Văn học là môn rất quan trọng không thể thiếu đối với trẻ Mầm non, nó giúp trẻ hình thành nhân cách con người và mang lại những hiểu biết về cuộc sống xung quanh qua những câu chuyện thần thoại, chuyện cổ tích…Đặc biệt hấp dẫn trẻ, nhằm nuôi dương tâm hồn trẻ như: tình yêu quê hương đất nước, yêu cuộc sống thiên nhiên, cảm nhận được cái thiện, cái ác, cái hay, cái đẹp. Giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc tưởng tượng, sáng tạo là phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ và giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc, diễn đạt lưu loát, biết sử dụng từ đúng lúc đúng chỗ.
Trang 1M T S BI N PHÁP GIÚP TR 56 TU I PHÁT TRI N NGÔN NGỘ Ố Ệ Ẻ Ổ Ể Ữ
THÔNG QUA HO T Đ NG LÀM QUEN VĂN H CẠ Ộ Ọ
T I TRẠ ƯỜNG M M NON HOA PHẦ ƯỢNG
I. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Phát tri n ngôn ng cho tr là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng nh t ể ữ ẻ ộ ữ ụ ọ ấ
c a giáo d c m m non. Ngôn ng là công c đ giao ti p, h c t p, vui ch i, ủ ụ ầ ữ ụ ể ế ọ ậ ơngôn ng gi vai trò quy t đ nh s phát tri n tâm lý tr em. Bên c nh đó ngôn ữ ữ ế ị ự ể ẻ ạ
ng còn là phữ ương ti n đ giáo d c tr m t cách toàn di n bao g m s phát ệ ể ụ ẻ ộ ệ ồ ựtri n v đ o đ c, t duy nh n th c và các chu n m c hành vi văn hóa ể ề ạ ứ ư ậ ứ ẩ ự
Phát tri n ngôn ng m ch l c cho tr là phát tri n kh năng nghe, hi u ể ữ ạ ạ ẻ ể ả ểngôn ng , kh năng trình bày có logic, trình t , chính xác, đúng ng pháp và có ữ ả ự ữhình nh m t n i dung nh t đ nh. Vì th , s phát tri n ngôn ng m ch l c c a ả ộ ộ ấ ị ế ự ể ữ ạ ạ ủ
l i nói r t c n thi t, nó đờ ấ ầ ế ược phát tri n ngay t khi tr b t đ u h c nói.ể ừ ẻ ắ ầ ọ
Phát tri n ngôn ng m ch l c cho tr th c ch t là rèn luy n kh năng t ể ữ ạ ạ ẻ ự ấ ệ ả ưduy ngôn ng và s d ng l i nói đ giao ti p b i vì s m ch l c c a ngôn ng ữ ử ụ ờ ể ế ở ự ạ ạ ủ ữchính là s m ch l c c a t duy.ự ạ ạ ủ ư
Vi c phát tri n ngôn ng m ch l c cho tr trong giao ti p s giúp tr d ệ ể ữ ạ ạ ẻ ế ẽ ẻ ễdàng ti p c n v i các môn khoa h c khác nh : Môn làm quen v i môi trế ậ ớ ọ ư ớ ường xung quanh, làm quen v i toán, âm nh c, t o hình mà đi u tôi mu n nói đây ớ ạ ạ ề ố ở
đ c bi t là thông qua b môn làm quen v i tác ph m văn h c tr đ c th , K ặ ệ ộ ớ ẩ ọ ẻ ọ ơ ểchuyên, đóng k ch t o đi u ki n cho tr đị ạ ề ệ ẻ ược ho t đ ng nhi u, giúp tr kh ạ ộ ề ẻ ảnăng phát tri n trí nh , t duy và ngôn ng , kh năng c m th cái hay, cái đ p, ể ớ ư ữ ả ả ụ ẹcái t t, cái x u c a m i v t xung quanh tr Qua làm quen tác ph m văn h c, ố ấ ủ ọ ậ ẻ ẩ ọ
v n t c a tr đố ừ ủ ẻ ược m r ng, tr làm quen v i cách dùng t , cách đ t câu, cách ở ộ ẻ ớ ừ ặ
di n đ t, l i nói có v n, nh p, nói có ng đi u…ễ ạ ờ ầ ị ữ ệ
Trang 2Qua b môn văn h c giúp tr phát tri n năng l c t duy, óc tộ ọ ẻ ể ự ư ưởng tượng sáng t o, bi t yêu quý cái đ p, hạ ế ẹ ướng t i cái đ p. Khi tr k chuy n, ngôn ng ớ ẹ ẻ ể ệ ữ
c a tr phát tri n, tr phát âm rõ ràng m ch l c, v n t đủ ẻ ể ẻ ạ ạ ố ừ ược m r ng ở ộ và phong phú h n. Tr bi t trình bày ý ki n, suy nghĩ, k v m t s v t hay s ki n nào ơ ẻ ế ế ể ề ộ ự ậ ự ệđó…b ng chính ngôn ng c a trằ ữ ủ ẻ
Vi c Phat triên ngôn ng m ch l c cho trệ ́ ̉ ư ạ̃ ạ ẻ 5 – 6 tu i là vi c làm h t s cổ ệ ế ứ quan tr ng, đ t o ti n đ v ng ch c cho tr trong vi c h c đ c, h c vi t khiọ ể ạ ề ề ữ ắ ẻ ệ ọ ọ ọ ế vào l p m t ph thông. Đ ng th i giúp tr bi t di n đ t rõ ràng nh ng suy nghĩớ ộ ổ ồ ờ ẻ ế ễ ạ ữ mong mu n c a mình v i m i ngố ủ ớ ọ ười và th hi n c m xúc v i Môi trể ệ ả ớ ương xung̀ quanh. T nh ng v n đ trên, tôi quy t chon đ tài "M t s bi n pháp giúp trừ ữ ấ ề ế ề ộ ố ệ ẻ 5 6 tu i phát tri n ngôn ng thông qua môn làm quen văn h c t i trổ ể ữ ọ ạ ường m mầ non Hoa Phượng".
