­ Th c hi n đự ệ ược tháo tác trên menu start và Taskbar

­ Th c hi n đự ệ ược thao tác kh i đ ng và thoát kh i Control Panel ở ộ ỏ

­ Thi t l p đế ậ ược các ch  đ  xem, hi n th  ngày gi  trong Control panel        ế ộ ể ị ờ

­ Thi t l p đế ậ ượ User Accounts và các quy n c  ề trong Control panel

­ Rèn luy n tính c n th n, kiên trì, sáng t o. ệ ẩ ậ ạ

­ B o đ m an toàn và v  sinh cho ngả ả ệ ười và thi t b  trong phòng máy.ế ị

N i dung:ộ

1. H  đi u hành ệ ề

1.1. Khái ni m h  đi u hành và cách làm vi c        ệ ệ ề ệ

  Là m t l p ch ng trình h  th ng qu n lý tài nguyên c a máy tính , x  lýộ ớ ươ ệ ố ả ủ ử  các l nh và đi u khi n m i ho t đ ng c a máy tính. ệ ề ể ọ ạ ộ ủ

 H  đi u hành là m t h  th ng ch ng trình đóng vai trò:ệ ề ộ ệ ố ươ

­ Thông d ch gi a ngị ữ ườ ử ụi s  d ng v i máy tínhớ

­ Qu n lý các tài nguyên, thi t b : B  nh , t p tin, th  m c, bàn phím, mànả ế ị ộ ớ ậ ư ụ  hình, máy in…

Các ch c năng:ứ

­  Qu n lý các t p tin và th  m cả ậ ư ụ

­  Qu n lý các thi t b  và chả ế ị ương trình  ng d ngứ ụ

­ Liên k t và đi u khi n các ho t đ ng c a máy tính.ế ề ể ạ ộ ủ

­ Cho phép th c hi n các chự ệ ương trình

M t s  h  đi u hành hi n đ i:ộ ố ệ ề ệ ạ

MS Windows 7, Mac OS, Unix, Linux, Các h  đi u hành cho các thi t bệ ề ế ị 

c m tay, h  đi u hành nhúngầ ệ ề

1.2. Kh i đ ng và thoát kh i Windows ở ộ ỏ

+ Swicth  user:  Kh i đ ng Không t t máy, tr  v  màn hình Windowsở ộ ắ ở ề

+ Log off : Thoát Windows b ng cách đóng t t c  các c a s  ch ng trìnhằ ấ ả ử ổ ươ  đang m ở

+ Lock: Không t t máy, tr  v  màn hình Windowsắ ở ề

+ Restart: Kh i đ ng lở ộ ạ  máyi

+ Sleep:   ch  đ  b o v  màn hình, không làm vi cỞ ế ộ ả ệ ệ , khi . L u vào Ramư+ Hibernate:    ch  đ  b o v  màn hình, không làm vi cỞ ế ộ ả ệ ệ  L u  d  li u ư ữ ệ ở Ram vào b  nh    c ngộ ớ ổ ứ

 1.3. Windows Desktop

­ Vùng di n tích làm n n cho các ch  đ  trong Windows. V i  Windows 7,ệ ề ủ ề ớ  trên Desktop thường có s n m t s  bi u tẵ ộ ố ể ượng mang tên MyComputer, Recycle Bin … Ngoài ra ngườ ử ụi s  d ng còn có th  t o thêm các Folder vàể ạ  Shortcut khác đ  các công vi c sau này để ệ ược th c hi n nhanh h n.ự ệ ơ

1.4. Cách s  d ng nút Startử ụ

Menu Start: Bi u hi n   nút Start, ch a nh ng l nh căn b n c a Windowsể ệ ở ứ ữ ệ ả ủ  liên   quan   đ n   công   vi c   qu n   lý   ng   d ng   và   các   l nh   đi u   hành   c aế ệ ả ứ ụ ệ ề ủ  Windows. Nh p nút Start đ  m  menu Start.ắ ể ở

Ghi chú: có th  m  Menu Start b ng t  h p phím Ctrl ­ Esc.ể ở ằ ổ ợ

1.5. S  d ng Taskbarử ụ

Thanh th  hi n các c a s  chể ệ ử ổ ương trình đang được m , nh  v y có th  thayở ư ậ ể  

đ i c a s  chổ ử ổ ương trình hi n hành nhanh h n b ng cách nh p vào tên chệ ơ ằ ắ ươ  ngtrình đang hi n trên thanh Taskbar.ệ

