Sáng kiến kinh nghiệm GIẢI PHÁP GIẢNG DẠY MÔN MỸ THUẬT THEO PP ĐAN MẠCH

So với phương pháp truyền thống, dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch cónhiều ưu điểm trong việc phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, tiết học rất thoải mái, sinh động.

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số giải pháp dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch

ở lớp 4 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Mĩ thuật

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Trong công tác dạy và học, người thầy giáo có tâm huyết bao giờ cũng tập trung vào việc đổi mớicách dạy và học Bởi mục tiêu của người thầy luôn chú trọng vào đối tượng người học, giúp ngườihọc hiểu và nhận thức ra vấn đề cần chuyển tải một cách hiệu quả “Khổng Tử “ đã có câu nói rấthay: Thầy dạy không biết mỏi, trò học không biết chán Đạt được như vậy có nghĩa là người thầy đãđổi mới cách dạy - trò đã đổi mới cách học

Thông thường, việc dạy học Mĩ thuật trong trường tiểu học ở Việt Nam dạy theo phân phốichương trình với các phân môn độc lập như vẽ trang trí, vẽ theo mẫu, vẽ tranh, thường thức mĩ thuật

và tập nặn tạo dáng Với môn học này học sinh chỉ cần một quyển vở tập vẽ, bút chì, hộp màu hoặcđất nặn Điều này cũng giới hạn phần nào sự hứng thú và sáng tạo của học sinh Việc phân phối cácphân môn xen kẽ nhau chủ yếu nhằm mục đích để học sinh không cảm thấy nhàm chán khi học nên

sự liên kết giữa bài trước với bài sau thường lỏng lẻo, đôi khi không liên quan Việc này hạn chế sựliên tưởng, vận dụng kiến thức cũ vào bài học mới và khó tích hợp kiến thức liên môn

So với phương pháp truyền thống, dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch cónhiều ưu điểm trong việc phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, tiết học rất thoải mái, sinh động.Phương pháp này không chỉ đơn giản là cung cấp tri thức, hướng dẫn thực hành, mà còn phát triểncác năng lực toàn diện cho học sinh như: năng lực trải nghiệm, biểu đạt, phân tích - giải thích, trìnhbày, giao tiếp - đánh giá, tạo cơ hội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập và cuộc sống.Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ chức dạy cho các em học Mĩthuật qua các hoạt động Vẽ cùng nhau, Vẽ theo nhạc, Vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được,Xây dựng cốt truyện Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếuthẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹcủa học sinh trong cuộc sống Đây là một chương trình giáo dục Mĩ thuật Tiểu học năng động, pháthuy, rèn luyện được nhiều kỹ năng cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng sống, một sự thay đổi lớn cả vềphương pháp lẫn mục tiêu giáo dục của bộ môn Mĩ thuật ở Tiểu học Ngoài việc thay đổi nội dungphân phối chương trình, sự thay đổi hình thức tổ chức lớp học phần lớn được thông qua hoạt độngnhóm thì vấn đề để học sinh tiếp thu được kiến thức, phát triển tư duy, sáng tạo ra những sản phẩm

mĩ thuật là một trong những vấn đề trọng tâm khiến giáo viên không khỏi tránh được những khókhăn, vướng mắc Vì theo phương pháp mới, mỗi chủ đề sẽ thực hiện bằng nhiều quy trình mĩ thuậtkhác nhau, giáo viên hoàn toàn không hướng dẫn học sinh thực hành mà chủ yếu do học sinh tự tìmhiểu vấn đề

Có thể nói ưu điểm của phương pháp dạy học mới theo dự án SAEPS là tích cực, mà ở đó họcsinh chủ động, tự lực khai thác tri thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên Các phương pháp dạy họcmới được triển khai trong dự án đã kích thích sự say mê, hứng thú trong học tập, bồi dưỡng pháttriển năng lực cảm thụ thẩm mĩ, năng lực tư duy và trí tưởng tượng của học sinh.Chính từ tính ưuviệt của phương pháp này, tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Một số Biện

pháp dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ở khối lớp 4 nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục Mĩ thuật.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Giúp học sinh lớp 4 thêm yêu thích môn học thông qua các hoạt động học tập

