tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân huyện ba vì,thành phố hà nội

Trong những năm qua, tổ chức triển khai thực hiện chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về tinh giản biên chế, chất lượng đội ngũ công chức tại các cơ quan chuyên môn t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯƠNG

TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN CHUYÊN

MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ-

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ BÍCH PHƯƠNG

TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN CHUYÊN

MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ-

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các thông tin,

số liệu được trình bày trong Luận văn là trung thực và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Các kết quả nghiên cứu của Luận văn chưa được công bố trong bất kì công trình khoa học nào

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Bích Phương

Xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn hỗ trợ, động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi giúp Tác giả vượt qua những khó khăn để hoàn thành Luận văn này

Do những điều kiện chủ quan, khách quan, chắc chắn kết quả nghiên cứu của Luận văn còn những điều thiếu sót Tác giả rất mong tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp để hoàn thiện, nâng cao chất lượng vấn đề được lựa chọn nghiên cứu

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả Luận văn

Nguyễn Thị Bích Phương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 8

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 8

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 9

7 Kết cấu của Luận văn 10

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN 11

1.1 Một số khái niệm 11

1.1.1 Biên chế 11

1.1.2 Tinh giản biên chế 12

1.1.3 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 15

1.1.4 Tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên muôn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 17

1.2 Những vấn đề chung về tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 17

1.2.1 Mục đích, ý nghĩa và nguyên tắc tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 17

1.2.2 Nội dung thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 21

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 26

1.3.1 Các yếu tố khách quan 26

1.3.2 Các yếu tố chủ quan 29

1.4 Kinh nghiệm tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện của một số địa phương và bài học cho huyện Ba Vì 30

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 35

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ – THÀNH PHỐ HÀ NỘI 36

2.1 Khái quát chung về huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 36

2.2 Tình hình biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì 38

2.2.1 Khái quát về UBND huyện Ba Vì và các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì 38

2.2.2 Biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì 43

2.2.3 Chất lượng đội ngũ công chức 45

2.3 Phân tích thực trạng thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 50

2.3.1 Căn cứ pháp lý của hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì 50

2.3.2 Chủ thể, đối tượng, trường hợp tinh giản biên chế tại cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 52

2.3.3 Thực hiện quy trình tinh giản biên chế 54

2.4 Đánh giá chung 62

2.4.1 Những ưu điểm 62

2.4.2 Những hạn chế 64

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 66

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 69

CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM, PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 70

3.1 Quan điểm, phương hướng thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội 70

3.2 Giải pháp hoàn thiện việc tổ chức thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan

chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội 73

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về tinh giản biên chế 73

3.2.2 Xác định vị trí làm việc, cơ cấu ngạch công chức và tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ, khung năng lực cho từng vị trí việc làm 75

3.2.3 Đổi mới việc thực hiện công tác đánh giá, phân loại công chức, người lao động 77

3.2.4 Tăng cường nguồn lực tài chính, đảm bảo việc thực hiện chế độ chính sách trong tinh giản biên chế 79

3.2.5 Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, hiện đại hóa hoạt động các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì 80

3.2.6 Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tinh giản biên chế 82

3.2.7 Nâng cao năng lực, nhận thức của các chủ thể có liên quan trong tinh giản biên chế 83

3.2.8 Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với tinh giản biên chế 85

3.3 Một số kiến nghị 87

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 89

KẾT LUẬN 90

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2 1: Số lƣợng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì giai đoạn 2016-2019 43 Bảng 2 2: Số lƣợng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì theo từng đơn vị năm 2019 44 Bảng 2 3: Chất lƣợng đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì giai đoạn 2016-2019 46 Bảng 2 4: Quy trình tổ chức thực hiện tinh giản biên chế trong các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 55 Bảng 2 5: Kết quả tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì giai đoạn 2016-2019 62

DANH MỤC BIỂU ĐỔ

Biểu đồ 2 1: Cơ cấu công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì chia theo trình độ chuyên môn 48 Biểu đồ 2 2: Kết quả đánh giá, phân loại công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì giai đoạn 2016 - 2018 49 Biểu đồ 2 3: Kinh phí cho tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì giai đoạn 2016-2019 60

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2 1: Cơ cấu tổ chức của Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì 40

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Con người luôn được khẳng định là yếu tố quan trọng bậc nhất quyết định

sự thành bại của quản lý Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước do đó cũng được quyết định bởi năng lực thực thi công vụ và phẩm chất đạo đức của đội ngũ công chức hành chính nhà nước

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển như hiện nay, đất nước ta đang đứng trước những những thời cơ cũng như phải đối mặt với những thách thức lớn, những yêu cầu từ bên trong và bên ngoài Chính vì thế, nền hành chính đã và đang phải nỗ lực đổi mới, cải cách mạnh mẽ để tạo động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội Trong đó, đội ngũ công chức hành chính cần phải đủ năng lực,

trình độ, chuyên nghiệp,“có phẩm chất chính trị tốt, tuyệt đối trung thành với Tổ

quốc, với Đảng, hết lòng phấn đấu vì lợi ích của nhân dân, của dân tộc; có bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước những khó khăn, thử thách; có năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao; có nhân cách và lối sống mẫu mực, trong sáng; có ý thức tổ chức kỷ luật cao, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân” [37; tr.136] để có thể đáp ứng được đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ

đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tuy đông nhưng không mạnh, vừa thiếu, vừa thừa; "một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức năng lực hạn chế, suy thoái phẩm chất đạo đức, tham nhũng, cửa quyền, thiếu ý thức trách nhiệm và tinh thần phục vụ, không đáp ứng được yêu cầu” [11; tr.173] Xuất phát từ vai trò quan trọng đó, cũng như trước yêu cầu thực tiễn đặt ra, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản và tích cực lãnh đạo, chỉ đạo toàn hệ thống chính trị tổ chức thực hiện nhiều chủ trương, chính sách, biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trong đó có hoạt động tinh giản biên chế Tinh giản biên chế

là cần thiết nhằm loại bỏ những cá nhân không đạt yêu cầu trong thực thi công

vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự trong khu vực nhà nước Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằm nâng cao chất

lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thu hút những người có đức, có tài vào hoạt động công vụ trong các cơ quan đảng, nhà nước và tổ chức chính trị -

xã hội, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, tiết kiệm, giảm chi thường xuyên, cải cách chính sách tiền lương Đội ngũ công chức ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Hiệu lực, hiệu quả hành chính nhà nước của chính quyền địa phương được quyết định rất lớn bởi phẩm chất, năng lực, hiệu quả công tác của đội ngũ công chức và cách bố trí, sử dụng trong tổ chức bộ máy các

cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì Trong những năm qua, tổ chức triển khai thực hiện chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước

về tinh giản biên chế, chất lượng đội ngũ công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì đã có nhiều chuyển biến quan trọng, cơ bản đảm bảo đúng quy định, từ đó từng bước góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các

cơ quan này Tuy nhiên trên thực tế vẫn còn những tồn tại, hạn chế như: năng lực của một số công chức vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu thực tế; vẫn còn có sự phàn nàn của người dân và doanh nghiệp về năng lực, thái độ của một

bộ phận công chức; công tác tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ công chức còn có biểu hiện ngại va chạm, nể nang, chưa tạo được đột phá; số lượng biên chế được tinh giản còn thấp hơn chỉ tiêu; các trường hợp tinh giản chưa hoàn toàn đúng đối tượng, đúng mục tiêu của tinh giản biên chế Do đó, hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì cần thiết phải nghiên cứu, đề xuất các giải pháp để hoàn thiện, nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động này

Từ những lý do nêu trên em đã lựa chọn đề tài "Tinh giản biên chế ở các cơ

quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì – thành phố Hà Nội” làm

Luận văn tốt nghiệp chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công của mình Hy vọng kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần nhỏ vào việc tăng cường và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì trong thời gian tới

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Tinh giản biên chế là một nội dung nhận được sự quan tâm của nhiều học giả, nhiều nhà khoa học và hiện có một số nghiên cứu về vấn đề này Có thể để cập đến một số nghiên cứu sau đây:

2.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về tinh giản biên chế nói chung

Tác giả Nguyễn Văn Thái trong nghiên cứu "Công vụ và cải cách công vụ trong điều kiện nhà nước chuyển đổi phát triển" đăng trên Thông tin Cải cách nền hành chính nhà nước số 4/2016 [41] đã khẳng định định hướng cải cách công vụ ở Việt Nam là "cải cách nhân sự hướng tới chuẩn hóa theo tiêu chí

“đúng và đủ” số người làm việc trong từng cơ quan, tổ chức theo nghĩa

“không thừa - không thiếu”; nhân sự càng ở cấp cao càng phải “tinh nhưng không đông”-tức chất lượng cao hơn" Như vậy, tác giả nhấn mạnh vai trò của tinh giản biên chế trong cải cách công vụ ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay Nhìn nhận một cách tổng thể về vấn đề biên chế và tinh giản biên chế, tác

giả Văn Tất Thu có bài viết" Thực trạng, nguyên nhân tăng biên chế và các giải

pháp tinh giản biên chế" đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước số tháng 9/2014

