Chuyên đề Nhôm và hợp chất của nhôm

Tài liệu thông tin về vị trí, cấu tạo nguyên tử và cấu trúc tinh thể của nhôm; tính chất vật lý và hóa học của nhôm; tính chất vật lý và hóa học của nhôm; ứng dụng của nhôm và hợp chất. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu để nắm chi tiết hơn nội dung.

Trang 1

CHUYÊN Đ : NHÔM VÀ H P CH T C A NHÔM (3 TI T) Ề Ợ Ấ Ủ Ế

I. N I DUNG CHUYÊN Đ Ộ Ề

1, N i dung 1: V trí, c u t o nguyên t và c u trúc tinh th c a nhôm ộ ị ấ ạ ử ấ ể ủ

2, N i dung 2: Tính ch t v t lý và hóa h c c a nhôm ộ ấ ậ ọ ủ

3, N i dung 3: M t s h p ch t quan tr ng c a nhôm ộ ộ ố ợ ấ ọ ủ

4, N i dung 4: ng d ng c a nhôm và h p ch t ộ Ứ ụ ủ ợ ấ

II. T CH C D Y H C CHUYÊN Đ Ổ Ứ Ạ Ọ Ề

1. M c tiêu ụ

a, Ki n th c ế ứ

Sau khi h c xong ch đ , h c sinh trình bày đ ọ ủ ề ọ ượ c:

+ V trí, đ c đi m c u hình l p electron ngoài cùng, m ng tinh th c a nhôm, liên k t ị ặ ể ấ ớ ạ ể ủ ế kim lo i ạ

+ Các ng d ng c a nhôm và h p ch t c a nhôm trong đ i s ng ứ ụ ủ ợ ấ ủ ờ ố

H c sinh gi i thích đ ọ ả ượ c:

+ TÍnh ch t v t lý c a nhôm: T kh i nh ( kim lo i nh ), ánh kim, d o, d n đi n và ấ ậ ủ ỷ ố ỏ ạ ẹ ẻ ẫ ệ nhi t t t ệ ố

+ Tính ch t hóa h c c a nhôm là tính kh m nh Al Al ấ ọ ủ ử ạ → 3+ + 3e ( kh phi kim, ion H ử + trong n ướ c, dung d ch axit, ion kim lo i trong dung d ch mu i) ị ạ ị ố

+ Nguyên t c và ph ắ ươ ng pháp s n xu t nhôm. Gi i thích nguy c ô nhi m bùn đ ả ấ ả ơ ễ ỏ trong s n xu t nhôm ả ấ

b, K năng ỹ

+ Có nh ng k năng c n thi t nh làm vi c h p tác nhóm, thuy t trình thông tin, ữ ỹ ầ ế ư ệ ợ ế

ph n bi n… ả ệ

+ Vi t đ ế ượ c các PTHH ph n ng oxi hóakh ch ng minh tính ch t kh m nh c a ả ứ ử ứ ấ ử ạ ủ nhôm.

+ Tính kh i l ố ượ ng nguyên li u s n xu t đ ệ ả ấ ượ c m t l ộ ượ ng nhôm xác đ nh theo hi u ị ệ

su t ho c ng ấ ặ ượ ạ c l i.

c, Thái độ

+ Có ý th c b o v môi tr ứ ả ệ ườ ng t nhiên, s d ng h p lý ngu n tài nguyên, các lo i ự ử ụ ợ ồ ạ

v t li u b ng nhôm, có ý th c tìm tòi sáng t o t n d ng nh ng nguyên li u s n có ậ ệ ằ ứ ạ ậ ụ ữ ệ ẵ + H c sinh có thái đ tích c c, ch đ ng, nghiêm túc trong h c t p, trong nghiên c u, ọ ộ ự ủ ộ ọ ậ ứ trong ho t đ ng nhóm ạ ộ

d, Đ nh h ị ướ ng các năng l c c n hình thành ự ầ

Năng l c đ c thù ự ặ

+ Năng l c th c hành hóa h c: Làm thí nghi m, quan sát hi n t ự ự ọ ệ ệ ượ ng, gi i thích các ả

hi n t ệ ượ ng x y ra khi ti n hành thí nghi m v tính ch t c a nhôm ả ế ệ ề ấ ủ

+ Năng l c v n d ng ki n th c hóa h c vào cu c s ng : bi t đ ự ậ ụ ế ứ ọ ộ ố ế ượ c các tính năng, ng ứ

d ng c a nhôm, bi t ph ụ ủ ế ươ ng pháp b o v đ dung, v t d ng b ng nhôm h p lý ả ệ ồ ậ ụ ằ ợ + Năng l c tính toàn qua vi c gi i thích các bài t p hóa h c có b i c nh th c ti n ự ệ ả ậ ọ ố ả ự ễ

