Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm này nhằm nghiên cứu nội dung chương trình, mục tiêu các môn học của lớp 2, mối quan hệ giữa các nội dung kiến thức các hiện tượng, sự vật với cuộc sống xung quanh hàng ngày.
Trang 1M C L CỤ Ụ
1. Lí do ch n đ tài………. 2ọ ề
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài……… 2ụ ệ ụ ủ ề
3. Đ i tố ượng nghiên c u………. 3ứ
4. Gi i h n, ph m vi nghiên c u……… 3ớ ạ ạ ứ
5. Phương pháp nghiên c u………3ứ
1. C s lí lu n………3ơ ở ậ
2. Th c tr ng……… 4ự ạ2.1. Thu n l i, khó khăn……… 6ậ ợ2.2. Thành công, h n ch ………. 7ạ ế2.3. M t m nh, m t y u………8ặ ạ ặ ế2.4. Các nguyên nhân các y u t tác đ ng……… .8ế ố ộ2.5. Phân tích, đánh giá các v n đ v th c tr ng mà đ tài đ t ấ ề ề ự ạ ề ặ
ra……… 9
3. Gi i pháp, bi n pháp……….11ả ệ3.1. M c tiêu c a gi i pháp, bi n ụ ủ ả ệ
pháp……… 113.2. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n pháp… ộ ứ ự ệ ả ệ
123.3. Đi u ki n th c hi n gi i pháp, bi n pháp………ề ệ ự ệ ả ệ
223.4. M i quan h đ th c hi n gi i pháp, bi n pháp……… …ố ệ ể ự ệ ả ệ
223.5. K t qu kh o nghi m giá tr khoa h c c a v n đ nghiên ế ả ả ệ ị ọ ủ ấ ề
4. K t qu thu đế ả ược qua kh o nghi m – Giá tr khoa h c c a v n ả ệ ị ọ ủ ấ
Trang 2đ nghiên c u……… ề ứ
….23III. PH N K T LU N……… Ầ Ế Ậ
… 25
I. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1 Lí do ch n đ tàiọ ề
H c sinh ti u h c là l a tu i đang hình thành giá tr nhân cách, giàu mọ ể ọ ứ ổ ị ơ
c, ham hi u bi t, thích tìm tòi, khám phá song còn thi u hi u bi t sâu s c
v xã h i , còn thi u kinh nghi m s ng, d b lôi kéo, kích đ ng ề ộ ế ệ ố ễ ị ộ Đ c bi tặ ệ
là trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t và c ch th trố ả ộ ậ ế ố ế ơ ế ị ường hi n nay, thệ ế
h tr thệ ẻ ường xuyên ch u đan xen gi a nh ng y u t tích c c và tiêu c c :ị ữ ữ ế ố ự ự
m t là các em độ ượ ực s quan tâm chăm sóc quá s c chu đáo c a ph huynh vìứ ủ ụ
s ng trong gia đình ít con, hoàn c nh kinh t n đ nh; hai là nh ng em s ngố ả ế ổ ị ữ ố trong gia đình v i nhi u lo toan cho cu c m u sinh, ph huynh b m c conớ ề ộ ư ụ ỏ ặ cái. Môi trường hoàn c nh khác nhau y l i thả ấ ạ ường cùng mang đ n cho cácế
em m t thi u sót l n trong t ng bộ ế ớ ừ ước trưởng thành, đó là kĩ năng s ng. Vìố
v y, vi c rèn kĩ năng s ng cho h c sinh (th h tr ) là r t c n thi t, giúp cácậ ệ ố ọ ế ệ ẻ ấ ấ ế
em rèn luy n hành vi có trách nhi m v i b n thân, gia đình ,c ng đ ng và Tệ ệ ớ ả ộ ồ ổ
qu c ; giúp các em có kh năng ng phó trố ả ứ ước các tình hu ng c a cu c s ng,ố ủ ộ ố xây d ng m i quan h t t đ p v i gia đình ,b n bè và m i ngự ố ệ ố ẹ ớ ạ ọ ười, s ng tíchố
c c, ch đ ng, an toàn, hài hòa và lành m nh . V i nh ng lí do đó mà ự ủ ộ ạ ớ ữ tôi quy t đ nh ch n đ tài “ế ị ọ ề M t s bi n pháp rèn kĩ năng s ng (KNS) cho h c ộ ố ệ ố ọ sinh l p 2 thôngqua các môn h c” ớ ọ đ nghiên c u và tr i nghi m xin để ứ ả ệ ượ cchia s ẻ
Trang 32. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
* M c tiêuụ
Nghiên c u n i dung chứ ộ ương trình, m c tiêu các môn h c c a l p 2, m iụ ọ ủ ớ ố quan h gi a các n i dung ki n th c các hi n tệ ữ ộ ế ứ ệ ượng, s v t v i cu c s ngự ậ ớ ộ ố xung quanh hàng ngày
Nghiên c u phứ ương pháp d y h c tích h p giáo d c kĩ năng s ng choạ ọ ợ ụ ố
h c sinh qua các ho t đ ng h c t p. T đó tìm ra phọ ạ ộ ọ ậ ừ ương pháp d y h c đạ ọ ể giúp h c sinh k t h p ki n th c đã h c v n d ng vào các ho t đ ng th c t ọ ế ợ ế ứ ọ ậ ụ ạ ộ ự ế Nghiên c u m t s bi n pháp rèn kĩ năng s ng cho h c sinh thông quaứ ộ ố ệ ố ọ các môn h c. ọ
