TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT về vệ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TRÊN địa bàn HUYỆN NGHĨA HÀNH, TỈNH QUẢNG NGÃI

2 Trong những năm qua, việc tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm luôn được người đứng đầu các cấp, ngành của tỉnh Quảng Ngãi, cũng như huyện Nghĩa Hành nói riêng, đặc biệt quan

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ NGỌC THỊNH

TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

AN TOÀN THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN NGHĨA HÀNH, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

HÀ NỘI/TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 201…

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LÊ THỊ NGỌC THỊNH

TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

AN TOÀN THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN NGHĨA HÀNH, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Chuyên ngành: Luật hiến pháp và Luật hành chính

Mã số: 60 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS LƯƠNG THANH CƯỜNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2018

HÀ NỘI - Năm 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi tên là: Lê Thị Ngọc Thịnh

Học viên cao học ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính của Học viện Hành chính Quốc gia

Thực hiện Quyết định số 1165/QĐ-HCQG ngày 10/4/2018 của Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia về việc giao đề tài và cử người hướng dẫn

khoa học cho học viên cao học, tôi được giao đề tài luận văn thạc sĩ “Tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi”

Đến nay, luận văn đã hoàn thành, tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu của tôi Các nội dung nghiên cứu, số liệu và kết quả được trình bày trong luận văn là trung thực và không trùng lắp với các công trình

có liên quan đã được công bố

Xin cam đoan./

Thừa Thiên Huế, ngày tháng 9 năm 2018

Học viên

Lê Thị Ngọc Thịnh

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, học viên xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám đốc, các thầy, các cô Học viện Hành chính Quốc gia đã tạo điều kiện học tập, nhiệt tình giảng dạy, trao dồi kiến thức quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Học viện để giúp Tôi hoàn thiện luận văn này

Xin cảm ơn gia đình, những người bạn, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ, khích lệ tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn

Xin trân trọng cảm ơn thầy giáo PGS TS Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn./

Thừa Thiên Huế, ngày tháng 9 năm 2018

Học viên

Lê Thị Ngọc Thịnh

MỤC LỤC

Trang bìa phụ

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các t viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM 7

1.1 An toàn thực phẩm và pháp luật an toàn thực phẩm 7

1.1.1 An toàn thực phẩm 7

1.1.2 Pháp luật an toàn thực phẩm 9

1.2 Khái niệm, chủ thể, nội dung tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 13

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 13

1.2.2 Chủ thể tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 17

1.2.3 Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 18

1.2.4 Các giai đoạn tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 33

1.3 Các điều kiện bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 37

1.3.1 Tổ chức bộ máy, nhân lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm 37

1.3.2 Nguồn lực vật chất phục vụ tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 39

1.3.3 Sự tham gia của các bên liên quan trong tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 40

Tiểu kết chương 1 42

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT AN

TOÀN THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NGHĨA HÀNH, TỈNH

QUẢNG NGÃI 44

2.1 Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 44

2.1.1 Xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm của chính quyền tỉnh Quảng Ngãi và huyện Nghĩa Hành 444

2.1.2 Phổ biến, giáo dục pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 466

2.1.3 Vận dụng pháp luật an toàn thực phẩm trong thực tế trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 49

2.1.4 Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 57

2.2 Thực trạng các điều kiện bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 60

2.2.1 Tổ chức bộ máy, nhân lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 60

2.2.2 Nguồn lực vật chất phục vụ tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 63

2.2.3 Sự tham gia của các bên liên quan trong tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 64

2.3 Nhận xét về tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 67

2.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân 67

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 71

Tiểu kết chương 2 77

Chương 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM TỔ CHỨC THỰC

HIỆN PHÁP LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN

NGHĨA HÀNH, TỈNH QUẢNG NGÃI 78

3.1 Quan điểm bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 78

3.1.1 Bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của các cá nhân, tổ chức về an toàn thực phẩm 78

3.1.2 Bảo đảm bình đẳng, công khai, minh bạch, trách nhiệm trong tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 80

3.1.3 Thu hút sự tham gia của người dân vào tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 82

3.2 Giải pháp đảm bảo tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi 83

3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện pháp luật an toàn thực phẩm 83

3.2.2 Nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật an toàn thực phẩm 93

3.2.3 Nâng cao trách nhiệm, đạo đức công vụ của cán bộ, công chức trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm 97

3.2.4 Thanh tra, kiểm tra, phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, công khai mọi hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm 100

3.3.5 Nâng cao vai trò của người dân trong tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 102

3.3.6 Đảm bảo nguồn lực vật chất phục vụ tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm 103

Tiểu kết chương 3 105

KẾT LUẬN 106

TÀI LIỆU THAM KHẢO 108

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ATTP-DD : An toàn thực phẩm – Dinh dưỡng

BLHS : Bộ luật hình sự

(Good Manufacturing Practice)

GLB : Thực hành tốt phòng thí nghiệm

(Good Laboratory Practice)

(Hazard Analysis and Critical tới hạn

Control Points)

HĐND : Hội đồng Nhân dân

ISO/IEC 17025 : Yêu cầu chung về năng lực của phòng

(General Requirements for the competence thử nghiệm và hiệu chuẩn

of testing and calibration laboratories)

KT&HT : Kinh tế và Hạ tầng

UBND : Ủy ban nhân dân

LABO (Laboratory) : Phòng thí nghiệm

NN&PTNT : Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

TTYT : Trung tâm Y tế

WHO (World Health Organization) : Tổ chức Y tế Thế giới

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Tình hình kiểm tra ATTP trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2013-2017 59Biểu đồ 2.2 Tình hình xử phạt vi phạm ATTP tra ATTP trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2013-2017 60

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

An toàn thực phẩm là vấn đề nóng diễn ra hàng ngày, hàng giờ vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người Theo báo cáo thường niên của tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 40 triệu vụ ngộ độc xảy ra, riêng khu vực châu Á – Thái Bình Dương chiếm tới 50% Nguy hiểm hơn, toàn thế giới có tới 50% ca tử vong có liên quan đến vấn đề

an toàn thực phẩm Tại Việt Nam, theo Cục an toàn thực phẩm, trong năm

2016, cả nước ghi nhận 129 vụ ngộ độc thực phẩm với hơn người mắc, trong

đó có 12 trường hợp tử vong Số liệu này so với năm 2015 cho thấy, tuy số người mắc giảm nhưng tình hình vẫn diễn biến phức tạp, khó kiểm soát Song, những số liệu thống kê nêu trên mới chỉ là sự ghi nhận số vụ ngộ độc lớn mà ngành y tế biết đến và thực hiện chữa trị, còn với những vụ ngộ độc nhỏ nhưng người bệnh tự chữa trị hoặc ngộ độc lớn nhưng không khai báo thì chưa được thống kê [61]