2. Control Panel      

2.1. Kh i đ ng và thoát kh i Control Panel     ở ộ ỏ

 Kh i đ ng Control Panel:ở ộ  Vào Start/ Control Panel

Folde r

Shortcut

Màn hình Desktop

Thanh taskbar Nút Start

Hình 2.2: H p h i tho i Control Panel ộ ộ ạ

­ System and Maintenance: Cung c p các l a ch n đ  duy trì tính toàn v n hấ ự ọ ể ẹ ệ 

th ng và th c hi n sao l u d  li u. ố ự ệ ư ữ ệ

­ Security: Cung c p các l a ch n ph c v  m c đích an ninh nh  ki m tra cácấ ự ọ ụ ụ ụ ư ể  

c p nh t ch ng vi rút và quét các ph n t i v  ậ ậ ố ầ ả ề

­ Network and Internet: Cho phép b n cài đ t hay đi u ch nh cách k t n i máyạ ặ ề ỉ ế ố  tính c a b n vào m ng hay vào Internet, và chia s  các t p tin v i ngủ ạ ạ ẻ ậ ớ ười khác. 

­ Hardware and Sound: Cho phép b n cài đ t hay đi u ch nh cách ho t đ ngạ ặ ề ỉ ạ ộ  

c a các ph n c ng nh  các thi t b  âm thanh. ủ ầ ứ ư ế ị

­ Programs: Cho phép ti p c n các nhi m v  qu n lý h  th ng ví d  nh  càiế ậ ệ ụ ả ệ ố ụ ư  

­ Additional Options: Cho phép b n thi t l p hay đi u ch nh các yêu c u vạ ế ậ ề ỉ ầ ề 

ph n m m b  sung đầ ề ổ ược cài vào máy tính c a b n, ví d  nh  QuickTime hayủ ạ ụ ư  các b  ph n đi u khi n màn hình đ c bi t. ộ ậ ề ể ặ ệ

+ Decimal symbol (ký hi u d u th p phân): Gõ d u ph y (,)ệ ấ ậ ấ ẩ

+ Digit grouping symbol (ký hi u nhóm các ch  s  ): Gõ d u ch m (.)ệ ữ ố ấ ấ

+Thay đ i tổ ương t  nh  trên trong thự ư ẻ Currency, thay ký hi u đ n v  ti n tệ ơ ị ề ệ thành “đ ng” Vi tồ ệ  Nam (n u mu n)ế ố

+Ch n thọ ẻ  Date/ Short date Format(d ng hi n th  ngày tháng)ạ ể ị : Gõ dd­MM­yyyy

+ Sau khi thi t l p xong nh p vào Apply/ ế ậ ắ  OK  (2 l n)ầ

T t máy (shut down): ngu n đi n s  ng t. Các t p tin c a b n s  đóng l i.ắ ồ ệ ẽ ắ ậ ủ ạ ẽ ạ  Khi kh i đ ng l i s  m t nhi u th i gian h n máy đang t m ngh  hay ngở ộ ạ ẽ ấ ề ờ ơ ạ ỉ ủ đông

T m ngh  (Sleep): Khi máy tính   ch  đ  t m ngh  thì màn hình s  t t và qu tạ ỉ ở ế ộ ạ ỉ ẽ ắ ạ  máy tính cũng t t, quá trình này thắ ường m t vài giây. Khi máy tính t m ngh ,ấ ạ ỉ  Windows đ t các file đang làm d  vào b  nh  và ch  tiêu t n m t lặ ở ộ ớ ỉ ố ộ ượng nhỏ ngu n đi n.ồ ệ

Ng  đông (Hibernate) là tr ng thái ti t ki m đi n đủ ạ ế ệ ệ ược dùng cho máy tính xách tay.   ch  đ  này, máy tính s  đ a t t c  d  li u và chỞ ế ộ ẽ ư ấ ả ữ ệ ương trình đang 

m  vào   c ng và t t máy. Đây là tr ng thái ít t n đi n nh t.ở ổ ứ ắ ạ ố ệ ấ

Đ  thay đ i ngu n đi n cho máy xách tay: M  control panel ch n hardware ể ổ ồ ệ ở ọand sound. Truy c p Power Optionậ       

2.4. Tìm hi u User Accounts và các quy n ể ề trong Control panel

(Administrator ho c Standard User) và nh n nútặ ấ  Create Account. M c đ nh, ặ ịWindows s  không gán m t kh u cho tài kho n m i. Đ  t o m t kh u cho tàiẽ ậ ẩ ả ớ ể ạ ậ ẩ  