- Giúp học sinh phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo, khả năng tư duy, rèn luyện cho các em cókhả năng biểu đạt, phân tích và tăng cường kỹ năng giao tiếp

Mặt khác, qua việc đúc kết những kinh nghiệm cũng chính là một trong những cách để ghi nhận vàxem xét lại quá trình thực hành giảng - dạy, để hoàn thiện kỹ năng sư phạm của bản thân, để chọnlọc ra những gì đã làm tốt, cái gì cần phải làm tốt hơn và nghĩ cách khắc phục những gì chưa tốt.Việc tự phân tích thiết yếu này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp của mỗi giáoviên, đồng thời giúp cho mỗi giáo viên có cơ hội để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau nhằmhướng tới mục tiêu giáo dục đạt kết quả cao hơn

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Chủ thể: Biện pháp dạy học môn Mĩ thuật cho học sinh lớp 4 theo phương pháp Đan Mạch Khách thể: Học sinh 4A5 trường Tiểu học Định công- Q.Hoàng Mai- Hà Nội

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1 Nghiên cứu lí luận

- Những định hướng và mục tiêu giáo dục Mĩ thuật bậc Tiểu học

- Đặc điểm tâm lý học sinh lớp 4

- Một số vấn đề về giải pháp dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới (thuộc dự án do Đan Mạch hỗtrợ)

2 Nghiên cứu thực trạng

- Khái quát tình hình chung về nhà trường

- Thực trạng việc dạy và học bộ môn Mĩ thuật lớp 4 trường Tiểu học Định Công

3 Đề xuất biện pháp mới

Biện pháp 1: Lập kế hoạch dạy học chi tiết, khoa học và đảm bảo đúng tinh thần đổi mới theo

phương pháp của Đan Mạch

Biện pháp 2: Xây dựng các chủ đề học tập có nội dung gần gũi, quen thuộc và phù hợp vớikhả năng nhận thức của các em

Biện pháp 3: Vận dụng linh hoạt 7 quy trình Mĩ thuật mới phù hợp với khả năng nhận thứccủa học sinh và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường

Biện pháp 4: Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thú học tập cho học sinh

thông qua các hoạt động thi đua, trò chơi

Biện pháp 5: Tăng cường nhận xét, đánh giá học sinh

4 Tổ chức thử nghiệm hoặc khảo nghiệm.

Tổ chức dạy thực nghiệm với lớp 4A5

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Sưu tầm tài liệu có liên quan:

2 Vấn đáp:

3 Quan sát:

4 Thực nghiệm:

5 Phân tích, tổng hợp:

VI PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

- Tìm hiểu quá trình dạy và học bộ môn Mĩ thuật ở lớp 4

- Tìm hiểu những vấn đề cơ bản thường gặp, những tình huống, ưu điểm, hạn chế qua quá trình dạy

và học bộ môn mĩ thuật học sinh khối 4 trường Tiểu học Định công- Q.Hoàng Mai- Hà

- Thời gian nghiên cứu từ đầu năm học 2018- 2019 đến nay

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

1 Khái niệm: Giáo dục mĩ thuật là giúp học sinh có khả năng cảm nhận, khám phá ra nặng lực

của mình thông qua các phương tiện khác nhau cũng như trải nghiệm những niềm vui thích khi tạo

ra những sản phẩm, những biểu đạt mang tính độc lập và đặc sắc của mình Điều này giúp học sinh

có thể sử dụng và ứng dụng ngôn ngữ mĩ thuật để có thể biểu đạt kinh nghiệm và thái độ của các

em bằng nhiều cách khác nhau Trong các quy trình dạy - học mĩ thuật sáng tạo, giáo viên phải luônchỉ ra cho học sinh thấy rằng sẽ có vô vàn cách thức biểu đạt khác nhau chứ không phải chỉ có mộtcách duy nhất