[44] Khẳng định tinh giản biên chế là "vấn đề khó, phức tạp nhưng rất cấp bách hiện nay", tác giả chỉ ra những nguyên nhân tăng biên chế khiến thực trạng biên chế ở tình trạng "tuy đông nhưng không mạnh, vừa thiếu, vừa thừa" Đó là các nguyên nhân khách quan như việc chia tách nâng cấp các đơn vị hành chính lãnh thổ các cấp làm tăng các tổ chức, đơn vị hành chính, các tổ chức, nhu cầu quản

lý từ thực tiễn cũng khiến nhiều cơ quan được thành lập mới, ; nguyên nhân chủ quan do tính hành chính hóa, do công tác chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm chưa tốt, do căn cứ và cơ chế giao biên chế chưa được đổi mới căn bản, công tác quản lý biên chế còn hạn chế Đây là những vấn đề cần hữu ích với tác giả khi tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy tinh giản biên chế để đảm bảo tính khả thi của các giải pháp trong Luận văn này

Tác giả Võ Kim Sơn và Lê Cẩm Hà (2015) có bài viết "Tinh giản biên chế trong cải cách chế độ công vụ, công chức ở nước ta" đăng trên Tạp chí Quản lý nhà nước số 233/2015 [50] Bài viết khẳng định trong tiến trình cải cách chế độ công vụ, công chức, chúng ta đang thực hiện đề án tinh giản biên chế cùng với

xác định vị trí việc làm Việc tinh giản là cần thiết nhưng khó, song sẽ thực hiện được khi xác định rõ quy trình, yêu cầu, tiêu chí việc làm và có những thanh lọc mang tính khách quan

Đặt vấn đề tinh giản biên chế trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết TW6 khóa 12, tác giả Lê Vĩnh Tân có bài viết "Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XII" [39] Tác giả khẳng định rằ

ự

ản biên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng, sử dụng hiệu quả đội ngũ cán

bộ, công chức, viên chức; giảm chi thường xuyên và cải cách chế độ tiền lương" Do đó, vấn đề tinh giản biên chế là nhiệm vụ và cũng là giải pháp căn cơ trong công cuộ

ựTác giả Đoàn Nhân Đạo (2019) với bài viết "Những điểm mới của chính sách tinh giản biên chế hiện nay" [31] đã khái quát cơ bản về những điểm mới trong hệ thống chính sách tinh giản biên chế hiện nay của nước ta Cụ thể đó là việc bổ sung trường hợp tinh giản biên chế, chính sách quản lý và sử dụng số biên chế đã thực hiện tinh giản, cách tính trợ cấp cũng như trình tự thực hiện tinh giản biên chế Đây là cơ sở pháp lý để các chủ thể thực hiện tinh giản biên chế tiến hành các hoạt động có liên quan trong công tác này

Khẳng định quan điểm "Tinh giản biên chế không đơn thuần là cắt giảm số lượng một cách cơ học và làm theo “phong trào”, “mùa vụ” nhất thời, mà tinh giản biên chế là một việc làm thuận lý theo quy luật vận động tự nhiên của sự đào thải, thanh lọc, làm trong sạch, “làm khỏe” và hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nhân sự một cách thường xuyên", tác giả Trần Đình Thắng có bài viết "Tinh giản biên chế trong bộ máy công vụ Việt Nam [42] Tác giả nêu 3 vấn đề có tính

mấu chốt trong thực hiện tinh giản biên chế là (1) Đổi mới tư duy, thống nhất

nhận thức, trách nhiệm, hành động về tinh giản biên chế trong bộ máy công vụ;

(2) Tinh giản biên chế trên cơ sở văn hóa pháp lý chặt chẽ; và (3) Tinh giản biên chế gắn với việc tối ưu hóa tổ chức và hoạt động của bộ máy công vụ

Nghiên cứu vấn đề tinh giản biên chế ở cấp trung ương, tác giả Nguyễn Văn Tùng có bài viết "Về tinh giản biên chế của các cơ quan trung ương hiện nay" đăng trên Tạp chí Cộng sản, số 3/2019 [48] Tác giả nêu ra một vấn đề hiện nay là "do quan niệm, cách hiểu về biên chế vẫn còn khác nhau giữa các cơ quan

có thẩm quyền của Đảng, Nhà nước nên đã gây khó khăn trong công tác quản lý

và việc đề ra các giải pháp phù hợp để tinh giản biên chế" và phương thức giao biên chế giữa các khối (khối các cơ quan của Đảng, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội, khối Văn phòng Chủ tịch nước, Khối Quốc hội, Khối Chính phủ và chính quyền địa phương, khối đơn vị sự nghiệp ở trung ương, đơn vị sự nghiệp ở địa phương, cũng có sự khác nhau Do vậy, một số nguyên nhân gây

ra hạn chế của tinh giản biên chế là do vẫn còn nhiều cơ quan được giao thẩm quyền quản lý tổ chức bộ máy, biên chế (Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, hội đồng nhân dân cấp tỉnh) Nguyên tắc Đảng thống nhất quản lý về tổ chức bộ máy, biên chế của

cả hệ thống chính trị chưa được cụ thể hóa đầy đủ thành các quy chế, quy định

Tiếp cận vấn đề tinh giản biên chế tù góc độ vị trí việc làm, tác giả Nguyễn Minh Tuấn có công trình nghiên cứu "Xác định vị trí việc làm - “Nút thắt” trong tinh giản biên chế, cải cách tiền lương hiện nay" [47] Tác giả cho rằng “Nút

thắt” trong thực hiện tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, giảm biên chế là xác định

vị trí việc làm đã nhiều lần được thực hiện nhưng không thành công Cũng không ít lần triển khai xác định lại vị trí việc làm nhưng khi tiến hành thì chẳng mấy cơ quan tìm ra được người dôi dư Vì vậy, vấn đề xác định vị trí việc làm vẫn đang là “nút thắt” gây cản trở lớn trong tinh giản biên chế hiện nay" Để gỡ được "nút thắt" này đảm bảo xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đặc biệt là tinh giản biên chế trên cơ sở xác định vị trí việc làm cho từng chức danh cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong từng cơ quan, đơn vị, tác giả đề xuất một số nhóm giải pháp gồm nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về công tác tổ chức, cán bộ làm căn cứ thực hiện thống nhất; phát huy vai trò của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trên nguyên tắc gắn trách nhiệm với quyền hạn; trao quyền lực gắn với kiểm soát quyền lực; phát huy vai trò của cơ quan tham mưu giúp việc về công tác tổ chức, cán bộ; giải quyết đồng bộ, hiệu quả tinh giản biên chế gắn với cải cách tiền lương trong những năm tới

2.2 Nhóm các công trình nghiên cứu về tinh giản biên chế trong các cơ quan hành chính nhà nước

Tác giả Lê Như Thanh (2016), Tinh giản biên chế trong các cơ quan hành chính Nhà nước - Thách thức và giải pháp [40], theo tác giả thực tiễn những năm qua cho thấy, bộ máy hành chính nhà nước ở nước ta còn cồng kềnh, hoạt động kém hiệu quả Vì vậy, chủ trương tinh giản biên chế trong các cơ quan hành chính, sự nghiệp đã được đề ra như một giải pháp nhằm khắc phục tình trạng này Việc tinh giản biên chế phải gắn liền với việc xác định chức năng, nhiệm vụ, hợp lý hóa về mặt tổ chức của toàn bộ hệ thống hành chính nhà nước

và mỗi cơ quan hành chính nhà nước Một trong các nguyên nhân của những hạn chế trong kết quả tinh giản biên chế ở giai đoạn trước chính là người đứng đầu các cơ quan hành chính nhà nước chưa làm hết thẩm quyền và trách nhiệm đối với công tác tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức; còn

có biểu hiện ngại va chạm, nể nang, thiếu nhất quán trong quán triệt, chỉ đạo, tổ chức thực hiện

Tác giả Phạm Thị Giang (2019) có nghiên cứu "Tổ chức lại các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân cấp huyện và việc tinh giản biên chế" đăng trên Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội số 2/2019 [32] Bài viết tập trung vào việc phân tích sắp xếp cơ cấu tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc

Ủy ban nhân dân cấp huyện để tinh gọn, hợp lý, đáp ứng được yêu cầu quản lý Đồng thời, đây là cơ sở cho việc xác định, sắp xếp lượng biên chế phù hợp và tinh giản biên chế: đưa người cần tinh giản ra khỏi bộ máy, bổ sung người có trình độ, chuyên môn vào làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện Trong thực tiễn cải cách hành chính nhà nước từ 2001 đến nay, số lượng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện có thay đổi theo chiều hướng giảm từ 15 cơ quan xuống còn 12 cơ quan (có tính đến yếu tố đặc thù) Tuy nhiên, biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện lại có sự tăng lên về số lượng Qua đó, tác giả đưa ra một số giải pháp nhằm tổ chức lại cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp huyện tinh gọn, hợp lý hơn và góp phần vào việc tinh giản biên chế hiện nay như xác định rõ chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, hoàn thành việc xác định vị trí việc làm của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện cũng như các cơ quan này cần rà soát, đánh giá công chức đảm bảo đủ năng lực