Hình 2.3: H p h i tho i  Create New Account ộ ộ ạ

Câu h i, bài t p:ỏ ậ

2.1: Tên nào sau đây là tên c a h  đi u hành ủ ệ ề

 MICROSOFT WORD  MICROSOFT OFFICE          UNIX

 MICROSOFT OS  MAC OS          LINUX2.2: H  đi u hành có nhi u h  tr  đệ ề ề ỗ ợ ượ ử ục s  d ng b i các trở ường đ i h c, t  ạ ọ ổ

2.4: Hai ch c năng c  b n c a m t h  đi u hành là gì?ứ ơ ả ủ ộ ệ ề

 a) Xác đ nh s  lị ố ượng đăng ký cho h  đi u hành ệ ề

 b) Ki m tra không có virus khi b n kh i đ ng máy tínhể ạ ở ộ

 c) Qu n lý t p tin l u tr  và nh n bi t các lo i t p tin đ  th c hi n m t ả ậ ư ữ ậ ế ạ ậ ể ự ệ ộnhi m vệ ụ

d) Qu n lý thi t b  đ u vào/ đ u ra/ l u trả ế ị ầ ầ ư ữ

e) Ki m tra ngể ười là b n là ngạ ười duy nh t đăng nh pấ ậ  vào máy tính này

2.5: H  đi u hành có nhi u h  tr  đệ ề ề ỗ ợ ượ ử ục s  d ng b i các trở ường đ i h c, t  ạ ọ ổ

ch c nghiên c u khoa h c?ứ ứ ọ

 A. Linux  B. Windows OS  C. Unix  D. Mac OS

Yêu c u đánh giáầ

­ Phân bi t đ ệ ượ c các h  đi u hành, các ch c năng c  b n c a nó ệ ề ứ ơ ả ủ

­Thi t l p đế ậ ược các ch  trong control Panelế

BÀI 3 LÀM VI C TRÊN TH  M C VÀ T P TINỆ Ư Ụ Ậ

Gi i thiêu:ớ

T p tin là m t t p h p cácậ ộ ậ ợ  thông tin do người dùng t o ra t  máyạ ừ  vi tính, các thông tin này là m t hay nhi u chu i ký t , ký hi u gi ng ho c khácộ ề ố ự ệ ố ặ  nhau. 

Th  m c là m t d ng t p tin đ c bi t có công d ng nh  là m t ngănư ụ ộ ạ ậ ặ ệ ụ ư ộ  

ch a, đứ ược dùng trong vi c qu n lý và s p x p các t p tin.ệ ả ắ ế ậ

Trong bài này, chúng ta s  tìm hi u v  các thao tác trên t p tin và thẽ ể ề ậ ư 

m c khi làm vi c trên máy tính. ụ ệ

M c tiêu:ụ

­ Trình bày khái ni m th  m c và t p tin ệ ư ụ ậ

­ Th c hi n đự ệ ược các thao tác trên th  m c và t p tinư ụ ậ

­ Trình bày đượ ph n m  r ng t p tinc  ầ ở ộ ậ

­ Hình thành k  năng x  lý v i t p tin và th  m cỹ ử ớ ậ ư ụ

­ Rèn luy n tính c n th n, kiên trì, sáng t o. ệ ẩ ậ ạ

­ B o đ m an toàn và v  sinh cho ngả ả ệ ười và thi t b  trong phòng máy.ế ị

N i dung:ộ

1. Các khái ni m v  ệ ềt p tin và th  m c ậ ư ụ

1.1.  T p tin (File):ậ  

 Khái ni m:ệ  T p tinậ  là t p h p các thông tin có liên quan v i nhau đậ ợ ớ ượ ư  c l u

tr  trên b  nh  ngoài. C  th  chúng chính là các chữ ộ ớ ụ ể ương trình, d  li u đữ ệ ượ  c

l u tr  trên đĩa. Đ  phân bi t gi a các t p tin v i nhau, m i t p tin có m tư ữ ể ệ ữ ậ ớ ỗ ậ ộ  tên

 Quy t c đ t tên t p tin:ắ ặ ậ   Tên t p tin có d ng nh  sau .ậ ạ ư

<tên t p tin>ậ   =  <tên chính>[.<m  r ng>]ở ộ  

   ­  Trong đó ph n tên chính (file name) làầ  b t bu c ph i có.ắ ộ ả

    ­   Ph n m  r ngầ ở ộ  (extension) dùng đ  đ nh lo i t p tin vàể ị ạ ậ  có th  có ho cể ặ  không

   ­  Ph n m  r ng đầ ở ộ ược phân cách v i ph n tên b i d u ch mớ ầ ở ấ ấ  (.)