Môn học Mỹ thuật trong trường tiểu học không nhằm đào tạo các em trở thành họa sĩ mà thôngqua các hoạt động tạo hình để khơi gợi và phát huy khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú chocác em trước cái đẹp tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của riêng mình trong cuộc sống hàngngày

Điểm nổi bật của phương pháp dạy học mới môn Mỹ thuật là giáo viên có thể chủ động theo từngnội dung của từng tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài như: Vẽ biểu cảm- Vẽ cùngnhau- Vẽ theo nhạc- Xây dựng cốt chuyện, so với phương pháp truyền thống, phương pháp mới pháthuy khả năng sang tạo cao của học sinh, tiết học thoải mái, sinh động hơn Từ môn học này tạo cơhội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập và cuộc sống

2 Về mục tiêu của dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch

Mục tiêu chính của phương pháp này nhằm giúp học sinh hình thành và phát triển các năng lực:+ Năng lực trải nghiệm: Cho các em được làm việc với những chủ đề liên quan đến kinh nghiệm đã

có của bản thân

+ Năng lực kỹ năng và kỹ thuật thông qua các hoạt động : Vẽ cùng nhau, chân dung biểu đạt, vẽtheo nhạc, tạo hình từ vật tìm được, nặn hoặc uốn tạo dáng, xây dựng cốt truyện(xây dựng bối cảnhcâu chuyện)

+ Năng lực biểu đạt: Có nghĩa là học sinh ứng dụng ngôn ngữ mĩ thuật để diễn đạt sự trải nghiệm vàthái độ của bản thân

+ Năng lực phân tích và trình bày: Thông qua các hoạt động trình bày về tác phẩm của mình, thamgia giải thích, phân tích, nhận xét về nghệ thuật, kỹ thuật thể hiện tác phẩm

+ Năng lực giao tiếp và đánh giá: Học sinh tham gia giao tiếp, thảo luận và đánh giá tất cả các hoạtđộng trong tiết Mĩ thuật, đánh giá những gì đã làm được, có như mong muốn hay không?

3 Ý nghĩa của dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch

Ý nghĩa của vấn đề chính là dựa trên nền tảng của Luật Giáo dục điều 24.2 đã ghi: "Phương

pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phùhợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vậndụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh" Đồng thời còn nêu rõ: “Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp cho học sinh những cơ sở banđầu nhưng rất quan trọng cho sự hình thành và phát triển nhân cách một con người, chuẩn bị tốt chocác em về các mặt đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và lao động để học sinh tiếp tục học lên trunghọc hoặc đi vào cuộc sống tùy theo nhu cầu và nguyện vọng bằng những hình thức thích hợp” Điềunày khẳng định giáo dục thẩm mĩ trong trường Tiểu học là một nội dung có ảnh hưởng mạnh mẽ đốivới các mặt giáo dục khác, tạo nên sự hoàn thiện trong việc phát triển nhân cách của học sinh.Chính vì vậy việc giáo dục và bồi dưỡng cho học sinh có trình độ văn hoá thẩm mĩ phổ thông là hếtsức cần thiết

4 Nội dung của dạy học theo phương pháp Đan Mạch

Điểm nổi bật của phương pháp dạy học này là giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung tiếtdạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài dạy Nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật theophương pháp mới không theo trình tự các bài như chương trình hiện hành, mà giáo viên căn cứ vào

đó để xây dựng các chủ đề cho phù hợp Mỗi chủ đề tạo thành một quy trình mỹ thuật tương tác vàtích hợp giữa 5 nội dung: Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí, Vẽ tranh, Tập nặn tạo dáng, Thường thức Mỹthuật Mỗi chủ đề sẽ lồng ghép giáo dục nhiều mục tiêu và được thực hiện ít nhất là 2 tiết, nhiều nhất

là 5 tiết hoặc cũng có thể hơn

Tóm lại: Qua quá trình áp dụng hiệu quả như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu thực trạng dạy vàhọc môn Mĩ thuật 4 tại trường Tiểu học

