Tổng quan về thuế - Chương 2: Thuế giá trị gia tăng

Tài liệu trình bày khái niệm, đặc điểm của thuế giá trị gia tăng; thuế giá trị gia tăng hiện hành ở Việt Nam, phạm vi áp dụng, căn cứ tính thuế, phương pháp tính thuế, hóa đơn chứng từ, quy định về khai nộp thuế giá trị gia tăng và hoàn thuế giá trị gia tăng.

CH NGă2 THU ăGIÁăTR ăGIAăT NGă

M cătiêuăc năđ tăđ c:

Sau khi h c xong ch ng này ng i h c c n:

- Bi t đ c các lo i hóa đ n và s d ng hóa đ n trong m t s tr ng h p c th

- Bi t v quy đ nh liên quan đ n khai thu , n p thu GTGT

- N m đ c quy đ nh v hoàn thu GTGT

N iădungăchínhăc aăch ng:

- Khái ni m, đ c đi m c a thu GTGT

- N i dung c b n c a thu GTGT hi n hành Vi t Nam nh : ph m vi áp d ng, c n

c tính thu , ph ng pháp tính thu , hóa đ n ch ng t , quy đ nh v khai, n p thu

GTGT và hoàn thu GTGT

2.1.ăKHÁIăNI M,ă Că I MăC AăTHU ăGIÁăTR ăGIAăT NG

Thu GTGT là thu tính trên giá tr t ng thêm c a hàng hoá, d ch v phát sinh trong quá trình t s n xu t, l u thông đ n tiêu dùng

Thu GTGT có m t s đ c đi m c b n sau đây:

- Thu GTGT là s c thu tiêu dùng nhi u giai đo n không trùng l p Thu GTGT đánh vào t t c các giai đo n c a quá trình s n xu t kinh doanh nh ng ch tính trên

ph n giá tr t ng thêm c a m i giai đo n T ng s thu thu đ c c a t t c các giai

Giá tr gia t ng là ph n giá tr m i t o ra trong quá trình s n xu t kinh doanh i

l ng này có th đ c xác đ nh b ng ph ng pháp c ng ho c ph ng pháp tr Theo

ph ng pháp c ng, GTGT là tr giá các y u t c u thành giá tr t ng thêm bao g m

ti n công và l i nhu n Theo ph ng pháp tr , GTGT chính là kho n chênh l ch gi a

t ng giá tr s n xu t và tiêu th tr đi t ng giá tr hàng hoá, d ch v mua vào t ng ng.T ng giá tr gia t ng t t c các giai đo n luân chuy n đúng b ng giá bán s n

ph m giai đo n cu i cùng Do v y, t ng s thu thu đ c c a t t c các giai đo n đúng b ng s thu tính trên giá bán cho ng i tiêu dùng cu i cùng

- Thu GTGT có tính trung l p kinh t Thu GTGT không ph i là y u t chi phí

mà đ n thu n là y u t c ng thêm ngoài giá bán c a ng i cung c p hàng hoá, d ch

v Thu GTGT không b nh h ng tr c ti p b i k t qu kinh doanh c a ng i n p thu , b i quá trình t ch c và phân chia các chu trình kinh t ; s n ph m đ c luân chuy n qua nhi u hay ít giai đo n thì t ng s thu GTGT ph i n p c a t t c các giai

đo n không thay đ i M c tiêu c a thu GTGT không ph i đ tr c ti p đi u ch nh s chênh l ch v thu nh p hay tài s n, vì v y thu GTGT th ng có ít m c thu su t, ít khi đ t ra v n đ mi n gi m thu , đ m b o đ n gi n, ít gây ra s méo mó

- Thu GTGT là s c thu thu c lo i thu gián thu Ng i n p thu GTGT là t

ch c, cá nhân cung ng hàng hoá, d ch v , ng i ch u thu là ng i tiêu dùng cu i cùng.V i t cách là ng i bán hàng, các nhà s n xu t, kinh doanh s c ng s thu GTGT vào giá bán hàng hoá, d ch v mà ng i mua ph i tr khi mua hàng hoá, d ch

v Ti n thu GTGT n m trong giá thanh toán c a hàng hoá d ch v đ c các c s

s n xu t kinh doanh n p vào Ngân sách Nhà n c thay cho ng i tiêu dùng

- Thu GTGT có tính ch t lu thoái so v i thu nh p Thu GTGT đánh vào hàng hoá, d ch v , ng i tiêu dùng hàng hoá, d ch v là ng i ph i tr kho n thu đó, không phân bi t thu nh p cao hay th p đ u ph i tr s thu nh nhau Nh v y, n u

so sánh gi a s thu ph i tr so v i thu nh p thì ng i nào có thu nh p cao h n thì t

l này th p h n và ng c l i

- Thu GTGT có tính lãnh th , đ i t ng ch u thu là ng i tiêu dùng trong

ph m vi lãnh th qu c gia Thu GTGT đánh vào hàng hóa, d ch v ph c v cho m c đích s n xu t, kinh doanh và tiêu dùng n i đ a, b t k hàng hóa d ch v đó đ c t o ra trong n c hay nh p kh u t n c ngoài

