1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

XỬ lý VI PHẠM HÀNH CHÍNH đối với NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRÊN địa bàn THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

119 47 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 119
Dung lượng 1,29 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Quan điểm, chính sách cơ bản này đã được thể hiện nhất quán, xuyên suốt trong Hiến pháp nước CNXHCN Việt Nam và được cụ thể hóa trong một số các Bộ luật, luật quan trọng ở cả hai hệ thốn

Trang 1

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HỒ XUÂN ANH

XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 60 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS LƯƠNG THANH CƯỜNG

H HI N H - NĂM 2018

Trang 2

Tôi tên là Hồ Xuân Anh, học viên lớp cao học Luật Hiến pháp và Luật Hành chính (Mã số: 60 38 01 02) của Học viện Hành chính Quốc gia

Luận văn “Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Lương hanh Cường

ôi xin cam đoan tất cả nội dung được sử dụng, nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và là kết quả nghiên cứu là của bản thân Các số liệu, hồ

sơ và trích dẫn trong nội dung luận văn là chính xác và trung thực

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Người cam đoan

Hồ Xuân Anh

Trang 3

Lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới toàn thể các Thầy, Cô giáo của Học viện Hành chính Quốc gia, những người đã truyền thụ kiến thức, hướng dẫn, tư vấn cho tôi trong suốt thời gian học tập cũng như trong thời gian tôi thực hiện luận văn này

Để hoàn thành các nội dung nghiên cứu của luận văn này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều tập thể và

cá nhân Tôi xin cảm ơn chân thành tới các tập thể và cá nhân vì sự giúp đỡ quý báu đó

ôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình, những người thân và bạn bè đã chia sẻ cùng tôi những khó khăn, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến PGS.TS Lương hanh Cường, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Do giới hạn về mặt thời gian và trình độ nghiên cứu nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các Thầy, cô giáo để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Thừa Thiên Huế, tháng 5 năm 2018

Tác giả

Hồ Xuân Anh

Trang 4

ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN 9

1.1 Khái niệm người chưa thành niên 9 1.2 Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 10 1.2.1 Khái niệm, đặc điểm, căn cứ và hình thức xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 10 1.2.2 Thẩm quyền, thủ tục xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 29 1.3 Các yếu tố tác động đến xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 43 1.3.1 Tình hình vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện 43 1.3.2 Năng lực thực thi công vụ của người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 44 1.3.3 Điều kiện cơ sở vật chất phục vụ việc thi hành quyết định xử lý

vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 45

Tiểu kết chương 1: 46

NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ 48

Trang 5

địa bàn thành phố Huế và nguyên nhân 48

2.1.1 Khái quát về tình hình vi phạm hành chính trên địa bàn thành phố Huế trong thời gian vừa qua 48

2.1.2 Tình hình vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế 52

2.2 Phân tích thực trạng xử lý vi phạm hành chính và thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế 62

2.2.1 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính 63

2.2.2 Các biện pháp xử lý hành chính 66

2.3 Đánh giá xử lý vi phạm hành chính và thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế 71

2.3.1 Kết quả đạt được và nguyên nhân 71

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 76

Tiểu kết chương 2: 79

Chương 3:PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ 81

3.1 Phương hướng bảo đảm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế 81

3.1.1 Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và xã hội trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn vi phạm pháp luật hành chính đối với người chưa thành niên nói riêng 81

3.1.2 Chú trọng kết hợp giữa xử lý vi phạm hành chính với sự giáo dục của gia đình, nhà trường, xã hội 82

Trang 6

trường hợp cụ thể 82

3.1.4 Bảo đảm, bảo vệ quyền của người chưa thành niên trong quá trình xử lý vi phạm hành chính 83

3.2 Giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế 83

3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện pháp luật, thể chế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 84

3.2.2 Xác định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên 87

3.2.3 Phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả những vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện 89

3.2.4 ăng cường trách nhiệm của gia đình, nhà trường, xã hội trong giáo dục người chưa thành niên 92

3.2.5 Các giải pháp khác 95

Tiểu kết chương 3: 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101 PHỤ LỤC

Trang 7

BPXLHC : Biện pháp xử lý hành chính CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

NCTN : Người chưa thành niên

UBMTTQ : Ủy ban Mặt trận ổ quốc

VPPL : Vi phạm pháp luật

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

XLVPHC : Xử lý vi phạm hành chính

Trang 8

Trang

Biểu đồ 2.1: Thống kê tình hình vi phạm hành chính trên địa bàn TP Huế theo hình thức xử phạt (trong các năm từ 2014 đến 2017) Nguồn từ tổng hợp các báo cáo năm của Công an Thành phố Huế 49Biểu đồ 2.2:Thống kê tình hình vi phạm hành chính trên địa bàn Thành phố Huế theo hình thức xử phạt ( rong các năm 2014 - 2017) 50Biểu đồ 2.3: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017) 52Biểu đồ 2.4: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017), phân loại theo độ tuổi 55Biểu đồ 2.5: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017), phân loại theo độ tuổi 56Biểu đồ 2.6: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017), phân loại theo độ tuổi 57Biểu đồ 2.7: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017), phân loại theo giới tính 57Biểu đồ 2.8: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017), phân loại theo lĩnh vực vi phạm 58Biểu đồ 2.9: Thống kê số vụ việc vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự an toàn xã hội do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017) 59

Trang 9

trong lĩnh vực trật tự án toàn giao thông do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017) 60Biểu đồ 2.11: Số liệu so sánh giữa các hình thức xử phạt vi phạm hành chính

do người chưa thành niên thực hiện trên địa bàn thành phố Huế (trong các năm từ 2014 đến 2017) 64

Trang 10

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Thanh thiếu niên trẻ, người chưa thành niên được xác định là hạnh phúc của mỗi gia đình, là thế hệ tương lai của đất nước, là lớp người sẽ kế tục

sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, có vai trò xung kích quan trọng trong các cuộc cách mạng dân tộc và quá trình xây dựng thành công XHCN, xây dựng đất nước Việt Nam giàu đẹp Chính vì tầm quan trọng như vậy, nên vấn đề chăm sóc, giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ và đấu tranh phòng, chống, ngăn chặn thế hệ trẻ, người chưa thành niên có hành vi vi phạm pháp luật được Đảng và Nhà nước CHXHCN Việt Nam đặc biệt quan tâm Đảng và Nhà nước luôn coi người chưa thành niên, đặc biệt là những người dưới 16 tuổi, là những người chưa trưởng thành, còn non nớt về thể chất, trí tuệ Do đó, họ cần được đối xử khác với cách đối xử dành cho người đã thành niên và cần được gia đình, xã hội và Nhà nước bảo vệ, chăm sóc đặc biệt Quan điểm, chính sách cơ bản này đã được thể hiện nhất quán, xuyên suốt trong Hiến pháp nước CNXHCN Việt Nam và được cụ thể hóa trong một số các Bộ luật, luật quan trọng ở cả hai hệ thống hành chính và hình sự, được quy định riêng (có chương riêng, các điều khoản riêng) về các loại trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật áp dụng đối với người chưa thành niên

Trong những năm qua thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, tình hình kinh tế - xã hội của đất nước đã có những bước phát chuyển biến tích cực; an ninh chính trị được giữ vững, trật

tự an toàn xã hội được đảm bảo Hệ thống pháp luật nói chung, và pháp luật

về xử lý vi phạm hành chính ngày càng được bổ sung, hoàn thiện hơn đã quy định cụ thể, chặt chẽ việc áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Trang 11