Kh o nghi m, ki m đ nh trao đ i đ hoàn thi n, áp d ng hi u qu vàoả ệ ể ị ổ ể ệ ụ ệ ả
Rút ra k t lu n và bài h c kinh nghi m sau khi áp d ng đ tài.ế ậ ọ ệ ụ ề
3 Đ i tố ượng nghiên c uứ
H c sinh và giáo viên ch nhi m kh i l p 2 Trọ ủ ệ ố ớ ường ti u h c Lê H ngể ọ ồ Phong
M t s bi n pháp rèn kĩ năng s ng cho h c sinh l p 2 thông qua cácộ ố ệ ố ọ ớ môn h c đ giáo d c h c sinh có nh ng thái đ , ph m ch t, k năng s ngọ ể ụ ọ ữ ộ ẩ ấ ỹ ố phù h p.ợ
Trang 4kh năng thích ng v i nh ng thay đ i di n ra h ng ngày trong cu c s ng.ả ứ ớ ữ ổ ễ ằ ộ ố
Nghiên c u g n đây v s phát tri n c a não tr cho th y r ng khứ ầ ề ự ể ủ ẻ ấ ằ ả năng giao ti p v i m i ngế ớ ọ ười, kh năng bi t t ki m soát, th hi n các c mả ế ự ể ể ệ ả giác c a mình, bi t cách ng x phù h p v i các yêu c u, bi t gi i quy t cácủ ế ứ ử ợ ớ ầ ế ả ế
v n đ c b n m t cách t l p có nh ng nh hấ ề ơ ả ộ ự ậ ữ ả ưởng r t quan tr ng đ i v iấ ọ ố ớ
k t qu h c t p c a tr t i trế ả ọ ậ ủ ẻ ạ ường.
* Vì sao ph i rèn luy n KNS cho h c sinh?ả ệ ọ
Giáo d c KNS là giáo d c cách s ng tích c c trong xã h i hi n đ i, xâyụ ụ ố ự ộ ệ ạ
d ng nh ng hành vi lành m nh và thay đ i nh ng hành vi, thói quen tiêu c cự ữ ạ ổ ữ ự trên c s giúp HS có thái đ , ki n th c, kĩ năng, giá tr cá nhân thích h p v iơ ở ộ ế ứ ị ợ ớ
th c t xã h i. M c tiêu c b n c a giáo d c KNS là làm thay đ i hành vi c aự ế ộ ụ ơ ả ủ ụ ổ ủ
HS, chuy n t thói quen th đ ng, có th gây r i ro, d n đ n h u qu tiêuể ừ ụ ộ ể ủ ẫ ế ậ ả
Trang 5c c thành nh ng hành vi mang tính xây d ng tích c c và có hi u qu đ nângự ữ ự ự ệ ả ể cao ch t lấ ượng cu c s ng cá nhân, rèn luy n kĩ năng ng x thân thi n trongộ ố ệ ứ ử ệ
m i tình hu ng; có thói quen và kĩ năng làm vi c theo nhóm, kĩ năng ho tọ ố ệ ạ
đ ng xã h i; Giáo d c cho h c sinh thói quen rèn luy n s c kho , ý th c b oộ ộ ụ ọ ệ ứ ẻ ứ ả
v b n thân, phòng ng a tai n n giao thông, đu i nệ ả ừ ạ ố ước và các t n n xã h i.ệ ạ ộ
Đ i v i h c sinh ti u h c vi c hình thành các kĩ năng c b n trong h cố ớ ọ ể ọ ệ ơ ả ọ
t p và sinh ho t là vô cùng quan tr ng, nh hậ ạ ọ ả ưởng đ n quá trình hình thành vàế phát tri n nhân cách sau này.ể
1 Th c tr ngự ạ
Nh ng năm g n đây, nhi u tr em r t thi u kĩ năng làm vi c nhà, kĩữ ầ ề ẻ ấ ế ệ năng t ph c v , kĩ năng giao ti p v i ông bà, cha m Nhi u em không t d nự ụ ụ ế ớ ẹ ề ự ọ
d pẹ
phòng c a chính mình, không giúp đ b m b t kì vi c gì ngoài vi c h c.ở ủ ỡ ố ẹ ấ ệ ệ ọ
Ph huynh vì b n nhi u công vi c nên ít quan tâm giúp đ con em trong cácụ ậ ề ệ ỡ
ho t đ ng c n thi t, làm cho các em r t r t rè thi u t tin khi giao ti p h ăcạ ộ ầ ế ấ ụ ế ự ế ọ tham gia các ho t đ ng b i các em b cu n hút theo các trò ch i đi n t và hạ ộ ở ị ố ơ ệ ử ệ
th ng o trên h th ng Internet. Đây là nh ng trò ch i làm cho các em xa lánhố ả ệ ố ữ ơ
v i môi trớ ường s ng th c t và thi u s tố ự ế ế ự ương tác gi a con ngữ ườ ới v i con
người, kĩ năng xã h i c a h c sinh ngày càng kém. Đi u này d n đ n tìnhộ ủ ọ ề ẫ ế
tr ng h c sinh tr nên ích k , không quan tâm đ n c ng đ ng. Câu h i màạ ọ ở ỉ ế ộ ồ ỏ chúng ta thường đ t ra cho h c sinh ti u h c là ngoài nh ng ki n th c c b n ,ặ ọ ể ọ ữ ế ứ ơ ả
h c sinh c n h c đi u gì đ giúp các em h i nh p v i xã h i, tr thành côngọ ầ ọ ề ể ộ ậ ớ ộ ở dân có ích cho c ng đ ng. Vì th đây cũng là n i lo l ng, đ t ra cho giáo viênộ ồ ế ỗ ắ ặ
đ ng l p nh ng suy nghĩ, trăn tr ứ ớ ữ ở
M c dù m t s môn h c, các ho t đ ng ngo i khóa, giáo d c kĩ năng s ngặ ở ộ ố ọ ạ ộ ạ ụ ố