Các năng l c khác ự

+ Năng l c sáng t o, năng l c t duy, năng l c gi i quy t v n đ , năng l c h p tác ự ạ ự ư ự ả ế ấ ề ự ợ ( trong ho t đ ng nhóm) ạ ộ

+ Năng l c s d ng công ngh thông tin và truy n thông ( tìm nh ng thông tin v tính ự ử ụ ệ ề ữ ề

ch t, ng d ng c a kim lo i, các bi n pháp k thu t đ ch ng ăn mòn kim lo i, ấ ứ ụ ủ ạ ệ ỹ ậ ể ố ạ

ph ươ ng pháp ch t o và tính ch t c a h p kim ) ế ạ ấ ủ ợ

Trang 2

+ Năng l c s d ng ngôn ng : di n đ t, trình bày ý ki n, nh n đ nh c a b n thân ự ử ụ ữ ễ ạ ế ậ ị ủ ả + Thông qua d án h c sinh có th : ự ọ ể

+ V n d ng ki n th c đã h c vào đ i s ng hang ngày ậ ụ ế ứ ọ ờ ố

+ Có kh năng t tìm ki m ch n l c thông tin cũng nh liên k t thông tin r i r c t ả ự ế ọ ọ ư ế ờ ạ ừ nhi u bài h c, nhi u b môn khác nhau thành m t h th ng thông tin duy nh t ề ọ ề ộ ộ ệ ố ấ

Có kh năng đ xu t các gi i pháp nh m gi i quy t v n đ ả ề ấ ả ằ ả ế ấ ề

Có kh năng t ch c công vi c, làm ch th i gian ả ổ ứ ệ ủ ờ

Có ý th c c ng đ ng, s d ng ki n th c và lý lu n c a mình nh m giúp đ m i ng ứ ộ ồ ử ụ ế ứ ậ ủ ằ ỡ ọ ườ i có

cu c s ng t t đ p h n ộ ố ố ẹ ơ

2. CHU N B Ẩ Ị

a, Chu n b c a giáo viên ẩ ị ủ

Đ dung d y h c: Giáo án, phi u h c t p, b ng bi u… ồ ạ ọ ế ọ ậ ả ể

Máy chi u đa năng, laptop ế

b. Chu n b c a h c sinh ẩ ị ủ ọ

Chu n b bài tr ẩ ị ướ ở c nhà theo s h ự ướ ng d n c a giáo viên ẫ ủ

Tích c c, ch đ ng th c hi n các nhi m v theo s l a ch n và phân công ự ủ ộ ự ệ ệ ụ ự ự ọ

III, Xây d ng b ng mô t các yêu c u và biên so n câu h i/bài t p ki m tra, đánh giá ự ả ả ầ ạ ỏ ậ ể trong quá trình d y h c c a chuyên đ ạ ọ ủ ề

1. B NG MÔ T CÁC YÊU C U Ả Ả Ầ

Lo i câu ạ

h i/bài t p ỏ ậ

Nh n bi t ( mô ậ ế

t m cđ c n ả ứ ộ ầ

đ t ) ạ

Thông hi u ể

( mô t m c đ ả ứ ộ

c n đ t ) ầ ạ

V n d ng ậ ụ

th p ( mô t ấ ả

m c đ c n ứ ộ ầ

đ t ) ạ

V n d ng cao ( ậ ụ

mô t m c đ ả ứ ộ

c n đ t ) ầ ạ

Câu h i/bài ỏ

t p đ nh tính ậ ị

( tr c ắ

nghi m, t ệ ự

lu n ) ậ

HS nêu đ ượ c v ị trí c u t o ấ ạ nguyên t và ử

c u trúc tinh th ấ ể

c a nhôm. HS ủ

li t kê đ ệ ượ c các tính ch t v t lý ấ ậ hóa h c c a ọ ủ nhôm.