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đưa ra một số vấn đề lý luận

và thực tiễn về tinh giản biên chế nói chung cũng như đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động này Tuy nhiên, những nghiên cứu về tinh giản biên chế đối với công chức hành chính nhà nước nói chung và tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện còn thiếu vắng Cho đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Chính vì vậy, đề tài Luận văn“Tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên

môn thuộc UBND huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu

đi sâu về hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, chỉ ra những bất cập hạn chế hiện nay từ thực tế tại Huyện Ba VÌ để từ đó đưa ra những biện pháp cụ thể nhằm đổi mới, hoàn

thiện công tác này tại địa phương

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích làm rõ những vấn đề lý luận về tinh giản biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện và đánh giá thực trạng thực hiện tinh giản biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, luận văn đề xuất các quan điểm và giải pháp hoàn thiện hoạt động tinh giản biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì – Thành phố Hà Nội hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Với mục đích nghiên cứu trên, Luận văn có một số nhiệm vụ nghiên cứu như sau:

- Hệ thống hóa và nghiên cứu những vấn đề lý luận về tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

- Nghiên cứu thực tiễn hoạt động tinh giản biên chế tại một số địa phương

để rút ra những bài học kinh nghiệm cho các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì

- Nghiên cứu thực trạng việc tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì để đánh giá những ưu điểm và những hạn chế của hoạt động này, phân tích nguyên nhân của những hạn chế

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện các mục tiêu trên, luận văn sử dụng các phương pháp sau đây:

Một là: Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp: Đây là phương pháp nghiên

cứu khoa học phổ biến, đặc biệt là trong nghiên cứu khoa học xã hội Phương pháp này được sử dụng trong toàn bộ quá trình nghiên cứu đề tài Việc sử dụng phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp là nhằm phát hiện những điểm mới, những điểm có thể kế thừa, bổ sung hay bàn luận thêm từ các nghiên cứu liên quan của những người đã nghiên cứu Trên cơ sở tiếp cận, nghiên cứu các tài liệu thứ cấp, tác giả lựa chọn các tri thức, các số liệu, dẫn chứng phù hợp, có tính thời sự trong các tài liệu, sách, báo và các ấn phẩm khác trong các giai đoạn khác nhau, phục vụ cho việc giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra; tìm kiếm thông tin làm cơ sở cho việc phân tích, tổng hợp nhằm hình thành các luận điểm, luận cứ, luận chứng phục vụ cho việc nghiên cứu của Luận văn

Hai là: Phương pháp phân tích được sử dụng xuyên suốt trong cả ba

chương của luận văn nhằm làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn cụ thể, diễn giải những nội dung còn mang tính khái quát, trừu tượng thành những nội dung

cụ thể, dễ hiểu, dễ nắm bắt trên cơ sở logic lập luận

Ba là: Phương pháp tổng hợp được sử dụng nhằm tìm ra những thông điệp,

ý nghĩa mà các số liệu, luận cứ cung cấp; tóm lược, kết luận các nội dung cụ thể thành nội dung lớn, bao quát Từ đó, tác giả đưa ra các kết luận, các nhận định giúp giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra

Bốn là: Phương pháp thống kê được sử dụng nhằm liệt kê, so sánh các số

liệu minh họa cho hoạt động tinh giản biên chế được nghiên cứu trong Luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn hệ thống hóa lý luận về tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên

môn thuộc UBND huyện, hình thành khung lý thuyết để nghiên cứu nội dung của đề tài là hoạt động tinh giản biên chế trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn nghiên cứu, đánh giá thực trạng tinh giản biên chế trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì và tìm ra những hạn chế, nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế này

Luận văn đề xuất giải pháp để hoàn hiện hoạt động tinh giản biên chế trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Ba Vì trong thời gian tới

Những thực trạng và giải pháp này là cơ sở thực tiễn quan trọng để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, đặc biệt là các nhà lãnh đạo, quản lý của UBND huyện Ba Vì tìm hiểu, nghiên cứu vận dụng vào thực tiễn quá trình tinh giản biên chế tại địa phương

Ngoài ra, luận văn có thể là tài liệu tham khảo hữu ích trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở khoa học của tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Chương 2: Thực trạng thực hiện thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Chương 3: Quan điểm, phương hướng, giải pháp hoàn thiện hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA TINH GIẢN BIÊN CHẾ Ở CÁC CƠ QUAN

CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN

Có quan niệm cho rằng: “Biên chế trong các cơ quan hành chính nhà nước

là số người làm việc trong cơ quan để thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao

và được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (hiện nay là Bộ Nội vụ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh Thành phố trực thuộc Trung ương) phê duyệt và giao, làm căn cứ cấp kinh phí hoạt động thường xuyên hằng năm” và theo đó Nhà nước sẽ định ra chỉ tiêu số lượng con người (công chức, viên chức) trong một đơn vị hành chính (cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công) tạo nên một tổng biên chế cho nền hành chính quốc gia [50] Theo quan niệm này tác giả cho rằng biên chế chỉ những người làm việc trong các cơ quan, tổ chức để thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, như vậy ở đây biên chế được hiểu theo nghĩa hẹp hơn không bao gồm lao động hợp đồng trong các cơ quan tổ chức nhà nước

Nhìn nhận ở phạm vi rộng hơn về biên chế, cho rằng biên chế không chỉ

là những người cán bộ, công chức, viên chức mà còn bao gồm cả lao động hợp đồng trong các cơ quan đơn vị, tác giả Nguyễn Thị Ngọc Lan nhấn mạnh “Biên chế là số lượng cán bộ, công chức, số lượng người làm trong đơn vị và lao động hợp đồng được cấp có thẩm quyền giao theo quy định của pháp luật” [36]

Thuật ngữ "biên chế" cũng được giải thích trong văn bản pháp luật Việt Nam Theo Khoản 1, Điều 3 Nghị định số 108/2014/NĐ-CP ngày 20 tháng 11

năm 2014 của Chính phủ quy định “Về chính sách tinh giản biên chế” quy định:

“Biên chế” sử dụng trong Nghị định này được hiểu gồm: biên chế cán bộ, biên chế công chức, số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập và lao

động hợp đồng được cấp có thẩm quyền giao theo quy định của pháp luật” [8]

Các quan niệm trên đều hướng tới một cách hiểu chung rằng biên chế là

số nhân lực làm việc, lao động trong các cơ quan nhà nước, các đơn vị, tổ chức của hệ thống chính trị, bao gồm cả lao động hợp đồng, được cấp có thẩm quyền giao và thuộc biên chế đi liền với hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Như vậy, xét một cách chung nhất, biên chế là số người làm việc lâu dài,

không xác định thời hạn trong cơ quan của Nhà nước, hưởng các chế độ về lương, phụ cấp được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật

1.1.2 Tinh giản biên chế

Bản chất của biên chế chính là số lượng người làm việc chính thức, lâu dài, ổn định thường xuyên gắn với chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc trong một tổ chức Số lượng biên chế do cấp có thẩm quyền quản lý quyết định điều chỉnh, tăng hoặc giảm trong từng giai đoạn, từng thời kỳ nhất định

Trước đây, việc điều chỉnh, tăng hoặc giảm biên chế chỉ căn cứ vào nhu cầu, nhiệm vụ, khối lượng công việc, mức độ phức tạp của nhiệm vụ, phạm vi quản lý và thường là theo đề nghị của các cấp, các đơn vị Đến nay, theo Luật Cán bộ, Công chức 2008 đã bổ sung thêm một nguyên tắc quan trọng vào các nguyên tắc quản lý cán bộ, công chức, viên chức, đó là: việc quản lý cán bộ, công chức, viên chức phải căn cứ vào tiêu chuẩn chức danh và vị trí việc làm Vị trí việc làm là điểm cơ bản, mấu chốt để đổi mới cơ chế quản lý biên chế, quản

lý công chức Theo quy định của pháp luật về công chức phải căn cứ vào vị trí việc làm để xem xét, quyết định số biên chế trong từng cơ quan, đơn vị, tổ chức

Thông thường tinh giản biên chế được hiểu là cắt giảm bớt số lượng người làm việc được trả công, lương bằng ngân sách nhà nước và sắp xếp lại thật hợp

lý, khoa học

Có cách hiểu cho rằng “Tinh giản biên chế được hiểu là việc áp dụng các giải pháp phân loại, sàng lọc loại ra khỏi bộ máy những biên chế không cần

thiết, làm cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chất lượng hơn, tinh thông hơn” [38] Theo quan niệm này tác giả đi sâu vào xem xét khía cạnh mục tiêu của tinh giản biên chế, cho rằng việc tinh giản biên chế không chỉ giảm theo số lượng mà còn phải đảm bảo chất lượng và hiệu quả Cách hiểu này tương tự như khái niệm về tinh giản biên chế quy định tại Điều 3 Nghị định số 108/2014/NĐ-

