Tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng và tụ cầu vàng kháng methicillin trên bàn tay sinh viên xét nghiệm trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng

Bài viết trình bày việc xác định tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng và tụ cầu vàng kháng methicillin trên bàn tay sinh viên xét nghiệm trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan đến việc nhiễm tụ cầu vàng.

Trang 1

VIN

C KH EC NG

NG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỶ LỆ NHIỄM TỤ CẦU VÀNG VÀ TỤ CẦU VÀNG KHÁNG METHICILLIN TRÊN BÀN TAY SINH VIÊN XÉT NGHIỆM TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y-DƯỢC ĐÀ NẴNG

TÓM TẮT

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng và tụ cầu

vàng kháng methicillin trên bàn tay sinh viên xét nghiệm

trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng và một số yếu

tố liên quan đến việc nhiễm tụ cầu vàng Phương pháp:

bàn tay của sinh viên xét nghiệm theo phương pháp glove

juice từ tháng 01 đến tháng 05/2017 Kết quả: Tỷ lệ nhiễm

tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên là 22%, trong số đó có

9,1% là tụ cầu vàng kháng methicillin – phân lập được ở

những sinh viên chưa đi thực tập bệnh viện Kết quả cho

thấy không có sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm S aureus trên 2

nhóm sinh viên đã đi thực tập bệnh viện và chưa đi thực

tập bệnh viện cũng như giới tính Tuy nhiên, có sự khác

biệt về tỷ lệ nhiễm S aureus giữa nhóm sinh viên rửa tay

bằng xà phòng trước khi lấy mẫu (8%) với nhóm sinh viên

không rửa tay trước khi lấy mẫu (36%), p<0,05 Kết luận:

Tỷ lệ nhiễm S aureus trên bàn tay sinh viên là 22% và có

mối liên quan giữa việc nhiễm S aureus với việc vệ sinh

bàn tay

Từ khóa: Tụ cầu vàng, kháng methicillin, bàn tay.

ABSTRACT:

PRoPoRTIon of InfeCTIon of

STAPHyloCoCCuS AuReuS AnD meTHICIllIn

ReSISTAnT STAPHyloCoCCuS AuReuS on

meDICAl lABoRAToRy STuDenTS HAnD

of DAnAng unIveRSITy of meDICAl

TeCHnology AnD PHARmACy

Objective: To determine proportion of infection

of Staphylococcus aureus and methicillin resistant S

aureus on Medical laboratory students hand of DaNang

university of Medical technology and Pharmacy as well

as the the related factors of infecting S aureus Methods:

A descriptive cross-sectional study was conducted in

100 samples from Medical laboratory students hand

following the glove juice method Results: The proportion

of S aureus was 22% and 9,1% in that was methicillin

resistant – isolated from students had not practiced in

hospital There was no relationship of infecting S aureus

and hospital practice as well as the gender However, the proportion of infection of S aureus on students that washed hand by soap before taking samples was lower than that

The proportion of infection of S aureus and MRSA was

22% and 9,1%, respectively and there was a significant relationship between infecting S aureus and washing hand

by soap

Key words: Staphylococcus aureus, methicillin

resistant, hand

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Staphylococcus aureus có vai trò quan trọng trong các

bệnh nhiễm trùng ở người Có khoảng 30-50% người khoẻ

mạnh mang S aureus như là khuẩn chí ở trên da và niêm

mạc Khi có những tổn thương ở da và niêm mạc thì các

nhiễm trùng do S aureus dễ dàng xuất hiện Chúng thường

gây nhiều bệnh lý khác nhau như mụn nhọt ngoài da, viêm tai giữa, áp xe các phủ tạng, nhiễm trùng vết thương, viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết… Tụ cầu vàng kháng thuốc hiện nay đang là một vấn đề nổi cộm trên thế giới, cũng như

ở Việt Nam Các chủng tụ cầu vàng kháng methicillin thì cũng có thể kháng lại các kháng sinh thuộc nhóm β - lactam, một số còn đề kháng được với cephalosporin các