HS trình bày

đ ượ c m i liên ố quan gi a v trí ữ ị

c u t o nguyên ấ ạ

t và c u trúc ử ấ tinh th c a ể ủ nhôm và tính

ch t v t lý, hóa ấ ậ

h c c a nhôm ọ ủ

HS trình bày

đ ượ c m i liên ố quan gi a v trí ữ ị

c u t o nguyên ấ ạ

t và c u trúc ử ấ tinh th c a ể ủ nhôm.

D đoán tính ự

ch t hóa h c ấ ọ

c a m t s ủ ộ ố kim lo i có c u ạ ấ

t o gi ng ạ ố nhôm

HS xác đ nh ị

đ ượ c các lĩnh

v c ng d ng ự ứ ụ

ch ch t c a ủ ố ủ nhôm và các h p ợ

ch t ấ

HS xác đ nh và ị cách đ phòng ề tai n n trong ạ

s n xu t nhôm. ả ấ Liên h v i s ệ ớ ự

c v đ p ch a ố ỡ ậ ứ bùn đ t i ỏ ạ Hungari Câu h i/bài ỏ

t p đ nh ậ ị

l ượ ng ( tr c ắ

nghi m, t ệ ự

lu n ) ậ

Các đ i l ạ ượ ng

và tính đ ượ c các

đ i l ạ ượ ng c n ầ tìm theo CTHH, theo PTHH

Tính theo công

th c và PTHH ứ HS xác đ nh ị

đ ượ c các m i ố liên h gi a ệ ữ các đ i l ạ ượ ng liên quan đ ể

gi i quy t m t ả ế ộ

v n đ /bài t p ấ ề ậ trong tình

HS xác đ nh ị

đ ượ c các m i ố liên h gi a các ệ ữ

đ i l ạ ượ ng liên quan đ gi i ể ả quy t m t v n ế ộ ấ

đ ; bài t p hóa ề ậ

h c t ng h p v ọ ổ ợ ề

Trang 3

hu ng quen ố thu c ộ nhôm trong tình

hu ng g n v i ố ắ ớ

th c ti n ự ễ Câu h i/bài ỏ

t p g n v i ậ ắ ớ

th c hành thí ự

nghi m ệ

Mô t đ ả ượ c thí nghi m, nh n ệ ậ

bi t đ ế ượ c các

hi n t ệ ượ ng thí nghi m th ệ ể

hi n ph n ng ệ ả ứ cháy, ph n ng ả ứ

v i dung d ch ớ ị axit, dung d ch ị

ki m ề

Gi i thích đ ả ượ c các hi n t ệ ượ ng thí nghi m ệ

Al cháy, t a ỏ nhi t c a ph n ệ ủ ả

ng cháy c a

nhôm b t ộ

Nhôm tan trong dung d ch ki m ị ề

Gi i thích và ả phân tích đ ượ c

k t qu c a ế ả ủ

TN đ rút ra ể

k t lu n v ế ậ ề tính ch t hóa ấ

h c c a nhôm ( ọ ủ

d a vào đ c ự ặ

đi m c a l p ể ủ ớ

v nguyên t ) ỏ ử

L a ch n đ ự ọ ượ c

th c nghi m v ự ệ ề nhôm phù h p ợ

v i đi u ki n ớ ề ệ

c a nhà tr ủ ườ ng.

Sáng t o cách ạ

ti n hành thí ế nghi m v a ệ ừ

đ m b a m c ả ỏ ụ tiêu, v a phù ừ

h p th c ti n ợ ự ễ

2. H th ng câu h i/bài t p ki m tra, đánh giá trong quá trình d y h c chuyên đ ệ ố ỏ ậ ể ạ ọ ề

a) M c đ nh n bi t ứ ộ ậ ế

Câu 1: Cho ph n ng: Al + H ả ứ 2O + NaOH NaAlO2 + 3/2 H2.