CP ngày 20 tháng 11 năm 2014 “ Tinh giản biên chế được hiểu là việc đánh giá,

phân loại, đưa ra khỏi biên chế những người dôi dư, không đáp ứng yêu cầu công việc, không thể tiếp tục bố trí sắp xếp công tác khác và giải quyết chế độ, chính sách đối với những người thuộc diện tinh giản biên chế” [8] và đây cũng

là cách tiếp cận trong phạm vi Luận văn này

Như vây, tinh giản biên chế là cách thức đánh giá, phân loại để các cơ quan nhà nước tinh lọc lại nhân sự nhằm làm cho các hoạt động có hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ, công chức, viên chức, thu hút những người có đức có tài vào hoạt động công

vụ trong các cơ quan, tổ chức hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập từ đó góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tiết kiệm ngân sách, giảm chi thường xuyên, cải cách tiền lương

Tinh giản biên chế là sàng lọc ra khỏi bộ máy nhà nước những biên chế

không cần thiết, không đáp ứng yêu cầu của vị trí công việc, làm cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có chất lượng hơn, tinh thông nghiệp vụ hơn Tinh giản là rà soát lại vị trí của từng cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy nhà nước, xem xét sự phù hợp về năng lực của họ với vị trí, chức năng, nhiệm vụ họ đang đảm nhận Tinh giản biên chế thực chất là giải pháp quan trọng khắc phục tình trạng đông nhưng không mạnh như thực tế hiện nay trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị ở nước ta

Thực chất của tinh giản biên chế, tối ưu hóa là nghiên cứu, khảo sát, cải cách, sắp xếp, điều chỉnh, chuẩn hóa biên chế tổ chức và hoạt động của bộ máy công vụ; bảo đảm tính hợp lý của chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu biên chế, tổ chức

bộ máy và quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực, làm cho bộ máy được

tổ chức và hoạt động tối ưu, có chất lượng, hiệu quả, đáp ứng tốt nhất yêu cầu,

nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đơn vị và trong tổng thể hệ thống công vụ từ trung ương đến địa phương, cơ sở [33]

Xem xét từ góc độ các quan niệm về tinh giản biên chế có thể thấy tinh giản biên chế có một số đặc điểm như sau:

Thứ nhất, về mục tiêu: Tinh giản biên chế không phải là sự cắt giảm một

cách cơ học thuần túy cán bộ, công chức, viên chức ở một vị trí, một bộ phận chuyên môn nào đó mà là tinh giản bộ máy, biên chế sao cho gọn nhẹ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức viên chức Vấn đề tinh giản biên chế phải gắn kết chặt chẽ với việc xây dựng được cơ cấu cán bộ, công chức hợp lý về số lượng, ngạch, chức danh nghề nghiệp; trình độ, độ tuổi, dân tộc, giới tính, nhất

là tương quan với chức năng của tổ chức

Thứ hai, về quy mô thực hiện: Tinh giản biên chế là việc có ảnh hưởng

sâu rộng trong toàn bộ các cơ quan, đơn vị, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị vào quá trình thực hiện tinh giản biên chế phải làm từng bước, có lộ trình rõ ràng, kế hoạch thực hiện cụ thể

Thứ ba, hoạt động tinh giản biên chế là một vấn đề nhạy cảm Liên quan

trực tiếp đến quyền, lợi ích và cuộc sống của cá nhân cán bộ, công chức, viên chức nên khi thực hiện tinh giản biên chế xuất hiện tình trạng nể nang, ngại va chạm, thiếu quyết đoán và chưa quyết liệt Các cơ quan đơn vị chậm triển khai thực hiện tinh giản biên chế đối với cán bộ, công chức, viên chức do không muốn dẫn đến tình trạng mất ổn định, mất lòng trong tổ chức, kết quả là không đạt được mục tiêu đề ra

Thứ tư, tinh giản biên chế do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện

và luôn gắn liền với công tác đánh giá cán bộ, công chức, viên chức Cơ sở của tinh giản là việc đánh giá, đánh giá là công cụ tạo động lực để nâng cao hiệu quả làm việc, đồng thời là công cụ sàng lọc, phân loại những cán bộ, công chức, viên chức không còn phù hợp, không đáp ứng được yêu cầu công việc Xây dựng những thang đo, tiêu chuẩn, tiêu chí và chỉ số có khả năng lượng hóa về kết quả thực thi công vụ của cán bộ, công chức; lấy đó làm cơ sở xác định đối tượng cần tinh giản một cách khoa học, chính xác và có tính thuyết phục

Thứ năm, tinh giản biên chế sử dụng nguồn lực công để tiến hành Nguồn

kinh phí để thực hiện tinh giản biên chế là nguồn ngân sách nhà nước.Các hoạt động chi tiêu cho công tác tinh giản biên chế luôn cần tuân thủ theo pháp luật và được kiểm soát một cách chặt chẽ nhằm đảm bảo việc sử dụng ngân sách nhà nước được hiệu quả cao nhất, chống lãng phí và tham nhũng

1.1.3 Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Thuật ngữ "cơ quan chuyên môn" được hiểu theo nhiều cách khác nhau: Theo Đại từ điển tiếng Việt, cơ quan chuyên môn là “cơ quan chuyên trách một ngành cụ thể của nhà nước”[53, tr.466]

Theo Từ điển Luật học của Viện khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp thì cơ quan chuyên môn thuộc UBND là:

- Cơ quan có nhiệm vụ tham mưu, giúp UBND cùng cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND cùng cấp và theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác từ trung ương đến cơ sở

- Cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu sự chỉ đạo và quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND cùng cấp, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp trên Tổ chức và hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc UBND do Chính phủ quy định [52]

Cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân cấp huyện gồm có phòng và cơ quan tương đương phòng (sau đây gọi chung là phòng) Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện; thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương

Tại Khoản 1 Điều 9 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, khái niệm cơ quan chuyên môn được hiểu như sau: “Cơ quan chuyên môn thuộc UBND được tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp UBND

thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên” [17]

Theo cách tiếp cận như vậy, cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

được hiểu là cơ quan tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý

nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp tỉnh

Tại Nghị định số 37/2014/NĐ-CP ngày 5/5/2014 quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh đã quy định:

- Cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện gồm có phòng và cơ quan tương đương phòng

- Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện: thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp huyện QLNN về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND cấp huyện

và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương

- Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản lý

về tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của UBND cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh

- Việc tổ chức các cơ quan chuyên môn cần phù hợp với từng loại hình đơn vị hành chính cấp huyện và điều kiện tự nhiên dân số, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương và yêu cầu cải cách hành chính nhà nước Không chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn với các tổ chức của các bộ,

sở đặt tại cấp huyện[9]

Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện gồm các cơ quan sau:

- 10 cơ quan chuyên môn được tổ chức thống nhất ở tất cả các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, gồm: Phòng Nội vụ; Phòng Tư pháp; Phòng Tài chính - Kế hoạch; Phòng Tài nguyên và Môi trường; Phòng Lao động -

Thương binh và Xã hội; Phòng Văn hóa và Thông tin; Phòng Giáo dục và Đào tạo; Phòng Y tế; Thanh tra huyện; Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân hoặc Văn phòng Ủy ban nhân dân nơi thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân

- Các cơ quan chuyên môn phù hợp với loại hình đơn vị hành chính huyện

là phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; phòng Kinh tế và Hạ tầng hoặc phòng Dân tộc (tùy địa phương) [9]

1.1.4 Tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên muôn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Kết hợp các khái niệm trên, xét một cách chung nhất, ta có thể hiểu tinh

giản biên chế ở các cơ quan chuyên muôn thuộc UBND huyện là việc đánh giá, phân loại, đưa ra khỏi biên chế và giải quyết chế độ, chính sách đối với những người dôi dư, không đáp ứng yêu cầu công việc, không thể tiếp tục bố trí sắp xếp công tác ở các cơ quan chuyên muôn thuộc UBND huyện

Như vậy, tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên muôn thuộc UBND huyện là hoạt động tinh giản biên chế diễn ra đối với các các cơ quan chuyên muôn thuộc UBND huyện Nó cũng mang đầy đủ những đặc điểm của tinh giản biên chế nói chung nhưng những đặc thù riêng về chủ thể, đối tượng, trường hợp gắn liền với cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

1.2 Những vấn đề chung về tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

1.2.1 Mục đích, ý nghĩa và nguyên tắc tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

1.2.1.1 Mục đích, ý nghĩa của tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên

môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Về mục đích: Hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn

thuộc UBND huyện hướng tới một số mục đích sau:

