Bài giảng Tin học ứng dụng: Mạng máy tính - Lê Viết Mẫn

Bài giảng Tin học ứng dụng: Mạng máy tính cung cấp cho người học các kiến thức: Vì sao phải kết nối mạng, các khái niệm, phần cứng và phần mềm mạng, internet, dịch vụ trên Internet. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Mạng máy tính

Vì sao phải kết nối mạng ?

Khi không có mạng

Khi có mạng

Văn phòng

Văn phòng đại diện

tại Việt Nam

Khái niệm

Mạng máy tính

• Mạng máy tính là hai hay

nhiều thiết bị điện tử được nối với nhau bằng các

thiết bị liên lạc để cùng chia sẻ phần cứng, phần mềm và dữ liệu

• Các máy tính được kết nối

có thể là trong cùng một phòng, một toà nhà, một thành phố hoặc trên phạm

Lợi ích việc nối mạng

• Chia sẻ tập tin

• Chia sẻ tài nguyên

• Chia sẻ chương trình

Thành phần của mạng

• Các thiết bị đầu cuối (end system)

• Hệ điều hành mạng (NOS - Network Operating System)

• Môi trường truyền dẫn (media)

• Hữu tuyến : đồng trục, xoắn đôi, quang

• Vô tuyến : radio, sóng viba, tia hồng ngoại, wifi, bluetooth,

• Giao thức (Protocol)

Kiến trúc mạng

• Thể hiện cách nối các thiết bị đầu cuối với nhau ra sao và tập

hợp các quy tắc, quy ước mà tất cả các thực thể tham gia

truyền thông trên mạng phải tuân theo để đảm bảo mạng hoạt động tốt

• Cách nối các thiết bị được gọi là hình trạng mạng - Topology

• Tập hợp các quy tắc, quy ước truyền thông được gọi là giao

thức - protocol

Topology

Bus - dạng tuyến tính

• Tất cả các nút cùng nối vào hành lang chính

Ring - dạng vòng

• Mỗi nút được kết nối trực tiếp với nút

bên cạnh tạo thành vòng kín

• Giảm tối đa khả năng đụng độ thông tin

• Tiết kiệm dây

• Một nút hỏng sẽ ảnh hưởng đến toàn

mạng

Star - dạng sao

• Tất cả các nút được kết nối vào một điểm

trung tâm

• Thiết bị trung tâm có thể là bộ chuyển mạch

(switch) hoặc thiết bị phân kênh (hub)

• Một nút hỏng không ảnh hưởng đến mạng

• Tận dụng tối đa tốc độ

• Kiễm soát lỗi, cấu hình lại dễ dàng

• Khả năng hoạt động và mở rộng phụ thuộc

vào thiết bị trung tâm

• Chi phí lắp đặt cao

Ví dụ

• Việc trao đổi thông tin, cho dù là đơn giản nhất, cũng đều phải

tuân theo những qui tắc nhất định

• Trong việc truyền tín hiệu trên mạng thì cần tuân theo quy tắc,

quy ước như :

• khuôn dạng dữ liệu

• thủ tục gởi nhận dữ liệu

• kiểm soát hiệu quả

• chất lượng truyền tin

• xử lý lỗi và sự cố

ICMP, HTTP, POP3,

GET http://www.yahoo.com

file html

Phân loại theo phạm vi địa lý

• Mạng cục bộ, kết nối các máy tính trong một khu vực bán kính hẹp vài

trăm mét Kết nối được thực hiện thông qua các môi trường truyền thông tốc độ cao, ví dụ cáp đồng trục thay cho cáp quang LAN thường được sử dụng trong nội bộ một cơ quan/tổ chức… Các LAN có thể được kết nối với nhau thành WAN

• Kết nối các máy tính trong phạm vi một thành phố Kết nối này được thực

hiện thông qua các môi trường truyền thông tốc độ cao.

Phân loại theo phạm vi địa lý

• Mạng diện rộng, kết nối máy tính trong nội bộ các quốc gia hay giữa các

quốc gia trong cùng một châu lục Thông thường, kết nối này được thực hiện thông qua mạng viễn thông

• Mạng toàn cầu, kết nối máy tính của tất cả các quốc gia trên thế giới.