II.THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MĨ THUẬT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1 Nhận xét thực trạng dạy và học mĩ thuật ở trường tiểu học

Hiện nay ở các trường Tiểu học hầu hết đã có đủ giáo viên được đào tạo chuyên dạy môn Mĩ thuật Do vậy chất lượng giảng dạy luôn được giáo viên quan tâm, đầu tư đúng mức Tuy nhiên việc dạy bộ môn Mĩ thuật vẫn còn rất nhiều bất cập do nhiều yếu tố khác nhau, chưa đạt được kết quả như mục tiêu giáo dục đề ra.

Qua các đợt tập huấn do Sở Giáo dục Thành phố và phòng Giáo dục quận tổ chức, đại đa số giáo viên đều nắm được các bước thực hiện một quy trình dạy mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch, Các giáo viên tham gia dạy chuyên đề cũng được Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện về thời gian, công việc, phối kết hợp với các thầy, cô trong nhóm nghiên cứu để có thể dự giờ lẫn nhau, giúp giáo viên có thể trải nghiệm phương pháp mới cùng các đồng nghiệp Khi tham tập huấn và dạy chuyên đề thử nghiệm, chúng tôi nhận thấy tính ưu việt của dự án là lấy học sinh làm trung tâm, đồng thời xây dựng quy trình tương tác và tích hợp các phân môn cho từng nội dung học tập, nhưng

áp dụng vào giảng dạy như thế nào thì hầu hết còn rất mơ hồ Bản thân giáo viên, khi chịu trách nhiệm triển khai và thực hiện tiết dạy vận dụng và lồng ghép phương pháp đan mạch, cũng như nhiều giáo viên chuyên trách khác không tránh được những khó khăn vướng mắc, lúng túng khi thực hiện Về nội dung các chủ đề giáo viên có thể xây dựng dựa trên chương trình hiện hành nhưng khó khăn lớn là việc tổ chức các quy trình Nếu thực hiện tại lớp thì không thể tổ chức được do phải sắp xếp lại bàn ghế, trong khi thời lượng tiết dạy chỉ có 35 phút Còn tổ chức học tập tại phòng chức năng với trường có 43 lớp học – 2 giáo viên chuyên thì cũng không đảm bảo yêu cầu, vì lớp này học – lớp kia học ở đâu? Bên cạnh đó vẫn còn khá nhiều điểm giáo viên băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào cho đúng tinh thần đổi mới, cho đạt hiệu quả.

Từ thực tế giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cho học sinh Tiểu học, bản thân tôi cũng gặp không ít khó khăn về vấn đề đồ dùng học tập này Mỗi em được trang bị một hộp màu sáp, một vở vẽ khổ A4, 1 bịt giấy màu Nếu thực hiện quy trình Vẽ cùng nhau, Vẽ biểu cảm thì không có gì đáng bàn, nhưng còn các quy trình khác thì sao? Dây kẽm, giấy bồi, keo, các vật dụng khác thì phải làm thế nào để có? Yêu cầu phụ huynh mua cho các em là điều còn khó hơn khi yêu cầu phụ huynh đóng các loại quỹ Lý do:phần lớn phụ huynh là dân lao động tự do nên thiếu quan tâm đến việc học của học sinh Một số phụ huynh cho rằng Mĩ thuật là môn phụ nên con em họ học được gì, học như thế nào cũng chẳng đáng quan tâm Chính vì vậy, hầu hết các chủ đề đều áp dụng quy trình Vẽ cùng nhau hoặc Vẽ biểu cảm, Vẽ theo nhạc, Xây dựng cốt truyện là chính, còn các quy trình khác không thể thực hiện được vì lý do trên.