đã đ c đ c p đ n. Tuy nhiên, do n i dung, ph ng pháp, cách th c truy n t iượ ề ậ ế ộ ươ ứ ề ả
ch a phù h p v i tâm sinh lí c a đ i t ng nên hi u qu l ng ghép còn ch a cao. ư ợ ớ ủ ố ượ ệ ả ồ ư Qua th c t gi ng d y l p ự ế ả ạ ở ớ 2, trường ti u h c ể ọ Lê H ng Phongồ , b nả
Trang 6thân th y kĩ năng s ng c a h c sinh ch a cao. Ch m t s h c sinh có hành vi,ấ ố ủ ọ ư ỉ ộ ố ọ thói quen, kĩ năng t t. Còn ph n l n các em có nh n xét, đánh giá v s vi cố ầ ớ ậ ề ự ệ
nh ng ch a có thái đ và cách ng x , cách x ng hô chu n m c. H c sinhư ư ộ ứ ử ư ẩ ự ọ
th hi n kĩ năng còn đ i khái, ch a m nh d n th hi n kĩ năng c a b n thân.ể ệ ạ ư ạ ạ ể ệ ủ ả Các em còn ng i nói, ng i vi t, kh năng t h c, t tìm tòi còn h n ch ạ ạ ế ả ự ọ ự ạ ế
Qua ti n hành kh o sát ( l n 1) l p ế ả ầ ở ớ 2A đ u năm h c v i ch đ “ Kĩầ ọ ớ ủ ề năng c a em”; k t qu nh sau:ủ ế ả ư
K t qu trên cho th y, s h c sinh có kĩ năng t t còn ít và s h c sinhế ả ấ ố ọ ố ố ọ
có kĩ năng ch a t t còn nhi u. Chính vì v y mà vi c rèn kĩ năng s ng cho h cư ố ề ậ ệ ố ọ sinh là v n đ c n quan tâm. Mu n làm t t công tác này chúng ta c n ph iấ ề ầ ố ố ầ ả làm gì? Nh t là nh ng ngấ ữ ười làm công tác giáo d c vì nhà trụ ường là n i t tơ ố
nh t đ hình thành nhân cách cho h c sinh. Đây cũng chính là câu h i mà b nấ ể ọ ỏ ả thân c n ph i tìm tòi nghiên c u. T nh ng th c tr ng trên thôi thúc b n thânầ ả ứ ừ ữ ự ạ ả tìm ra nguyên nhân d n đ n tình tr ng “ ẫ ế ạ H c sinh có kĩ năng s ng ch a t t ọ ố ư ố ”
Trang 7là do đâu? đ t đó tìm ra bi n pháp rèn kĩ năng s ng cho h c sinh đ t hi uể ừ ệ ố ọ ạ ệ
qu ả
Trong qua trinh rèn ḱ ̀ ĩ năng s ng cho ố h c sinh l p 2 b n thân ọ ớ ả đa găp̃ ̣
nh ng thuân l i va kho khăn sau:ữ ̣ ợ ̀ ́
2.1. Thuân l i ̣ ợ Kho khăń
kh e, kĩ năng phòng, ch ng tai n n giao thông, đu i nỏ ố ạ ố ước và các tai n nạ
thương tích khác; rèn luy n kĩ năng ng x văn hóa, chung s ng hòa bình,ệ ứ ử ố phòng ng a b o l c và các t n n xã h i.ừ ạ ự ệ ạ ộ
Trương hoc n i b n thân công tac la ngôi tr̀ ̣ ơ ả ́ ̀ ương đã đat chuân quôc già ̣ ̉ ́ giai đo n 1 ạ nên thuân l i trong viêc th c hiên nôi dung xây d ng môi tṛ ợ ̣ ự ̣ ̣ ự ươ ng̀giao duc sach đep, an toan cho tre.́ ̣ ̣ ̣ ̀ ̉
Bên c nh đó, b n thân nh n đạ ả ậ ược m t t p th h c sinh khá ngoan vàộ ậ ể ọ
bi t vâng l i, các em g n gũi v i cô giáo. Ngoài ra Ban lãnh đ o nhà trế ờ ầ ớ ạ ườ ngluôn theo sát, quan tâm, h tr cho giáo viên trong công tác gi ng d y cũngỗ ợ ả ạ
nh giáo d c. Chính vì th b n luôn c g ng làm sao rèn cho các em kĩ năngư ụ ế ả ố ắ
s ng, giúp các em có m t ni m tin, phát tri n m t cách toàn di n đ tr thànhố ộ ề ể ộ ệ ể ở con người năng đ ng, sáng t o phù h p v i m t xã h i hi n đ i đang phátộ ạ ợ ớ ộ ộ ệ ạ tri n.ể
Trường th c hi n d án VNEN nên HS đự ệ ự ược h cọ ki n th c cùng gia đìnhế ứ thông qua ho t đ ng ng d ng v i th c t cu c s ng. ạ ộ ứ ụ ớ ự ế ộ ố
* Kho khăń
Trang 8* Đôi v i giao viên ́ ớ ́
M t s giáo viên ch t p trung d y ki n th c còn vi c rèn k năng s ngộ ố ỉ ậ ạ ế ứ ệ ỹ ố
ch a đư ược chú tr ng d n đ n m t vài em còn thi u h t nh ng hi u bi t vọ ẫ ế ộ ế ụ ữ ể ế ề môi trường xung quanh, ng x c n thi t trong cu c s ng.ứ ử ầ ế ộ ố
M c dù b n thân co kinh nghiêm nh ng viêc đ i m i phặ ả ́ ̣ ư ̣ ổ ớ ương pháp
gi ng d y nh m khuy n khích s chuyên c n, tích c c, ch đ ng, sáng t o vàả ạ ằ ế ự ầ ự ủ ộ ạ
ý th c vứ ươn lên, rèn luy n kh năng t h c c a h c sinh con h n chệ ả ự ọ ủ ọ ̀ ạ ế.