Phân loại theo cách sử dụng

• Tất cả các máy tính đều bình đẳng

• Thích hợp cho các mạng quy mô nhỏ

• Tài nguyên quản lý phân tán, bảo mật kém

• Server đảm nhận việc quản lý và cung cấp tài

nguyên

• Client sử dụng tài nguyên do Server cung cấp

• Server có cấu hình mạnh, lưu trữ được nhiều

thông tin

• Quản lý tập trung, bảo mật tốt

Băng thông

• Lượng thông tin di chuyển từ nơi này sang nơi khác trong một

khoảng thời gian

Đơn vị Viết tắt

Ống nước và băng thông

Phần cứng và phần mềm

mạng

Card mạng (NIC)

Cáp mạng (cable)

Modem

Hub và Switch - bộ chuyển mạch

Router - bộ định tuyến

Phần mềm

• các hệ điều hành hỗ trợ kết nối mạng và quản lý tài nguyên mạng

• Windows

• Linux

• Web browser - trình duyệt web

• Trình quản lý thư điện tử

• Lotus Notes

Internet

Internet và Intranet

• Internet là mạng máy tính khổng lồ, kết nối hàng triệu máy tính,

mạng máy tính trên khắp thế giới

• Số liệu: kết nối khoảng 140.000 mạng máy tính của hơn 200 nước trên thế

giới

• Không có ai là chủ sở hữu của Internet

• Kết nối vào Internet thông qua các nhà cung cấp dịch vụ

Internet (ISP - Internet Service Provider)

Lịch sử hình thành

nghiên cứu lớn trong nước Mỹ

• 1987 - Mạng NSFnet (Uỷ ban khoa học quốc gia) ra đời với tốc

độ đường truyền nhanh hơn

phát triển nhảy vọt cho Internet

• 1995 - 84 nước kết nối Internet

• 12/1997 - Việt Nam kết nối Internet

Địa chỉ IP

• Mạng Internet sử dụng hệ thống địa chỉ IP (32 bit)

• Chia làm 4 nhóm, mỗi nhóm gọi là 1 octet, viết dưới dạng :

Địa chỉ IP

• Địa chỉ IP được chia thành 5 lớp : A, B, C, D, E

Địa chỉ IP

• Địa chỉ IP được chia thành 2 nhóm : public và private

• public - gán cho các thiết bị kết nối với mạng internet

• private - gán cho các thiết bị trong mạng nội bộ

Dịch vụ Internet

World Wide Web

Internet dựa trên kỹ thuật biểu diễn

thông tin gọi là siêu văn bản (hypertext)

website

• Trang web là một tài liệu có định dạng đặc

biệt, HTML , có thể chứa văn bản, đồ hoạ, siêu liên kết, âm thanh, hoạt hình và video

• Website là tập hợp các trang web

địa chỉ web

dùng Internet”

!

• Là tự do về dữ liệu, là băng

thông rộng, là liên kết, đặt

Tìm kiếm thông tin

• Cần những công cụ cho phép tìm kiếm nhanh chóng các tài nguyên trên

mạng

• Một số website hỗ trợ công cụ tìm kiếm - Search Engine

Thư điện tử - Email

• Là dịch vụ thực hiện việc chuyển thông tin trên

Internet thông qua các hộp thư điện tử

các tập tin

• Để nhận và gửi thư điện tử, phải đăng ký một

tài khoản thư điện tử

• Mỗi hộp thư được gắn với một địa chỉ thư điện

tử có dạng :

!<tên truy cập> @ <địa chỉ máy chủ của hộp thư>

FTP - File Transfer Protocol

máy chủ FTP để lấy về hoặc đẩy một file lên máy chủ

thể đăng nhập và điều khiển vào một máy trạm ở xa

Thương mại điện tử

• Việc trao đổi thông tin thương mại thông qua phương tiện điện

tử, không phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của toàn

bộ quá trình giao dịch

• Ví dụ

• Online shopping

Cảm ơn sự chú ý

Câu hỏi ?