Số liệu thống kê trên cũng d ng lại ở ngộ độc cấp tính nghĩa là sau khi

ăn phải thực phẩm bẩn bị ngộ độc ngay Tuy nhiên, còn có những trường hợp độc tố ngấm dần dần vào cơ thể con người không thể thải loại hoặc thải loại không hết Những độc tố tích tụ trong cơ thể mỗi ngày một ít, tăng dần theo thời gian và phát tác thành các bệnh hiểm nghèo như: ung thư, thần kinh, suy gan, thận… cũng chưa được thống kê Các nhà nghiên cứu khoa học của WHO cũng dự đoán rằng đến năm 2020 số ca mắc ung thư ở Việt Nam sẽ xấp

xỉ 200.000 và trở thành nước có tỷ lệ ung thư cao nhất thế giới Có thể nói, chưa bao giờ vấn đề vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm lại đáng báo động như hiện nay Thực phẩm bẩn, thực phẩm nhiễm hóa chất vẫn tiếp tục tràn vào nhà hàng, quán nhậu và mâm cơm mỗi gia đình

2

Trong những năm qua, việc tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm luôn được người đứng đầu các cấp, ngành của tỉnh Quảng Ngãi, cũng như huyện Nghĩa Hành nói riêng, đặc biệt quan tâm với mục tiêu đấu tranh phòng, chống tội phạm về an toàn thực phẩm nhằm bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của nhân dân Muốn thực hiện được mục đích trên thì hiệu quả của tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm của cơ quan hành pháp là vô cùng quan trọng

Việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn về tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm cũng góp phần rất quan trọng, nhất là dưới góc

độ nghiên cứu t thực tiễn của địa phương có tình hình an toàn thực phẩm trong những năm gần đây rất đáng lưu ý như huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

T những nguyên nhân trình bày ở trên, có thể khẳng định rằng, việc

nghiên cứu đề tài “Tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi” có ý nói nghĩa cả về lý luận và

thực tiễn, đặc biệt là trước yêu cầu ở nước ta hiện nay nói chung, ở huyện Nghĩa Hành nói riêng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Tuy có tầm quan trọng đặc biệt như vậy nhưng vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm và thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này mới chỉ được chú trọng nghiên cứu trong một vài năm trở lại đây và kết quả nghiên cứu cũng còn rất khiêm tốn Có thể kể đến các công trình nghiên cứu có liên quan như:

“Tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trong Luật Hình

sự Vệt Nam - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” Luận văn thạc sỹ của tác giả Hoàng Trí Ngọc năm 2009, khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

3

“Pháp luật về Kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm trong hoat động thương mại ở Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ của tác giả Đặng Công Hiển, năm

2010, khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

“Công cụ phân tích, dự báo xu hướng ngộ độc thực phẩm; Khảo sát quy trình tổ chức quản lý thông tin và biểu thị bản đồ liên quan đến giám sát ngộ độc thực phẩm trong VSATTP”, năm 2012, Đề tài nghiên cứu của GS.TS Vũ Đức Thi, Viện Công nghệ Thông tin - Viện hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam

“Một số vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm”, năm 2012, Bài báo của TS Lưu Hoài Chuẩn, Hội khoa học kinh tế y tế Việt Nam

“Thi hành pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm ở cấp Phường trên địa bàn thành phố Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Mai Vân, năm

2013, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

“Thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ của tác giả Lê Thị Linh, năm 2016, Khoa Luật- Đại học Quốc gia Hà Nội

“Quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh”, năm 2017, Luận văn thạc sỹ Quản lý công của tác giả Nguyễn Văn Anh, Học viện Hành chính Quốc gia

“Pháp luật về an toàn thực phẩm t thực tiễn thành phố Buôn Mê Thuột tỉnh Đắk Lắk”, năm 2017, Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Minh, Học viện Hành chính Quốc gia

Có thể thấy, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn

đề an toàn thực phẩm Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu sâu về vấn đề

tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi - một vấn đề hết sức nóng và luôn cần thiết, liên quan mật thiết đến hiệu quả của việc thực hiện an toàn thực phẩm Bởi muốn thực

4

hiện tốt công tác an toàn thực phẩm thì ngoài ý thức tự giác của mỗi công dân nhà nước cần phải có chế tài nghiêm khắc được thể hiện qua các văn bản quy phạm pháp luật buộc mỗi công dân phải tuân thủ chấp hành Chỉ có như vậy thì công tác an toàn thực phẩm mới có thể có những bước tiến mới, quản lý an toàn thực phẩm mới có thể kiểm soát được t khâu sản xuất đến tiêu dùng

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

Mục đích nghiên cứu của Luận văn: Đưa ra các giải pháp để bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật ATTP trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Để đạt mục đích trên, Luận văn có nhiệm vụ sau:

- Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về tổ chức thực hiện pháp luật về

an toàn thực phẩm

- Khảo sát, thống kê, phân tích đánh giá thực trạng pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm, những ưu điểm, khuyết điểm và nguyên nhân ưu điểm, khuyết điểm, hạn chế của pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành giai đoạn

2013 – 6/2018

- Đưa ra quan điểm và giải pháp bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật ATTP ở huyện Nghĩa Hành

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu pháp luật về ATTP và tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm theo quy định của Luật An toàn thực phẩm năm 2010 và các văn bản hướng dẫn, triển khai thực hiện của các ngành chức năng đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm

- Phạm vi nghiên cứu:

5

+ Về không gian: Luận văn nghiên cứu thực trạng pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

+ Về thời gian: 05 năm (t năm 2013 đến hết tháng 6/2018)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trên quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam về an toàn thực phẩm

- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp định tính, phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, kết hợp giữa nghiên cứu lý luận

và tổng kết thực tiễn Những nội dung liên quan đến vấn đề nghiên cứu được thu thập, tổng hợp t nhiều nguồn tư liệu khác nhau như các công trình nghiên cứu, sách, báo, tạp chí, báo cáo tổng kết, văn bản pháp luật, cụ thể:

Chương 1: Sử dụng phương pháp luận để làm rõ một số vấn đề có liên quan đến tổ chức thực hiện pháp luật ATTP

Chương 2: Sử dụng phương pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp, so sánh, tổng kết thực tiễn để xem xét tìm ra những hạn chế, nguyên nhân t đó giải quyết các vấn đề, rút ra bài học cụ thể trong tổ chức thực hiện pháp luật ATTP trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Chương 3: Sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp lý luận và thực tiễn để

đề ra phương hướng, giải pháp thực hiện để thời gian tới tổ chức thực hiện pháp luật ATTP trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi có hiệu quả hơn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa lý luận: Góp phần làm sáng tỏ, bổ sung lý luận về tổ chức

thực hiện pháp luật ATTP

- Ý nghĩa thực tiễn: Nghiên cứu được thực hiện nhằm góp phần cung

cấp thông tin cho các nhà khoa học, các cán bộ địa phương về thực trạng tổ

6

chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm; những giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện pháp luật ATTP tại huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Đồng thời, nghiên cứu này còn giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng

về vấn đề nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm Ngoài ra, đề tài còn là nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao học ngành luật, cũng

như những người quan tâm đến vấn đề này

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về tổ chức thực hiện pháp luật an toàn

thực phẩm

Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm

trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Chương 3: Quan điểm, giải pháp bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật

an toàn thực phẩm trên địa bàn huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi

Thực phẩm là sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống hoặc

đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm [42] Mỗi loại thực phẩm đều có

quy định riêng về ngưỡng an toàn và khi thực phẩm chứa những yếu tố nguy

cơ đối với sức khỏe con người thì gọi là thực phẩm không an toàn Sử dụng các loại thực phẩm không an toàn, người tiêu dùng đã phải trả giá quá đắt bằng chính sức khoẻ, thậm chí cả tính mạng của mình do bị ngộ độc thực phẩm và mầm mống gây ra căn bệnh ung thư quái ác đang ngày một tích tụ và chờ bộc phát Nhưng có không ít người tiêu dùng không quan tâm đến vấn đề ATTP khi mua các thực phẩm thiết yếu tiêu dùng hàng ngày (như rau, cá, thịt….)