Thu GTGT có ngu n g c t thu doanh thu N m 1918 ng i đ u tiên ngh ra thu này là m t ng i c tên là CARL FRIEDRICH VON SIEMENS M c dù v y, ông không thuy t ph c đ c Chính ph c áp d ng vào th i b y gi N c đ u tiên trên th gi i áp d ng thu GTGT là Pháp, b t đ u áp d ng thí đi m trong m t s ngành cá bi t t 01/07/1954 và đ n 01/01/1968 đ a vào áp d ng chính th c Ngay t

bu i đ u thu GTGT đ c áp d ng Pháp đã đáp ng đ c hai m c tiêu c b n là

đ m b o s thu k p th i vào NSNN và kh c ph c tình tr ng trùng l p c a thu doanh thu tr c đây Do có nh ng u vi t n i tr i c a thu GTGT nên ngày càng có nhi u

n c trên th gi i đ a vào áp d ng

Vi t Nam, thu GTGT đ c b t đ u nghiên c u t khi ti n hành c i cách thu

b c 1 (n m 1990) Lu t thu GTGT đ c Qu c h i khoá IX k h p th 11 thông qua ngày 10/5/1997 và có hi u l c thi hành t ngày 01/01/1999, thay cho thu doanh thu tr c đây K t khi b t đ u áp d ng cho đ n nay đã có nhi u s a đ i b sung cho phù h p v i tình hình th c t Các l n s a đ i, b sung Lu t thu GTGT vào các n m

Các t ch c, cá nhân s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v ch u thu GTGT

Vi t Nam, không phân bi t ngành ngh , hình th c, t ch c kinh doanh (g i là c s kinh doanh) và t ch c, cá nhân nh p kh u hàng hóa, mua d ch v t n c ngoài ch u

2.2.1.2 i t ng ch u thu GTGT

i t ng ch u thu GTGT là hàng hoá, d ch v dùng cho s n xu t, kinh doanh

và tiêu dùng Vi t Nam (bao g m c hàng hóa, d ch v mua c a t ch c, cá nhân

n c ngoài), tr các đ i t ng không ch u thu GTGT

2.2.1.3 i t ng không ch u thu GTGT

T i các v n b n pháp lu t v thu GTGT quy đ nh m t s nhóm hàng hoá, d ch

v thu c di n không ch u thu GTGT Nhìn chung, các hàng hoá, d ch v này th ng

có m t trong các tính ch t c b n sau đây:

- Các hàng hoá, d ch v mang tính ch t thi t y u ph c v nhu c u đ i s ng s n

xu t c ng đ ng không đ t v n đ đi u ti t tiêu dùng nh d ch v y t ; v n hoá, giáo

d c, đào t o; v n chuy n hành khách công c ng b ng xe buýt, xe đi n;

- Các hàng hoá, d ch v thu c các ho t đ ng đ c u đãi vì m c tiêu xã h i, nhân đ o, không mang tính ch t kinh doanh nh hàng nh p kh u trong các tr ng

h p hàng vi n tr nhân đ o, vi n tr không hoàn l i; hàng hóa bán cho t ch c, cá nhân n c ngoài, t ch c qu c t đ vi n tr nhân đ o, vi n tr không hoàn l i cho

Vi t Nam; phát sóng truy n thanh, truy n hình theo ch ng trình, b ng ngu n ti n

Ngân sách nhà n c c p,

- Các hàng hoá, d ch v c a m t s ngành c n khuy n khích nh s n ph m tr ng

tr t, ch n nuôi, th y h i s n nuôi tr ng, đánh b t ch a ch bi n thành các s n ph m khác ho c m i s ch thông th ng c a t ch c, cá nhân t s n xu t, đánh b t bán ra

và khâu nh p kh u; s n ph m mu i; …

- Hàng hoá nh p kh u nh ng th c ch t không ph c v cho s n xu t kinh doanh

và tiêu dùng t i Vi t Nam nh hàng chuy n kh u, quá c nh, m n đ ng qua Vi t Nam; hàng t m nh p kh u, tái xu t kh u; hàng t m xu t kh u, tái nh p kh u; nguyên

v t li u nh p kh u đ s n xu t, gia công hàng xu t kh u theo h p đ ng s n xu t, gia công đã ký v i n c ngoài

- M t s d ch v khó xác đ nh giá tr t ng thêm nh d ch v tài chính, ngân hàng, kinh doanh ch ng khoán

2.2.1.4 Các tr ng h p không ph i kê khai, tính n p thu GTGT

Các tr ng h p không ph i kê khai, tính n p thu GTGT đ c khái quát thành các nhóm ch y u sau đây:

- Giao d ch không ph i là mua bán hàng hoá, d ch v nh :

+ C s kinh doanh nh n đ c các kho n thu v b i th ng b ng ti n (bao g m

c ti n b i th ng v đ t và tài s n trên đ t khi b thu h i đ t theo quy t đ nh c a c

quan nhà n c có th m quy n), ti n th ng, ti n h tr , ti n chuy n nh ng quy n phát th i và các kho n thu tài chính khác