Luật Xử lý vi phạm hành chính được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 20/6/2012, có hiệu lực từ ngày 01/7/2013, cùng với các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan trong trong lĩnh vực này cũng đã tương đối đầy đủ, là cơ sở pháp lý quan trọng góp phần bảo đảm trật tự kỷ cương quản lý hành chính, an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức

Đối với đối tượng người chưa thành niên vi phạm, Luật XLVPHC đã dành một phần riêng để quy định về chính sách xử lý đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính và quy định về các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính (bao gồm nhắc nhở, quản lý tại gia đình); điều kiện, thẩm quyền và thủ tục áp dụng các biện pháp thay thế Ðây là một nội dung mới, tiến bộ, thể hiện chính sách nhất quán của Ðảng và Nhà nước ta thường xuyên quan tâm đến đối tượng người chưa thành niên nói chung, người chưa thành niên vi phạm pháp luật nói riêng, nâng cao một bước phát triển về thể chế pháp lý bảo vệ quyền con người trong bối cảnh hội nhập quốc tế Đồng thời góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, thực hiện tốt việc phòng, chống, ngăn ngừa, xử lý và tuyên truyền có hiệu quả những hành vi vi phạm của các đối tượng là người chưa thành niên

Tuy vậy về tổng thể hệ thống pháp luật này vẫn còn tản mạn, phân tán trong nhiều luật, văn bản pháp luật khác nhau, khó khăn cho việc nghiên cứu, áp dụng, thực thi Đặc biệt đối tượng áp dụng là người chưa thành niên do đặc thù

về thể chất và trí tuệ nên việc xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật nói chung, vi phạm hành chính nói riêng là vấn đề hết sức phức tạp và khó khăn Trên thực tế, tình hình vi phạm pháp luật hành chính do người chưa thành niên thực hiện có chiều hướng gia tăng và có diễn biến phức tạp, phổ biến và rất đáng

lo ngại, được đánh giá là nguy hiểm cho xã hội, với nhiều vấn đề mới nảy sinh trên thực tiễn mà các qui định pháp luật có thể chưa theo kịp để điều chỉnh

Trang 12

rước tình hình đó, việc nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến qui định của pháp luật về người chưa thành niên, về xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với người chưa thành niên, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị đề xuất để tiếp tục hoàn thiện pháp luật hiện hành và giải quyết những vướng mắc của thực tiễn áp dụng là việc làm cần thiết Điều này không những có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa cả về thực tiễn trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện nay ở Việt Nam, và đảm bảo cho pháp luật thực thi đạt được hiệu quả cao nhất, góp phần ngăn ngừa, đấu tranh, phòng chống những hành vi vi phạm pháp luật do chủ thể là người chưa thanh niên thực hiện, vừa không lạm dụng các biện pháp cưỡng chế hạn chế quyền

và lợi ích của người chưa thành niên, vừa quản lý, giáo dục có hiệu quả với đối tượng này

Điều này đặc biệt có ý nghĩa hơn đối với sự vươn mình, thay đổi và phát triển của địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam, hiện nay bên cạnh những thành quả tốt đẹp đạt được đã xuất hiện một thực trạng đáng lo ngại là người chưa thành niên vi phạm pháp luật đang dần gia tăng Hậu quả tiêu cực của người chưa thành niên vi phạm pháp luật không chỉ ảnh hưởng một cách không tốt đến tình hình kinh tế - xã hội, trật tự an toàn xã hội đang trên đà phát triển của thành phố Huế mà còn ảnh hưởng lớn đến những giá trị tốt đẹp, chuẩn mực sống, giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc ta nói chung và các giá trị Huế nói riêng

Với những lý do trên tác giả đã lựa chọn đề tài “Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” làm luận văn tốt nghiệp bậc học thạc sỹ, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật hành chính (mã số 60 38 01 02)

Trang 13

rong đó có thể tìm hiểu một số công trình khoa học sau:

Đầu tiên là luận án tiến sỹ luật, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính về “Biện pháp xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật” của tác giả Hoàng Minh Khôi, Đại học luật thành phố Hồ Chí Minh (2014) có phạm vi nghiên cứu rộng Luận án này trên cơ sở tiếp cận những khái niệm chung nhất về các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật và căn cứ làm phát sinh trách nhiệm pháp lý của người chưa thành niên vi phạm pháp luật, luận án đã xây dựng lý luận về bản chất, đặc điểm của người chưa thành niên vi phạm pháp luật thuộc đối tượng áp dụng các biện pháp xử lý hành chính và bản chất, đặc điểm của các biện pháp đó Làm rõ các yếu tố đặc thù và tính tồn tại khách quan của chúng với tư cách là phạm trù pháp lý cần được Pháp điển hóa Đồng thời, từ cơ sở lý luận trên, hệ thống những nội dung cơ bản hình thành khung lý thuyết của luận án đã được nghiên cứu và làm sáng tỏ

Luận văn thạc sỹ luật học về “Pháp luật hành chính về quyền của người chưa thành niên” của tác giả Lê Thị Ngọc Thanh (2010) nghiên cứu các vấn

đề lý luận và pháp lý hành chính về quyền của người chưa thành niên: khái

Trang 14

niệm, nội dung cơ bản của quyền con người; khái niệm, đặc điểm, nội dung quyền của người chưa thành niên; cơ sở pháp lý hành chính Việt Nam về quyền của người chưa thành niên; hực trạng pháp luật hành chính về quyền của người chưa thành niên, nhận xét, đánh giá thực trạng pháp luật hành chính

về quyền của người chưa thành niên cuối cùng là phương hướng và giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật hành chính về quyền của người chưa thành niên

ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

Luận văn thạc sỹ luật học về “Hoàn thiện pháp luật về xử lý hành chính với người chưa thành niên” của tác giả Nguyễn Ngọc Bích, Đại học Luật Hà Nội (2003); Luận văn thạc sỹ luật học về “Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính: Lý luận và thực tiễn” của tác giả Bùi Tiến Đạt, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2008); Luận văn “Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên - Lý luận và thực tiễn”, tác giả Đồng Thúy An (2011)… Các nghiên cứu này nghiên cứu một cách tổng quan những vấn đề lý luận liên quan đến xử lý vi phạm hành chính, về chủ thể là người chưa thành niên…

Tuy vậy các nghiên cứu liệt kê trên được tiến hành đã lâu, trước thời điểm Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 ban hành, và cho đến nay thì hệ thống pháp luật hành chính và xử lý vi phạm hành chính đã có thay đổi một cách toàn diện

Bên cạnh đó, có một số các bài viết nghiên cứu, báo cáo đánh giá như:

“Báo cáo sơ kết 03 năm thực hiện Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành hành chính” của Bộ ư pháp (2016), ”Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên”, tác giả Phạm Hồng Giang, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số chuyên đề Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (2013), chủ yếu đánh giá một cách tổng quan chung về tình hình thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính Và rất nhiều bài báo, bài viết các tác giả trên các tạp chí, diễn đàn,

Trang 15

hội thảo nhưng chỉ tiếp cận, đề cập, phân tích, hoặc dự báo, bình luận từng vấn

đề, khía cạnh của xử lý vi phạm hành chính, chứ chưa tập trung phân tích xử lý

vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

uy nhiên đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào về thực trạng vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế), phân tích đánh giá nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế

Vì vậy có thể nói đề tài thạc sỹ nghiên cứu về “Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” tại thời điểm này là mới, và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu có liên quan