1 Trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng

Trang 2

SỐ 5 (52) - Tháng 09-10/2019

Website: yhoccongdong.vn 12

methicillin (methicilin resistant Staphylococcus aureus –

MRSA) là cần thiết cho việc dự phòng và điều trị

được tìm thấy ở cả trong bệnh viện lẫn cộng đồng Tại

trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng, sinh viên

một công cụ đa năng để thao tác, đồng thời nó cũng là

phương tiện chính để tiếp nhận, truyền tải, phát tán mầm

bệnh và là nguồn gốc gây ra những trường hợp nhiễm

trùng không mong muốn Nhiễm tụ cầu vàng và MRSA

ở người, đặc biệt ở bàn tay là một trong những nguy

cơ tiềm ẩn rất nguy hiểm Do đó, việc xác định tỷ lệ S

aureus và MRSA ở bàn tay người lành mang mầm bệnh

là rất cần thiết nhằm nâng cao ý thức trong việc thực

hiện tốt các biện pháp phòng ngừa lan truyền, theo dõi

aureus tốt hơn

Mục tiêu nghiên cứu:

1 Xác định tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng và tụ cầu vàng

kháng methicillin trên bàn tay sinh viên xét nghiệm trường

Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng

2 Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến việc nhiễm

tụ cầu vàng

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu:

Sinh viên chuyên ngành Xét nghiệm y học trường Đại

học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng

Tiêu chuẩn loại trừ:

- Sinh viên đang bị bệnh ngoài da ở bàn tay

- Sinh viên đang dùng thuốc kháng sinh

2.1.2 Địa điểm nghiên cứu:

Địa điểm: Bộ môn Vi sinh, Khoa Xét nghiệm, trường

Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng

2.1.3 Thời gian nghiên cứu:

Thời gian: Từ tháng 2 năm 2017 đến tháng 4 năm 2017

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang.

2.2.2 Cỡ mẫu nghiên cứu và kỹ thuật chọn mẫu:

- Cỡ mẫu: Áp dụng công thức tính cỡ mẫu cho nghiên

cứu mô tả cắt ngang là:

Với: p là ước đoán về tỷ lệ người lành mang trùng của nghiên cứu trước là 30%

q = 1 – p = 1 – 0,3 = 0,7

d là độ chính xác mong muốn; d = 0,09 Thay vào công thức ta có:

= 99,6

Chúng tôi chọn cỡ mẫu nghiên cứu là 100

- Kỹ thuật chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn

mẫu ngẫu nhiên đơn

2.3 Kỹ thuật nghiên cứu

- Kỹ thuật lấy mẫu nghiệm: Sử dụng phương pháp glove juice [7]

- Kỹ thuật nuôi cấy phân lập và xác định vi khuẩn S aureus theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới.

- Xác định tính nhạy cảm với kháng sinh theo phương

methicillin bằng cách sử dụng khoanh giấy oxacillin nồng độ 5 µg

- Kết quả kháng sinh đồ được xử lý dựa vào bảng đánh giá mức độ nhạy cảm với kháng sinh của hãng Bio-Rad, Pháp

+ Vật liệu nghiên cứu:

- Môi trường nuôi cấy và xác định vi khuẩn: thạch máu, thạch Chapmann, huyết tương thỏ

- Môi trường làm kháng sinh đồ: Mueller- Hinton

- Khoanh giấy kháng sinh của hãng Bio-Rad, Pháp

2.4 Xử lý số liệu: Số liệu được nhập và xử lý trên

phần mềm SPSS 16.0

2.5 Đạo đức nghiên cứu:

- Các số liệu và thông tin thu thập chỉ phục vụ cho mục đích nghiên cứu, không vì mục đích nào khác

- Mọi thông tin đối tượng cung cấp trong quá trình nghiên cứu được giữ bí mật tuyệt đối

III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

Trang 3

VIN

C KH EC NG

Bảng 3.1: Đặc điểm đối tượng nghiên cứu

Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên

Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA)