V i th i lớ ờ ượng h n h p l ng ghép GDKNS trong các môn h c ch aạ ẹ ồ ọ ư
được trang b đ y đ các KNS.ị ầ ủ
* Vê phia ph huynh̀ ́ ụ
M t s gia đình có hoàn c nh khó khăn nên cha m ít quan tâmđ n conộ ố ả ẹ ế cái
Các em l p 2 v a l p 1 lên do nên t duy ph t tri n còn ch m, kĩ năngớ ừ ở ớ ư ấ ể ậ
di n đ t còn lúng túng, nhút nhát. Nh t là m t s em k năng đ c, vi t ch aễ ạ ấ ộ ố ỹ ọ ế ư
Sau nh ng gi h c, gi sinh ho t t p th ,tôi nh n th y các em có ti nữ ờ ọ ờ ạ ậ ể ậ ấ ế
b h n rõ r t. Các kĩ năng s ng c n thi t độ ơ ệ ố ầ ế ược hình thành: C b n các em r tơ ả ấ ngoan, luôn t hoàn thành các nhi m v h c t p trên l p mà các nhóm trự ệ ụ ọ ậ ớ ưở nggiao, hoàn thành bài v nhà, n n p t t, lao đ ng v sinh trở ở ề ế ố ộ ệ ường l p s chớ ạ
s , ch p hành t t m i n i quy c a trẽ ấ ố ọ ộ ủ ường c a l p đ ra, không còn đ i tủ ớ ề ố ượ ng
h c sinh cá bi t. Các em nhi t tình giúp nhau trong h c t p đ cùng ti n b ,ọ ệ ệ ọ ậ ể ế ộ chia s và h p tác trong m i công vi c chung c a l p m t cách t giác.ẻ ợ ọ ệ ủ ớ ộ ự
Luôn t n tâm v i l p nên b n thân tôi nh n đậ ớ ớ ả ậ ượ ự ưởc s h ng ng nhi tứ ệ tình giúp đ c a Ban Giám hi u nhà trỡ ủ ệ ường, ban đ i di n cha m h c sinh,ạ ệ ẹ ọ
Trang 9các phong trào ngày càng có hi u qu h n.ệ ả ơ
* H n chạ ế
H n ch bi u hi n rõ nh t là: Các em th ng r t rè, nhút nhát tr cạ ế ể ệ ấ ườ ụ ướ
l p. Khi phát bi u xây d ng bài còn không dám gi tay, nói còn nh v i tinhớ ể ự ơ ỏ ớ
th n trách nhi m ch a cao.ầ ệ ư
M t s ti t d y ph n rèn luy n kĩ năng s ng còn ít. C ng đ ng khiộ ố ế ạ ầ ệ ố ộ ồ
được m i cùng tham gia chia s h c t p còn e ng i ờ ẻ ọ ậ ạ
Th i gian đ u các nhóm trờ ầ ưởng ch a bi t cách đi u khi n nên ch aư ế ề ể ư phát
huy h t năng l c sáng t o và tính tích c c c a các b n.ế ự ạ ự ủ ạ
M t m nh M t y uặ ạ ặ ế
* M t m nhặ ạ
B n thân đả ược tham gia t p hu n và th c hành tr i nghi m l p giáoậ ấ ự ả ệ ớ
d c Kĩ năng s ng c a S GD&ĐT t ch c t i Ko Tam, thành ph Ban Mêụ ố ủ ở ổ ứ ạ ố Thu t đã cung c p cho giáo viên ch nhi m kĩ năng c n thi t v phộ ấ ủ ệ ầ ế ề ương pháp
t ch c các ho t đ ng giáo d c kĩ năng s ng dổ ứ ạ ộ ụ ố ưới sân c Giáo viên chờ ủ nhi m có th d a vào nh ng tài li u này đ xây d ng n i dung riêng phù h pệ ể ự ữ ệ ể ự ộ ợ
Trong nh ng năm qua, m c d u vi c rèn kĩ năng s ng đã đữ ặ ầ ệ ố ược th c thiự
m t cách n đ nh các trộ ổ ị ở ường Ti u h c. Tuy nhiên v n ch a để ọ ẫ ư ược chú tr ngọ
Trang 10m y, tài li u hay giáo án m u đ v n d ng vì v y n i dung còn c ng nh c,ấ ệ ẫ ể ậ ụ ậ ộ ứ ắ khô khan v hình th c làm cho h c sinh c m th y nhàm chán. B n thân tôiề ứ ọ ả ấ ả
ph i v a h c, v a mày mò đ đúc rút kinh nghi m nên hi u qu công vi cả ừ ọ ừ ể ệ ệ ả ệ đôi khi còn ch a cao. ư
H c sinh m t s em lúc đ u ch a t giác và nhi t tình họ ộ ố ầ ư ự ệ ưởng ng. Cònứ tình tr ng làm vi c riêng, nói chuy n gây n ào.ạ ệ ệ ồ
M t vài ph huynh khi độ ụ ược m i tham gia ti t sinh ho t t p th cóờ ế ạ ậ ể
c ng đ ng tham d thì còn e ng i và t ch i.ộ ồ ự ạ ừ ố