Mặt khác đối với học sinh các em chủ yếu là nhận thức cảm tính Các em vẽ hình thường còn quá nhỏ, không tự tin khi thể hiện (khi vẽ biểu đạt, tạo ngân hàng hình ảnh), bố cục trống trải (khi vẽ cùng nhau), tạo hình bằng đất nặn, xé dán hình chưa phong phú dẫn đến sản phẩm đạt được không đẹp mắt, khó biểu đạt nội dung chủ đề Mặt khác do chất liệu bút chì dễ tẩy xoá nên nhiều học sinh quá lạm dụng tẩy, làm cho bài vẽ bị bẩn, thường bị rách giấy, hình vẽ thiếu tự nhiên Các bài vẽ, các sản phẩm của học sinh còn mang tính sao chép, na ná giống nhau, chưa có nhiều sáng tạo hay ý tưởng đột phá Khi vẽ màu thường đơn điệu, không có đậm nhạt, vẽ màu không gọn Trong khi có thể nói các em rất thích học Mĩ thuật, thích vẽ, thích xem tranh, thích được sáng tạo nhưng các giờ học vẫn đại đa số vẫn chưa thực sự thoải mái, chưa thật sự là “không gian của sự sáng tạo” Các

em vẽ thường bị gò bó, công thức, đôi khi rập khuôn, sự suy nghĩ, tìm tòi chưa được giải phóng, hiện tượng bắt chước, lặp lại từ cách vẽ hình, vẽ màu, cách tìm chủ đề cho vẫn còn chung

chung Nhưng nếu giáo viên thiếu quan sát hay quản lý lớp là các em thường nói chuyện riêng, đùa giỡn,làm ảnh hưởng đến lớp học bên cạnh.

Dựa trên những bất cập đó có thể tóm tắt một số thuận lợi và khó khăn khi áp dụng phương

pháp mới vào giảng dạy bộ môn Mĩ thuật cho học sinh lớp 4 như sau.

2 Thuận lợi và khó khăn:

a Thuận lợi:

* Về phía giáo viên:

- Giáo viên dạy Mĩ thuật luôn được sự quan tâm của Ngành cấp trên, đặc biệt là Ban Giám hiệu nhà trường thường xuyên động viên, khuyến khích giáo viên áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy, luôn tạo mọi điều kiện để giáo viên an tâm công tác và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

- Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, sạch đẹp.

- Nội dung chương trình Mĩ thuật Tiểu học có một số bài không phù hợp vì mang yếu tố đặc thù vùng miền, nhưng theo phương pháp mới thì giáo viên có thể điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế địa phương, khả năng nhận thức của học sinh mà không quá phụ thuộc vào khuôn khổ của chương trình hiện hành.

* Về phía học sinh:

- Các hoạt động của mỗi chủ đề nối tiếp liền mạch nhau, làm cho học sinh luôn cảm thấy hào hứng khi được khám phá, sáng tạo với nhiều trải nghiệm.Mặt khác, các em được thỏa thích với những sáng tạo, được trao đổi, học hỏi từ bạn rất nhiều Thông qua hoạt động mỹ thuật thực tế, học sinh tự mình làm tích lũy được cách biểu đạt, phân tích, đánh giá, tự lựa chọn và nhận thức để hình thành, phát triển những năng lực cá nhân Chính bản thân các em sẽ tự tin trình bày những ý kiến

cá nhân trước tập thể.

- Có thể nói việc giảng dạy bộ môn Mĩ thuật rất hiện hành rất tốt, học sinh rất yêu thích môn học vì là một giờ học không gò bó, không có nhiều áp lực Đó chính là một lợi thế, không phải môn học nào cũng có được.

b Khó khăn:

* Về phía giáo viên:

- Trang thiết bị phục vụ môn học chưa nhiều, chưa đủ đáp ứng nhu cầu cho dạy - học Mĩ thuật.