+ Các kho n thu h không liên quan đ n vi c bán hàng hoá, d ch v c a c s

kinh doanh

+ Hàng hóa luân chuy n n i b nh hàng hoá đ c xu t đ chuy n kho n i b ,

xu t v t t , bán thành ph m, đ ti p t c quá trình s n xu t trong m t c s s n xu t,

kinh doanh ho c hàng hoá, d ch v do c s kinh doanh xu t ho c cung ng s d ng

ph c v ho t đ ng kinh doanh thì không ph i tính, n p thu GTGT

+ Tr ng h p xu t máy móc, thi t b , v t t , hàng hóa d i hình th c cho vay, cho m n ho c hoàn tr , n u có h p đ ng và các ch ng t liên quan đ n giao d ch phù h p, c s kinh doanh không ph i l p hóa đ n, tính, n p thu GTGT

+ i u chuy n tài s n c đ nh (TSC ): TSC đang s d ng, đã th c hi n trích

kh u hao khi đi u chuy n theo giá tr ghi trên s sách k toán gi a c s kinh doanh

và các đ n v thành viên do m t c s kinh doanh s h u 100% v n ho c gi a các

đ n v thành viên do m t c s kinh doanh s h u 100% v n đ ph c v cho ho t

đ ng SXKD hàng hoá, d ch v ch u thu GTGT thì không ph i l p hoá đ n và kê

khai, n p thu GTGT Tr ng h p tài s n c đ nh khi đi u chuy n đã th c hi n đánh

giá l i giá tr tài s n ho c đi u chuy n cho c s s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch

v không ch u thu GTGT thì ph i l p hoá đ n GTGT, kê khai, n p thu GTGT theo quy đ nh

+ i u chuy n tài s n gi a các đ n v h ch toán ph thu c trong DN; đi u chuy n tài s n khi chia, tách, h p nh t, sáp nh p, chuy n đ i lo i hình DN

+ Góp v n b ng tài s n đ thành l p DN

- C s kinh doanh trong n c mua d ch v c a n c ngoài, d ch v di n ra ngoài Vi t Nam: T ch c, cá nhân s n xu t, kinh doanh t i Vi t Nam mua d ch v c a

t ch c n c ngoài không có c s th ng trú t i Vi t Nam, cá nhân n c ngoài là

đ i t ng không c trú t i Vi t Nam, bao g m các tr ng h p: s a ch a ph ng ti n

v n t i, máy móc, thi t b (bao g m c v t t , ph tùng thay th ); qu ng cáo, ti p th (tr qu ng cáo, ti p th trên internet); xúc ti n đ u t và th ng m i; môi gi i bán hàng hoá, cung c p d ch v ra n c ngoài; đào t o; chia c c d ch v b u chính, vi n thông qu c t gi a Vi t Nam v i n c ngoài mà các d ch v này đ c th c hi n ngoài Vi t Nam, d ch v thuê đ ng truy n d n và b ng t n v tinh c a n c ngoài theo quy đ nh c a pháp lu t

- Bán tài s n không tham gia ho t đ ng kinh doanh: T ch c, cá nhân không kinh

doanh, không ph i là ng i n p thu GTGT bán tài s n

ho c ch qua s ch thông th ng cho doanh nghi p, h p tác xã khâu kinh doanh

th ng m i không ph i kê khai, tính n p thu GTGT

Tr ng h p doanh nghi p h p tác xã n p thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr

bán hàng hoá là các s n ph m nêu trên cho ng i mua là h , cá nhân kinh doanh và các t ch c, cá nhân khác thì doanh nghi p h p tác xã ph i kê khai, tính n p thu GTGT theo m c thu su t 5% H , cá nhân kinh doanh, DN, HTX và t ch c kinh t khác n p thu GTGT theo ph ng pháp tính tr c ti p trên GTGT khi bán s n ph m

tr ng tr t, ch n nuôi, thu s n nuôi tr ng, đánh b t ch a ch bi n thành các s n ph m khác ho c ch qua s ch thông th ng khâu kinh doanh th ng m i thì kê khai, tính n p thu GTGT theo t l 1% trên doanh thu

- Các tr ng h p khác:

+ Thu đòi ng i th 3 c a ho t đ ng b o hi m

+ Ti n thu v hàng hóa, d ch v do nh n bán đ i lý và ti n hoa h ng đ c h ng

t ho t đ ng đ i lý bán đúng giá quy đ nh c a bên giao đ i lý h ng hoa h ng đ i v i các d ch v : b u chính, vi n thông, bán vé x s , vé máy bay, ô tô, tàu ho , tàu thu ;

đ i lý v n t i qu c t ; đ i lý c a các d ch v ngành hàng không, hàng h i mà đ c áp

d ng thu su t thu GTGT 0%; đ i lý bán b o hi m

+ Ti n thu v bán hàng hoá, d ch v và ti n hoa h ng đ i lý đ c h ng t ho t

đ ng đ i lý bán hàng hoá, d ch v thu c di n không ch u thu GTGT

+ T ch c, doanh nghi p nh n các kho n thù lao t c quan nhà n c do th c

hi n ho t đ ng thu h , chi h các c quan nhà n c

+ T ch c, doanh nghi p nh n các kho n thù lao t c quan nhà n c do th c

hi n ho t đ ng thu h , chi h các c quan nhà n c ây là các kho n thù lao nh n

đ c t các ho t đ ng thu h b o hi m xã h i t nguy n, b o hi m y t t nguy n cho

c quan B o hi m xã h i; chi tr tr c p u đãi cho ng i có công và tr c p khác cho B Lao đ ng - Th ng binh và Xã h i; thu thu c a h , cá nhân cho c quan thu

và các kho n thu h , chi h khác cho c quan nhà n c

2.2.2.ăC năc ătínhăthu ă

2.2.2.1 Giá tính thu

Nguyên t c xác đ nh giá tính thu GTGT là giá ch a có thu GTGT

Giá tính thu GTGT đ c quy đ nh c th nh sau:

- i v i hàng hóa nh p kh u là giá nh p kh u t i c a kh u c ng (+) v i thu

TT B (n u có) xác đ nh theo m c thu ph i n p sau khi đã đ c mi n, gi m

Víăd 1: M t doanh nghi p nh p kh u 01 chi c ô tô 4 ch ng i, tr giá nh p kh u

200 tri u đ ng, thu nh p kh u ô tô 200 tri u đ ng, thu tiêu th đ c bi t c a ô tô 200 tri u đ ng Nh v y giá tính thu GTGT c a ô tô nh p kh u s là:

200 tr đ + 200 tr đ + 200 tr đ = 600 tr đThu su t thu GTGT c a ô tô nh p kh u nói trên là 10%

S thu GTGT doanh nghi p ph i n p khi nh p kh u ô tô là:

600 tr đ x10% = 60 tr đ

- i v i d ch v do phía n c ngoài cung ng cho các đ i t ng tiêu dùng

Vi t Nam, giá tính thu GTGT là giá d ch v ph i thanh toán cho phía n c ngoài

Víăd 2: Công ty A Vi t nam thuê m t công ty n c ngoài thi t k xây d ng,

h p đ ng ghi rõ s ti n ch a có thu GTGT ph i tr công ty n c ngoài là 100 tri u thì giá tính thu GTGT trong tr ng h p này là 100 tri u đ ng

- i v i hàng hóa, d ch v do c s s n xu t, kinh doanh bán ra ho c cung ng cho đ i t ng khác là giá bán ch a có thu GTGT, bao g m c kho n ph thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hóa, d ch v mà c s kinh doanh đ c h ng Tr ng h p

c s kinh doanh áp d ng hình th c gi m giá bán thì giá tính thu GTGT là giá bán

đã gi m ghi trên hoá đ n i v i m t s tr ng h p c th , giá tính thu đ c quy

đ nh nh sau:

+ i v i hàng hóa, d ch v ch u thu tiêu th đ c bi t (TT B) thì giá tính thu GTGT là giá bán đã có thu TT B nh ng ch a có thu GTGT

+ i v i s n ph m, hàng hóa, d ch v dùng đ trao đ i, bi u, t ng ho c đ tr thay l ng; đ i v i s n ph m, hàng hoá, d ch v c s kinh doanh xu t đ tiêu dùng không ph c v cho s n xu t, kinh doanh ho c cho s n xu t, kinh doanh hàng hoá,

d ch v không ch u thu GTGT thì giá tính thu GTGT đ c xác đ nh theo giá tính thu c a s n ph m, hàng hóa, d ch v cùng lo i ho c t ng đ ng t i cùng th i đi m phát sinh các ho t đ ng này

Víăd 3: M t c s s n xu t xe đ p, dùng 100 chi c xe đ p đ đ i l y nguyên

li u Giá bán ch a có thu GTGT m t chi c xe đ p t i th i đi m phát sinh ho t đ ng trao đ i là 700.000 đ Nh v y giá tính thu GTGT c a 100 chi c xe đ p dùng đ trao

đ i là: 700.000 đ/chi c x 100 chi c = 70.000.000 đ

+ i v i s n ph m, hàng hóa, d ch v dùng đ khuy n m i theo quy đ nh c a pháp lu t v th ng m i, giá tính thu đ c xác đ nh b ng không (0); tr ng h p hàng hóa, d ch v dùng đ khuy n m i nh ng không th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v th ng m i thì ph i kê khai, tính n p thu nh hàng hóa, d ch v dùng

đ tiêu dùng n i b , bi u, t ng, cho

Víăd 4: Công ty đi n máy H i Hoàng, tháng 6/N có th c hi n m t đ t khuy n

m i nh n d p k ni m 10 n m ngày thành l p công ty, theo hình th c mua 3 s n

ph m t ng 1 s n ph m S s n ph m s d ng đ khuy n m i l i 200 s n ph m

Ch ng trình khuy n m i đ c th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v th ng m i Theo đó, đ i v i 200 s n ph m t ng kèm khi mua s n ph m trong tháng 6/N, Công ty xác đ nh giá tính thu b ng không (0) Tr ng h p ch ng trình khuy n m i không

đ c th c hi n theo đúng trình t , th t c khuy n m i theo quy đ nh c a pháp lu t v

th ng m i, Công ty ph i kê khai, tính thu GTGT đ i v i 200 s n ph m t ng kèm khi mua s n ph m trong tháng 6/N

+ Giá tính thu GTGT đ i v i d ch v cho thuê tài s n là giá cho thuê ch a có thu Tr ng h p cho thuê theo hình th c thu ti n thuê t ng k ho c thu tr c ti n thuê cho m t th i h n thuê thì thu GTGT tính trên s ti n thu t ng k ho c thu

tr c, bao g m c các kho n thu d i hình th c khác nh thu ti n đ hoàn thi n, s a

ch a, nâng c p nhà cho thuê theo yêu c u c a bên thuê

Víăd ă5: Tháng 2 n m N, công ty M cho thuê 01 kho ch a hàng, h p đ ng ghi

rõ:

- Th i h n thuê: 04 n m

- T ng s ti n cho thuê ch a có thu GTGT cho c k h n thuê: 100 tri u đ ng

- M i n m bên thuê tr ti n m t l n vào ngày 10 tháng 2, s ti n hàng n m bên thuê tr là 22 tri u đ ng

Ngày 10 tháng 02 n m N công ty M đã nh n đ c ti n thuê cho n m đ u tiên

v i s ti n là 25 tri u đ ng Nh v y, giá tính thu GTGT công ty A ph i kê khai khi xác đ nh thu GTGT ph i n p c a tháng 2 n m N đ i v i ho t đ ng cho thuê nhà là 25 tri u đ ng

Víăd ă6: Tháng 8 n m N công ty X cho thuê 01 c n nhà h p đ ng ghi rõ:

- Th i h n thuê: 10 tháng

- T ng s ti n cho thuê ch a có thu GTGT 70 tri u đ ng

- Tr ti n m t l n cho c k h n thuê trong tháng 8 n m N

- Theo yêu c u c a bên thuê, công ty N ph i s a ch a, nâng c p nhà cho thuê, chi phí này theo th c t h t 50 tri u đ ng.Toàn b chi phí này bên thuê tr cho

công ty N cùng v i s ti n thuê nhà

Ngày 05 tháng 08 n m N công ty X đã nh n toàn b ti n do bên thuê tr theo đúng cam k t ghi trong h p đ ng Nh v y, giá tính thu GTGT công ty X ph i

kê khai khi xác đ nh thu GTGT ph i n p c a tháng 8 n m N đ i v i ho t đ ng

cho thuê nhà là 70 tri u đ ng + 50 tri u đ ng = 120 tri u đ ng

+ i v i hàng hóa bán theo ph ng th c tr góp, tr ch m thì giá tính thu là giá bán tr m t l n ch a có thu GTGT c a hàng hoá đó (không bao g m lãi tr góp,

tr ch m), không tính theo s ti n tr góp, tr ch m t ng k

Víăd ă7: Công ty th ng m i bán xe máy lo i 100cc N u mua tr ti n ngay, giá

bán ch a có thu GTGT là 24 tri u đ ng N u mua tr góp thì ph i tr ngay 6 tri u

đ ng, còn l i tr d n trong 6 tháng, m i tháng 3,5 tri u đ ng V y t ng s ti n mà

ng i mua ph i tr khi mua tr góp là 6 tri u đ ng + 6 x3,5 tri u đ ng = 27 tri u

đ ng Nh ng giá tính thu GTGT v n ch là 24 tri u đ ng/ chi c Gi s trong tháng

3 n m N công ty đã bán đ c 20 chi c xe máy tr góp Giá tính thu GTGT công ty

ph i kê khai khi xác đ nh s thu GTGT ph i n p c a tháng 3 n m N đ i v i ho t

đ ng bán xe máy tr góp là:

20 chi c x 24 tri u đ ng = 480 tri u đ ng

+ i v i gia công hàng hóa, giá tính thu là giá gia công ch a có thu GTGT, bao g m: ti n công, ti n nhiên li u, đ ng l c, v t li u ph và các chi phí khác đ gia công do bên nh n gia công ph i ch u

Víăd ă8: C s A nh n may gia công 200 b qu n áo đ ng ph c cho công ty

B.Ti n gia công m t b bao g m:

+ Giá tính thu đ i v i xây d ng, l p đ t là giá ch a có thu GTGT mà bên nh n xây d ng nh n đ c không phân bi t có bao th u hay không bao th u nguyên v t

li u Tr ng h p xây d ng, l p đ t th c hi n thanh toán theo h ng m c công trình

ho c giá tr kh i l ng xây d ng, l p đ t hoàn thành bàn giao thì giá tính thu tính theo giá tr h ng m c công trình ho c giá tr kh i l ng công vi c hoàn thành bàn giao ch a có thu GTGT

Víăd 9: Công ty xây d ng H i Nam nh n th u xây d ng công trình bao g m c

giá tr v t t xây d ng, t ng giá tr thanh toán ch a có thu GTGT là 1.000 tri u

đ ng, trong đó giá tr v t t xây d ng là 700 tri u đ ng; giá tr xây d ng 300 tri u

đ ng thì giá tính thu GTGT là 1.000 tri u đ ng

+ i v i d ch v h ng ti n công ho c ti n hoa h ng, giá tính thu là ti n công

GTGT là giá th c t chuy n nh ng c s h t ng cùng v i chuy n quy n s d ng

đ t ch a có thu GTGT, tr ti n s d ng đ t ph i n p vào NSNN theo quy đ nh khi giao đ t

Víăd 10: Công ty đ u t và phát tri n nhà C đ c Nhà n c giao 10.000m² đ t

đ xây d ng nhà bán, trong đó 3.000 m² đ t s d ng làm đ ng n i b trong khu quy

ho ch không ph i n p ti n s d ng đ t Ti n s d ng đ t ph i n p NSNN theo giá 200.000 đ ng/m² Công ty bán 01 c n nhà có di n tích đ t là 50m², giá bán nhà và chuy n quy n s d ng đ t ch a có thu GTGT là 300 tri u đ ng (trong đó giá nhà