Một là, tinh giản biên chế nhằm cơ cấu lại đội ngũ công chức đưa ra khỏi

tổ chức những người dôi dư, không đáp ứng yêu cầu công việc, không thể bố trí sắp xếp công tác khác Đây là hoạt động giúp cơ quan, tổ chức nói riêng và toàn

nền công vụ nói chung loại bỏ những cá nhân yếu kém về năng lực, trình độ, đạo đức công vụ, nhờ đó tái cơ cấu đội ngũ công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, sắp xếp, bố trí khoa học hơn, hiệu quả hơn

Hai là: Tinh giản biên chế nhằm mục đích xây dựng bộ máy gọn nhẹ, hợp

lý, hạn chế bấp cập trong cách tổ chức bộ máy, bố trí sắp xếp vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động Hoạt động này giúp kiện toàn bộ máy thông qua rà soát, điều chỉnh các chức năng cho khoa học, hợp lý hơn, tránh chồng chéo, trùng lặp hay bỏ sót hoạt động

Ba là: Tinh giản biên chế nhằm tiết kiệm ngân sách nhà nước, giảm chi

thường xuyên, cải cách chính sách tiền lương Nhờ hàng năm loại bỏ ít nhất 10% biên chế không đáp ứng yêu cầu công việc, Nhà nước giảm bớt ngân sách chi lương cho những đối tượng này vốn đã và đang gây lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước, đồng thời có điều kiện cải cách tiền lương, nâng cao thu nhập cho đội ngũ công chức thực thi công vụ

Về ý nghĩa: Hoạt động tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc

UBND huyện có ý nghĩa to lớn như sau:

Thứ nhất: Hoạt động tinh giản biên chế giúp sắp xếp lại, kiện toàn tổ chức

bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực hiệu quả Thông qua tinh giản biên chế, chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của các tổ chứ ợc phân định, điều chỉnh hợp lý hơn, bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đả ản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân Các cơ quan chủ động trong việc sắp xếp, tổ chức lại cơ cấu bên trong của đơn vị Tinh giản biên chế là nhằm tạo

ra được bộ máy công quyền hoạt động hiệu quả trên cơ sở cơ cấu tổ chức tinh gọn với số lượng nhân sự phù hợp, được vận hành một cách khoa học để thực hiện tốt nhất chức năng, nhiệm vụ đã được xác định Việc tinh giản biên chế chỉ được hoàn thành theo mục tiêu yêu cầu khi việc cải cách, tối ưu hóa bộ máy và

ưu tú hóa nguồn nhân lực theo tôn chỉ, mục đích của nền công vụ là năng suất, chất lượng, hiệu quả phục vụ

Thứ hai: Tinh giản biên chế là biện pháp để hoàn thiện đội ngũ cán bộ,

công chức, viên chức, người lao động Đây là tiền đề để đổi mới công tác tổ

chức, cán bộ để “cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thu hút người có đức, có tài”[12; tr.44] Một bộ phận không nhỏ công chức, viên chức năng lực còn hạn chế về năng lực, thiếu đạo đức công vụ, thiếu tinh thần phục vụ nhân dân, thiếu ý thức rèn luyện, hiệu quả làm việc chưa cao song ỷ lại vào "chế độ làm việc suốt đời", gây cản trở cho hoạt động của bộ máy Số lượng công chức, viên chức đông nhưng hiệu quả làm việc chưa cao, chưa đáp ứng tốt các yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra và chưa đáp ứng tốt nguyện vọng của nhân dân Do đó, thực hiện tinh giản biên chế tại các cơ quan là giải pháp trực tiếp và quyết liệt để đưa những người dôi dư, không đáp ứng yêu cầu công việc, không thể tiếp tục bố trí sắp xếp công tác ra khỏi nền công vụ, tạo điều kiện cho những người có đức, có tài vào nền công vụ, xây dựng đội ngũ công chức, viên chức hợp lý về cơ cấu, có đủ năng lực, đạo đức và trách nghiệm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đồng thời đây cũng là biện pháp tạo động lực làm việc, tạo cơ hội

và yêu cầu cho công chức phải luôn nỗ lực, hoàn thiện bản thân, nâng cao cả trình độ chuyên môn nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị

Thứ ba: Tinh giản biên chế góp phần cải cách tiền lương, gia tăng hiệu

quả sử dụng ngân sách Với lượng biên chế lớn, ngân sách nhà nước đang phải chịu một áp lực rất lớn để trả lương, phụ cấp cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động Trong đó có một bộ phận không nhỏ công chức, viên chức, người lao động không đáp ứng yêu cầu công việc nhưng vẫn được hưởng lương

từ ngân sách nhà nước, vẫn được hưởng các chế độ đãi ngộ của nhà nước Điều

đó gây một sự lãng phí lớn đối với ngân sách nhà nước và nghiêm trọng hơn, đó

là một yếu tố chủ yếu khiến cho hiệu quả quản lý nhà nước không cao, gây nhiều bức xúc cho xã hội Vì thế, tinh giản biên chế giúp bộ máy tinh gọn hơn, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước

Thứ tư: Tinh giản biên chế tạo cơ hội thu hút những người có đức, có tài

vào hoạt động công vụ trong các cơ quan đảng, nhà nước và tổ chức chính trị -

xã hội, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Đây là ý nghĩa vô cùng to lớn bởi tinh giản biên chế không có

nghĩa chỉ giảm số lượng người mà với việc loại bỏ ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực công tác, các vị trí trống là cơ hội mở để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nguồn nhân lực trẻ tuổi vào khu vực nhà nước

1.2.1.2 Nguyên tắc tinh giản biên chế

Để thực hiện tinh giản biên chế hiệu quả, cần tuân thủ và thực hiện đúng một số nguyên tắc sau đây:

Một là: Phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò giám sát của

các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong quá trình thực hiện tinh giản biên chế Hoạt động tinh giản biên chế của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện luôn được đặt dưới sự chỉ đạo của Đảng, luôn được thực hiện theo đúng đường lối, chủ trương, quan điểm của của Đảng về tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy trong hệ thống đồng thời tăng cường sự tham gia, giám sát của các

tổ chức chính trị xã hội nhằm đảm bảo khách quan, minh bạch

Hai là: Phải được tiến hành trên cơ sở rà soát, sắp xếp lại tổ chức và thực

hiện đánh giá, phân loại cán bộ, công chức, viên chức, lao động hợp đồng không xác định thời hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị Việc rà soát, sắp xếp lại tổ chức là cơ sở để bố trí, sử dụng nhân sự hợp lý, xác định các trường hợp dôi dư Đồng thời kết quả đánh giá phân loại cũng giúp cơ quan, tổ chức nhận diện những cá nhân không đáp ứng yêu cầu công việc Đây là những căn cứ quan trọng cho tinh giản biên chế được tiến hành khoa học, khách quan

Ba là: Phải bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, khách quan, công khai,

minh bạch và theo quy định của pháp luật Tinh giản biên chế là một hoạt động giúp gia tăng tính hiệu quả trong quản lý nhân sự Việc bảo đảm nguyên tắc tập trung, dân chủ, khách quan, công khai minh bạch và theo quy định pháp luật giúp tạo sự thống nhất khi triển khai hoạt động này trong toàn hệ thống, đồng thời cũng đảm bảo sự tham gia của các chủ thể có liên quan Khi nguyên tắc này được đảm bảo thực hiện, hoạt động tinh giản biên chế sẽ phát huy tác động tích cực trong cơ quan nói riêng, nền hành chính nói chung

Bốn là: Phải bảo đảm chi trả chế độ, chính sách tinh giản biên chế kịp

thời, đầy đủ và đúng theo quy định của pháp luật Nguyên tắc này bảo vệ quyền

lợi chính đáng của các trường hợp tinh giản biên chế, tránh xáo trộn, mất ổn định trong hoạt động của cơ quan, tổ chức cũng như đối với cuộc sống của công chức, người lao động được tinh giản Điều này thể hiện tính nhân văn, hợp lý, hài hòa trong chính sách tinh giản biên chế, bảo đảm chính sách này vừa hợp lý, hợp tình, hài hòa giữa lợi ích của tập thể và cá nhân

Năm là: Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện tinh

giản biên chế trong cơ quan, tổ chức, đơn vị được giao quản lý theo thẩm quyền Nguyên tắc này phát huy vai trò trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức đồng thời cũng là yếu tố có tác động lớn đến việc triển khai tinh giản biên chế trong

cơ quan, đơn vị Sự gắn kết, ràng buộc giữa thẩm quyền và trách nhiệm là sự bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động quan trọng nhưng khó khăn, phức tạp này

1.2.2 Nội dung thực hiện tinh giản biên chế ở các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

1.2.2.1 Chủ thể và đối tượng tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Về chủ thể thực hiện tinh giản biên chế

Chủ thể thực hiện tinh giản biên chế là chủ thể trực tiếp quản lý, sử dụng biên chế Đây là những người nắm rõ nhất năng lực, trình độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của từng công chức, người lao động trong cơ quan đơn vị Do đó, họ là chủ thể thực hiện tinh giản biên chế ở

cơ quan song mức độ và nội dung tham gia vào các hoạt động của tinh giản biên chế phải theo quy định của pháp luật

Ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, chủ thể thực hiện tinh giản biên chế là người đứng đầu cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý công chức Đó là thẩm quyền, trách nhiệm của chủ tịch UBND huyện, trưởng các đơn vị, bộ phận tham mưu là Phòng Nội vụ

Về đối tượng tinh giản biên chế

Một vấn đề đang đặt ra khi nhắc đến việc tinh giản biên chế đó là “tinh ai, giản ai” Đó là thách thức mà bất kì cơ quan, tổ chức nào khi thực hiện tinh giản

biên chế luôn gặp phải Khi trả lời được câu hỏi trên thì hoạt động tinh giản biên chế sẽ diễn ra dễ dàng Với việc khẳng định mục đích của tinh giản biên chế là đưa ra khỏi hệ thống những cá nhân trong biên chế mà năng lực yếu kém, không đáp ứng được yêu cầu công việc thì đối tượng tinh giản biên chế trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện là công chức, người làm việc theo chế độ hợp đồng 68 làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện

Về trường hợp tinh giản biên chế

Tinh giản biên chế ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện không đơn thuần là giảm về số lượng công chức, giảm chi phí hành chính, giảm ngân sách nhà nước mà quan trọng là làm cho cơ cấu, chất lượng, số lượng của đội ngũ công chức ở cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện được bảo đảm Do đó việc xác định đúng các trường hợp thuộc diện tinh giản là điều kiện tiên quyết

để thực hiện tinh giản biên chế thành công

Trường hợp tinh giản biên chế trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện là những người dôi dư, không đáp ứng yêu cầu công việc, không thể tiếp tục bố trí sắp xếp công tác khác Như vậy, họ thuộc các trường hợp sau:

Thứ nhất, công chức trong biên chế thuộc đối tượng tinh giản biên chế

nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

- Dôi dư do rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, nhân sự;

- Dôi dư do cơ cấu lại công chức theo vị trí việc làm, nhưng không thể bố trí, sắp xếp được việc làm khác;

- Chưa đạt trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ quy định đối với vị trí việc làm đang đảm nhiệm, nhưng không có vị trí việc làm khác phù hợp để bố trí và không thể bố trí đào tạo lại để chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ hoặc được cơ quan bố trí việc làm khác, cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý

- Có chuyên ngành đào tạo không phù hợp với vị trí việc làm hiện đang đảm nhiệm nên bị hạn chế về năng lực hoàn thành công việc được giao, nhưng không thể bố trí việc làm khác hoặc được cơ quan bố trí việc làm khác, cá nhân

tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý

- Được đánh giá là hạn chế về năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ, không đáp ứng được yêu cầu công việc được phân công tại cơ quan

Thứ hai, người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không xác định

thời hạn trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện dôi dư do sắp xếp lại tổ chức theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền

1.2.2.2 Quy trình thực hiện tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

Theo quy định của pháp luật, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị chịu trách nhiệm phối hợp với cấp ủy, tổ chức công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp tổ chức triển khai thực hiện chính sách tinh giản biên chế như sau:

Bước 1: Xây dựng kế hoạch thực hiện tinh giản biên chế

Kế hoạch thực hiện tinh giản biên chế là cơ sở, là công cụ quan trọng để triển khai tinh giản biên chế cũng như là căn cứ cho công tác thanh, kiểm tra Bản kế hoạch tinh giản biên chế của từng cơ quan dược xây dựng dựa trên kế hoạch tinh giản biên chế của cả nước, của từng ngành hay từng địa phương Đó

có thể là bản kế hoạch hàng năm hoặc theo từng giai đoạn

Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện tinh giản biên chế sẽ giúp chủ thể quản lý dự tính được những việc cần làm so với điều kiện, nguồn lực hiện tại mà

cơ quan, đơn vị đang có Với việc xây dựng kế hoạch thực hiện, công tác tinh giản biên chế được phân chia ra từng giai đoạn, từng hoạt động nhỏ phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị để đạt được từng mục tiêu nhỏ trong tiến trình tiến đến đạt được mục tiêu tổng thể đã đặt ra Điều này giúp chủ thể thực hiện tinh giản biên chế dự kiến, tính toán, sắp xếp các hoạt động, nguồn lực cần huy động, qua đó chủ động và tiết kiệm nguồn lực cũng như tránh được những rủi ro, thiệt hại trong quá trình thực hiện tinh giản biên chế

Để bản kế hoạch triển khai thực hiện tinh giản biên chế phát huy được hết tác dụng của nó, khi xây dựng kế hoạch cần đảm bảo các yêu cầu về tính pháp

lý, tính khoa học, tính khả thi, hiệu quả để không phải điều chỉnh nhiều nội dung hay nhiều lần trong quá trình thực hiện Nhờ đó sức mạnh, trí tuệ, nguồn lực của

cả tổ chức được tập trung nhằm đạt được mục tiêu trong tinh giản biên chế

Bước 2: Tuyên truyền, phổ biến, quán triệt chủ trương của Đảng, chính

sách pháp luật của Nhà nước và phương hướng, kế hoạch tinh giản biên chế của

cơ quan, địa phương đến công chức và người lao động thuộc quyền quản lý

Bản thân công chức, người lao động là đối tượng chịu tác động trực tiếp của hoạt động này với quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nên việc được tiếp cận một cách kịp thời, đầy đủ, chính xác về các thông tin liên quan đến hoạt động tinh giản biên chế là rất cần thiết Đây là hoạt động rất quan trọng giúp cho các đối tượng chính sách và những người tham gia thực hiện tinh giản biên chế hiểu

rõ mục đích, yêu cầu của chính sách, về tính đúng đắn và lợi ích của chính sách mang lại cho bản thân và cho toàn hệ thống chính trị để họ tự giác thực hiện theo yêu cầu quản lý của nhà nước Phổ biến, tuyên truyền về tinh giản biên chế vừa là nhiệm vụ vừa là giải pháp hữu hiệu nhằm tạo sự đồng thuận trên cơ sở nhận thức đầy đủ về tinh giản biên chế của các chủ thể có liên quan Để phổ biến, tuyên truyền có hiệu quả cần phải lựa chọn các hình thức phổ biến, tuyên truyền linh hoạt và thích hợp như gửi văn bản chỉ đạo qua hộp thư điện tử, công

bố trên cổng thông tin điện tử, niêm yết tại trụ sở cơ quan, lồng ghép trong các cuộc họp, sinh hoạt chuyên đề, các cuộc thi, phổ biến pháp luật,

Bước 3: Phân công phối hợp thực hiện tinh giản biên chế

Hoạt động tinh giản biên chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện nằm trong tổng thể công tác tinh giản biên chế trong cả hệ thống chính trị, được triển khai thực hiện trên phạm vi từ Trung ương đến địa phương Do đó, việc phân công công việc đúng quyền hạn, trách nhiệm của các đơn vị theo quy định pháp luật, đồng thời đảm bảo tính khoa học, hợp lý, nhịp nhàng sẽ mang lại hiệu quả cao trong thực hiện tinh giản biên chế Xét trong phạm vi cơ quan, việc phân công, phối hợp giữa các cá nhân, bộ phận trong tinh giản biên chế giúp cho

kế hoạch được triển khai Nếu phân công, phối hợp hiệu quả thì sẽ vừa giảm được gánh nặng cho trung ương, vừa tạo nên tính chủ động cho địa phương, cơ

quan, đồng thời tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, chậm tiến độ trong tinh giản biên chế

Bước 4: Triển khai thực hiện tinh giản biên chế

Khi triển khai thực hiện tinh giản biên chế trong thực tế sẽ gặp phải không

ít những khó khăn, những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, do đó đòi hỏi các cơ quan, đơn vị, công chức, người lao động tham gia tổ chức thực hiện chính sách phải sử dụng hệ thống các công cụ quản lý, các biện pháp tác động có hiệu lực, hiệu quả Quá trình triển khai dựa trên bản kế hoạch, sự phân công, việc huy động nguồn lực và sự phối hợp giữa các bộ phận, cá nhân Những công việc cụ thể như thông tin, rà soát trường hợp tinh giản biên chế, lập danh sách báo cáo,

ra các quyết định cụ thể, giải quyết chế độ chính là những hoạt động triển khai thực hiện tinh giản biên chế vào trong đời sống thực tiễn

Bước 5: Kiểm tra, tổng kết, đánh giá thực hiện tinh giản biên chế

Để đảm bảo tinh giản biên chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện được thực hiện đúng tiến độ, đúng quy định pháp luật và có hiệu quả, công tác đôn đốc, kiểm tra, tổng kết đánh giá đóng vai trò quan trọng