Ch t tham gia ph n ng đóng vai trò ấ ả ứ ch t oxi hóa ấ là ch t nào? ấ

Câu 2: Có 3 ch t: Mg, Al, Al ấ 2O3. Có th phân bi t 3 ch t ch b ng m t thu c th là ch t nào sau đây?ể ệ ấ ỉ ằ ộ ố ử ấ

A. Dung d ch HCl ị B. Dung d ch HNO ị 3

C. Dung d ch NaOH ị D. Dung d ch CuSO ị 4.

Câu 3: Trong công nghi p ng i ta đi u ch Al b ng cách nào d i đây? ệ ườ ề ế ằ ướ

A. Đi n phân h n h p nóng ch y c a Al ệ ỗ ợ ả ủ 2O3 và criolit.

C. Dùng ch t kh nh CO, H ấ ử ư 2đ kh Alể ử 2O3.

B. Đi n phân nóng ch y AlCl ệ ả 3.

D. Dùng kim lo i m nh kh Al ra kh i dung d ch mu i ạ ạ ử ỏ ị ố

Câu 4. Cho ph n ng sau: ả ứ Al + HNO3 Al(NO → 3)3 + NH4NO3 + H2O H s c a các ệ ố ủ

ch t trong ph n ng là ấ ả ứ

A. 8, 30, 8, 3, 9 B. 8, 30, 8, 3, 15 C. 0, 8, 8, 3 , 15 D. 8, 27, 8, 3, 12 Câu 5. Bình làm b ng nhôm có th đ ng đ c dd axit nào sau đây? ằ ể ự ượ

A. HNO3(đ c nóng) B. HNO ặ 3(đ c ngu i) ặ ộ C. HCl D. H3PO4(đ c ngu i) ặ ộ Câu 6.Cho 4 kim lo i: Mg, Al, Ca, K. Chi u gi m d n tính oxi hoá c a ion kim lo i t ng ạ ề ả ầ ủ ạ ươ

ng là

ứ

A. K, Ca, Mg, Al. B. Al, Mg, Ca, K. C. Mg, Al, Ca, K. D. Ca, Mg, K, Al Câu 7. Nhôm có th ph n ng đ c v i t t c các ch t nào sau đây? ể ả ứ ượ ớ ấ ả ấ

A. dd HCl, dd H2SO4 đ c ngu i, dd NaOH. C. dd Mg(NO ặ ộ 3)2, dd CuSO4, dd KOH.

B. dd H2SO4loãng, dd AgNO3, dd Ba(OH)2. D. dd ZnSO4, dd NaAlO2, dd NH3.

CÂu 8: Dãy gồm các kim lo i ạ được đi u ề chế trong công nghi p ệ b ng ằ phương pháp đi n ệ phân hợp ch t nóng c ấ h y c a chúng, là: ả ủ

A. Na, Ca, Al. B. Na, Ca, Zn C. Na, Cu, Al D. Fe, Ca, Al Câu 9: Có 4 dung dịch mu i ố riêng bi t: ệ CuCl2, ZnCl2, FeCl3, AlCl3. Nếu thêm dung dịch KOH (dư)

r i t ồ hêm ti p dung d ế ịch NH3 (d ) vào 4 dung d ư ịch trên thì số ch t k ấ ết t a ủ thu được là

Trang 4

A. 4 B. 1. C. 3 D. 2.

b) M c đ thông hi u ứ ộ ể

Câu 1: Cho 200ml dung d ch KOH vào 250 ml dung d ch AlCl ị ị 3 1M thì thu đ c 15,6 (g) k t t a. ượ ế ủ

V y C ậ M c a dung d ch KOH đem dùng ban đ u là: ủ ị ầ

Câu 2. 14 (g) NaOH vào 100ml dung d ch AlCl ị 3 1M. Khi ph n ng k t thúc lả ứ ế ượ ng k t t a ế ủ thu đ ượ c là:

A. 7,8g B. 3,9g C. 23,4g D. Không t o k t t a ạ ế ủ

Câu 3: Hoà tan 0,54 gam m t kim lo i M có hoá tr n không đ i trong 100ml dung d ch H ộ ạ ị ổ ị 2SO4 0,4M. Đ trung hoà l ể ượ ng H2SO4 d c n 200ml dung d ch NaOH 0,1M. ư ầ ị

Xác đ nh hoá tr n và kimlo i M. ị ị ạ

A. n = 2, Zn B. n = 2; Mg C. n = 1; K D. n = 3, Al

Câu 4: Cho 0,12 mol Ba kim lo i vào dung d ch ch a 0,03 mol Al ạ ị ứ 2(SO4)3 đượ c khí X, dung

d ch Y và ị a gam ch t r n Z. ấ ắ Giá tr c a a là: ị ủ

A. 24, 09 gam B. 20,97 gam C. 3,12 gam D. M t k t qu ộ ế ả khác

Câu 5: Hi n t ng x y ra khi cho t t dung d ch HCl đ n d vào dung d ch NaAlO ệ ượ ả ừ ừ ị ế ư ị 2 là:

A. Lúc đ u có k t t a keo tr ng, sau đó k t t a tan h t dung d ch không màu ầ ế ủ ắ ế ủ ế ị

B. Lúc đ u có k t t a, sau đó k t t a b hoà tan m t ph n ầ ế ủ ế ủ ị ộ ầ

C. Xu t hi n k t t a keo tr ng và k t t a không b hoà tan ấ ệ ế ủ ắ ế ủ ị

D. Lúc đ u có k t t a, sau đó k t t a tan h t, t o thành dung d ch có màu xanh th m ầ ế ủ ế ủ ế ạ ị ẫ

Câu 6: Hi n t ng x y ra khi cho t t dung d ch NaOH đ n d vào dung d ch AlCl ệ ượ ả ừ ừ ị ế ư ị 3 là:

A. Lúc đ u có k t t a keo tr ng sau k t t a tan h t. ầ ế ủ ắ ế ủ ế

C. Xu t hi n k t t a keo tr ng và k t t a không b tan ấ ệ ế ủ ắ ế ủ ị

B. Lúc đ u có k t t a keo tr ng sau k t t a tan m t ph n h t. ầ ế ủ ắ ế ủ ộ ầ ế

D. Có ph n ng x y ra nh ng không quan sát đ ả ứ ả ư ượ c hi n t ệ ượ ng.

Câu 7: Nhúng m t thanh nhôm n ng 50gam vào 400ml dung d ch CuSO ộ ặ ị 4 0,5M. Sau m t th i ộ ờ gian l y thanh nhôm ra, cân đ ấ ượ c 51,38g . Kh i l ố ượ ng Cu t o thành là: ạ

Câu 8: Tr n 8,1 gam b t Al v i 48 gam b t Fe ộ ộ ớ ộ 2O3 r i cho ti n hành ph n ng nhi t nhôm ồ ế ả ứ ệ trong đi u ki n không có không khí. K t thúc thí nghi m l ề ệ ế ệ ượ ng ch t r n thu đ ấ ắ ượ c là:

c) M c đ v n d ng ứ ộ ậ ụ

Câu 1: Al, Al2O3, Al(OH)3 đ u tác d ng đề ụ ượ c v i dung d ch HCl và dung d ch NaOH. Các ớ ị ị

ch t có tính ch t l ấ ấ ưỡ ng tính là:

A. Al, Al2O3, Al(OH)3 B. Al và Al2O3.

Câu 2: S l ng ph n ng t i thi u đ có th đi u ch đ c nhôm t nhôm sunfat là ố ượ ả ứ ố ể ể ể ề ế ượ ừ

Câu 3: Cho 7,8 gam h n h p X g m Al và Al ỗ ợ ồ 2O3 tác d ng v i 700 ml dung d ch HCl 1M, thuụ ớ ị

đ ượ c dung d ch Y và 3,36 lít khí H ị 2 (đktc). Cho Y tác d ng v i V lít dung d ch NaOH 1M, thuụ ớ ị

đ ượ c 11,7 gam k t t a. Giá tr l n nh t c a V là ế ủ ị ớ ấ ủ

Trang 5

Câu 4: S l ng ph n ng t i thi u đ có th đi u ch đ c nhôm t natri aluminat là: ố ượ ả ứ ố ể ể ể ề ế ượ ừ

Câu 5: Có 3 dung d ch v i n ng đ bi t tr c là Al(NO ị ớ ồ ộ ế ướ 3)3 0,1M (X); Al2(SO4)3 0,1M (Y) và NaOH 0,5M (Z). Ch dùng phenolphtalein cùng các d ng c c n thi t có th ỉ ụ ụ ầ ế ể

A. ch nh n đ ỉ ậ ượ c dung d ch X ị B. ch nh n đ ỉ ậ ượ c dung d ch Y ị

C. ch nh n đ ỉ ậ ượ c dung d ch Z ị D. nh n đ ậ ượ ả c c 3 dung d ch ị Câu 6: Cho m gam Al tác d ng h t v i dung d ch HNO ụ ế ớ ị 3 loãng, thu đượ c 0,224 lít(đktc) h n ỗ

h p khí X g m N ợ ồ 2O và NO. T kh i c a X so v i hiđro b ng 18,5. ỉ ố ủ ớ ằ Giá tr c a ị ủ m là :