2.3. Các nguyên nhân, các y u tác đ ngế ộ
Hi n tệ ượng tr em lúng túng khi ph i x lí nh ng tình hu ng c a cu cẻ ả ử ữ ố ủ ộ
s ng th c t , thi u t tin trong giao ti p, thi u b n lĩnh vố ự ế ế ự ế ế ả ượt qua khó khăn, thi u sáng ki n và d n n chí ngày càng nhi u. Nguyên nhân do đâu? Ph iế ế ễ ả ề ả
kh ng đ nh r ng, trẳ ị ằ ước h t do giáo d c. Nhi u v n đ c a xã h i hi n đ iế ụ ề ấ ề ủ ộ ệ ạ tác đ ng đ n tr ch a độ ế ẻ ư ượ ậc c p nh t, b sung vào chậ ổ ương trình giáo d c nhàụ
trường. Vi c đ nh hệ ị ướng sai các giá tr là nguyên nhân gây ra nh ng hi nị ữ ệ
tượng đáng ti c trong ng x c a tr Phế ứ ử ủ ẻ ương pháp giáo d c nh i nhét, líụ ồ thuy t suông, không t o đế ạ ược cho tr kh năng t duy, óc phân tích, suy xét,ẻ ả ư phán đoán, không t o c h i cho tr tr i nghi m nh ng v n đ th c t trongạ ơ ộ ẻ ả ệ ữ ấ ề ự ế
cu c s ng hi n đ i…Qua nhi u năm th c t gi ng d y trộ ố ệ ạ ề ự ế ả ạ ở ường, b n thânả
nh n th y kĩ năng s ng h c sinh ch a t t là do nh ng nguyên nhân sau:ậ ấ ố ọ ư ố ữ
Giáo viên và ngườ ới l n ch a th t g n gũi, thân thi n v i h c sinh.ư ậ ầ ệ ớ ọ Vi c rèn kĩ năng s ng qua vi c tích h p vào các môn h c còn h n ch ệ ố ệ ợ ọ ạ ế Rèn kĩ năng s ng qua các ti t sinh ho t l p, ho t đ ng giáo d c, vuiố ế ạ ớ ạ ộ ụ
ch i còn ch a sâu sát.ơ ư
Giáo viên khuy n khích đ ng viên khen thế ộ ưởng h c sinh còn ít.ọ
- Công tác tuyên truy n các b c cha m th c hiên day các em các kĩề ậ ẹ ự ̣ ̣ năng sông c b n ch a nhi u.́ ơ ả ư ề
Chính vi c thi u h t nghiêm tr ng các kĩ năng s ng do s h n chệ ế ụ ọ ố ự ạ ế
Trang 11c a giáo d c gia đình và nhà trủ ụ ường, s ph c t p c a xã h i hi n đ i làự ứ ạ ủ ộ ệ ạ nguyên nhân tr c ti p khi n h c sinh g p khó khăn trong x lí v i tình hu ngự ế ế ọ ặ ử ớ ố
th c t c a cu c s ng.ự ế ủ ộ ố
2.4. Phân tích, đánh giá các v n đ v th c tr ng mà đ tài đã đ tấ ề ề ự ạ ề ặ
ra
Đây là m t đ tài đ n gi n, d áp d ng, m c đích rèn cho h c sinhộ ề ơ ả ễ ụ ụ ọ
nh ng kĩ năng s ng th c ch t nh m phát huy tính t giác, tính tích c c. Đ cữ ố ự ấ ằ ự ự ặ
bi t phát huy đệ ược năng l c s trự ở ường c a m i cá nhân h c sinh. Góp ph nủ ỗ ọ ầ thúc đ y phong trào thi đua “ẩ Tr ườ ng h c thân thi n h c sinh tích c c ọ ệ ọ ự ” c aủ
trường, c a l p, t o cho h c sinh thói quen sinh ho t t p th vui tủ ớ ạ ọ ạ ậ ể ươi, lành
m nh, thông qua các môn h c giúp tình th y trò xích l i g n nhau h n, t oạ ọ ầ ạ ầ ơ ạ cho các em s t tin, có c m giác đự ự ả ược chia s và bày t nh ng đi u emẻ ỏ ữ ề
mu n nói. Đây cũng là đ tài giúp giáo viên có c h i nghiên c u, t ch c cácố ề ơ ộ ứ ổ ứ
ho t đ ng d y h c phong phú, đa d ng, hi u qu h n, đ ng th i giáo d cạ ộ ạ ọ ạ ệ ả ơ ồ ờ ụ
được ý nghĩa các ngày ch đi m trong năm, giúp các em tham gia h c t p vàủ ể ọ ậ sinh ho t m t cách h ng thú, nhi t tình, sôi n i, và chính là món quà tinh th nạ ộ ứ ệ ổ ầ quý giá có ý nghĩa sâu s c, lâu dài, giúp các em phát tri n và ti n b ắ ể ế ộ
Trong nh ng năm g n đây, toàn ngành đã chú tr ng đ n công tác đ iữ ầ ọ ế ổ