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích của luận văn

Mục đích nghiên cứu của luận văn là đưa ra những giải pháp bảo đảm xử lý

vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ luận văn được xác định là:

- Nghiên cứu làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận tổng quan và thực trạng quy định pháp luật hiện hành về người chưa thành niên, về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trong thực tiễn hiện nay

- Phân tích, đánh giá từ các số liệu, vụ việc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, để từ đó:

+ Chỉ ra thực trạng vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế và nguyên nhân của thực trạng đó;

+ Đánh giá tổng quát các yếu tố tác động đến việc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế

Trang 16

- Đề xuất giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài được xác định là những vấn đề lý luận

và thực tiễn của xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài sẽ tập trung đi vào nghiên cứu xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

- Về mặt không gian: thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam

- Về mặt thời gian: trong giai đoạn 2014 - 2017

- Về nội dung: pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

5 Phương pháp luận và nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Duy vật biện chứng và chủ nghĩa Duy vật lịch sử

5.2 Phương pháp cụ thể

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:

Về phương pháp nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp: Phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích để làm

rõ thêm các thực trạng, nguyên nhân vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên (chương 1, chương 2); Thu thập và so sánh số liệu để đánh giá và

đề xuất các giải pháp đảm bảo xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên (chương 3)

Trang 17

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Đóng góp về mặt lý luận: Góp phần bổ sung thêm, hệ thống hóa, làm

rõ thêm lý luận về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

- Những kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu có giá trị tham khảo cho các cơ quan Nhà nước trong quá trình hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên; tham khảo trong học tập, nghiên cứu về luật Hành chính

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn bao gồm: Phần mở đầu, nội dung, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo

Phần nội dung của luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Chương 2: hực trạng xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh hừa hiên Huế

Chương 3: Phương hướng, giải pháp bảo đảm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên trên địa bàn thành phố Huế, tỉnh hừa hiên Huế

Trang 18

Chương 1:

LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH

ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN

1.1 Khái niệm người chưa thành niên

Người chưa thành niên là những người chưa hoàn toàn phát triển đầy

đủ về nhân cách (thể chất và tinh thần), chưa có đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ của một công dân Do sự phát triển của từng quốc gia khác nhau, nên khái niệm người chưa thành niên ở các quốc gia cũng khác nhau, bên cạnh việc đưa ra khái niệm này thì Công ước về Quyền trẻ em vẫn còn những điều khoản để ngỏ cho các nước quy định về độ tuổi cho người chưa thành niên, thậm chí ngay trong một quốc gia các văn bản pháp luật cũng quy định không thống nhất về vấn đề này

Điều 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 20/11/1989 có ghi: “ rong phạm vi Công ước này, trẻ

em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp luật pháp áp dụng đối với trẻ em có quy định tuổi thành niên sớm hơn”

Như vậy người chưa thành niên là những người chưa trưởng thành do họ còn non nớt về thể chất và trí tuệ Do đó, người chưa thành niên cần được đối

xử khác với cách đối xử dành cho người đã thành niên và cần được gia đình, xã hội và Nhà nước bảo vệ, chăm sóc đặc biệt Quan điểm, chính sách cơ bản này

đã được thể hiện trong Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam cũng như trong một số luật quan trọng ở cả hệ thống hành chính và hình sự heo đó, độ tuổi người chưa thành niên được xác định thống nhất trong Hiến pháp, Bộ luật Hình

sự, Bộ luật tố tụng hình sự, Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự, Luật xử lý vi phạm hành chính và một số văn bản quy phạm pháp luật khác Tất cả các văn bản pháp luật đó đều quy định tuổi của người chưa thành niên là dưới 18 tuổi

Trang 19

và quy định riêng những chế định pháp luật đối với người chưa thành niên trong từng lĩnh vực cụ thể Tuy vậy, cần lưu ý khái niệm người chưa thành niên khác với khái niệm trẻ em heo Điều 1 Luật Bảo vệ, chăm sóc và Giáo dục trẻ

em năm 2004: “ rẻ em là công dân Việt Nam dưới 16 tuổi”

Tóm lại: Người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi, chưa phát triển hoàn thiện về thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ pháp lý như người đã thành niên

1.2 Xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm, căn cứ và hình thức xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

1.2.1.1 Khái niệm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Tại khoản 1 Điều 2 của Luật XLVPHC 2012 đã chỉ rõ: “Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính” Như vậy, Luật XLVPHC không đưa ra định nghĩa trực tiếp vi phạm hành chính, mà quy định gián tiếp thông qua giải thích từ ngữ được hiểu và khái niệm vi phạm hành chính cũng

đã được đề cập rất rõ ràng

rên cơ sở quy định này, cho thấy vi phạm hành chính có các đặc điểm sau: Thứ nhất, vi phạm hành chính là hành vi có lỗi;

Trang 20

Thứ hai, vi phạm hành chính xâm hại tới hoạt động quản lý nhà nước

mà không phải là tội phạm;

Thứ ba, vi phạm hành chính phải bị xử phạt hành chính (tức là phải chịu một hoặc nhiều hình thức xử phạt đã được quy định trong Luật XLVPHC

2012 như cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn…)

Mặc dù đây là một khái niệm đã được “luật hóa”; tuy nhiên theo quan điểm của một số nhà nghiên cứu thì khái niệm này vẫn còn một số điểm chưa thực sự hợp lý như:

Ấn định khách thể của vi phạm hành chính là hoạt động quản lý nhà nước như tại khoản 1, Điều 2 Luật XLVPHC 2012 thực chất không nói lên được khách thể của vi phạm mà chỉ nói lên được tính trái luật của hành vi, bởi

ở đây chúng ta thấy khách thể của vi phạm pháp luật luôn là quan hệ xã hội chứ khách thể không thể là “quy định…” như đã được miêu tả tại khoản 1, Điều 2 Luật XLVPHC

Hơn thế, nội hàm của “quản lý nhà nước” là vô cùng rộng, chính vì vậy khi đồng nhất khách thể của vi phạm hành chính với “trật tự quản lý nhà nước” dễ tạo ra sự lúng túng khi tiếp cận khái niệm khoa học, bởi suy cho cùng tất cả các ngành luật đều bảo vệ “trật tự quản lý nhà nước”

Cũng tại khoản 1, Điều 2 Luật XLVPHC 2012 sử dụng cụm từ “mà không phải là tội phạm” để xác định hành vi nào là hành vi bị xử lý hành chính, thay vì bị xử lý hình sự khi hành vi đó vi phạm các “quy định về quản

lý nhà nước” dễ làm cho chủ thể có thẩm quyền áp dụng pháp luật nhầm tưởng mình có thẩm quyền để xác định hành vi nào là vi phạm hành chính, hành vi nào là vi phạm pháp luật hình sự (tội phạm), bởi trên thực tế việc xác định hành vi nào là vi phạm hành chính, hành vi nào là tội phạm thuộc thẩm quyền của các nhà làm luật chứ không phải của chủ thể áp dụng pháp luật

Trang 21

Bên cạnh đó, theo quan điểm của một số nhà khoa học thì không nên

“định nghĩa khái niệm của ngành luật này thông qua khái niệm của một ngành luật khác” Dấu hiệu cuối cùng trong khái niệm vi phạm hành chính cũng như

vi phạm pháp luật nói chung là phải chịu một biện pháp chế tài cụ thể nào đó,

mà trong khái niệm này thì đó là “phải bị xử phạt hành chính”, tức là phải chịu

ít nhất một trong năm hình thức xử phạt đã được Luật XLVPHC quy định

Tóm lại, từ các phân tích trên, có thể đưa đến khái niệm vi phạm hành chính như sau: Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức có năng lực trách nhiệm hành chính thực hiện, xâm hại vào các quan hệ được luật hành chính bảo vệ mà theo quy định của pháp luật thì phải chịu trách nhiệm hành chính