D. 0,405 gam.

Câu 7: Hoà tan hoàn toàn m gam b t Al vào dung d ch HNO ộ ị 3 r t loãng, thu đấ ượ c h n h p ỗ ợ khí g m 0,009 mol N ồ 2O và 0,006 mol NO. Giá tr c a ị ủ m là:

A. 0,405 gam B. 0,486 gam C. 0,81 gam D. 0,243 gam.

Trang 6

Ti t 46 ế

IV. T ch c d y h c chuyên đ ổ ứ ạ ọ ề

1. n đ nh l p Ổ ị ớ (1p):

2. Ki m tra ể

3. Bài m i ớ

* Ho t đ ng 1: Tìm hi u v v trí trong BTH, c u hình electron nguyên t , tính ạ ộ ể ề ị ấ ử

ch t v t lí c a nhôm. (5 phút) ấ ậ ủ

B ướ c 1: chuy n giao nhi m v ể ệ ụ

GV yêu c u HS ầ Vi t c u hình e c a nhôm và cho bi t v trí c a nhôm trong BTH. ế ấ ủ ế ị ủ

GV g i 1 HS v n d ng ki n th c th c t nêu 1 s tính ch t v t lý c a nhôm ọ ậ ụ ế ứ ự ế ố ấ ậ ủ

B ướ c 2: cách th c t ch c: ứ ổ ứ HS ho t đ ng cá nhân ạ ộ

B ướ c 3: HS bao cáo k t qu : ế ả k t qu , ph n bi n, b sung ế ả ả ệ ổ

B ướ c 4: GV ch t ki n th c: ố ế ứ GV nh n xét, b sung, k t lu n ậ ổ ế ậ

K t lu n ế ậ

I. V trí trong BTH c u hình electron nguyên t ị ấ ử

C u hình e nguyên t : 1s ấ ử 2 2s22p6 3s23p1

V trí: Chu kì 3 nhóm IIIA ị

II. Tính ch t v t lí ấ ậ

Tính ch t v t lí: d o, màu tr ng b c, nh , d n đi n, d n nhi t t t ấ ậ ẻ ắ ạ ẹ ẫ ệ ẫ ệ ố

* Ho t đ ng 2: Tìm hi u v tính ch t hóa h c c a nhôm (20 phút) ạ ộ ể ề ấ ọ ủ

GV y/c HS d a vào đ c đi m c u t o nguyên t , hãy nh n xét v tính ch t hoá h c ự ặ ể ấ ạ ử ậ ề ấ ọ

c a nhôm? ủ

GV bi u di n TN đ t b t nhôm, ph n ng c a nhôm v i axit H ể ễ ố ộ ả ứ ủ ớ 2SO4 loãng và v i ớ axit H2SO4 đ c ngu i, yêu c u HS quan sát hi n t ặ ộ ầ ệ ượ ng, rút ra k t lu n và vi t PTHH ế ậ ế

GV làm thí nghi m ph n ng c a nhôm v i dung d ch ki m, h ệ ả ứ ủ ớ ị ề ướ ng d n HS vi t ẫ ế

ph ươ ng trình ph n ng. ả ứ

GV ch t l i tính ch t hoá h c c a nhôm ố ạ ấ ọ ủ

B ướ c 2: cách th c t ch c: ứ ổ ứ HS ho t đ ng c p đôi ạ ộ ặ

III. Tính ch t hóa h c ấ ọ

Tính kh m nh ử ạ

Al → Al3+ + 3e

Trang 7

1. Tác d ng v i phi kim ụ ớ

+ Tác d ng v i halogen ụ ớ : 2Al + 3Cl2 → 2AlCl2

+ Tác d ng v i oxi: ụ ớ 4Al + 3O2 → 2Al2O3

2. Tác d ng v i axit ụ ớ

2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2

Al + 4HNO3 loãng → Al(NO3)3 + NO + 2H2O 2Al + 6H2SO4 đ c nóng ặ → Al2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O

* Chú ý : Al không ph n ng đ c v i H ả ứ ượ ớ 2SO4 và HNO3 đ c ngu i ặ ộ

3. Tác d ng v i oxit kim lo i ụ ớ ạ

Al kh đ ử ượ c nhi u ion KL trong oxit thành KL. P này đ ề ư ượ c g i là p nhi t nhôm ọ ư ệ

2Al + Fe2O3 t o Al2O3 + 2Fe4.