Ví dụ:  Quyet toan 1.xls,  Tong­ket­qui1­2005.doc,  Turbo.exe

Chú ý : 

  ­   Các ký t  không đự ược dùng đ  đ t tên t p tin làể ặ ậ   /   \   *  ?  <  >  ;

  ­ Các t p tin có ph n m  r ng làậ ầ ở ộ  EXE, COM, BAT th ng là các t p tinườ ậ  

  ­ Ký tự * đ i di n cho m t nhóm ký t  tùy ý k  t  v  trí c a *.ạ ệ ộ ự ể ừ ị ủ

  ­ Ký tự ? đ i di n cho m t ký t  tùy ý t i v  trí c a ?.ạ ệ ộ ự ạ ị ủ

Ví d  : *.PASụ  là nhóm t p tin có ph n m  r ng làậ ầ ở ộ  PAS, còn ph n tên chính làầ  tùy ý.  DATA?.DOC là tên c a các t p tin có ký t  th  5 tùy ý, đó là nhóm t pủ ậ ự ứ ậ  tin có tên nh : ư DATA1.DOC, DATA2.DOC, DATAT,  

 1.2.  Th  m cư ụ  

 Khái ni m:ệ  là m t phân vùng hình th c trên đĩa đ  vi c l u tr  các t p tinộ ứ ể ệ ư ữ ậ  

có h  th ng. Ngệ ố ườ ử ụi s  d ng có th  phân m t đĩa ra thành nhi u vùng riêngể ộ ề  

bi t, trong m i vùng có th  là l u tr  m t ph n m m nào đó ho c các t p tinệ ỗ ể ư ữ ộ ầ ề ặ ậ  riêng c a t ng ngủ ừ ườ ử ụi s  d ng   M i vùng g i là m t th  m cỗ ọ ộ ư ụ  

 ­   M i đĩa trên máy tỗ ương  ng v i m t th  m c và đứ ớ ộ ư ụ ược g i là th  m c g cọ ư ụ ố  (Root Directory). Trên th  m c g c có th  ch a các t p tin hay các th  m cư ụ ố ể ứ ậ ư ụ  con (Sub Directory). Trong m i th  m c con có th  ch a các t p tin hay thỗ ư ụ ể ứ ậ ư 

m c con khác. C u trúc này đụ ấ ược g i là cây th  m c.ọ ư ụ

  ­  Tên c a th  m c (Directory Name) đủ ư ụ ược đ t theo đúng quy lu t đ t tênặ ậ ặ  

c a t p tin, ủ ậ thông thường tên th  m c không đ t ph n m  r ng.ư ụ ặ ầ ở ộ

      Hình 3.1. Hình bi u di n cây th  m c ể ễ ư ụ

    ­   Th  m c g c là th  m c cao nh t đư ụ ố ư ụ ấ ượ ổc t  ch c trên đĩa và đứ ượ ạc t o ra trong quá trình đ nh d ng đĩa b ng l nh Format, do đó ta không th  xóa thị ạ ằ ệ ể ư 

m c này.ụ

    ­   Th  m c hi n hành (Working Directory) là th  m c mà t i đó chúng taư ụ ệ ư ụ ạ  đang ch n hay đang làm vi c.ọ ệ

    ­   Th  m c r ng (Empty Directory) là th  m c trong đó không ch a t p tinư ụ ỗ ư ụ ứ ậ  hay th  m c con.ư ụ

 Ví d : Theo s  đ  c u trúc c a cây th  m c hình dụ ơ ồ ấ ủ ư ụ ưới đây ta th y:ấ

Hình 3.2. Hình c u trúc cây th ấ ư ụ  m c

   ­    Th  m c g c E:\ư ụ ố   ch a các th  m cứ ư ụ  ACCESS, BAISOAN …

    ­     Trong th  m c con c p 1 ACCESS  ch a các  th  m c con Accessư ụ ấ ứ ư ụ  dowload, BT, Giao Trinh Access,…

   ­   Trong th  m c con c p 2 BT ch a các th  m c con Access, Access1… ư ụ ấ ứ ư ụ

2. Các thao tác trên th  m cư ụ

T o th  m c:ạ ư ụ

­ Nh p chu t ph i ch n New, ch n Folderắ ộ ả ọ ọ

­ Folder xu t hi n sau đó đ t tên cho Folder và Enterấ ệ ặ

+ Name : S p x p theo th  t  tênắ ế ứ ự

+ Type : S p x p theo th  t  ki uắ ế ứ ự ể

+ Size : S p x p theo th  t  kích thắ ế ứ ự ước

+ Date modifiled : S p x p theo th  t  th i gian ắ ế ứ ự ờ

+ Ascending: s p x p tăng d nắ ế ầ

+ Descending: s p x p gi m d nắ ế ả ầ