- Khái niệm xử lý vi phạm hành chính

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính chất bắt buộc chung do nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận, thể hiện ý chí nhà nước của giai cấp thống trị trên cơ sở ghi nhận các nhu cầu về lợi ích của toàn xã hội, được đảm bảo thực hiện bằng nhà nước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội với mục đích trật tự

và ổn định xã hội vì sự phát triển bền vững của xã hội Pháp luật có ba chức năng: điều chỉnh, bảo vệ và giáo dục Sở dĩ pháp luật có chức năng bảo vệ vì trong xã hội vẫn tồn tại những “vi phạm pháp luật” - là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến các lợi ích ủa xã hội, quyền và lợi ích của công dân,

do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện một cách có lỗi Và người

vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm pháp lý - hậu quả của vi phạm pháp luật và được thể hiện trong việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế (hay là chế tài xử lý)

Như đã nói trên, xử lý vi phạm hành chính là công cụ quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước nhằm duy trì trật tự, kỷ cương hành chính trong đời sống kinh tế - xã hội của đất nước

Trang 22

Khoản 2 Điều 2 của Luật XLVPHC đề cập: “Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính”

Dễ thấy vi phạm hành chính là một trong những loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến và có ảnh hưởng lớn tới xã hội Vi phạm hành chính là hành vi hành động hoặc không hành động) trái pháp luật, có lỗi (cố ý hoặc vô ý) do cá nhân có năng lực trách nhiệm hành vi hành chính hoặc tổ chức thực hiện, xâm phạm trật tự nhà nước và xã hội, trật tự quản lý, sở hữu của Nhà nước, của tổ chức và của cá nhân, xâm phạm các quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của công dân mà theo quy định của pháp luật phải chịu trách nhiệm hành chính Và chủ thể thực hiện vi phạm hành chính phải chịu trách nhiệm hành chính - là hậu quả của vi phạm hành chính, thể hiện ở sự áp dụng bởi cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền những chế tài pháp luật hành chính đối với chủ thể vi phạm hành chính theo thủ tục do luật hành chính quy định Đó là sự phản ứng tiêu cực của Nhà nước đối với người thực hiện vi phạm hành chính, kết quả là chủ thể thực hiện vi phạm hành chính phải gánh chịu những hậu quả bất lợi, thiệt hại về vật chất và tinh thần so với tình trạng ban đầu của họ

Trong thực tiễn, nhà nước ta thực hiện các hoạt động “xử phạt vi phạm hành chính” “để đấu tranh phòng ngừa và chống vi phạm hành chính, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước”

- Khái niệm xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Xử lý vi phạm hành chính với người chưa thành niên là hoạt động cưỡng chế, áp dụng các biện pháp hạn chế những quyền và lợi ích nhất định

Trang 23

của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc người có thẩm quyền với người chưa thành niên là chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hành chính

Đây cũng chính là giai đoạn mà sự can thiệp của Nhà nước còn nhằm mục đích giáo dục, quản lý, phòng ngừa đối với người chưa thành niên đã có những biểu hiện sai lệch trong hành vi

Do các đặc thù của lứa tuổi chưa thành niên, mà những quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính phải phù hợp với những đặc điểm đặc thù của đối tượng là người chưa thành niên Và khi áp dụng pháp luật xử lý hành chính vào thực tiễn đảm bảo tính khả thi của những quy định do luật định

1.2.1.2 Đặc điểm người chưa thành niên

Việc tìm hiểu đặc điểm người chưa thành niên là điều quan trọng đối với cơ quan pháp luật nói chung, và các cơ quan tiến hành xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên nói riêng

Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ, toàn diện về thể lực, trí tuệ, tinh thần cũng như chưa có đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân Chình vì vậy mà họ có những đặc điểm riêng về tâm lý và các nghiên cứu khoa học về tâm lý học đã phân tích rõ các đặc điểm này, đó là:

- Về trạng thái cảm xúc

Người chưa thành niên là người đang trong quá trình phát triển cả về sinh

lí, tâm lí và ý thức Đây là giai đoạn diễn ra những biến cố rất đặc biệt, đó là sự phát triển cơ thể mất cân bằng nên đã dẫn đến tình trạng mất cân bằng tạm thời trong cảm xúc của người chưa thành niên Trên thực tế, trạng thái thần kinh, trạng thái cảm xúc không cân bằng có thể là yếu tố gây nên các hành vi lệch chuẩn Có không ít trường hợp, do xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ, nhưng không kiềm chế được sự nóng giận quá khích mà người chưa thành niên đã phạm phải hành động sai lầm, thậm chí là thực hiện hành vi phạm tội

Trang 24

- Về nhận thức pháp luật

Có thể nói, lứa tuổi chưa thành niên là giai đoạn phát triển như “vũ bão” về mặt sinh học nhưng lại thiếu cân đối về mặt trí tuệ Đó là lứa tuổi mà kinh nghiệm trong cuộc sống còn quá ít ỏi, đặc biệt là khả năng nhận thức về pháp luật còn nhiều hạn chế Một phần không nhỏ người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội chỉ để thỏa mãn nhu cầu, hứng thú không đúng đắn của

cá nhân, không quan tâm đến hậu quả nguy hiểm cho xã hội Chỉ khi được giải thích, phân tích thì các em mới hiểu rằng hành vi của mình là phạm tội

- Về nhu cầu độc lập

Nhu cầu độc lập có thể được hiểu là việc cá nhân tự hành động và tự ra quyết định theo ý kiến riêng mà không muốn bị ảnh hưởng của người khác Nhưng chúng ta cũng cần lưu ý rằng, nhu cầu độc lập không chỉ có mặt tích cực mà còn có mặt tiêu cực nếu một khi nó phát triển theo hướng thái quá Đặc biệt, ở lứa tuổi chưa thành niên, nhu cầu độc lập thái quá thường biểu hiện ra bên ngoài dưới dạng các hành vi như ngang bướng, cố chấp, dễ tự ái, gây gổ, phô trương ất cả những hành vi này của người chưa thành niên đều mang tính chất của hành vi lệch chuẩn, dễ dẫn tới các hành vi phạm tội

- Về nhu cầu khám phá cái mới

Tìm hiểu, khám phá cái mới là một trong những nhu cầu của các em ở lứa tuổi chưa thành niên uy vậy, sự tò mò và khám phá cái mới cũng có thể trở thành một trong những nguyên nhân dẫn tới hành vi phạm tội của các em, nếu các em thiếu sự hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của gia đình, xã hội, không

tự chủ được bản thân và không phân biệt được phải trái, đúng sai

Như đã phân tích trên, điểm đặc thù của người chưa thành niên là sự hạn chế về nhận thức, do vậy việc xử lý họ chủ yếu nhằm giáo dục, qua đó giúp họ nhận thức được sai lầm và tuân thủ quy định của pháp luật Và xuất phát từ những đặc điểm khác biệt về thể chất và tinh thần của người chưa