Các hóa chất độc hại như thuốc bảo vệ thực vật (thuốc tr sâu, tr bệnh

và thuốc tr cỏ dại…), thuốc kích thích tăng trưởng, kim loại nặng, các vi

8

sinh vật gây bệnh có trong các loại rau quả hoặc các chất kháng sinh, chất tăng trọng có trong thịt, cá sẽ tích lũy dần trong các mô mỡ, tủy sống…của con người, là tiền đề để phát sinh các loại bệnh tật như ung thư, loãng xương, suy giảm trí nhớ và thoái hóa xương khớp

Khi bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc thì thực phẩm lại là nguồn truyền bệnh nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng con người

và sự phát triển của xã hội Ngộ độc thực phẩm và các bệnh do thực phẩm gây

ra không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ và cuộc sống của mỗi người, mà còn gây thiệt hại lớn về kinh tế, là gánh nặng chi phí cho công tác chăm sóc sức khoẻ

Theo Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm số 12/2003/PLUBTVQH11 ngày 26/7/2003 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, VSATTP được hiểu là các điều kiện và biện pháp cần thiết để bảo đảm thực phẩm không gây hại cho sức khỏe, tính mạng của con người [56] VSATTP hiểu theo nghĩa hẹp là một môn khoa học dùng để mô tả việc xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm bằng những phương pháp phòng ng a, phòng chống bệnh tật do thực phẩm gây ra Hiểu theo nghĩa rộng, VSATTP là tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết t khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng

Tuy nhiên để phù hợp với tiến trình hội nhập quốc tế sau khi Việt Nam chính thức gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO) vào 01/01/2007, khái niệm này đã được đơn giản hóa, ngắn gọn và phù hợp hơn, được thể hiện trong Luật An toàn thực phẩm năm 2010 có hiệu lực thi hành t ngày 01/7/2011, theo đó ATTP là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người T đây, có thể hiểu theo nghĩa hẹp đó là việc

xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm bằng những phương pháp

Như vậy an toàn thực phẩm là tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết t khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng Vì vậy, an toàn thực phẩm là công việc đòi hỏi sự tham gia của nhiều ngành, nhiều khâu có liên quan đến thực phẩm như nông nghiệp, thú y, cơ sở chế biến thực phẩm, y tế, người tiêu dùng

1.1.2 Pháp luật an toàn thực phẩm

Đảm bảo ATTP luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm vì xuất phát t tầm quan trọng của nó; đảm bảo ATTP trước hết là chăm lo sức khỏe của nhân dân, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và phục vụ cho tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta Đảng và Nhà nước ta thường xuyên chỉ đạo và đưa ra nhiều giải pháp nhằm không ng ng hoàn thiện pháp luật về ATTP, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về ATTP Nhiều văn bản quy phạm pháp luật về ATTP đã được ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực ATTP Tuy nhiên, nhìn về tổng thể, công tác bảo đảm ATTP vẫn là vấn đề thách thức to lớn ở nước ta Các giải pháp giải quyết vấn đề này đang được đặt ra rất cấp bách, nhất là việc hoàn thiện các quy định của pháp luật về ATTP Do vậy cần thiết phải có các quy tắc xử sự

có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra và bảo đảm thực hiện, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, tạo lập trật tự, ổn định xã hội

10

Pháp luật an toàn thực phẩm là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra và bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm Pháp luật về

ATTP ở Việt Nam, là một bộ phận trong hệ thống pháp luật hiện hành của nước ta, bao gồm các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành hoặc th a nhận, tham gia điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, sản xuất, kinh doanh thực phẩm và nhập khẩu, xuất khẩu thực phẩm; quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; kiểm nghiệm thực phẩm; phân tích nguy cơ đối với ATTP; phòng ng a, ngăn chặn và khắc phục sự cố

về ATTP; thông tin, giáo dục, truyền thông về ATTP; trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP [42] Như vậy, pháp luật an toàn thực phẩm là toàn bộ các văn bản luật và dưới luật, các Thông tư, Nghị định có liên quan điều chỉnh những vấn đề xã hội phát sinh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm

Luật An toàn thực phẩm đã được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2010,

có hiệu lực ngày 01/7/2011 là một sự kiện quan trọng thể hiện được quan điểm của Đảng và Nhà nước ta, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác bảo đảm ATTP trong tình hình mới, góp phần tích cực vào việc thực hiện thành công sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Luật gồm 11 chương và 72 điều, gồm các nội dung cơ bản sau: quy định quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong đảm bảo thực phẩm; điều kiện đảm bảo

an toàn đối với thực phẩm, sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, xuất khẩu thực phẩm; quảng cáo, ghi nhãn, kiểm nghiệm, phân tích nguy cơ đối với thực phẩm; thông tin, giáo dục, truyền thông và trách nhiệm quản lý về an toàn thực phẩm [42] Theo pháp lệnh vệ sinh an toàn thực phẩm thì thực phẩm do nhiều bộ, ngành quản lý do đó gặp rất nhiều khó khăn, bất cập trong triển khai thực hiện [56] Nhưng Luật ATTP quy định có 03 bộ có trách nhiệm quản lý

11

chính gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn và Bộ Công thương Luật quy định rất rõ và cụ thể trách nhiệm của t ng ngành và trách nhiệm quản lý nhà nước của ủy ban nhân dân các cấp [40]

Sau khi Luật An toàn thực phẩm có hiệu lực thi hành, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các bộ, ngành, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, làm cơ sở cho việc tổ chức triển khai thực hiện Luật, như:

- Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chiến lược Quốc gia an toàn thực phẩm giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìn 2030 (Quyết định 20/QĐ-TTg ngày 04/01/2012); phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia vệ sinh an toàn thực phẩm giai đoạn 2012-2015 (Quyết định 1228/QĐ-TTg ngày 07/9/2012); Chỉ thị 34/CT-TTg ngày 11/12/2014 về việc tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo đảm

an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm trong tình hình mới

- Chính phủ ban hành Nghị định 38/2012/NĐ-CP ngày 25/4/2012 về quy định chi tiết một số điều của Luật an toàn thực phẩm; Nghị định 178/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về ATTP (thay thế Nghị định 91/2012/ NĐ-CP của chính phủ); Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ người tiêu dùng

- Bộ Y tế ban hành 46 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó đáng chú

ý là: Thông tư 15/2012/TT-BYT ngày 12/9/2012, quy định về điều kiện chung bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; Thông tư 26/2012/TT-BYT ngày 30/11/2012, quy định cấp giấy chứng nhận

cơ sở đủ điều kiện ATTP đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, nước khoáng thiên nhiên, nước uống đóng chai; dụng

cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế;