Nhận xét: Trong 100 sinh viên khảo sát, tỷ lệ giới tính

nữ chiếm ưu thế hơn với 60% Số sinh viên đang thực tập

bệnh viện và chưa thực tập bệnh viện cũng như số sinh

viên lấy mẫu ở thời điểm trước rửa tay và sau rửa tay có tỷ lệ ngang nhau (50%)

3.2 Tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên

Nhận xét: Trong 100 sinh viên khảo sát có 22 sinh

viên nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay chiếm tỷ lệ 22% và

78 sinh viên không nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay chiếm

tỷ lệ 78%

3.3 Tỷ lệ tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) phân lập được

Trang 4

SỐ 5 (52) - Tháng 09-10/2019

Website: yhoccongdong.vn 14

Nhận xét: Trong 22 chủng tụ cầu vàng phân lập được

có 02 chủng MRSA chiếm tỷ lệ 9,1%

3.4 Một số yếu tố liên quan đến nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên

Bảng 3.2: Tỷ lệ nhiễm S aureus trên bàn tay sinh viên và các yếu tố liên quan

có liên quan với việc rửa tay khi lấy mẫu có ý nghĩa thống

kê với p <0,05 Sự nhiễm S aureus không liên quan đến

giới tính và quá trình thực tập của sinh viên

IV BÀN LUẬN

Nghiên cứu trên 100 mẫu nghiệm lấy từ bàn tay của

sinh viên cho thấy tỷ lệ nhiễm S aureus là 22% Trong

số 22 sinh viên nhiễm S aureus có 2 trường hợp nhiễm

MRSA chiếm tỷ lệ 9,1% Đặc biệt 2 trường hợp nhiễm

MRSA này ở nhóm sinh viên chưa thực tập tại bệnh viện,

điều này cho thấy sự nhiễm S aureus nói chung và nhiễm

MRSA có thể xảy ra ở ngoài cộng đồng Những người

mang vi khuẩn này khi gặp điều kiện thuận lợi cho một

nhiễm trùng nào đó thì rất nguy hiểm vì chủng vi khuẩn

kháng thuốc sẽ gây khó khăn cho việc điều trị So sánh

với kết quả nghiên cứu của Trần Văn Hưng trên sinh viên

[2] thì tỷ lệ nhiễm S aureus là 16% thấp hơn nghiên cứu

của chúng tôi, sự khác nhau đó có thể do vị trí lấy mẫu

trong nghiên cứu của Trần Văn Hưng là niêm mạc mũi

lệ MRSA chiếm 22,5% cao hơn nghiên cứu của chúng

vàng ở niêm mạc mũi của trẻ ở Trung Quốc cho thấy tỷ lệ

đựng lượng vi khuẩn nhiều hơn do thực hiện nhiều thao tác

trong sinh hoạt và làm việc Đặc biệt, sinh viên xét nghiệm

khi thực hành ở phòng thực tập cũng như ở bệnh viện,

bàn tay thường tiếp xúc nhiều với bệnh phẩm, bệnh nhân

và các đồ vật xung quanh… nên khả năng tìm thấy các

vi khuẩn gây bệnh trong đó có tụ cầu vàng cũng khá lớn Năm 2008, ở Thổ Nhĩ Kỳ, Akpinar RB đã nghiên cứu tỷ lệ nhiễm MRSA trên tay của 66 sinh viên điều dưỡng Trường đại học Ataturk sau khi đi thực tập lâm sàng cho thấy tỷ lệ nhiễm là 6,1% [3] Theo nghiên cứu của Marques ở Bồ Đào Nha năm 2009 [6], khi nghiên cứu tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên tay của 60 sinh viên y thì tỷ lệ nhiễm là 3,3% Vị trí lấy mẫu khảo sát của Marques là các ngón tay của sinh viên Nghiên cứu của chúng tôi thực hiện lấy ở nhiều vị trí như ngón tay, đầu các ngón tay, kẽ tay, mu bàn tay và lòng bàn tay theo phương pháp glove juice nên khả năng tập

trung vi khuẩn cao hơn do vậy tỷ lệ nhiễm S aureus của

chúng tôi phát hiện cao hơn Mặt khác, cũng có thể do sự khác nhau về phân bố của các vi khuẩn giữa các nước trên thế giới hay do điều kiện vệ sinh, môi trường làm việc, mô hình bệnh tật cũng khác nhau