Trang 25

thành niên so với người trưởng thành mà pháp luật xử lý vi phạm hành chính

có quy định riêng đối với người chưa thành niên vi phạm

Người chưa thành niên là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tâm sinh lí, chưa thể nhận thức đầy đủ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi

mà mình thực hiện Nhận thức của họ thường non nớt, thiếu chính chắn và đặc biệt họ dễ bị kích động, lôi kéo bởi những người xung quanh, nếu ở môi trường xấu và không được chăm sóc giáo dục chu đáo, người chưa thành niên

dễ bị ảnh hưởng thói hư tật xấu dẫn đến có những hành vi vi phạm pháp luật Bên cạnh đó, so với người đã thành niên thì ý thức hành vi vi phạm của người chưa thành niên nói chung chưa sâu sắc, và người chưa thành niên cũng dễ tiếp thu sự giáo dục của xã hội, nhà trường cũng như gia đình để điều chỉnh hành vi Việc am hiểu về những vấn đề, đặc điểm riêng, tính cách của người chưa thành niên giúp cho việc đánh giá, nhận xét được một cách xác đáng về tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, nguyên nhân, điều kiện, động cơ mục đích cũng như nhân thân của người chưa thành niên, để rồi từ đó có thể áp dụng biện pháp xử lý thích hợp

1.2.1.3 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật nói chúng, vi phạm hành chính nói riêng, phải đáp ứng được mục đích chính là giáo dục, giúp đỡ các em sửa chữa sai lầm và trở thành người có ích cho xã hội Theo

đó, việc xử lý người chưa thành niên vi phạm chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ

họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội Các em được gia đình, nhà trường và xã hội giáo dục, giúp đỡ để sửa chữa sai lầm, có ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng quy tắc của đời sống xã hội và sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội Việc tổ chức giáo dục trẻ em vi phạm pháp luật chủ yếu được thực hiện tại cộng đồng hoặc đưa vào trường giáo dưỡng

Trang 26

Nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên vi phạm này là những tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt quá trình xây dựng và áp dụng pháp luật đối với người chưa thành niên Việc quy định các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên phần nào thể hiện quan điểm, đường lối và chính sách của Nhà nước ta trong công cuộc đấu tranh, phòng và chống tội phạm

Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội Trong quá trình xem xét xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính phải bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng chỉ được áp dụng khi xét thấy không có biện pháp xử lý khác phù hợp hơn

Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính còn căn cứ vào khả năng nhận thức của người chưa thành niên về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm, nguyên nhân và hoàn cảnh vi phạm để quyết định việc xử phạt hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính phù hợp Việc áp dụng hình thức xử phạt, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính

Nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên vi phạm trong Luật XLVPHC gồm các nguyên tắc chung được quy định tại Điều 3 và các nguyên tắc xử lý riêng đối với người chưa thành niên được quy định tại Điều 134

Trang 27

dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính tại Khoản 2 Có thể khái quát thành các nguyên tắc sau:

Nguyên tắc thứ nhất: Việc xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính phải được tiến hành nhanh chóng, khách quan, công khai, đúng thẩm quyền, đảm bảo công bằng, đúng quy định pháp luật

Nguyên tắc thứ hai: Việc xử phạt vi phạm hành chính hay quyết định

áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng

Nguyên tắc thứ ba: Việc xử phạt vi phạm hành chính hay áp dụng các biện pháp xử lý hành chính chỉ được thực hiện khi rơi vào các trường hợp do luật quy định Nguyên tắc này xuất phát từ nguyên tắc pháp chế, theo đó, một người chỉ bị xem là có tội khi luật có quy định

Nguyên tắc thứ tư: Người có thẩm quyền có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính Cá nhân, tổ chức bị xử phạt hành chính hay cá nhân bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính

Nguyên tắc xử lý đặc thù đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính

Xuất phát từ đặc điểm tâm lý và yêu cầu của công tác đấu tranh phòng

và chống tội phạm của người chưa thành niên, Luật XLVPHC quy định những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đặc thù áp dụng đối với người chưa thành niên vi phạm bên cạnh các nguyên tắc được áp dụng chung như đối với người thành niên vi phạm Điều 134 quy định năm nguyên tắc xử lý dành riêng cho người chưa thành niên vi phạm

Trang 28

Nguyên tắc thứ nhất: Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính chỉ được thực hiện trong trường hợp cần thiết nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sữa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội

Trong quá trình xem xét xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, người có thẩm quyền phải đảm bảo lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng chỉ được áp dụng khi xét thấy không có biện pháp xử lý khác phù hợp hơn

Đây là nguyên tắc xử lý chung cho người chưa thành niên có hành vi vi phạm pháp luật, thể hiện mục đích, quan điểm của Nhà nước ta trong việc xử

lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm là để giáo dục, giúp các em sữa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội chứ không đề cập trực tiếp đến mục đích trừng trị Nguyên tắc này xuất phát từ cơ sở lý luận về đặc điểm tâm, sinh lý của người chưa thành niên do các em là người chưa phát triển đầy đủ về thể chất, tâm lý cũng như nhận thức và kinh nghiệm sống còn hạn chế uy nhiên, người chưa thành niên lại có tính thích nghi cao, dễ thay đổi, thêm vào đó là ý thức vi phạm hành chính chưa sâu sắc nên khả năng cải tạo, giáo dục, giúp đỡ họ trở thành những công dân lành mạnh là hoàn toàn có thể Ngoài ra, nguyên nhân và điều kiện dẫn đến hành vi vi phạm của người chưa thành niên phần lớn do môi trường sống trong đó có một phần lớn trách nhiệm của gia đình và xã hội

Vì vậy, việc quyết định các biện pháp xử phạt hay áp dụng các biện pháp xử

lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm nhằm giáo dục

ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng các quy tắc của cuộc sống cũng như giúp

đỡ các em nhận ra sai lầm từ đó sữa chữa sai lầm của mình là chủ yếu

Khi xử lý vi phạm hành chính việc bảo đảm các lợi ích của người chưa thành niên phải được đưa lên hàng đầu Mặc dù, họ là những người có hành vi

vi phạm pháp luật nhưng mục đích khi xử lý người chưa thành niên như đã

Trang 29

nói trên là nhằm giáo dục và giúp đỡ họ nhận ra sai lầm nên khi áp dụng các biện pháp xử phạt hay các biện pháp xử lý đối với người chưa thành niên cũng phải đảm bảo những quyền cơ bản mà họ đương nhiên được hưởng Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng xuất phát từ tính chất nghiêm khắc của

nó tước đi quyền tự do của người vi phạm buộc các em phải sinh hoạt văn hóa, học nghề, lao động dưới sự quản lý, giáo dục của nhà trường nên chỉ được áp dụng đối với các đối tượng quy định tại Điều 92 và phải là sự lựa chọn cuối cùng khi xét thấy không còn biện pháp xử lý nào phù hợp nữa

Nguyên tắc thứ hai: Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính còn căn cứ vào khả năng nhận thức của người chưa thành niên về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm, nguyên nhân và hoàn cảnh vi phạm để quyết định việc xử phạt hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính phù hợp

Do chưa phát triển đầy đủ về các mặt nên không phải trong mọi trường hợp khi thực hiện hành vi vi phạm người chưa thành niên có thể thấy hết tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi mà mình thực hiện, cũng như hậu quả sẽ phải gánh chịu Mặt khác, sự hình thành, phát triển nhân cách và các đặc điểm nhân thân khác của người chưa thành niên chịu ảnh hưởng lớn từ sự giáo dục của gia đình, nhà trường và môi trường sống xung quanh Chính vì vậy, khi quyết định các biện pháp xử phạt hay áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính cơ quan có thẩm quyền vừa phải căn cứ vào khả năng nhận thức của người chưa thành niên vi phạm vừa phải xét đến nguyên nhân, hoàn cảnh dẫn đến hành vi vi phạm đó Có như vậy, việc áp dụng biện pháp xử phạt hay

xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên mới phát huy hết mục đích giáo dục, đồng thời giúp người chưa thành niên nhận thức một cách đầy đủ và sâu sắc về hành vi của mình từ đó sữa chữa sai lầm và trở thành người có ích cho xã hội