12

Thông tư 30/2012/TT-BYT ngày 05/12/2012 quy định về điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố Trong đó có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Bộ Y tế về chất lượng nước ăn uống, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Bộ Y tế về chất lượng nước sinh hoạt; Thông tư số 47/2014/TT-BYT ngày 11/12/2014 hướng dẫn quản lý an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống…

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành 18 văn bản quy phạm pháp luật, gồm Thông tư số 14/2011/TT-BNNPTNT quy định việc kiểm tra, đánh giá cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông lâm thủy sản; Thông tư số 45/2014/TT-BNNPTNT, Thông tư số 51/2014/TT-BNNPTNT…

- Bộ Công thương ban hành 03 văn bản quy phạm pháp luật cùng các chỉ thị, nghị quyết về việc thi hành pháp luật ATTP

- Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương ban hành Thông tư liên tịch số 13/2014/TTLT-BYT-BNNPTNT-BCT ngày 09/4/2014 hướng dẫn việc phân công, phối hợp trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm

Cùng với các văn bản theo hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm, nhiều luật, pháp lệnh mới hoặc sửa đổi bổ sung có liên quan tới công tác quản

lý ATTP như: Luật Thương mại số 36/2005/QH11 ngày 14/6/2005; Luật dược

số 105/2016/QH13ngày 06/4/2016; Luật Tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật số 68/2006/QH11 ngày 29/6/2006; Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa số 05/2007/QH12 ngày 21/11/2007; Luật Quảng cáo số 16/2012/QH13 ngày 21/6/2012

Hệ thống các văn bản trên đã tạo hành lang pháp lý để kiểm soát chất lượng ATTP, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về ATTP và yêu cầu hội nhập quốc tế

13

Tuy nhiên, An toàn thực phẩm là một lĩnh vực mới ở nước ta, vì thế hệ thống luật pháp cũng mới được hình thành và vẫn đang trong giai đoạn xây dựng tích cực nên trong quá trình thực hiện vẫn còn gặp khá nhiều khó khăn, vướng mắc; chưa đồng bộ, còn thiếu, chồng chéo và chưa phù hợp với thực tiễn Phân công trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý nhà nước vẫn đang trong giai đoạn điều chỉnh; thiếu nhiều quy định chi tiết, cụ thể, hoặc chưa phù hợp với nhiều loại hình hoạt động, kinh doanh, khó khăn khi triển khai; thiếu tiêu chuẩn, quy chuẩn cho sản phẩm thực phẩm, nhiều tiêu chuẩn quy chuẩn chưa phù hợp, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế

1.2 Khái niệm, chủ thể, nội dung tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm

Trước hết, trong khoa học pháp lý thì “thực hiện pháp luật” là giai đoạn

quan trọng không thể thiếu của cơ chế điều chỉnh pháp luật, là giai đoạn thứ hai trong cơ chế điều chỉnh pháp luật, tiếp sau giai đoạn xây dựng pháp luật Thực hiện pháp luật là giai đoạn quan trọng, không thể thiếu, vì pháp luật sẽ chỉ là những quy định trên giấy nếu nó không được thực hiện trong thực tế cuộc sống Pháp luật chỉ có thể phát huy được vai trò và những giá trị của mình trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội, duy trì trật tự và tạo điều kiện cho xã hội phát triển khi nó được tôn trọng và thực hiện đầy đủ, nghiêm minh trong cuộc sống Nói cách khác, có một hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ cũng mới chỉ là có được một yếu tố cần của nhà nước pháp quyền, nhưng chưa đủ Nhà nước pháp quyền Việt Nam của dân, do dân, vì dân, đòi hỏi pháp luật phải được thi hành một cách nghiêm chỉnh, thống nhất và công bằng theo nguyên tắc mọi người đều bình đẳng trước pháp luật [23]

Hiện nay, có nhiều nghiên cứu đưa ra các định nghĩa về “Thực hiện

pháp luật” Có quan điểm cho rằng, thực hiện pháp luật “là quá trình hoạt

14

động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật” [26, tr.270] Hoặc thực hiện pháp luật “là một quá trình hoạt động

có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế, hợp pháp của các chủ thể pháp luật” [21, tr.463] Hay thực hiện pháp luật “là hoạt động, là quá trình làm cho những quy tắc của pháp luật thành những hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật” [26, tr.344] Quan điểm khác thì cho rằng thực hiện pháp luật “là hiện tượng, quá trình có mục đích làm cho những quy định của pháp luật trở thành hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật” [22, tr.369]

T các dấu hiệu trên đây, có thể định nghĩa thực hiện pháp luật như

sau: Thực hiện pháp luật là hành vi (hoạt động) hợp pháp của các chủ thể pháp luật, được hình thành trong quá trình hiện thực hóa các quy định của pháp luật, làm cho chúng đi vào cuộc sống vì hạnh phúc của con người

Để làm rõ nội dung của khái niệm “tổ chức thực hiện pháp luật”, trước

hết, cần giải thích về ngữ nghĩa và cách vận dụng thuật ngữ “tổ chức” và nhóm t “thực hiện pháp luật”, hai bộ phận ngôn ngữ chính được sử dụng để

thể hiện khái niệm này

Một tổ chức (organization) được định nghĩa là hai hay nhiều người làm việc, phối hợp với nhau để đạt kết quả chung, chẳng hạn một công ty may mặc, trạm xăng, cửa hàng bách hoá, hay siêu thị,… Trong khi đó, tổ chức (organize) là một quá trình đề ra những sự liên hệ chính thức giữa những con người và tài nguyên để đi đến mục tiêu Chức năng tổ chức là sự phối hợp các

nỗ lực qua việc thiết lập một cơ cấu về cách thực hiện công việc trong tương quan với quyền hạn Nói một cách khác, chức năng tổ chức là tiến trình sắp xếp các công việc tương đồng thành t ng nhóm, để giao phó cho t ng khâu nhân sự có khả năng thi hành, đồng thời phân quyền cho t ng khâu nhân sự

15

tùy theo công việc được giao phó Qua cách định nghĩa trên, chúng ta thấy những cụm t quan trọng trong chức năng tổ chức là “sắp xếp công việc”,

“khâu nhân sự” và “phân quyền”

Đối chiếu vào lĩnh vực pháp luật và thực tiễn của đời sống pháp luật, xét trên mọi khía cạnh đều cho thấy, các ý nghĩa được hàm chứa trong thuật ngữ “tổ chức thực hiện pháp luật” là quá trình tổ chức các hoạt động để đưa pháp luật vào cuộc sống và hiện thực hoá các quy định của pháp luật Với ý

nghĩa nêu trên cho thấy: Tổ chức thực hiện pháp luật là việc lên kế hoạch, sắp xếp các hoạt động và phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho các chủ thể

là các cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền trong việc thực hiện các hoạt động đó, đồng thời, sử dụng toàn bộ những yếu tố, phương tiện, công cụ

và những điều kiện cần thiết được xác lập, tổ chức và sử dụng trong quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thi hành một cách nghiêm chỉnh, thống nhất và hiệu quả trong thực tế