m i n i dung, phớ ộ ương pháp nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng giáo d c nh ng v nụ ư ẫ
ch a đáp ng đư ứ ược nhu c u phát tri n mà xã h i đ t ra. M t s giáo viên cònầ ể ộ ặ ộ ố chú tr ng vào vi c trang b ki n th c cho h c sinh mà xem nh vi c rèn luy nọ ệ ị ế ứ ọ ẹ ệ ệ
kĩ năng ng x , kĩ năng th c hành cho h c sinh. Còn m t s quan đi m l chứ ử ự ọ ộ ố ể ệ
l c ch nên t p trung vào vi c h c các môn h c chính th c trong chạ ỉ ậ ệ ọ ọ ứ ương trình
mà xem nh công tác giáo d c cho các em ý th c công dân, tinh th n đoàn k tẹ ụ ứ ầ ế
và các kĩ năng s ng thông qua các ho t đ ng giáo d c ngoài gi lên l p. Đi uố ạ ộ ụ ờ ớ ề này đã d n đ n tình tr ng nhi u h c sinh r t rè, nhút nhát trẫ ế ạ ề ọ ụ ước đám đông. Các em không th trình bày để ược nh ng ý ki n c a mình trữ ế ủ ướ ậc t p th Cóể
em còn không dám đ ng trứ ước l p đ trình bày m t bài hát, k m t câuớ ể ộ ể ộ
Trang 12chuy n ho c trình bày m t v n đ mà mình quan tâm, nh t là đ i v i các emệ ặ ộ ấ ề ấ ố ớ
là h c sinh ngọ ười dân t c thi u s Tuy nhiên, không ph i các em không bi t,ộ ể ố ả ế không ph i các em không mu n, cũng không ph i các em không thích màả ố ả nguyên nhân chính là các em ch a đư ược ch d n, ch a đỉ ẫ ư ược tr i nghi m, ch aả ệ ư
được rèn luy n,…V n đ đệ ấ ề ược đ t ra là: môn h c nào giúp cho các em cóặ ọ
được nh ng tr i nghi m đó và ai là ngữ ả ệ ườ ưi đ a các em vào các ho t đ ng đóạ ộ
đ các em rèn luy n ?ể ệ
Th c t đã cho th y, n u h c sinh ch quan tâm vào vi c h c t p cácự ế ấ ế ọ ỉ ệ ọ ậ môn chính th c mà không tham gia các ho t đ ng ngo i khóa, các phong tràoứ ạ ộ ạ văn hóa văn ngh , th d c th thao thì các em s thi u linh ho t, thi u t tinệ ể ụ ể ẽ ế ạ ế ự khi đ ng trứ ước đám đông ho c đ ng trặ ứ ướ ớc l p đ trình bày m t bài hát hayể ộ
m t v n đ nào đó. Và ngộ ấ ề ượ ạ ếc l i n u được tham gia t t các phong trào thì cácố
em s x lí v n đ nhanh nh n h n, m nh d n h n, t tin h n. Thông quaẽ ử ấ ề ẹ ơ ạ ạ ơ ự ơ các ho t đ ng đó, tinh th n đoàn k t, ý th c t p th cũng đạ ộ ầ ế ứ ậ ể ược hình thành và vun đ p. Nh v y, có th kh ng đ nh r ng: môn h c giúp cho các em xóa bắ ư ậ ể ẳ ị ằ ọ ỏ tính r t rè, nhút nhát; rèn luy n tính m nh d n, s t tin đó chính là môn đ oụ ệ ạ ạ ự ự ạ
đ c, t nhiên và ho t đ ng giáo d c ngoài gi lên. Ngứ ự ạ ộ ụ ờ ười giáo viên chủ nhi m chính là ngệ ườ ố ấi c v n giúp cho các em tham gia vào các ho t đ ng đạ ộ ể rèn luy n các kĩ năng c b n, c n thi t cho mình. ệ ơ ả ầ ế
Nh v y, vi c rèn kĩ năng s ng thông qua các môn h c và ho t đ ngư ậ ệ ố ọ ạ ộ ngoài gi lên l p là m t trong nh ng n i dung quan tr ng góp ph n tích c cờ ớ ộ ữ ộ ọ ầ ự vào vi c nâng cao ch t lệ ấ ượng giáo d c toàn di n cho h c sinh. Và c n đụ ệ ọ ầ ượ c
t ch c m t cách thổ ứ ộ ường xuyên, hi u qu ệ ả
T ̀ư cơ sở và thực tiễn trong qua trinh nghiên c u tôi đa tìm ra m t́ ̀ ứ ̃ ộ
s bi n pháp giúp giáo viên rèn kĩ năng s ng cho h c sinh ti u h c có tính khố ệ ố ọ ể ọ ả thi sau:
3. Gi i pháp, bi n phápả ệ
3.1 M c tiêu c a gi i pháp, bi n phápụ ủ ả ệ