Trang 30

Nguyên tắc thứ ba: Việc áp dụng hình thức xử lý, quyết định mức xử phạt đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính phải nhẹ hơn so với người thành niên có cùng hành vi vi phạm hành chính

rường hợp người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụng hình thức phạt tiền

rường hợp người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thì mức phạt tiền không quá ½ mức phạt tiền áp dụng đối với người thành niên; trường hợp không có tiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay

Nguyên tắc này thể hiện tính nhân đạo của Nhà nước ta trong việc xử lý đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính Việc áp dụng biện pháp xử phạt hay xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm phải nhẹ hơn người thành niên Nếu người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới

18 tuổi bị áp dụng hình thức phạt tiền thì số tiền mà các em phải nộp chỉ bằng

½ số tiền mà người thành niên phải nộp nếu thực hiện cùng một hành vi Bên cạnh đó, xuất phát từ mục đích của hình thức phạt tiền là nhằm tác động đến lợi ích kinh tế của người vi phạm từ đó giúp họ khắc phục, sữa chữa sai lầm của mình rong khi đó, người chưa thành niên từ đủ 14 đến dưới 16 do còn sống phụ thuộc vào gia đình, phần lớn các em chưa tự chủ về kinh tế, chưa có tài sản riêng nên nếu áp dụng hình thức phạt tiền đối với các em sẽ không đạt được mục đích và không đảm bảo tính khả thi của pháp luật trên thực tế

Nguyên tắc thứ tư: rong quá trình xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính, bí mật riêng tư của người chưa thành niên phải được tôn trọng và bảo vệ

Quyền được bảo vệ bí mật riêng tư là một trong những quyền dân sự cơ bản của con người được cộng đồng quốc tế và pháp luật Việt Nam thừa nhận

Trang 31

Việc quy định nguyên tắc này trong Luật XLVPHC thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với việc bảo vệ quyền con người nói chung và bảo

vệ bí mật đời tư của con người nói riêng Bí mật đời tư của người chưa thành niên có thể là bí mật về thư tín, điện thoại, điện tín, chỗ ở, đời sống cá nhân của người chưa thành niên Nguyên tắc này trong Luật XLVPHC được biểu hiện như sau:

Thứ nhất, trong trường hợp cần ngăn chặn kịp thời hoặc để bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính người chưa thành niên, người có thẩm quyền

có thể áp dụng các biện pháp như tạm giữ người, áp giải người vi phạm, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm, khám người, khám chỗ ở nhưng khi áp dụng phải tuân thủ các quy định từ Điều 120 đến Điều 132 của Luật XLVPHC về điều kiện áp dụng, trình tự, thủ tục áp dụng

Thứ hai, người có thẩm quyền khi thực hiện các hoạt động trên nếu không tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật thì bị xử lý theo quy định pháp luật Và việc áp dụng các biện pháp nói trên chỉ được tiến hành trong những trường hợp cần thiết

Nguyên tắc thứ năm: Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính phải được xem xét áp dụng khi có đủ các điều kiện quy định tại Chương II của phần này Việc áp dụng biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính không được coi là đã bị xử lý vi phạm hành chính

Biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính lần đầu tiên được quy định trong Luật XLVPHC năm 2012 bên cạnh các biện pháp xử phạt và xử lý

vi phạm hành chính bao gồm nhắc nhở và quản lý tại gia thể hiện một bước tiến mới trong quan điểm của Nhà nước ta đối với vần đề quyền con người, quyền công dân Người chưa thành niên vi phạm hành chính khi đáp ứng các điều kiện do luật quy định thì được áp dụng biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính Tính chất của biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính nhẹ

Trang 32

nhàng hơn so với các biện pháp xử phạt hay biện pháp xử lý Hơn nữa, việc bị

áp dụng các biện pháp thay thế không bị xem đã bị xử lý vi phạm hành chính nên tạo cho người chưa thành niên tâm lý thoải mái hơn khi nhìn nhận hành vi sai lầm của mình, giúp các em không bị mặc cảm, từ đó thúc đẩy việc hình thành ý thức tuân thủ pháp luật đối với các hành vi sau này

Như vậy, với việc quy định các nguyên tắc xử lý chung và nguyên tắc

xử lý đặc thù đối với người chưa thành niên làm tư tưởng xuyên suốt trong quá trình xử lý vi phạm hành chính đã thể hiện những quan điểm của Nhà nước ta trong việc bảo đảm quyền con người của người chưa thành niên vi phạm hành chính, đảm bảo cho mục đích của việc xử lý vi phạm hành chính đối với các em đã đặt ra trước đó là nhằm giáo dục, cải tạo các em trở thành những người công dân có ích cho xã hội, tránh việc các em quay lại con đường phạm pháp từ đó thực hiện mục đích phòng ngừa chung của pháp luật Bên cạnh đó, hạn chế sự xâm phạm bất hợp pháp, lạm dụng quyền lực của chủ thể có thẩm quyền trong quá trình thực hiện việc xử lý vi phạm hành chính đối với các em

1.2.1.4 Hình thức xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Người chưa thành niên luôn là đối tượng thu hút được nhiều sự chú ý,

sự quan tâm đặc biệt của các nhà lập pháp khi xây dựng pháp luật Đối với đối tượng này, mức độ nhận thức chưa hoàn thiện lại khá là bốc đồng, dễ mắc lỗi nhưng nếu không có biện pháp xử lý phù hợp, quá nặng hoặc quá nhẹ dễ dẫn đến sự "biến dạng nhân cách” Do đó, pháp luật luôn có những quy phạm pháp luật dành những quy định riêng, điều chỉnh hành vi của đối tượng này một cách thích hợp nhất

Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội

Trang 33

- Các hình thức xử phạt áp dụng đối với người chưa thành niên gồm:

+ Thứ nhất, cảnh cáo

Cảnh cáo là sự khiển trách công khai của nhà nước do người có thẩm quyền quyết định với chủ thể vi phạm hành chính Cảnh cáo là sự lên án mang tính quyền lực nhà nước, là hình thức xử phạt nhẹ nhất trong xử phạt vi phạm hành chính vì nó không có khả năng hạn chế các quyền và lợi ích về thể chất cũng như tài sản của người vi phạm Nó chỉ tác động đến nhận thức của chủ thể giúp họ hiểu hành vi của mình là trai quy tắc xử sự chung đã được pháp luật quy định từ đó kiềm chế không tiếp tục thực hiện những hành vi vi phạm Cảnh cáo mang ý nghĩa giáo dục nhiều hơn là trừng phạt Tuy nhiên khi bị phạt cảnh cáo thì chủ thể cũng bị tổn thất nhất định về mặt tinh thần vì phải chịu sự lên án của nhà nước

Cảnh cáo là hình thức phạt chính, áp dụng độc lập đối với vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện với lỗi cố ý

rước khi quyết định xử phạt cảnh cáo đối với người chưa thành niên

vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử phạt hành chính phải xem xét các điều kiện áp dụng biện pháp nhắc nhở quy định tại Điều 139 Luật XLVPHC và Điều 15 của Nghị định này Chỉ ra quyết định xử phạt cảnh cáo đối với người chưa thành niên khi không đủ các điều kiện áp dụng biện pháp nhắc nhở