200 tri u đ ng, giá chuy n quy n s d ng đ t là 100 tri u)

Giá tính thu GTGT đ i v i c n nhà trên là:

300 tri u đ ng – (50m² x 200.000 đ ng/m²) = 290 tri u đ ng

+ i v i hàng hóa, d ch v có tính đ c thù dùng các ch ng t nh tem b u chính, vé c c v n t i, vé x s ki n thi t ghi giá thanh toán là giá đã có thu GTGT thì giá ch a có thu đ c xác đ nh nh sau:

Giá ch a có thu GTGT = Giá thanh toán (ti n bán vé, bán tem )

1 + (%) thu su t c a hàng hóa, d ch v đó

Víăd 11: M t b u đi n t nh trong tháng bán 10.000 con tem, giá m i con tem

800 đ, thì giá ch a có thu GTGT đ c xác đ nh nh sau:

Giá ghi trên tem 10.000 x 800 đ = 8.000.000 đ

Giá ch a có thu GTGT = 8.000.000 đ / 1 + 10% = 7.272.728 đ

+ i v i d ch v du l ch theo hình th c l hành, h p đ ng ký v i khách hàng theo giá tr n gói thì giá tr n gói c a c s kinh doanh đ c xác đ nh là giá đã có thu GTGT Tr ng h p giá tr n gói bao g m các kho n chi vé máy bay v n chuy n khách du l ch t n c ngoài vào Vi t nam, t Vi t nam đi n c ngoài, các chi phí n ngh , tham quan và m t s kho n chi n c ngoài khác (n u có ch ng t h p pháp) thì các kho n thu c a khách hàng đ chi cho các kho n trên không thu c di n ch u thu GTGT t i Vi t Nam

Th i đi m đ xác đ nh giá tính thu GTGT là th i đi m c s kinh doanh đã chuy n giao quy n s h u, quy n s d ng hàng hóa, d ch v (đ i v i tr ng h p xây

d ng, l p đ t là th i đi m nghi m thu, bàn giao công trình, h ng m c công trình, kh i

l ng xây d ng, l p đ t hoàn thành), không phân bi t đã thu đ c ti n hay ch a thu

đ c ti n

2.2.2.2 Thu su t thu GTGT

Thu su t thu GTGT đ c áp d ng th ng nh t theo lo i hàng hoá, d ch v các khâu nh p kh u, s n xu t gia công hay kinh doanh th ng m i Hi n hành các m c thu su t thu GTGT g m có 0%, 5% và 10% Vi c quy đ nh các m c thu su t khác nhau th hi n chính sách đi u ti t thu nh p và h ng d n tiêu dùng đ i v i hàng hoá,

nghành ngh ch a đ ng nh t nên s phân bi t v thu su t là phù h p, tuy nhiên m t trái c a c ch nhi u thu su t là tính ph c t p, làm t ng chi phí qu n lý và ch p hành

lu t thu , có th “bóp méo” giá c t ng đ i gi a các hàng hoá ch u thu su t khác nhau Các m c thu su t c th hi n hành đ c quy đ nh nh sau:

- Thu su t 0%: áp d ng đ i v i hàng hóa, d ch v xu t kh u; ho t đ ng xây

d ng, l p đ t công trình n c ngoài và trong khu phi thu quan; v n t i qu c t ; hàng hóa, d ch v thu c di n không ch u thu GTGT khi xu t kh u, tr các tr ng

h p không áp d ng m c thu su t 0%

Hàng hóa xu t kh u bao g m:Hàng hóa xu t kh u ra n c ngoài, k c y thác

xu t kh u; Hàng hóa bán vào khu phi thu quan theo quy đ nh c a Th t ng Chính

ph ; hàng bán cho c a hàng mi n thu ; Hàng hóa bán mà đi m giao, nh n hàng hóa ngoài Vi t Nam; Ph tùng, v t t thay th đ s a ch a, b o d ng ph ng ti n, máy móc thi t b cho bên n c ngoài và tiêu dùng ngoài Vi t Nam; Các tr ng h p

đ c coi là xu t kh u theo quy đ nh c a pháp lu t: Hàng hóa gia công chuy n ti p

theo quy đ nh c a pháp lu t th ng m i v ho t đ ng mua, bán hàng hóa qu c t và các ho t đ ng đ i lý mua, bán, gia công hàng hóa v i n c ngoài; Hàng hóa xu t

kh u t i ch theo quy đ nh c a pháp lu t; Hàng hóa xu t kh u đ bán t i h i ch , tri n lãm n c ngoài

D ch v xu t kh u bao g m d ch v cung ng tr c ti p cho t ch c, cá nhân

n c ngoài và tiêu dùng ngoài Vi t Nam; cung ng tr c ti p cho t ch c, cá nhân trong khu phi thu quan và tiêu dùng trong khu phi thu quan

V n t i qu c t bao g m v n t i hành khách, hành lý, hàng hóa theo ch ng qu c

t t Vi t Nam ra n c ngoài ho c t n c ngoài đ n Vi t Nam, ho c c đi m đi và

đ n n c ngoài, không phân bi t có ph ng ti n tr c ti p v n t i hay không có

ph ng ti n Tr ng h p, h p đ ng v n t i qu c t bao g m c ch ng v n t i n i đ a thì v n t i qu c t bao g m c ch ng n i đ a