4. Tác d ng v i n ụ ớ ướ c.

N u màng b o v Al ế ả ệ 2O3 b phá v thì Al ph n ng m nh v i H ị ỡ ả ứ ạ ớ 2O gi i phóng H ả 2

Al + 3H2O → Al(OH)3 + 3H2 (1)

5. Nhôm tác d ng v i dd ki m. ụ ớ ề

Al + NaOH + H2O → NaAlO2 + H2

* Ho t đ ng 3: Tìm hi u v h p ch t nhôm oxit (15 phút) ạ ộ ể ề ợ ấ

GV cho bi t: Th c t nhôm có 1 l p oxit bao quanh. Yêu c u HS cho bi t tính ch t ế ự ế ớ ầ ế ấ

c a Al ủ 2O3

GV đ t câu h i: T i sao Al ặ ỏ ạ 2O3 có tính l ưỡ ng tính? Vi t pt ch ng minh ế ứ

GV ch t l i tính ch t hóa h c c a Al ố ạ ấ ọ ủ 2O3

GV yêu c u HS liên h th c t và k t h p sgk nêu nh ng ng d ng c a Al ầ ệ ự ế ế ợ ữ ứ ụ ủ 2O3.

B ướ c 2: cách th c t ch c: ứ ổ ứ HS ho t đ ng cá nhân ạ ộ

Trang 8

B. H P CH T C A NHÔM Ợ Ấ Ủ

I. Nhôm oxit: Al2O3

1. Tính ch t v t lý: Sgk ấ ậ

2. Tính ch t hóa h c: ấ ọ L ưỡ ng tính

+ Tác d ng v i axit ụ ớ

Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O

Al2O3 + 6H+ → 2Al3+ + 3H2O + Tác d ng v i dung d ch ki m ụ ớ ị ề

Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O

Al2O3 + 2OH → 2AlO2 + H2O

3. ng d ng(sgk) Ứ ụ

Trang 9

Ti t 46 ế

* Ho t đ ng 4: Tìm hi u v nhôm hidroxit (15 phút) ạ ộ ể ề

GV cho HS quan sát ng nghi m đ ng Al(OH) ố ệ ự 3 tính ch t v t lý c a Al(OH) → ấ ậ ủ 3

GV làm thí nghi m v ph n ng gi a Al(OH) ệ ề ả ứ ữ 3 v i dd HCl, NaOH. Yêu c u HS ớ ầ quan sát hi n t ệ ượ ng, vi t pt ch ng minh, rút ra k t lu n v tính ch t c a Al(OH) ế ứ ế ậ ề ấ ủ 3

GV nêu v n đ : t thí nghi m trên hãy cho bi t cách nh n bi t ion Al ấ ề ừ ệ ế ậ ế 3+

B ướ c 2: cách th c t ch c: ứ ổ ứ HS ho t đ ng c p đôi ạ ộ ặ

2. Nhôm hidroxit

Nhôm hidroxit (Al(OH)3) là ch t r n, màu t ng, k t t a d ng keo ấ ắ ắ ế ủ ạ

Al(OH)3 là hidroxit l ưỡ ng tính

+ Tác d ng v i axit: ụ ớ

Al(OH)3 + 3HCl → AlCl3 + 3H2O Al(OH)3 + 3H+ Al → 3+ + 3H2O + Tác d ng v i baz : ụ ớ ơ

Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O Al(OH)3 + OH → AlO2 + 2H2O

Nh n bi t ion Al ậ ế 3+ trong dung d ch: ị

Cho t t đ n d dung d ch NaOH vào dung d ch, n u th y xu t hi n k t t a ừ ừ ế ư ị ị ế ấ ấ ệ ế ủ sau đó tan ra thì trong dd có ch a Al ứ 3+

Al3+ + 3OH → Al(OH)3

Al(OH) + OH AlO +2 H O

* Ho t đ ng 5: C ng c và bài t p (30 phút) ạ ộ ủ ố ậ

GV nh c l i ki n th c tr ng tâm ắ ạ ế ứ ọ

GV yêu c u Hs th o lu n nhóm 4 ch a bài t p các câu h i theo m c đ ầ ả ậ ữ ậ ỏ ứ ộ

B ướ c 2: cách th c t ch c: ứ ổ ứ HS ho t đ ng nhóm ạ ộ

Trang 10