+ Thứ hai, phạt tiền

Phạt tiền là hình thức xử phạt mang tính chất tài sản Trong hình thức phạt tiền tính chất phạt thể hiện rất rõ Đó chính là việc tước bỏ ở người có hành vi trái pháp luật một khoản tiền nhất định thuộc về sở hữu của họ

Hình thức phạt tiền là hình thức được xem là chủ yếu trong lĩnh vực hành chính Hình thức phạt tiền có tính chất răn đe cao hơn hình thức phạt

Trang 34

cảnh cáo Khác với hình thức phạt cảnh cáo không chỉ tác động về mặt tinh thần như phạt cảnh cáo mà nó còn tác động đến yếu tố vật chất Ở hình thức

xử phạt này đã lấy đi vật chất của người chưa thành niên Như vậy hình thức phạt tiền có hiệu quả rất lớn và quan trọng trong việc ngăn ngừa những vi phạm do người chưa thanh niên gây ra

Phạt tiền là hình thức phạt đối với mọi vi phạm hành chính do người từ

đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thực hiện Tuy vậy khi người chưa thành niên bị

áp dụng hình thức phạt tiền thì mức phạt tối đa chỉ bằng ½ mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên Nếu người chưa thành niên không có tiền nộp phạt thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải nộp phạt thay

Khi tiến hành xử phạt vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên, trường hợp không xác định được chính xác tuổi để áp dụng hình thức xử phạt, thì người có thẩm quyền xử phạt lựa chọn áp dụng hình thức xử phạt có lợi nhất cho người vi phạm

Người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì không áp dụng hình thức phạt tiền

+ Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính: Là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hóa, phương tiện có liên quan trực tiếp đến

vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng

do người chưa thành niên thực hiện, với lỗi cố ý

- Các biện pháp khắc phục hậu quả áp dụng đối với người chưa thành niên

+ Buộc khôi phục lại hiện trạng ban đầu;

+ Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh;

+ Buộc tiêu hủy hàng hóa, vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và môi trường; văn hóa phẩm độc hại (ví dụ: buộc tiêu hủy

Trang 35

tài liệu bói toán, mê tín dị đoan, các đồ chơi mang tính kích động bạo lực, ảnh hưởng nhân cách trẻ em/người chưa thành niên; buộc tiêu hủy các thực phẩm

ôi thiu, gây hại cho sức khoẻ con người )

+ Buộc nộp lại khoản thu bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật, phương tiện đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái với quy định của pháp luật (ví dụ: khoản tiền thu được khi thực hiện hành vi vi phạm hành chính là buôn bán pháo nổ buộc phải nộp lại cho cơ quan chức năng khi tiến hành việc xử lý vi phạm hành chính này)

Nếu người chưa thành niên vi phạm hành chính không tự nguyện thực hiện thì bị cưỡng chế thực hiện, nếu họ không có khả năng thực hiện thì cha

mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay hoặc bị cưỡng chế thực hiện

- Biện pháp xử lý hành chính áp dụng đối với người chưa thành niên

Biện pháp xử lý hành chính là biện pháp được áp dụng đối với người chưa thành niên vi phạm phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn xã hội mà không phải là tội phạm, bao gồm biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng

+ Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn: được áp dụng đối với người chưa thành niên trong các trường hợp sau:

Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi 2 lần trở lên trong 6 tháng có hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự

Trang 36

+ Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng: được áp dụng đối với người chưa thành niên trong các trường hợp sau:

Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do vô ý quy định tại Bộ luật hình sự

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại bộ luật hình sự mà trước đó

đã bị áp dụng bi áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi 2 lần trở lên trong 6 tháng thực hiện hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và trước đó đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 92 Luật XLVPHC cũng quy định cụ thể mức độ vi phạm “Nhiều lần” là “02 lần trở lên trong 06 tháng” và Điều 16 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP đã chi tiết mức độ vi phạm là “đã ít nhất 02 lần

bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi vi phạm trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng trong 06 tháng”

Một điểm lưu ý quan trọng là đối tượng bị áp dụng đưa vào trường giáo dưỡng trong Luật XLVPHC không bao gồm người NCTN bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn nhưng không có nơi cư trú nhất định Quy định này là một điểm tiến bộ lớn, thể hiện chính sách nhân đạo đối với trẻ em, bảo đảm quyền thực hiện nguyên tắc “Không phân biệt đối xử” trong Công ước Quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên

Trang 37

- Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

Ngoài hai hình thức xử lý nêu trên, Luật XLVPHC còn quy định một biện pháp khác thay thế cả hai hình thức nêu trên Biện pháp thay thế được sử dụng là nhắc nhở và quản lý tại gia đình

+ Biện pháp nhắc nhở:

Nhắc nhở là biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính để chỉ ra những vi phạm hành chính do người chưa thành niên thực hiện, được thực hiện đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính mà theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính khi có đủ các điều kiện sau:

Người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính khi họ tự nguyện khai báo, thừa nhận và thành thật hối lỗi

+ Biện pháp quản lý tại gia đình:

Quản lý tại gia đình là biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi 2 lần trở lên trong 6 tháng có hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng

mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau:

Người chưa thành niên đã tự nguyện khai báo, thành thật hối lỗi về hành vi vi phạm của mình;

Có môi trường thuận lợi cho việc thực hiện biện pháp này;

Cha mẹ hoặc người giám hộ có đủ điều kiện thực hiện việc quản lý và

tự nguyện nhận trách nhiệm quản lý tại gia đình

Trang 38

1.2.2 Thẩm quyền, thủ tục xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên

1.2.2.1 Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa

thành niên

Hoạt động xử lý vi phạm hành chính chủ yếu do các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và do đó được áp dụng theo thủ tục hành chính do các quy phạm thủ tục hành chính quy định Vì vi phạm hành chính là những vi phạm nhỏ và phổ biến nên việc xử lý vi phạm hành chính không theo thủ tục tư pháp như đối với truy cứu trách nhiệm hình

sự và trách nhiệm dân sự, mà theo thủ tục hành chính và chủ yếu do các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thực hiện

Tuy vậy, không phải bất kỳ cơ quan quản lý nhà nước nào cũng có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính mà chỉ có một số cơ quan nhất định trong số đó được nhà nước trao quyền hạn này Luật XLVPHC và các nghị định hướng dẫn chi tiết thi hành Luật XLVPHC qui định cụ thể, chặt chẽ thẩm quyền này, đặc biệt là áp dụng đối với chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hành chính là người chưa thành niên

Thẩm quyền xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả áp dụng đối với người chưa thành niên:

Việc xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với người chưa thành niên được quy định tại khoản 1 và 2 Điều

135 Luật XLVPHC

+ Đối với hình thức phạt tiền

Thẩm quyền phạt tiền của mỗi chức danh đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi thực thi công vụ phải được quy định cụ thể trong nghị định xử phạt vi phạm hành chính Đối với nghị định có nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước, thì thẩm quyền này phải quy định cụ thể đối với từng lĩnh vực

Trang 39

Hình thức phạt tiền và thẩm quyền xử phạt được quy định tại Chương

II, Phần II Luật XLVPHC

Đối với các chức danh có thẩm quyền xử phạt gắn với các lĩnh vực quản lý của Nhà nước và các mức phạt tối đa được quy định tại Điều 24 Và Luật XLVPHC quy định theo tỷ lệ phần % so với mức phạt tối đa được quy định ở Điều 24 của Luật