Việc kiểm tra, theo dõi giúp chủ thể thực hiện nắm bắt được tiến độ thực hiện, mức độ triển khai tại các bộ phận, tâm tư tình cảm nguyện vọng của các đối tượng thụ hưởng chính sách, những vướng mắc phát sinh đối với các cá nhân

bộ phận liên quan, những bất cập về cơ chế chính sách, những sai phạm, hạn chế cũng như những sáng kiến hay, cách làm tốt cần biểu dương, nhân rộng Tổng kết, đánh giá nhằm chỉ ra những ưu điểm, những nhược điểm trong quá trình thực hiện chính sách tinh giản biên chế, từ đó rút ra được những kinh nghiệm, những bài học cho giai đoạn tiếp theo Đặc biệt, quá trình kiểm tra, tổng kết, đánh giá giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm các bên liên quan Các công tác này cần được tiến hành đồng thời, bổ trợ cho nhau để mang lại hiệu quả cao nhất giúp quá trình tổ chức thực hiện tinh giản biên chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện mang lại kết quả tốt nhất

Như vậy để việc tổ chức thực hiện giản biên chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện đạt được hiệu lực, phát huy được tối đa hiệu quả thì

việc thực hiện đúng, đầy đủ các bước trong quy trình tổ chức thực hiện là vô cùng quan trọng Cần thực hiện tốt nhất có thể các bước trong quy trình tổ chức thực hiện để tạo tiền đề, tạo nên sự liên kết, bổ sung hợp lý, khoa học giữa các bước với nhau, mang lại hiệu quả cho cả quá trình tổ chức thực hiện tinh giản biên chế của cơ quan

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện

1.3.1 Các yếu tố khách quan

1.3.1.1 Yếu tố chính trị

Yếu tố chính trị là toàn bộ các yếu tố tạo nên đời sống chính trị của xã hội

ở từng giai đoạn lịch sử nhất định, bao gồm môi trường chính trị, hệ thống các chuẩn mực chính trị, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và quá trình tổ chức thực hiện chúng cũng như hoạt động của hệ thống chính trị Yếu tố chính trị có ảnh hưởng mạnh mẽ tới hoạt động tinh giản biên chế bởi Nhà nước nói chung và hành chính nhà nước nói riêng trước hết là công cụ trong tay giai cấp thống trị để giúp giai cấp đó thực hiện các mục tiêu chính trị của mình Do đó, các cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Đảng cầm quyền có ảnh hưởng rất quan trọng tới hoạt động tổ chức bộ máy nhà nước và xây dựng đội ngũ cán

bộ, công chức viên chức nói chung, hoạt động tinh giản biên chế nói riêng Đảng

đề ra các quan điểm, đường lối, định hướng cho hoạt động tinh giản biên chế, trên cơ sở đó, Nhà nước thể chế hóa thành chính sách, pháp luật và thực thi tinh giản biên chế trên thực tiễn Yếu tố chính trị dẫn đường cho công tác tinh giản biên chế, do đó tinh giản biên chế được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng

1.3.1.2 Thể chế, chính sách, pháp luật

Thể chế, chính sách, pháp luật là toàn bộ các quy định pháp luật bao gồm Hiến pháp, luật, bộ luật, văn bản dưới luật, tạo thành khuôn khổ pháp lý để bộ máy nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với toàn xã hội, để cá nhân, tổ chức sống và làm việc theo pháp luật Chính vì thế, hoạt động tinh giản biên chế được thực hiện trong hành lang pháp lý mà hệ thống văn bản quy phạm pháp luật này tạo ra, chịu tác động mạnh mẽ từ hệ thống thể chế, pháp luật đó

Hệ thống thể chế, pháp luật định ra hàng lang pháp lý cho hoạt động tinh giản biên chế được tiến hành trong đó

Sự tác động của thể chế, chính sách, pháp luật đến hoạt động tinh giản biên chế có thể diễn ra theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực, việc có đạt được mục tiêu trong tinh giản biên chế đề ra phụ thuộc lớn vào chất lượng của hệ thống thể chế, pháp luật Hệ thống chính sách, pháp luật có chặt chẽ, chính xác,

ổn định, thống nhất thì sẽ hỗ trợ, khuyến khích, tạo điều kiện trong quá trình thực hiện tinh giản biên chế suôn sẻ, dễ dàng Nếu hệ thống chính sách, pháp luật mà không đồng nhất, thường xuyên thay đổi, bổ sung thì quá trình thực hiện theo đó cũng phải thay đổi theo, gây gián đoạn, mất thời gian trong quá trình thực hiện, tạo tâm lý hoang mang, lo lắng cho đội ngũ công chức Các quy định của pháp luật về trường hợp tinh giản, cách thức thực hiện tinh giản, các chế độ cho người tinh giản biên chế, do đó cần được xây dựng phù hợp để công tác tinh giản biên chế được tiến hành thuận lợi, qua đó tác động tích cực vào thực tiễn

1.3.1.3 Điều kiện cơ sở vật chất và trình độ khoa học công nghệ

Điều kiện cơ sở vật chất của từng cơ quan, đơn vị, địa phương có tác động không nhỏ đến thực hiện tinh giản biên chế Điều kiện vật chất đầy đủ, hiện đại giúp tăng năng suất lao động, dễ rà soát nhân lực dôi dư tạo thuận lợi cho tinh giản biên chế Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất nếu không đủ sẽ gây khó khăn cho việc chi trả chế độ, chính sách, hạn chế mục tiêu đã đề ra, giảm hiệu quả triển khai tinh giản biên chế

Bên cạnh cơ sở vật chất, sự phát triển của khoa học công nghệ trở thành động lực và là lực lượng sản xuất trực tiếp góp phần giảm thiểu những công việc

sự vụ cần nhiều nhân công, lao động tay chân Do việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động trong các cơ quan nhà nước được tăng cường, năng suất lao động và hiệu quả công việc tăng lên Điều này đặt ra yêu cầu đồng thời cũng tạo điều kiện thúc đẩy giảm bớt số lượng người làm việc, nhằm vào những người không đáp ứng được yêu cầu công việc Bối cảnh hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng khoa học 4.0 như hiện nay là một cơ hội thuận lợi để thực hiện tinh giản biên chế nhanh chóng và thành công

1.1.3.4 Khối lượng và tính chất công việc

Tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, khối lượng công việc ngày một nhiều, với tính chất phức tạp ngày càng cao, từ công tác chuyên môn nghiệp vụ đến các công tác khác Trong điều kiện nguồn lực nói chung, nguồn nhân lực nói riêng có hạn, điều này dẫn tới nguy cơ "quá tải" công việc đối với một số đơn vị, bộ phận Điều này gây ra khó khăn trong việc cân đối giữa mục tiêu giải quyết khối lượng công việc ngày càng nhiều, phức tạp với việc giảm bớt số lượng công chức, người lao động do tinh giản biên chế mà các

cơ quan chuyên môn phải thực hiện hàng năm theo quy định của Nhà nước

1.1.3.5 Hoạt động bố trí, sử dụng, đánh giá công chức, người lao động

Bản chất của tinh giản biên chế là đưa ra khỏi hệ thống những cá nhân có năng lực yếu kém không đáp ứng được yêu cầu công việc Chính vì vậy, hoạt động này chịu tác động lớn từ hoạt động bố trí, sử dụng, đánh giá công chức, người lao động, bởi đây là cơ sở để rà soát, nhận diện những trường hợp đưa vào diện tinh giản Với đội ngũ nhân sự hiện có, nếu cơ quan đơn vị có sự bố trí, phân công công việc khoa học, hợp lý dựa trên năng lực nhân viên, việc xác định những trường hợp dôi dư không thể sắp xếp công việc sẽ rất dễ dàng Nếu hoạt động đánh giá công chức, người lao động được tiến hành đúng quy định, khách quan, toàn diện, chính xác, việc tinh giản biên chế dựa trên kết quả đánh giá, phân loại công chức hàng năm nhờ đó có được căn cứ đáng tin cậy Tuy nhiên, nếu những khâu này làm không tốt, hoạt động tinh giản biên chế khó có thể đảm bảo được mục đích, nguyên tắc và chỉ tiêu đặt ra

1.1.3.6 Hoạt động thanh tra, kiểm tra

Hoạt động thanh tra, kiểm tra về tinh giản biên chế tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện có tác động không nhỏ đến hiệu lực, hiệu quả của công tác này Thanh tra, kiểm tra giúp phát hiện những sai phạm để xử lý, những vướng mắc, những vấn đề bất cập hoặc phát sinh trong quá trình tinh giản biên chế đề đề xuất tìm hướng xử lý hay kiến nghị sửa đổi về cơ chế, chính sách lên cấp có thẩm quyền Đồng thời, thanh tra, kiểm tra cũng giúp phát hiện những điển hình tốt, những mô hình hay để biểu dương, nhân rộng Do đó, nếu hoạt

động này được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc sẽ tác động tích cực đến công tác tinh giản biên chế, giúp đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, mục tiêu của tinh giản biên chế và ngược lại

độ, chính sách cho trường hợp tinh giản của cơ quan phụ thuộc phần lớn vào cái tâm, cái tầm, cái tài của người đứng đầu