Chúng tôi thực hiện nghiên cứu trên 100 sinh viên xét nghiệm gồm 40% là nam, 60% là nữ; 50% sinh viên chưa

đi bệnh viện chỉ thực tập tại trường, 50% sinh đã được thực tập tại phòng xét nghiệm bệnh viện Khi thực hiện lấy mẫu nghiệm từ bàn tay sinh viên chúng tôi đã chia thành 2 nhóm: một nhóm lấy mẫu nghiệm khi chưa rửa tay và một nhóm lấy mẫu nghiệm sau khi rửa tay bằng xà phòng Qua

kết quả nghiên cứu cho thấy sự nhiễm S aureus không

liên quan đến giới tính hay đi thực tập tại môi trường bệnh viện Tuy nhiên, tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng ở nhóm sinh viên được lấy mẫu nghiệm sau khi đã rửa tay bằng xà phòng là 8%, thấp hơn so với nhóm lấy mẫu trước khi rửa tay (36%) và sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với p <0,05 Theo

Trang 5

VIN

C KH EC NG

nhóm nghiên cứu Maliekal M và cộng sự cho thấy rửa tay

thường quy làm giảm hệ vi khuẩn chí trên tay trong 50%

trường hợp, trong khi chà sát tay bằng dung dịch chứa cồn

bàn tay được vệ sinh thường xuyên và vệ sinh đúng cách

thì sẽ giảm thiểu sự nhiễm các vi khuẩn gây bệnh như S

aureus và MRSA Điều này có ý nghĩa quan trọng cho

khuyến cáo việc thực hiện rửa tay của nhân viên y tế trước

khi tiếp xúc với bệnh nhân hoặc sau khi tiếp xúc với bệnh

nhân và các vật phẩm nhiễm trùng

V KẾT LUẬN

- Tỷ lệ nhiễm S aureus trên bàn tay sinh viên chiếm

22%, trong đó có 2 trường hợp nhiễm MRSA chiếm tỷ lệ 9,1% đều gặp ở sinh viên chưa thực tập bệnh viện

- Sự nhiễm S aureus trên bàn tay có mối liên quan

đến vệ sinh bàn tay (trước rửa tay và sau rửa tay) có ý

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TIẾNG VIỆT

1 Bộ Y tế (2012), Xét nghiệm chẩn đoán vi khuẩn, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.

2 Trần Văn Hưng (2011), “Tình hình kháng kháng sinh của các chủng Staphylococcus aureus phân lập ở sinh viên trường Cao đẳng Kỹ thuật Y tế II”, Tạp chí Y học thực hành, (757 + 758), tr 183 – 186.

TIẾNG ANH

3 Akpinar RB, Celebioglu A, Uslu H and Hamidullah Uyanik M (2009), “An evaluation of the hand and nasal flora

of Turkish nursing students after clinical practice”, Journal of Clinical Nursing, 18 (3), pp 426 – 430.

4 Gong Z, Shu M, Xia Q, Tan S, Zhou W, Zhu Y, Wan C (2017), “Staphylococcus aureus nasal carriage and its

antibiotic resistance profiles in children in high altitude areas of Southwestern China”, Arch argent Pedia, 115 (3), pp

274 – 277

traditional hand wash with alcoholic hand rub in ICU”, Indian journal of Critical Care Medicine, 9 (3), pp 141 – 144.

6 Marques J, Barbosa J, Alves I, Moreira L (2010), “Staphylococcus aureus nasal and hand carriage among students from a Portuguese Health school”, British journal of Biomedical Science, 67 (1), pp 5 – 8.

7 Michaud RN, McGrath MD, Goss WA (1976), “Application of a gloved-hand model for multiparameter

measurements of skin-degerming activity”, Journal of clinical microbiology, 3(4), pp 406-413.

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	351,38 KB