Dưới góc độ thực tiễn, để đưa một đạo luật vào cuộc sống, các cơ quan

Nhà nước có thẩm quyền thường sử dụng thuật ngữ “tổ chức thi hành pháp luật” Đồng thời, trong các văn bản mang tính chỉ đạo hành chính thường sử dụng thuật ngữ “triển khai thi hành Luật ” Nội hàm của thuật ngữ “tổ chức thi hành pháp luật” thường được hiểu bao gồm các yếu tố sau đây: (1) Xác

định rõ các công việc cần thực hiện; (2) xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan có liên quan khi thực hiện các công việc đó và (3) trách nhiệm báo cáo, phản ánh về kết quả và những khó khăn, vướng mắc gặp phải thi thực hiện các công việc được giao

Đối với các công việc cần thực hiện, những công việc sau đây thường được tập trung thực hiện:

16

Thứ nhất, nhóm công việc liên quan đến nhận thức pháp luật (thường là

nhóm công việc về tuyên truyền, phổ biến Luật đến người dân và phổ biến, quán triệt Luật tới cán bộ, công chức được Luật giao nhiệm vụ thực hiện);

Thứ hai, nhóm công việc liên quan đến tăng cường năng lực đội ngũ

cán bộ, công chức được giao Luật giao thực hiện nhiệm vụ (thường là hoạt động tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật về lĩnh vực mà Luật đó điều chỉnh );

Thứ ba, nhóm công việc về xây dựng và hoàn thiện thể chế - cụ thể là

xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật;

Thứ tư, nhóm công việc về phân công trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn

thực hiện tổ chức thi hành Luật trong nội bộ t ng Bộ, ngành, địa phương;

Thứ năm, nhóm công việc liên quan đến bố trí kinh phí tổ chức thi

hành Luật;

Thứ sáu, nhóm công việc liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy, nhân

sự thực hiện nhiệm vụ được Luật giao;

Thứ bảy, nhóm công việc liên quan đến phân công trách nhiệm phối

hợp giữa các cơ quan có liên quan để tổ chức thi hành Luật

Như vậy, có thể thấy, giữa thực tiễn và lý luận thì “tổ chức thực hiện pháp luật” (dưới góc độ lý luận) và “tổ chức thi hành pháp luật” (dưới góc độ thực tiễn) có nội hàm tương đương nhau

Tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm là việc lên kế hoạch, sắp xếp các hoạt động và phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho các chủ thể là các cơ quan nhà nước, trong việc thực hiện các hoạt động đó, đồng thời, sử dụng toàn bộ những yếu tố, phương tiện, công cụ và những điều kiện cần thiết được xác lập, tổ chức và sử dụng trong quá trình đưa pháp luật an toàn thực phẩm vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật an toàn thực phẩm được thi hành một cách nghiêm chỉnh, thống nhất và hiệu quả trong thực tế

17

1.2.2 Chủ thể tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm

Xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật là các yếu tố cấu thành cơ bản để duy trì sự tồn tại của đời sống pháp luật; đồng thời, thể hiện sống động sự phân công quyền lực nhà nước theo các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp của Nhà nước pháp quyền Các yếu tố này cùng tồn tại, tác động lẫn nhau, bổ sung cho nhau và ảnh hưởng lẫn nhau Công tác

tổ chức thực hiện pháp luật trong cuộc sống chủ yếu thuộc về trách nhiệm và

là chức năng của cơ quan hành pháp Đó chính là quá trình hướng dẫn, chuẩn

bị các nguồn lực (con người, tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất thực hiện t ng văn bản pháp luật) bảo đảm sẵn sàng, phù hợp ngay t khi tổ chức học tập, quán triệt, vận dụng để mọi hành vi ứng xử của các chủ thể đều phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan Tuy nhiên, mức độ hiệu quả của việc tổ

chức thực hiện pháp luật còn phụ thuộc vào chất lượng của hoạt động lập pháp - ban hành luật và giám sát thực hiện luật của Quốc hội, của hoạt động

tư pháp trong bảo vệ pháp luật và sử dụng cưỡng chế nhà nước

Cơ quan hành pháp theo nghĩa rộng được hiểu là Chính phủ và chính quyền địa phương các cấp Chính quyền địa phương các cấp bao gồm Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn

Các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành hoặc lĩnh vực công tác trong phạm vi cả nước (Bộ, cơ quan ngang bộ) hoặc trong phạm vi địa phương (các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân) hoạt động theo nguyên tắc thủ trưởng chế, việc thi hành pháp luật, đặc biệt là áp dụng pháp luật, được thực hiện bởi thủ trưởng cơ quan hoặc người được ủy quyền hợp pháp với các nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể

Như vậy, chủ thể tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm là cơ quan hành pháp bao gồm Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa

18

phương các cấp, đồng thời bởi các cá nhân có thẩm quyền trong các cơ quan hành chính nhà nước

1.2.3 Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm

Khi đặt ra những quy phạm pháp luật, nhà nước ta mong muốn sử dụng chúng để điều chỉnh các quan hệ xã hội, đáp ứng lợi ích của nhân dân lao động và sự tiến bộ xã hội Mục đích đó chỉ đạt được khi các chủ thể thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật trong đời sống thực tế

Việc tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP tiếp cận dưới góc độ thực tiễn triển khai thực hiện gồm các hình thức: ban hành văn bản lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện, tổ chức bộ máy, con người thực hiện, xây dựng các biện pháp triển khai thực hiện như: tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

về ATTP, phối hợp tổ chức thực hiện, công tác thanh tra, kiểm tra, thực hiện các biện pháp hành chính, cưỡng chế…để đảm bảo thực hiện có hiệu quả pháp luật về ATTP trong đời sống xã hội

1.2.3.1 Tổ chức thực hiện quy định pháp luật về quyền, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân trong an toàn thực phẩm

Trong bối cảnh hiện nay khi mà ý thức pháp luật, đạo đức nghề nghiệp của tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm, tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng thực phẩm còn thấp Họ bất chấp tất cả để thu về lợi nhuận thì càng cần đến nỗ lực và sự hoạt động hết mình của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực an toàn thực phẩm

Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi thẩm quyền của mình cần áp dụng nhanh chóng và triệt để các quy định, chế tài pháp luật an toàn thực phẩm vào việc quản lý và xử lý những hành vi sai phạm, vi phạm pháp luật an toàn thực phẩm Có như vậy mới tạo ra sức mạnh cưỡng chế đối với những chủ thể pháp luật có liên quan khi mà họ chưa tự ý thức, tự giác chấp hành pháp luật

19

- Tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về quyền của tổ chức, cá

nhân sản xuất thực phẩm trong ATTP

Thứ nhất, quyết định và công bố các tiêu chuẩn sản phẩm do mình sản

xuất, cung cấp

Theo quy định, thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vật liệu bao gói, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đã có quy chuẩn phải được công bố hợp quy, sản phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật phải được công bố phù hợp quy định ATTP trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường

Hiện nay, Bộ Y tế đã ban hành hai Thông tư số 19/2012/TT-BYT ngày 09/11/2012 hướng dẫn việc công bố hợp quy và công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm và Thông tư số 11/2013/TT-BYT ngày 08/4/2013 hướng dẫn chỉ định tổ chức chứng nhận hợp quy đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn; phụ gia thực phẩm; chất hỗ trợ chế biến thực phẩm; vật liệu bao gói, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm

03 nhóm sản phẩm bao gồm: nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ tới 36 tháng tuổi, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới và những sản phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt như thực phẩm ăn qua xông cho người bệnh theo chỉ dẫn của bác sĩ, phải đăng ký bản công bố sản phẩm với cơ quan quản lý Các sản phẩm còn lại do các doanh nghiệp tự công bố Trong đó có các chỉ tiêu an toàn về kim loại nặng, tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật, các vi sinh vật gây bệnh, nấm men, nấm mốc… các doanh nghiệp cũng tự công theo mức giới hạn cho phép mà Bộ Y tế đã quy định Đồng thời, doanh nghiệp phải gửi một bản tới cơ quan quản lý, sau đó được phép sản xuất Các cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào bản công bố này để

20

tăng cường hậu kiểm, nếu lấy mẫu kiểm nghiệm mà không đúng như mẫu

doanh nghiệp tự công bố thì sẽ xử lý rất nghiêm

Thứ hai, quyết định áp dụng các biện pháp kiểm soát nội bộ để bảo

đảm an toàn thực phẩm: Áp dụng các chương trình quản lý chất lượng trong sản xuất kinh doanh thực phẩm như GMP, HACCP, ISO 22000,

Thứ ba, yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm hợp tác trong

việc thu hồi và xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn: Việc thu hồi thực

phẩm không bảo đảm an toàn được quy định tại Điều 55 Luật An toàn thực phẩm 2010 Nếu sản phẩm thực phẩm không bảo đảm an toàn, thì trong quá trình thu hồi thì tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm yêu cầu tổ chức, cá nhân

kinh doanh thực phẩm phối hợp trả lại các sản phẩm trong lô thực phẩm không đảm bảo an toàn

Thứ tư, lựa chọn tổ chức đánh giá sự phù hợp, cơ sở kiểm nghiệm đã

kiểm nghiệm được th a nhận

08 tổ chức chứng nhận hợp quy đã được Cục ATTP, Bộ Y tế chỉ định

Tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm có quyền lựa chọn một trong tám cơ sở

để chức đánh giá sự phù hợp, kiểm nghiệm để chứng nhận hợp quy.[63]

21

1 Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo

4 Trung tâm giám định và chứng nhận

hợp chuẩn hợp quy Vietcert

28 An Xuân, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

5 Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo

8 Viện Nghiên cứu Phát triển Tiêu chuẩn

Chất lượng

Căn hộ 111a, nhà A1, tập thể Công ty Bưu chính viễn thông, phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, Hà Nội

Thứ năm, sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy và các dấu hiệu khác

cho sản phẩm theo quy định của pháp luật Dấu chứng nhận sản phẩm hợp

quy được trình bày trực tiếp trên sản phẩm, hàng hoá hoặc trên bao bì hoặc nhãn gắn trên sản phẩm, hàng hoá ở vị trí dễ thấy, dễ đọc, đồng thời có thể được in trong tài liệu kỹ thuật kèm theo để tuyên truyền, quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng và trên các tài liệu giới thiệu, tài liệu giao

dịch thương mại

22

Thứ sáu, tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm có quyền khiếu nại, tố

cáo, khởi kiện theo quy định pháp luật

Thứ bảy, được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

- Tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về quyền của người tiêu dùng trong ATTP

Quyền được an toàn nói riêng, quyền của người tiêu dùng nói chung có nội hàm rộng, mang tính mở, nhưng cụ thể, với yêu cầu ngày càng đa dạng và cao hơn, nổi bật là quyền được ăn sạch, uống sạch, chữa bệnh, học hành, đi lại

và tiếp cận, tiêu dùng các hàng hóa, dịch vụ trong cuộc sống thường ngày an toàn, thuận lợi, với chất lượng cao và giá cả phù hợp; cũng như được tiếp nhận nhanh và xử lý thỏa đáng những khiếu nại về chất lượng hàng hóa và dịch vụ…

Trong bối cảnh hiện nay, quyền được an toàn của người tiêu dùng tùy thuộc ngày càng chặt chẽ vào sự củng cố nhận thức, sự hoàn thiện luật pháp và sự chung tay hành động mạnh mẽ hơn nữa t phía các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xã hội, cũng như cộng đồng người tiêu dùng và doanh nghiệp Một mặt, cần khuyến khích doanh nghiệp tăng cường công nghệ sản xuất xanh và đạo đức kinh doanh; quy chuẩn và minh bạch hóa các chỉ tiêu chất lượng; phát triển các dịch vụ hậu mãi thân thiện, tiện lợi, chất lượng cao Mặt khác, cần tăng cường năng lực thể chế bảo vệ quyền người tiêu dùng t trung ương đến địa phương; điều chỉnh và cụ thể hóa các chính sách, cơ chế hoạt động, quy trình tiếp nhận, xử lý tranh chấp giữa người tiêu dùng và người cung cấp hàng hóa; luật hóa các tiêu chuẩn chất lượng và các “hàng rào kỹ thuật” quốc gia; đề cao sự minh bạch nguồn gốc và chất lượng sản phẩm

An toàn thực phẩm là một rủi ro đến t rất nhiều công đoạn, t sản xuất, vận chuyển, chế biến, lưu thông thậm chí trong quá trình tiêu dùng mà

23

chúng ta thường sử dụng hình ảnh t trang trại đến bàn ăn Chúng ta cứ nghĩ đến khâu sản xuất vật nuôi, cây trồng ở những nơi bị ô nhiễm môi trường thì chắc chắn nó sẽ bị ảnh hưởng Thứ hai là thức ăn nữa, đã khảo sát, phát hiện những hóa chất độc hại như sabutamol mà người ta đưa vào thức ăn để chăn nuôi lợn để làm tăng thịt lợn nạc rồi bán giá cao hơn Những tồn dư hóa chất

ở trong thịt con lợn như vậy sẽ chuyển sang người sử dụng gây những bệnh tật, tổn hại cho sức khỏe Tiếp đó trong quá trình chế biến người ta đưa chất phụ gia, những chất hỗ trợ chế biến, phẩm màu, rồi những thứ có thể nói rất độc hại đến sức khỏe của người tiêu dùng Ngoài ra chúng ta thấy khâu an toàn nó đến t nhiều khâu khác nhau

Không chỉ xâm hại đến quyền lợi của người tiêu dùng thực phẩm, những hành vi sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa giả mạo, hàng hóa kém chất lượng, không đảm bảo ATTP, bán hàng gian dối, cung ứng dịch vụ kém chất lượng như đã nêu ở trên còn xâm phạm đến trật tự quản lý nền kinh tế, xâm phạm an toàn công cộng của một xã hội Vì vậy, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế thì việc bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thực phẩm là nhiệm vụ không chỉ giới hạn trong phạm vi của một địa phương, một quốc gia hay một vùng lãnh thổ mà còn mang tính toàn cầu

Vấn đề then chốt là làm thế nào quản lý được chất lượng an toàn thực phẩm để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, đóng góp được phần quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội của đất nước Vai trò của pháp luật về an toàn thực phẩm trong đời sống

xã hội Việt Nam hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự chung tay của cả hệ thống chính trị