- Nhà trường chưa có phòng học chức năng Đối với phương pháp mới này ĐDDH cho giáo

viên là không có sẵn, hầu hết giáo viên phải tự chuẩn bị vật mẫu cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan

* Về phía học sinh:

Bảy quy trình dạy - học Mĩ thuật chủ yếu là đề cao khả năng tự học của học sinh, nhưng để thực

hiện được một quy trình các em phải chuẩn bị rất nhiều vật dụng như : giấy A0, A4, giấy bồi, kẽm,

băng keo, hộp giấy, vật dụng tìm được Điều này quả là khó khăn cho cả giáo viên và học sinh, vì bản thân các em chưa thể tự chuẩn bị được mà phải có sự hỗ trợ từ phía phụ huynh Với “vị trí” của môn học như hiện nay thì sự nhiệt tình của phụ huynh có được như mong muốn? Nhiều em hoàn cảnh khó khăn có được hộp màu và giấy vẽ đã là may mắn.

III NỘI DUNG THỰC HIỆN

1 Điều tra cơ bản.

Trong những năm học vừa qua, tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật lớp 4A5, tôi thấy hầu hết các em đều thích học vẽ, các em học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh Bên cạnh đó còn một

số học sinh nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của mình, một số em còn chán nản không thích học vẽ, dẫn đến chất lượng bài vẽ hưa tốt Tất cả những vấn đề trên rất đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã tiến hành điều tra đầu năm Tại lớp 4A5 năm học 2018 - 2019, xem các em đạt ở mức độ nào từ đó tìm ra biện pháp khắc phục

và kết quả như sau:

2 Biện pháp thực hiện

Từ thực tế giảng dạy ở giai đoạn đầu, phần đông học sinh yêu thích môn học Tuy nhiên vẫn có một số em rất thờ ơ, thậm chí chán nản mỗi khi đến giờ học, điều này khiến cho tiết học trở nên nặng nề, không hứng thú Vì vậy việc khắc phục tâm lý cho học sinh quả là khó khăn và hết sức cần thiết Dựa vào tâm lý của học sinh là thích khen ngợi, động viên và hay tò mò nên trước thời gian thực hành, tôi giới thiệu cho các em một số tác phẩm vẽ tiêu biểu của những hoạ sĩ nhí để các em xem và tự học tập theo cách vẽ, cách thể hiện tranh Phân tích cho các em thấy được cái hay, cái đẹp được thể hiện qua các tác phẩm, động viên các em ai cũng có thể vẽ đẹp Vì thế sự căng thẳng và chán nản trong mỗi giờ học được giảm bớt đi, các em đã có hứng thú hơn với các tiết học Sau đó trong những bài học vẽ tranh tôi khuyến khích các em vẽ nhiều và vẽ đẹp cho học sinh tự nhận xét, tự đánh giá tác phẩm của bạn có đẹp hay không đẹp và vì sao? Như vậy tôi đã hướng dẫn cho các em biết tự nhận xét, đánh giá được bài vẽ của bạn và mình.

Môn học Mĩ thuật Đan Mạch không chỉ đòi hỏi các em vẽ phải có tính sáng tạo, vẽ đẹp mà các bài tập thực hành còn đòi hỏi các em có sự cảm nhận giá trị nghệ thuật, nắm được mục tiêu giáo dục ở trong mỗi bài học Vì thế trong quá trình giảng dạy tôi đã đưa ra một số biện pháp sau đây nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Mĩ thuật.

IV CÁC BIỆN PHÁP DẠY HỌC MĨ THUẬT THEO PHƯƠNG PHÁP ĐAN MẠCH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MĨ THUẬT

1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch dạy học thực hiện bảy quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới

1.1 Mục tiêu: Lập kế hoạch dạy chi tiết từng hoạt động giúp giáo viên chủ động và ứng phó kịp

thời, đúng đắn các tình huống sư phạm có thể xảy ra trên lớp.