Hơn nữa, tinh giản biên chế là một công việc mang tính nhạy cảm vì nó liên quan đến lợi ích trực tiếp của đội ngũ công chức trong từng cơ quan, đơn vị,

cụ thể ở đây là trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, thực hiện tinh giản biên chế sao cho hợp lý, hợp tình là một vấn đề được quan tâm đặc biệt Trách nhiệm và năng lực của người đứng đầu không những giúp phân loại,

rà soát, đánh giá khách quan, công tâm, đúng trường hợp tinh giản biên chế mà còn vận dụng khéo léo các phương thức giúp ổn định tâm lý công chức, người lao động, tạo sự đồng thuận trong cơ quan, đơn vị, góp phần thực hiện thành công hoạt động này và ngược lại

1.3.2.2 Trình độ nhận thức, năng lực, thái độ của đội ngũ công chức, người lao động

Yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự thành công của tinh giản biên chế là nhận thức của đội ngũ công chức, người lao động Nếu như có những nhận thức đúng đắn về bản chất và ý nghĩa của tinh giản biên chế sẽ là điều kiện thuận lợi

để thực hiện thành công và ngược lại nếu nhận thức chưa toàn diện sẽ gặp nhiều khó khăn rất lớn Với việc có hiểu biết đúng đắn những đường lối chủ trương của Đảng, quy định pháp luật, chính sách của Nhà nước cũng như những

phương hướng, kế hoạch của địa phương hay cơ quan, công chức, người lao động dù là chủ thể thực hiện hay là trường hợp tinh giản biên chế cũng sẽ có sự chủ động, hợp tác với hoạt động tinh giản của cơ quan, góp phần vào việc đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của công tác này

Đối với cán bộ, công chức là người thực hiện tinh giản biên chế, năng lực thực hiện chính sách tinh giản biên chế dẫn tới khả năng đánh giá đúng đối tượng, thực hiện các chế độ liên quan một cách nhanh chóng, đúng pháp luật, hiệu quả Đối với, công chức, người lao động thuộc diện tinh giản biên chế, tinh thần, thái độ tích cực, hợp tác sẽ thúc đẩy tinh giản biên chế được thuận lợi, thành công và ngược lại sẽ là rào cản không nhỏ

1.4 Kinh nghiệm tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn thuộc

Ủy ban nhân dân huyện của một số địa phương và bài học cho huyện Ba Vì

1.4.1 Kinh nghiệm của huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội

Huyện Quốc Oai (thành phố Hà Nội) là một địa phương đã thực hiện tinh giản biên chế hiệu quả với nhiều cách làm chủ động, sáng tạo

Xác định tinh giản biên chế là việc khó, nhưng đồng thời cũng là cơ hội

để địa phương nâng cao chất lượng cán bộ, huyện Quốc Oai đã chủ động xây dựng các phương án để tinh gọn lại bộ máy Trước khi sắp xếp, kiện toàn lại tổ chức bộ máy, huyện có 22 phòng, ban, đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND huyện với 21 cấp trưởng và 49 cấp phó Sau khi thực hiện giải thể Phòng Dân tộc và sáp nhập các phòng, ban khác, đến nay UBND huyện chỉ còn 12 phòng chuyên môn, 5 đơn vị sự nghiệp, giảm 4 đơn vị, giảm 4 cán bộ cấp trưởng và 5 cán bộ cấp phó Đặc biệt, huyện đã tinh giản được 91 biên chế và 230 lao động hợp đồng có thời hạn [43] Điều đáng ghi nhận là huyện Quốc Oai đạt được số lượng tinh giản biên chế như trên trong bối cảnh không có đơn thư khiếu nại, không có dư luận trái chiều Để có được kết quả đó là do huyện đã thực hiện nhiều giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt trong cả hệ thống chính trị của Huyện

Hoạt động tinh giản biên chế đã có được sự thống nhất, quyết tâm cao của

cả hệ thống chính trị với nhiều cách làm vừa bài bản, vừa sáng tạo Sự đồng

thuận từ trên xuống dưới, thực hiện công khai, minh bạch, không ngại va chạm, khách quan

Trong quá trình triển khai, lãnh đạo Huyện rất quan tâm đến tâm tư, tình cảm của đội ngũ công chức Đích thân Bí thư kiêm Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Mạnh Quyền làm tuyên truyền viên để gặp gỡ, nói chuyện, động viên người lao động Đối với 230 hợp đồng lao động phải tinh giản, huyện đã dành cả một năm để làm, từ việc xây dựng đề án, rà soát, có cơ chế chính sách hỗ trợ cụ thể đến tuyên truyền, vận động Lãnh đạo các phòng, ban gặp trực tiếp từng người để nói chuyện, thông tin rõ tình hình, trao đổi thiệt hơn Lãnh đạo huyện Quốc Oai trực tiếp tổ chức đối thoại ba lần, phân tích cặn kẽ, có lý có tình, tìm được "tiếng nói chung" với đối tượng tinh giản

Bên cạnh đó, Huyện cũng linh hoạt các chính sách hỗ trợ, khuyến khích, tạo điều kiện cho người lao động chuyển đổi nghề, tìm công việc mới Cụ thể, người xin nghỉ trước 30/10/2016 thì được hỗ trợ thêm 5 tháng lương, trước 30/11 là 4 tháng và nếu trước 31/12/2016 chỉ được nhận 3 tháng lương Huyện còn có chương trình hướng nghiệp và đặt vấn đề với các doanh nghiệp trên địa bàn giúp việc làm cho một số trường hợp, với mức thu nhập cao [43] Nhờ đó, tạo sự đồng tình, tránh xáo trộn trong cuộc sống, thu nhập của những người được tinh giản Huyện chủ động, linh hoạt xây dựng cơ chế riêng cho địa phương Huyện đã chủ động đề nghị Thành phố cho thực hiện thí điểm Đề án xây dựng cơ chế đặc thù khuyến khích các đối tượng tự nguyện tinh giản biên chế Đây cũng là kinh nghiệm thành công của huyện

1.4.2 Kinh nghiệm của huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh

Tỉnh Quảng Ninh là địa phương có nhiều thành công trong công tác sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế Trong đó có thể kể đến huyện Tiên Yên- 1 trong hai địa phương thực hiện thí điểm nhiều biện pháp cải cách mạnh mẽ, đột phá

Thành công của huyện Tiên Yên nói riêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung trong công tác tinh giản biên chế là nhờ sự chỉ đạo của Tỉnh ủy với việc ban hành Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” (Đề án 25) làm cơ sở thực tiễn

để Trung ương ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW, 19-NQ/TW của Hội nghị TW6 (khóa XII) chỉ đạo triển khai trong phạm vi cả nước Đề án 25 ở Quảng Ninh là một sáng kiến táo bạo, khẳng định khát khao đổi mới của Tỉnh ủy Quảng Ninh Giải pháp của tỉnh Quảng Ninh mở ra lộ trình nhất thể hóa, nhập một số tổ chức Đảng với Nhà nước để Đảng “hóa thân” làm nhiệm vụ, nhằm tinh giản biên chế, giải quyết chế độ chính sách phù hợp cho số dôi dư, nhằm khắc phục những hạn chế, yếu kém trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, trong hoạt động của bộ máy

Theo tinh thần đó, huyện Tiên Yên thực hiện, hợp nhất một số cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy với cơ quan chuyên môn thuộc UBND cùng cấp

có chức năng, nhiệm vụ tương đồng theo nguyên tắc thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo, bổ sung thẩm quyền, tối ưu chính sách, chuẩn hóa ngạch bậc, kết hợp bầu

cử và bổ nhiệm Đó là, cơ quan Ủy ban kiểm tra với Thanh tra, Ban Tổ chức với phòng Nội vụ ở ở tất cả các huyện (giảm 28 đầu mối) [45] Huyện Tiên Yên (cùng với Cô Tô) thí điểm thực hiện thêm việc hợp nhất văn phòng của ba bên (UBND, HĐND và Huyện ủy) Hoạt động này được Huyện đang vừa làm vừa rút kinh nghiệm Huyện ủy Tiên Yên và Văn phòng UBND, HĐND huyện Tiên Yên đến nay hợp nhất thành một đơn vị, chỉ có một Chánh Văn phòng phụ trách chung thay vì hai như trước Cơ sở vật chất, trang thiết bị của Huyện ủy và UBND đều được quản lý và sử dụng chung, không còn tách bạch Không chỉ khối văn phòng, các đơn vị có chức năng tương đồng giữa khối Đảng và chính quyền cũng đã được sắp xếp gần nhau Phụ trách các đơn vị này như: Trưởng ban Tổ chức với Trưởng phòng Nội vụ, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra với Chánh Thanh tra cũng đã được huyện bố trí kiêm nhiệm [45]

Huyện cũng tiến hành rà soát, sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đảm nhận vị trí công việc phù hợp với trình độ chuyên môn được đào tạo, năng lực công tác; thực hiện phân công, cơ cấu lại từng vị trí việc làm đảm bảo hợp lý về chuyên môn, chức danh nghề nghiệp Trên cơ sở rà soát, đánh giá

và phát hiện các tổ chức, cơ quan còn chồng chéo, trùng lặp, tương đồng về chức năng nhiệm vụ huyện sẽ sắp xếp lại theo hướng tinh giản, sáp nhập, nhất