Để tổ chức thực hiện quyền của người tiêu dùng, nhà nước sử dụng nhiều biện pháp:

24

+ Nhà sản xuất phải cung cấp thông tin trung thực về an toàn thực phẩm, hướng dẫn sử dụng, vận chuyển, lưu giữ, bảo quản, lựa chọn, sử dụng thực phẩm phù hợp; được cung cấp thông tin về nguy cơ gây mất an toàn, cách phòng ng a khi nhận được thông tin cảnh báo đối với thực phẩm bằng cách ghi trên nhãn sản phẩm thực phẩm, thông tin này đã được công bố phù hợp quy chuẩn hoặc phù hợp quy định ATTP trong hồ sơ công bố, đồng thời phải phù hợp với quy định về ghi nhãn thực phẩm theo quy định

+ Đặt ra nhiều loại chế tài như chế tài hành chính (phạt tiền, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm ), chế tài dân sự (buộc công khai xin lỗi, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả ) và cả loại chế tài nghiêm khắc nhất là chế tài hình sự (tùy theo tính chất, mức độ của hành vi phạm tội mà bị áp dụng loại, mức hình phạt cụ thể, cao nhất là tử hình)

Nhưng hiện nay, tình trạng xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng đang có xu hướng mở rộng về phạm vi, gia tăng về số lượng và nghiêm trọng về tính chất, mức độ Những thông tin chúng ta liên tục đọc được, nghe được, xem được t các phương tiện thông tin đại chúng là ở nơi này, nơi kia, cơ quan chức năng v a phát hiện những vụ sản xuất, buôn bán hàng giả với số lượng và quy mô lớn, trong đó có cả những hàng giả là thực phẩm, những vụ ngộ độc thực phẩm đông người, những vụ thực phẩm kém chất lượng, bị nhiễm bẩn, thực phẩm có chất cấm, chất gây nguy hại cho sức khỏe Qua đó cho thấy hệ thống chế tài được đặt ra để

xử lý hành vi xâm phạm quyền của người tiêu dùng thực phẩm hiện nay chưa thực sự hiệu quả, trong đó có chế tài hình sự chưa đủ sức trấn áp riêng cũng như răn đe chung, dẫn đến tình trạng xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng thực phẩm diễn biến phức tạp, gia tăng về quy mô và tính chất, hậu quả xảy ra cũng ngày một nghiêm trọng hơn

25

Quyền của người tiêu dùng thực phẩm là rất lớn Vai trò của các cơ quan nhà nước bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thực phẩm vì thế cũng rất quan trọng “Cuộc chiến” chống hàng giả, hàng nhái, hàng lậu, hàng kém chất lượng vẫn đang diễn biến phức tạp và đòi hỏi phải tiến hành liên tục, quyết liệt Đó là vì quyền của người tiêu dùng thực phẩm

hệ thống chiếu sáng; hệ thống cung cấp nước; hơi nước và khí nén; hệ thống

xử lý chất thải, rác thải; nhà vệ sinh, khu vực thay đồ bảo hộ lao động; nguyên liệu thực phẩm và bao bì thực phẩm; trang thiết bị, dụng cụ (phương tiện rửa và khử trùng tay; thiết bị, dụng cụ sản xuất thực phẩm; thiết bị dụng

cụ giám sát, đo lường, v.v…)

Thiết lập quy trình tự kiểm tra trong quá trình sản xuất thực phẩm: nhằm kiểm soát tất cả các yếu tố ảnh hưởng tới an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến thực phẩm t thiết kế, xây lắp nhà xưởng, thiết bị, dụng

cụ chế biến, điều kiện phục vụ cho công việc chuẩn bị chế biến đến quá trình chế biến, bao gói, bảo quản và con người thực hiện các thao tác chế biến thực phẩm

Yêu cầu về nhà, xưởng và phương tiện chế biến: Yêu cầu này đỏi hỏi khi xây dựng cơ sở chế biến thực phẩm cần phải xem xét đến vị trí sao cho phù hợp với một cơ sở chế biến thực phẩm phải sạch sẽ thoáng mát, không gây ô nhiễm môi trường, không đặt ở những nơi có môi trường không lành mạnh

26

Quy định về các yêu cầu kiểm soát vệ sinh nhà xưởng như: Xử lý nước

thải, sản phẩm phụ, bảo quản hoá chất gây hiểm, kiểm soát sinh vật gây hại và

đồ dùng các nhân

Kiểm soát quá trình chế biến: Kiểm tra tất cả mọi hoạt động phải thực

hiện theo nguyên tắc vệ sinh cơ bản, phải có các biện pháp kiểm soát chất lượng sao cho các điểm kiểm soát quan trọng được kiểm soát trong suốt quá trình chế biến Thực hiện các biện pháp đề phòng sản phẩm bị nhiễm bẩn, thử các chỉ tiêu vi sinh hoá học, tạp chất ở khâu cần thiết để xác định nguy cơ gây nhiễm Các sản phẩm bị nhiễm bẩn hay biến chất phải bị loại bỏ hoặc được xử

lý để giảm bớt độc chất

Yêu cầu về con người: Đối với cơ sở chế biến thực phẩm thì yêu cầu đối với con người khi tuyển vào làm việc là hết sức quan trọng Nhất thiết phải kiểm tra sức khỏe (về thể lực, trí lực và bệnh tật) của tất cả mọi người, đặc biệt với những công nhân tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm để tránh lây bệnh truyền nhiễm Phải đưa ra những quy định trong việc khám sức khoẻ cho cán bộ công nhân viện như khám định kỳ để đảm bảo chỉ có những người có đủ tiêu chuẩn sức khoẻ mới được tiếp tục làm việc trong

cơ sở sản xuất thực phẩm Phải thường xuyên giáo dục cho các cán bộ công nhân viên trong cơ sở mình biết giữ gìn sức khoẻ và vệ sinh các nhân

để đảm bảo các yêu cầu đã đề ra

Kiểm soát khâu bảo quản và phân phối: Đưa ra các yêu cầu về việc vận

chuyến và bảo quản sao cho thành phẩm phải đảm bảo để tránh nhiễm bẩn thực phẩm bởi các tác nhân vật lý, hoá học, vi sinh và không làm phân huỷ

thực phẩm

Đối với người trực tiếp sản xuất thực phẩm: Chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất thực phẩm phải được tập huấn và được cấp Giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm theo quy định; phải được cấp Giấy xác

27

nhận đủ sức khoẻ theo quy định của Bộ Y tế… Người trực tiếp sản xuất thực phẩm phải mặc trang phục bảo hộ riêng, đội mũ, đi găng tay chuyên dùng, đeo khẩu trang

Về bảo quản thực phẩm trong sản xuất: Kho thực phẩm phải bảo đảm chắc chắn, an toàn, thông thoáng, dễ vệ sinh và phòng chống được côn trùng, động vật gây hại xâm nhập và cư trú Khu vực chứa đựng, kho bảo quản thực phẩm phải có đầy đủ biển tên; nội quy, quy trình, chế độ vệ sinh; đối với nguyên liệu, thành phẩm thực phẩm có yêu cầu bảo quản đặc biệt phải có sổ sách theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và các điều kiện khác Nguyên liệu thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, chất bảo quản thực phẩm

và sản phẩm thực phẩm phải được chứa đựng, bảo quản theo các quy định về bảo quản sản phẩm của nhà sản xuất và yêu cầu của loại thực phẩm về nhiệt