D ch v c a ngành hàng không, hàng h i cung c p tr c ti p cho t ch c n c ngoài ho c thông qua đ i lý

Các hàng hóa, d ch v khác: Ho t đ ng xây d ng, l p đ t công trình n c ngoài ho c trong khu phi thu quan; Hàng hóa, d ch v thu c đ i t ng không ch u thu GTGT khi xu t kh u, tr các tr ng h p không áp d ng m c thu su t 0%; D ch

v s a ch a tàu bay, tàu bi n cung c p cho t ch c, cá nhân n c ngoài

i u ki n áp d ng thu su t 0%: Có h p đ ng bán, gia công hàng hóa xu t

kh u; h p đ ng y thác xu t kh u; Có ch ng t thanh toán ti n hàng hóa xu t kh u qua ngân hàng và các ch ng t khác theo quy đ nh c a pháp lu t; Có t khai h i quan (đ i v i hàng hóa xu t kh u)

Các tr ng h p không áp d ng m c thu su t 0% g m:

+Tái b o hi m ra n c ngoài; chuy n giao công ngh , chuy n nh ng quy n s

h u trí tu ra n c ngoài; chuy n nh ng v n, c p tín d ng, đ u t ch ng khoán ra

n c ngoài; d ch v tài chính phái sinh; d ch v b u chính, vi n thông chi u đi ra

n c ngoài (bao g m c d ch v b u chính vi n thông cung c p cho t ch c, cá nhân trong khu phi thu quan; cung c p th cào đi n tho i di đ ng đã có mã s , m nh giá

đ a ra n c ngoài ho c đ a vào khu phi thu quan); s n ph m xu t kh u là tài nguyên, khoáng s n;

+ Xe ô tô bán cho t ch c, cá nhân trong khu phi thu quan;

+ Các d ch v do c s kinh doanh cung c p cho t ch c, cá nhân trong khu phi thu quan bao g m: cho thuê nhà, h i tr ng, v n phòng, khách s n, kho bãi; d ch

v v n chuy n đ a đón ng i lao đ ng; d ch v n u ng (tr d ch v cung c p su t n công nghi p, d ch v n u ng trong khu phi thu quan);

+ Các d ch v sau cung ng t i Vi t Nam cho t ch c, cá nhân n c ngoài không đ c áp d ng thu su t 0% g m: Thi đ u th thao, bi u di n ngh thu t, v n hóa, gi i trí, h i ngh , khách s n, đào t o, qu ng cáo, du l ch l hành; D ch v thanh toán qua m ng; D ch v cung c p g n v i vi c bán, phân ph i, tiêu th s n ph m,

hàng hóa t i Vi t Nam

- M c thu su t 5%: áp d ng đ i v i hàng hóa, d ch v thi t y u ph c v cho

s n xu t và tiêu dùng và các hàng hoá, d ch v c n u đãi nh n c s ch ph c v cho

s n xu t và sinh ho t; thu c ch a b nh, phòng b nh; giáo c , đ dùng đ gi ng d y và

h c t p; th c ph m t i s ng ch a qua ch bi n khâu kinh doanh th ng m i; d ch

v khoa h c và công ngh ;…

- M c thu su t 10%: áp d ng đ i v i hàng hóa, d ch v không thu c tr ng h p

áp d ng thu su t 0%, 5%; nh s n ph m đi n t ; d u m , khí đ t; s n ph m may

m c; xây d ng, l p đ t; d ch v t v n;…

2.2.3.ăPh ngăphápătínhăthu ăgiáătr ăgiaăt ng

Thu GTGT c s kinh doanh ph i n p đ c tính theo m t trong hai ph ng pháp: ph ng pháp kh u tr thu và ph ng pháp tính tr c ti p trên GTGT

i t ng áp d ng và vi c xác đ nh thu ph i n p theo t ng ph ng pháp

nh sau:

2.2.3.1 Ph ng pháp kh u tr thu

a i t ng áp d ng: c s kinh doanh th c hi n đ y đ ch đ k toán, hóa

đ n, ch ng t theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán, hóa đ n, ch ng t bao g m:

- C s kinh doanh đang ho t đ ng có doanh thu hàng n m t bán hàng hóa, cung ng d ch v t m t t đ ng tr lên và th c hi n đ y đ ch đ k toán, hóa đ n,

ch ng t theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán, hóa đ n, ch ng t , tr h , cá nhân kinh doanh n p thu theo ph ng pháp tính tr c ti p;

- C s kinh doanh đ ng ký t nguy n áp d ng ph ng pháp kh u tr thu , tr

h , cá nhân kinh doanh n p thu theo ph ng pháp tính tr c ti p;

- T ch c, cá nhân n c ngoài cung c p hàng hóa, d ch v đ ti n hành ho t

đ ng tìm ki m, th m dò, phát tri n và khai thác d u, khí n p thu theo ph ng pháp

kh u tr do bên Vi t Nam kê khai kh u tr n p thay

Thu GTGT ghi trên hóa đ n GTGT b ng giá tính thu c a hàng hóa, d ch v

ch u thu bán ra nhân (x) v i thu su t thu GTGT c a hàng hóa, d ch v đó

Tr ng h p s d ng ch ng t ghi giá thanh toán là giá đã có thu GTGT thì thu GTGT đ u ra đ c xác đ nh b ng giá thanh toán tr (-) giá ch a có thu GTGT