+ Đối với hình thức cảnh cáo

Hình thức phạt cảnh cáo là hình thức khiển trách công khai đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính trong hoạt động quản lý của Nhà nước Hình thức xử phạt này không có yếu tố vật chất nhưng gây ảnh hưởng về mặt tinh thần của chủ thể vi phạm Với hình thức xử phạt này giúp ngăn ngừa, phòng chống những vi phạm có thể xảy ra Thủ tục áp dụng là thủ tục đơn giản không lập biên bản mà chỉ ra quyết định xử phạt Thẩm quyền xử phạt vi phạm tùy thuộc vào mức độ vi phạm và lĩnh vực quản lý của các chủ thể có thẩm quyền

Thẩm quyền xử phạt với hình thức cảnh cáo được quy định tại chương

II, phần thứ hai của Luật xử lý vi phạm hành chính

+ Đối với hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính Bên cạnh hai hình thức xử phạt chính là phạt cạnh cáo và phạt tiền thì người chưa thành niên còn có thể áp dụng hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính “ ịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hoá, phương tiện có liên quan trực tiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng do lỗi cố ý của cá nhân, tổ chức”

Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là một trong những biện pháp cưỡng chế của Nhà nước, do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi thực hiện nhiệm vụ của mình tước quyền sở hữu tài sản của người chưa thành niên khi các đối tượng này vi phạm hành chính

Trang 40

Thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt tịch thu tang vật, phương tiện

vi phạm hành chính được quy định cụ thể ở chương II, Mục 2 Luật XLVPHC

Thẩm quyền quyết định các biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên:

- Đối với biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

Luật quy định thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính các biện pháp xử lý hành chính hạn chế trực tiếp quyền tự do của công dân (biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc) là Tòa án nhân dân cấp huyện Đây được đánh giá là quy định mới tiến bộ, thể hiện được tinh thần của Hiến pháp mới 2013 về tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân Quy định này đã tạo bước chuyển cơ bản, đưa việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính từ các quyết định mang tính thủ tục hành chính do UBND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quyết định sang việc thụ lý, xem xét và phán quyết của một cơ quan bảo vệ pháp luật Có thể nói, bằng việc làm này, luật pháp nước ta đã nâng cao hơn việc bảo đảm quyền con người trong quá trình xem xét, quyết định đưa hay không đưa một người có hành vi vi phạm hành chính vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc

Tại khoản 2 Điều 105 Luật XLVPHC qui định: Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

Việc giao Toà án quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính nêu trên sẽ tạo điều kiện cho đương sự, luật sư, người bào chữa được tham dự

để bảo vệ quyền lợi của đương sự, bảo đảm dân chủ, khách quan; phù hợp với quá trình hội nhập quốc tế Tòa án nhân dân cấp huyện quyết định trên cơ sở

đề nghị, hồ sơ, biên bản về hành vi vi phạm pháp luật của người chưa thành niên do cơ quan Công an cấp huyện, cấp tỉnh cung cấp

Ngày đăng: 31/10/2020, 12:14

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 về “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020
Tác giả: Bộ Chính trị
Năm: 2005
3. Bộ Lao động - hương binh và Xã hội (2013), Giới thiệu tập huấn về tư pháp người chưa thành niên, NXB Lao động, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giới thiệu tập huấn về tư pháp người chưa thành niên
Tác giả: Bộ Lao động - hương binh và Xã hội
Nhà XB: NXB Lao động
Năm: 2013
4. Bộ ư pháp (2016), “Báo cáo sơ kết 03 năm thực hiện Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành hành chính” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Báo cáo sơ kết 03 năm thực hiện Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành hành chính
Tác giả: Bộ ư pháp
Năm: 2016
5. Bộ ư pháp (2017), Báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính, ngày 17/11/2017 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính
Tác giả: Bộ ư pháp
Năm: 2017
7. Chính phủ (2013), Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 về “Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý VPHC” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý VPHC
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2013
8. Chính phủ (2013), Nghị định số 111/2013/NĐ-CP ngày 30/9/2013 về việc “Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2013
9. Chính phủ (2013), Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 về việc “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2013
10. Chính phủ (2013), Nghị định số 221/2013/NĐ-CP ngày 30/12/2013 về việc “Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2013
11. Chính phủ (2014), Nghị định số 02/2014/NĐ-CP ngày 10/1/2014 “Quy định chế độ áp dụng, thi hành biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng và cơ sở giáo dục bắt buộc” Sách, tạp chí
Tiêu đề: “Quy định chế độ áp dụng, thi hành biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng và cơ sở giáo dục bắt buộc
Tác giả: Chính phủ
Năm: 2014
13. Khoa Luật - Đại học Quốc Gia Hà Nội (2011), Giáo trình Lý luận và pháp luật về quyền con người, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình Lý luận và pháp luật về quyền con người
Tác giả: Khoa Luật - Đại học Quốc Gia Hà Nội
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
Năm: 2011
14. Khoa Luật - Đại học Quốc Gia Hà Nội (2013), Hỏi đáp về quyền con người, NXB Đại học quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hỏi đáp về quyền con người
Tác giả: Khoa Luật - Đại học Quốc Gia Hà Nội
Nhà XB: NXB Đại học quốc gia Hà Nội
Năm: 2013
15. TS. Hoàng Minh Khôi (2014), Biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật, luận án tiến sỹ luật, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Đại học luật TP Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật, luận án tiến sỹ luật, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Tác giả: TS. Hoàng Minh Khôi
Năm: 2014
16. TS. Hoàng Minh Khôi (2017), Biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên
Tác giả: TS. Hoàng Minh Khôi
Nhà XB: NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh
Năm: 2017
18. Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Tác giả: Quốc hội
Năm: 2013
19. rường Đại học Luật Hà Nội (2012), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, NXB Công an Nhân dân Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam
Tác giả: rường Đại học Luật Hà Nội
Nhà XB: NXB Công an Nhân dân
Năm: 2012
20. rường Đại học Luật Hà Nội (2003), Hoàn thiện pháp luật về xử lý hành chính với người chưa thành niên: luận văn thạc sĩ luật học / Nguyễn Ngọc Bích ; TS. Nguyễn Văn Mạnh hướng dẫn Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hoàn thiện pháp luật về xử lý hành chính với người chưa thành niên
Tác giả: rường Đại học Luật Hà Nội
Năm: 2003
21. rường Đại học Luật Hà Nội (2014), Các biện pháp thay thế xử lý hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội / Phạm Anh Tuyên / Dân chủ và Pháp luật. Số chuyên đề 8/2014 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Các biện pháp thay thế xử lý hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội
Tác giả: rường Đại học Luật Hà Nội
Năm: 2014
22. rường Đại học Luật Hà Nội (2013), Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên / Bùi Thị Nam, Trịnh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên
Tác giả: rường Đại học Luật Hà Nội
Năm: 2013
23. rường Đại học Luật Hà Nội (2013), Cần thống nhất độ tuổi của người chưa thành niên trong các văn bản pháp luật/ Hoàng Minh Khôi //Nghiên cứu lập pháp. Số 18/2013 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Cần thống nhất độ tuổi của người chưa thành niên trong các văn bản pháp luật
Tác giả: rường Đại học Luật Hà Nội
Năm: 2013
26. www.moj.gov.vn (Cổng thông tin điện tử Bộ ư pháp) 27. http://thuvien.hlu.edu.vn ( hư viện ĐH Luật HN) Link

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w