Trang 13T t c vì h c sinh thân yêu, vì m c tiêu giáo d c nh m nâng cao ch tấ ả ọ ụ ụ ằ ấ
lượng gi ng d y. Hinh thanh cho hoc sinh nh ng c s ban đâu cho s phatả ạ ̀ ̀ ̣ ữ ơ ở ̀ ự ́ triên đung đăn va lâu dai vê đao đ c, tri tuê, thê chât, thâm my va cac ky năng̉ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ̣ ứ ́ ̣ ̉ ́ ̉ ̃ ̀ ́ ̃
c ban đê hoc sinh tiêp tuc hoc lên nh ng l p trên. H c sinh tìm đơ ̉ ̉ ̣ ́ ̣ ̣ ữ ớ ọ ược ni mề vui đó, tìm đở ược s tin tự ưởng, tìm được tình b n trong sáng, tình th y tròạ ầ
c m đ ng. N i các em đả ộ ơ ượ ươc m m m, đầ ược chăm sóc và yêu thương
Trong h c t p, không ph i m i tri th c, kĩ năng, thái đ đ u đọ ậ ả ọ ứ ộ ề ược hình thành b ng nh ng ho t đ ng đ c l p cá nhân. L p h c là môi trằ ữ ạ ộ ộ ậ ớ ọ ường giao
ti p gi a th y trò, gi a trò trò, t o nên m i quan h h p tác gi a các cáế ữ ầ ữ ạ ố ệ ợ ữ nhân trên con đường chi m lĩnh n i dung h c t p. Thông qua th o lu n, tranhế ộ ọ ậ ả ậ
lu n trong t p th , ý ki n m i cá nhân đậ ậ ể ế ỗ ược b c l , kh ng đ nh hay bác b ,ộ ộ ẳ ị ỏ qua đó ngườ ọi h c nâng mình lên m t trình đ m i. Bài h c v n d ng độ ộ ớ ọ ậ ụ ượ c
v n hi u bi t và kinh nghi m s ng c a ngố ể ế ệ ố ủ ười th y giáo đ đào t o nh ngầ ể ạ ữ con người năng đ ng, s m thích nghi v i đ i s ng xã h i. Hình thành và phátộ ớ ớ ờ ố ộ tri n h c sinh các k ể ở ọ ỹ
năng quan sát, mô t , phân tích, so sánh, đánh giá m i quan h gi a các sả ố ệ ữ ự
ki n trong xã h i, đ ng th i v n d ng các tri th c đã h c vào th c ti n cu cệ ộ ồ ờ ậ ụ ứ ọ ự ễ ộ
s ng. Qua đó kh i d y và b i dố ơ ậ ồ ưỡng tình yêu đ t nấ ước, hình thành thái độ đúng đ n đ i v i b n thân, gia đình, c ng đ ng, kích thích tính ham hi u bi tắ ố ớ ả ộ ồ ể ế khoa h c c a h c sinh, lòng t hào dân t c, Phát huy m i kh năng đ xâyọ ủ ọ ự ộ ọ ả ể
d ng m t tự ộ ương lai x ng đáng v i l ch s c a dân t c. Các ti t sinh ho t t pứ ớ ị ử ủ ộ ế ạ ậ
th , Ho t đ ng ngo i khóa còn v i m c đích giúp các em t ng bể ạ ộ ạ ớ ụ ừ ước hoàn thi n nhân cách, b i dệ ồ ưỡng năng l c đáp ng m c tiêu giáo d c Ti u h cự ứ ụ ụ ể ọ toàn di n.ệ
3.2 N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n phápộ ứ ự ệ ả ệ
a. G n gũi và t o m i thân thi n v i h c sinhầ ạ ố ệ ớ ọ
Đ u tiên, sau khi nh n l p, đ t o s g n gũi và g n k t gi a h c sinh vàầ ậ ớ ể ạ ự ầ ắ ế ữ ọ
h c sinh; gi a h c sinh và giáo viên ch nhi m, b n thân s p x p nhi u th iọ ữ ọ ủ ệ ả ắ ế ề ờ
Trang 14gian cho h c sinh đọ ược gi i thi u v mình, đ ng viên khuy n khích các emớ ệ ề ộ ế chia s v i nhau v nh ng s thích, ẻ ớ ề ữ ở ước m tơ ương lai cũng nh mong mu nư ố
c a mình v i các emủ ớ qua phi u thăm dò:ế
* Cách ch i: ơ M i em đ n góc h c t p l y m t phi u r i t đi nỗ ế ọ ậ ấ ộ ế ồ ự ề
nh ng đi u nói v mình vào phi u. Dán phi u c a mình xung quanh l p đữ ề ề ế ế ủ ớ ể
m i ngọ ười có th đ c để ọ ược. Sau đó cho các em đ c phi u c a các b n xem aiọ ế ủ ạ
có s thích gi ng mình thì đ n g p b n đó và nói:” ở ố ế ặ ạ Chúng ta cùng k t b n ế ạ ”.