C s kinh doanh thu c đ i t ng tính thu theo ph ng pháp kh u tr thu khi

bán hàng hóa, d ch v ph i tính và n p thu GTGT c a hàng hóa, d ch v bán ra Khi

l p hóa đ n bán hàng hóa, d ch v , c s kinh doanh ph i ghi rõ giá bán ch a có thu , thu GTGT và t ng s ti n ng i mua ph i thanh toán Tr ng h p hóa đ n ch ghi

giá thanh toán (tr tr ng h p đ c phép dùng ch ng t đ c thù), không ghi giá ch a

có thu và thu GTGT thì thu GTGT c a hàng hóa, d ch v bán ra ph i tính trên giá thanh toán ghi trên hóa đ n, ch ng t

Víăd 12: M t công ty s n xu t hàng may m c trong k tính thu có tình hình

tiêu th trong tháng nh sau:

- Bán 100 b qu n áo cho công ty th ng m i A, giá bán ch a có thu GTGT 100.000 đ/ b

- Bán 50 b qu n áo cho doanh nghi p B, hóa đ n ch ghi giá thanh toán 110.000 đ/ b

- Bi t thu su t thu GTGT c a s n ph m may m c là 10%

Trong tr ng h p này thu GTGT đ u ra s tính nh sau:

- i v i s qu n áo bán cho công ty th ng m i A, thu GTGT đ u ra s là:

100 b x 100.000 x 10% = 1.000.000 đ

- i v i s qu n áo bán cho doanh nghi p B, thu GTGT đ u ra s là:

50 b x 110.000 x 10% =550.000 đ

- T ng thu GTGT đ u ra c a công ty 1.550.000 đ

C s kinh doanh ph i ch p hành ch đ k toán, hoá đ n, ch ng t theo quy

đ nh c a pháp lu t v k toán, hoá đ n, ch ng t Tr ng h p hoá đ n ghi sai m c thu su t thu giá tr gia t ng mà c s kinh doanh ch a t đi u ch nh, c quan thu

ki m tra, phát hi n thì x lý nh sau:

i v i c s kinh doanh bán hàng hoá, d ch v : N u thu su t thu GTGT ghi trên hoá đ n cao h n thu su t đã đ c quy đ nh t i các v n b n quy ph m pháp lu t

v thu GTGT thì ph i kê khai, n p thu GTGT theo thu su t đã ghi trên hoá đ n;

N u thu su t thu GTGT ghi trên hoá đ n th p h n thu su t đã đ c quy đ nh t i các v n b n quy ph m pháp lu t v thu GTGT thì ph i kê khai, n p thu GTGT theo

thu su t thu GTGT quy đ nh t i các v n b n quy ph m pháp lu t v thu GTGT

- Thu GTGT đ u vào b ng (=) t ng s thu GTGT ghi trên hoá đ n GTGT mua hàng hóa, d ch v (bao g m c tài s n c đ nh) dùng cho s n xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v ch u thu GTGT, s thu GTGT ghi trên ch ng t n p thu c a hàng hoá

nh p kh u ho c ch ng t n p thu GTGT thay cho phía n c ngoài áp d ng đ i v i các t ch c n c ngoài không có t cách pháp nhân Vi t Nam và cá nhân n c ngoài kinh doanh ho c có thu nh p phát sinh t i Vi t Nam

Tr ng h p hàng hóa, d ch v mua vào là lo i đ c dùng ch ng t đ c thù ghi giá thanh toán là giá đã có thu GTGT thì c s đ c c n c vào giá đã có thu đ xác đ nh giá không có thu và thu GTGT đ u vào đ c kh u tr

Víăd 13: Trong k , Công ty A thanh toán d ch v đ u vào đ c tính kh u

Giá ch a có thu là 100 tri u đ ng, thu GTGT là 10 tri u đ ng

Tr ng h p hoá đ n ghi sai m c thu su t thu giá tr gia t ng mà các c

s kinh doanh ch a t đi u ch nh, c quan thu ki m tra, phát hi n thì x lý nh

sau:

i v i c s kinh doanh mua hàng hoá, d ch v : N u thu su t thu GTGT ghi trên hoá đ n cao h n thu su t đã đ c quy đ nh t i các v n b n quy

ph m pháp lu t v thu GTGT thì kh u tr thu đ u vào theo thu su t quy đ nh

t i các v n b n quy ph m pháp lu t v thu GTGT; N u thu su t thu GTGT ghi trên hoá đ n th p h n thu su t quy đ nh t i các v n b n quy ph m pháp lu t

v thu GTGT thì kh u tr thu đ u vào theo thu su t ghi trên hoá đ n

- Nguyên t c kh u tr thu GTGT đ u vào: Thu GTGT đ u vào đ c kh u

tr d a trên các nguyên t c sau:

Nguyên t c 1: thu GTGT đ u vào đ c kh u tr là thu GTGT c a hàng hoá,

d ch v , tài s n c đ nh dùng cho s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v ch u thu

GTGT