độ, độ ẩm, ánh sáng và các yếu tố ảnh hưởng tới an toàn thực phẩm Nước đá dùng trong bảo quản thực phẩm phải được sản xuất t nguồn nước sạch theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia (QCVN) về nước sạch số 02:2009/BYT

Các cơ sở kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ 15 yêu cầu về nhà xưởng, 4 yêu cầu đối với trang thiết bị Chủ cơ sở và người trực tiếp kinh doanh thực phẩm phải được tập huấn và được cấp Giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm theo quy định, phải được khám sức khoẻ được cấp Giấy xác nhận đủ sức khoẻ theo quy định của Bộ Y tế

Việc khám sức khoẻ do các cơ sở y tế t cấp quận, huyện và tương đương trở lên thực hiện

Các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm ban hành quy định cụ thể về điều kiện an toàn thực phẩm cho cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm

thuộc lĩnh vực được phân công quản lý

Các cơ sở sản xuất thực phẩm phải tuân thủ quy định của Chính phủ về tăng cường vi chất dinh dưỡng mà thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng

28

đồng 04 vi chất dinh dưỡng bắt buộc tăng cường vào thực phẩm bao gồm: Iốt; sắt; kẽm; vitamin A Vi chất dinh dưỡng khuyến khích tăng cường vào thực phẩm phải thuộc Danh mục vi chất dinh dưỡng được phép bổ sung vào thực phẩm theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế Hàm lượng vi chất dinh dưỡng theo quy định trên được tăng cường vào thực phẩm phải đạt yêu cầu về chất lượng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng

Các cơ sở sản xuất thực phẩm thông tin đầy đủ, chính xác về sản phẩm trên nhãn, bao bì, trong tài liệu kèm theo thực phẩm theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa

- Tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm trong ATTP

Kinh doanh thực phẩm là loại hình kinh doanh có điều kiện và là đối tượng chính cần được quản lý nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ng a ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm cho người tiêu dùng và

cả cộng đồng Để người tiêu dùng luôn đặt niềm tin tưởng vào tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm sẽ cung cấp cho họ những thức ăn ngon miệng, hấp dẫn và an toàn, tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm có các nghĩa vụ sau đây: Tuân thủ các điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm trong quá trình kinh doanh và chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm do mình kinh doanh; Kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ thực phẩm, nhãn thực phẩm và các tài liệu liên quan đến an toàn thực phẩm; lưu giữ hồ sơ về thực phẩm; thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm không bảo đảm an toàn; Thông tin trung thực về an toàn thực phẩm; thông báo cho người tiêu dùng điều kiện bảo đảm an toàn khi vận chuyển, lưu giữ, bảo quản và sử dụng thực phẩm; Kịp thời cung cấp thông tin về nguy cơ gây mất an toàn của thực phẩm và cách phòng ng a cho người tiêu dùng khi nhận được thông tin cảnh báo của

tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu; Kịp thời ng ng kinh doanh, thông tin

- Tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về nghĩa vụ người tiêu dùng thực phẩm trong ATTP

Tuân thủ đầy đủ các quy định, hướng dẫn về an toàn thực phẩm của

tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trong vận chuyển, lưu giữ, bảo quản

và sử dụng thực phẩm; Kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện nguy cơ gây mất an toàn thực phẩm, khai báo ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm với Ủy ban nhân dân nơi gần nhất, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm; Tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường trong quá trình sử dụng thực phẩm

1.2.3.2 Tổ chức thực hiện quy định pháp luật về điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm và trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm

Để quản lý đối với sản phẩm, dù là sản phẩm ở dạng nào cũng phải bảo đảm các điều kiện chung nhất mà sản phẩm phải đáp ứng nhằm bảo đảm an toàn cho sản phẩm Ngoài các điều kiện chung, đối với các nhóm thực phẩm

cụ thể, đặc thù như: thực phẩm tươi sống, thực phẩm đã qua chế biến; thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng; thực phẩm chức năng; thực phẩm biến

30

đổi gen; thực phẩm đã qua chiếu xạ; phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; bao gói, chứa đựng thực phẩm cần phải bảo đảm thêm một số điều kiện riêng khác nữa

Hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm cũng có những điều kiện chung, ngoài ra còn có thêm những điều kiện riêng đối với t ng sản phẩm

và t ng quá trình như: sản xuất, kinh doanh thực phẩm tươi sống, điều kiện trong sơ chế, chế biến, kinh doanh thực phẩm đã qua chế biến, điều kiện trong kinh doanh dịch vụ ăn uống Bên cạnh đó, do thức ăn đường phố là một loại hình kinh doanh đặc biệt và hiện là đối tượng gây ngộ độc thực phẩm cao nhất

1.2.3.3 Tổ chức thực hiện quy định pháp luật về kiểm nghiệm thực phẩm, phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm phòng ngừa, ngăn chặn và khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm

Trước yêu cầu t thực tiễn công tác kiểm nghiệm và sự khác biệt giữa t ngữ kiểm nghiệm được sử dụng trong Luật An toàn thực phẩm và các thuật ngữ được sử dụng trong Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa, Chương VIII, Luật ATTP năm 2010, đưa các quy định về yêu cầu đối với

cơ sở kiểm nghiệm, kiểm nghiệm phục vụ giải quyết tranh chấp về ATTP

và chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm thực phẩm Theo tinh thần của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, chỉ những cơ sở kiểm nghiệm được chỉ

định mới được tham gia kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước

Để quản lý tốt về an toàn thực phẩm trong thời kỳ mới và đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế, cần phải tiến hành các hoạt động phân tích nguy cơ đối với an toàn thực phẩm bao gồm: đánh giá nguy cơ, quản lý nguy cơ và truyền thông về nguy cơ

Luật ATTP năm 2010 quy định về các biện pháp phòng ng a, ngăn chặn và khắc phục sự cố về an toàn thực phẩm, trách nhiệm của các tổ chức,

Bằng việc quy định cụ thể điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, luật an toàn thực phẩm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành có vai trò không thể thay thế được trong việc đảm bảo thực hiện các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn an toàn thực phẩm Cụ thể, Điều 10 Luật ATTP năm 2010 quy định điều kiện chung về bảo đảm an toàn đối với thực phẩm như sau:

“1 Đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, tuân thủ quy định về giới hạn

vi sinh vật gây bệnh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, dư lượng thuốc thú y, kim loại nặng, tác nhân gây ô nhiễm và các chất khác trong thực phẩm có thể gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người

2 Tùy t ng loại thực phẩm, ngoài các quy định tại khoản 1 Điều này, thực phẩm còn phải đáp ứng một hoặc một số quy định sau đây:

a) Quy định về sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm;

b) Quy định về bao gói và ghi nhãn thực phẩm;

c) Quy định về bảo quản thực phẩm."

Nhằm đánh giá được mức độ bảo đảm an toàn cho thực phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng, pháp luật về an toàn thực phẩm đã đặt ra những tiêu chuẩn nhất định cho thực phẩm và cả quá trình chế biến, phân phối thực phẩm