* Qua ho t đ ng giúp cho các em hi u bi t thêm v ngày sinh, n iạ ộ ể ế ề ơ sinh, quê quán, … c a mình gi i thi u v i b n. Chú tr ng rèn luy n cho h củ ớ ệ ớ ạ ọ ệ ọ sinh các kĩ năng nh :ư
Kĩ năng nhân th c v ban thân.̣ ứ ề ̉
Ki năng giao ti p hòa nh p cu c s ng.̃ ế ậ ộ ố
Ki năng giao tiêp băng ngôn ng ̃ ́ ̀ ữ
Trang 15 Ki năng thuyêt trinh va noi tr̃ ́ ̀ ̀ ́ ươc b n, tŕ ạ ước t p th l p.ậ ể ớ
* Đây là ho t đ ng giúp cô trò và các b n h c sinh hi u nhau, đ ng th iạ ộ ạ ọ ể ồ ờ
t o m t môi trạ ộ ường h c t p thân thi n “ọ ậ ệ Tr ườ ng h c th t s tr thành ngôi ọ ậ ự ở nhà th hai c a các em, các th y cô giáo là nh ng ng ứ ủ ầ ữ ườ i thân trong gia đình". Đây cũng chính là m t đi u ki n r t quan tr ng đ phát tri n kh năng giaoộ ề ệ ấ ọ ể ể ả
ti p c a h c sinh. B i h c sinh không th m nh d n, t tin trong m t môiế ủ ọ ở ọ ể ạ ạ ự ộ
trường mà giáo viên luôn gò bó và áp đ t.ặ
Tu n ti p theo, b n thân cho h c sinh t do l a ch n v trí ng i c aầ ế ả ọ ự ự ọ ị ồ ủ mình đ qua đó ph n nào n m để ầ ắ ược đ c đi m tính cách c a các em: m nhặ ể ủ ạ
d n hay nhút nhát, th đ ng hay tích c c, thích th hi n hay không thích Vàạ ụ ộ ự ể ệ
ti p t c qua nh ng tu n h c sau, b n thân chú ý quan sát nh ng bi u hi n vế ụ ữ ầ ọ ả ữ ể ệ ề thái đ h c t p, nh ng c ch , hành vi t i v trí ng i mà các em ch n đ b tộ ọ ậ ữ ử ỉ ạ ị ồ ọ ể ắ
đ u có đi u ch nh phù h p.ầ ề ỉ ợ
Vi c giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinh có th th c hi n trong b t cệ ụ ố ọ ể ự ệ ấ ứ lúc nào, gi h c nào. Đ vi c rèn luy n di n ra m t cách thờ ọ ể ệ ệ ễ ộ ường xuyên và đ tạ
hi u qu cao ti p t c qua bi n pháp ti p theo.ệ ả ế ụ ệ ế
b. Rèn kĩ năng s ng hi u qu qua vi c tích h p vào các môn h cố ệ ả ệ ợ ọ
Đ hình thành nh ng ki n th c và giáo d c kĩ năng s ng cho h c sinhể ữ ế ứ ụ ố ọ qua môn Ti ng Vi t, ngế ệ ười giáo viên c n ph i v n d ng nhi u phầ ả ậ ụ ề ương pháp
d y phát huy tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh nh : th c hànhạ ự ủ ộ ạ ủ ọ ư ự giao ti p, trò ch i h c t p, phế ơ ọ ậ ương pháp nêu và gi i quy t v n đ , phả ế ấ ề ươ ngpháp t ch c ho t đ ng nhóm, phổ ứ ạ ộ ương pháp h i đáp,…Thông qua các ho tỏ ạ
đ ng h c t p, độ ọ ậ ược phát huy tr i nghi m, rèn kĩ năng h p tác, bày t ý ki nả ệ ợ ỏ ế
cá nhân, đóng vai,…h c sinh có đọ ược c h i rèn luy n, th c hành nhi u kĩơ ộ ệ ự ề năng s ng c n thi t.ố ầ ế
Ví d 1: Kĩ năng t h c, t rèn luy n c a h c sinhụ ự ọ ự ệ ủ ọ
Bài 16 C Th i gian bi u ờ ể (TV 1B /trang 96)
H và tên: ………ọ
Trang 16L p 2A Trớ ường ti u h c Lê H ng Phongể ọ ồ
gi i h tr Sau đó các em t trao đ i và t đành giá hoàn thành nhi m v ỏ ỗ ợ ự ổ ự ệ ụ
Ho t đ ng nàyạ ộ giúp các em qu n lý th i gian, là kh năng các em bi tả ờ ả ế
t p trung s p x p công vi c và gi i quy t công vi c tr ng tâm trong m t th iậ ắ ế ệ ả ế ệ ọ ộ ờ gian nh t đ nh. Gi ăn, gi h c, gi làm, gi ch i m t cách h p lí. K năngấ ị ờ ờ ọ ờ ờ ơ ộ ợ ỹ này r t c n thi t cho vi c gi i quy t v n đ , l p k ho ch, đ t m c tiêu vàấ ầ ế ệ ả ế ấ ề ậ ế ạ ặ ụ
đ t đạ ược m c tiêu đó; đ ng th i giúp các em tránh đụ ồ ờ ược căng th ng do áp l cẳ ự trong vi c h c và vi c làm.ệ ọ ệ
Qu n lý th i gian là m t trong nh ng k năng quan tr ng làm ch b nả ờ ộ ữ ỹ ọ ủ ả thân. góp ph n r t quan tr ng vào s thành công c a cá nhân.ầ ấ ọ ự ủ
Ngoài ra các em bi t quét l p, nh t rác , chăm sóc cây xanh, thân thi nế ớ ặ ệ
v i môi trớ ường. góp ph n th c hi n t t phong trào thi đua “ầ ự ệ ố Xây d ng tr ự ườ ng