1.2 Cách thực hiện:

Khi dạy học dưới bất cứ phương pháp nào đều yêu cầu giáo viên phải lập được kế hoạch dạy học hoàn chỉnh Đó không chỉ là đơn thuần thực hiện cho đúng nhiệm vụ khi lên lớp mà nó còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên đối với học sinh Có thể nói việc lập kế hoạch giảng dạy tốt là đã thành công một nửa của quá trình dạy học Giáo viên là người điều khiển quá trình và tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy bằng các câu hỏi mở và khuyến khích các em chia sẻ những kinh nghiệm sẵn có của mình Điều này tạo ra nền tảng cần thiết để giúp các em kiến tạo được quy trình học tập của mình bằng cách liên hệ những điều đã biết với những điều sẽ học Khi lập kế hoạch giáo viên phải căn cứ vào tình hình thực tế của lớp để điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp và sát với khả năng tiếp thu của học sinh Kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn bộ quy trình theo phương pháp Đan Mạch có thể ngắn, dài và kết nối, liên kết, xâu chuỗi các hoạt động quy trình với nhau, kết thúc hoạt động này sẽ là mở đầu cho hoạt động tiếp theo… Cụ thể khi xây dựng

kế hoạch dạy học theo phương pháp mới, giáo viên cần phải chú ý tới:

+ Mục tiêu bài học: Mỗi bài học, tiết học đều có mục tiêu chung là hướng tới hình thành cho học sinh phát huy khả năng tưởng tượng, sáng tạo và năng lực diễn đạt bằng lời nói, học sinh tưởng tượng và sáng tạo được một câu chuyện bằng ngôn ngữ mĩ thuật Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần xác định rõ mục tiêu cụ thể của bài học đó là học sinh hiểu được gì? Thực hiện như thế nào và làm được gì?

1.3 Ví dụ minh họa:

1.3.1 Chủ đề Em sáng tạo cùng những con chữ

+ Nội dung tiết 1 là: Tìm hiểu về kiểu chữ nét đều, chữ nét thanh nét đậm

- Mục tiêu tiết 1là:Hs nêu được đặc điểm của kiểu chữ nét đều, nét thanh nét đậm và kiểu chữ trang trí.

-Tạo dáng chữ tên mình hoặc người thân theo ý thích.

- Biết giới thiệu và nhận xét sản phẩm

- Nội dung chủ đề: Nội dung các chủ đề phải vừa sức học sinh, phù hợp với tâm lý lứa tuổi của các em.

+ Nội dung tiết 2 là: Sáng tạo cùng những con chữ (cá nhân)

+ Mục tiêu tiết 2 là - Trang trí và vẽ màu sản phẩm tiết 1.

- Biết giới thiệu, nhận xét sản phẩm.

+ Nội dung tiết 3 là: - Sáng tạo cùng những con chữ (theo nhóm)

+ Mục tiêu tiết 3 là : - Biết sắp xếp sản phẩm của cá nhân trang trí tạo thành sản phẩm nhóm.

- Biết giới thiệu, nhận xét sản phẩm

- Điều kiện tiên quyết: Đó là những yêu cầu thiết yếu để quá tình giảng dạy có hiệu quả, bao gồm: Tạo điều kiện để học sinh học qua nhiều kênh; chú ý khả năng, phong cách học của từng học sinh; kết hợp kiến thức của bản thân học sinh và chiến lược học tập;xây dựng môi trường học tập thân thiện, truyền cảm hứng cho các em.

- Môi trường học tập: Học tại lớp, học ở phòng chức năng hay sân trường Môi trường học tập thoải mái sẽ hỗ trợ rất nhiều cho quá trình dạy và học.

- Quá trình đánh giá học: Mỗi quá trình học là một sâu chuỗi các hoạt động diễn ra.

- Đánh giá: giá từng giai đoạn và đánh giá cả quá trình thực hiện.

Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu cho học sinh thực hành, do vậy giáo viên cần thiết kế tổ chức các hoạt động trải nghiệm phong phú, đa dạng nhưng không quá dài, mất nhiều thời gian Tuyệt đối không đưa ra tranh vẽ, sản phẩm làm mẫu để học sinh quan sát trước khi thực hành

mà phải để học sinh chủ động tích cực tìm hiểu và tham gia vào quá trình tranh luận, thảo luận, bàn bạc khi làm việc cùng các bạn Để thực hiện việc lập kế hoạch dạy học chi tiết, khoa học và đảm bảo đúng tinh thần đổi mới theo phương pháp của SAEPS , giáo viên cần tiến hành như sau:

a Dự kiến các hoạt động dạy-học diễn ra theo trình tự hợp lý và nối tiếp nhau.

Mỗi tiết dạy, mỗi giai đoạn của một quy trình đều có những hoạt động và mục tiêu giáo dục khác nhau, do đó đòi hỏi giáo viên phải xây dựng và đề ra những nội dung công việc cụ thể, hình thức học tập, cách thực hiện Ví dụ ở

tiết 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chủ đề ( chủ đề Ngày Tết, lễ hội và mùa xuân) trình tự các hoạt động như sau:

- Tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn Luật chơi: Mỗi nhóm cử 1 đại diện lên vẽ cây Học sinh dưới lớp hát 1 bài Khi hát hết bài thì các đội thi vẽ phải ngừng tay Đội nào có học sinh vẽ nhanh, vẽ được nhiều hình cây nhất là đội thắng cuộc.

- Giáo viên cùng học sinh nhận xét phần thi đua của các đội.

- GV giới thiệu chủ đề: Đặt câu hỏi tìm hiểu chủ đề

*Em quan sát thấy những hình ảnh gì? Đó là những hoạt động nào? diễn ra ở đâu, khi nào?

*Không khí, cảnh vật, màu sắc trong hình như thế nào?

*Em hãy kể tên những lễ hội mà em biết?

*Em hãy kể một số hoạt động khác trong dịp tết cổ truyền của dân tộc ngoài những hoạt động em thấy trong hình?

*Em yêu thích nhất hoạt động nào trong ngày tết, lễ hội và mùa xuân?

+ Để giúp các em thấy được vẻ đẹp của cảnh vật xung quanh chúng ta và vẽ được những bức tranh thật đẹp, hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu qua chủ đề: Ngày tết lễ hội và mùa xuân

- Giáo viên cho học sinh quan sát hình 6.2 SGK và nêu câu hỏi thảo luận:

* Em thích sản phẩm tạo hình nào nhất? đó là hoạt động gì của ngày tết, lễ hội và mùa xuân?

*Hình ảnh nào là hình ảnh chính? Hình ảnh nào là hình ảnh phụ trong mỗi sản phẩm?

*Hình ảnh phụ có phù hợp với hình ảnh chính không?

*Sản phẩm em thích được tạo hình bằng chất liệu gì? Các hình ảnh được sắp xếp như thế nào?

- Giáo viên và học sinh cùng nhận xét, rút ra cách vẽ.

- Học sinh hát một bài kết hợp vận động để kết thúc tiết học.

b Dự kiến cách giới thiệu bài phong phú, đa dạng để lôi cuốn học sinh tham gia tích

cực vào tiết học.

Nhiều giáo viên quan niệm: Giới thiệu chỉ cần ngắn gọn, cứ nêu ngay tên bài là xong mà chưa chú ý nhiều đến tác dụng giáo dục của việc này Nếu làm phép thử nghiệm để so sánh giữa hai hình thức giới thiệu bài trực tiếp và giới thiệu bài gián tiếp sẽ thấy rõ ngay hiệu quả như thế nào.

Ví dụ khi giới thiệu chủ đề Chúng em với thế giới động vật:

những con vật mà mình thích, hôm nay cô và các em cùng tìm hiểu qua chủ đề Chúng em với thế giới động vật

- Hiệu quả: học sinh nắm được tên bài học, biết được những con vật nuôi và nhưng con vật sống trong tự nhiên, không khí lớp học sinh động, học sinh thích thú khi được tham gia trò chơi Vậy nên giáo viên cần chú ý giới thiệu bài thông qua nhiều hình thức như: thông qua trò chơi, kể một câu chuyện nhỏ, một tình huống hay đóng vai, tạo dáng, trải nghiệm thực tế…vừa tạo hứng thú học tập cho học sinh vừa cung cấp kiện thức một cách dễ hiểu nhất.