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài ụ ệ ụ ủ ề
Giáo d c m m non là c p h c đ u tiên trong h th ng giáo d c qu c dân,ụ ầ ấ ọ ầ ệ ố ụ ố
là b ph n quan tr ng trong s nghi p đào t o th h tr thành nh ng con ngộ ậ ọ ự ệ ạ ế ệ ẻ ữ ườ i
có ích, thành nh ng con ngữ ười m i. Làm t t vi c chăm sóc giáo d c th h trớ ố ệ ụ ế ệ ẻ ngay t th i th u nh m t o ra c s quan tr ng c a con ngừ ờ ơ ấ ằ ạ ơ ở ọ ủ ười Vi t Nam m i,ệ ớ
người lao đ ng làm ch t p th , phát tri n toàn di n nhân cách. ộ ủ ậ ể ể ệ
Hi n nay b c h c m m non đã, đang ti n hành đ i m i chệ ậ ọ ầ ế ổ ớ ương trình giáo
d c tr m m non trong đó đ c bi t coi tr ng vi c t ch c các ho t đ ng phùụ ẻ ầ ặ ệ ọ ệ ổ ứ ạ ộ
h p s phát tri n c a t ng cá nhân tr , khuy n khích tr ho t đ ng m t cáchợ ự ể ủ ừ ẻ ể ẻ ạ ộ ộ
ch đ ng tích c c, h n nhiên, vui tủ ộ ự ồ ươi, đ ng th i t o đi u ki n cho giáo viênồ ờ ạ ề ệ phát huy kh năng sáng t o trong vi c l a ch n và t ch c các ho t đ ng chămả ạ ệ ự ọ ổ ứ ạ ộ sóc, giáo d c tr m t cách linh ho t, th c hi n phụ ẻ ộ ạ ự ệ ương châm "H c mà ch i ọ ơ
Ch i mà h c" đáp ng m c tiêu phát tri n c a tr m t cách toàn di n. ơ ọ ứ ụ ể ủ ẻ ộ ệ
Trong quá trình phát tri n toàn di n v m i m t thì vănể ệ ề ọ ặ h cọ là môn r tấ quan
Trang 3tr ng không th thi u đ iọ ể ế ố v iớ tr M mẻ ầ non, nó giúp tr hình thành nhânẻ cách con người và mang l i nh ng hi u bi t v cu c s ng xung quanh quaạ ữ ể ế ề ộ ố
nh ng câu chuy n th n tho i, chuy n c tích…Đ c bi t h p d n tr , nh m nuôiữ ệ ầ ạ ệ ổ ặ ệ ấ ẫ ẻ ằ
dương tâm h n tr nh : tình yêu quê hồ ẻ ư ương đ t nấ ước, yêu cu c s ng thiênộ ố nhiên, c m nh n đả ậ ược cái thi n, cái ác, cái hay, cái đ p. Giúp tr phát tri n năngệ ẹ ẻ ể
l c t duy, óc tự ư ưởng tượng, sáng t o là phạ ương ti n phát tri n ngôn ng cho trệ ể ữ ẻ
và giúp trẻ phát tri n ngôn ng m ch l c, di n đ t l uể ữ ạ ạ ễ ạ ư loát, bi t s d ng tế ử ụ ừ đúng lúc đúng ch ỗ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
M t s bi n pháp phát tri n ngôn ng cho tr 56 tu i thông qua môn làmộ ố ệ ể ữ ẻ ổ quen văn h c t i trọ ạ ường M m non Hoa phầ ượng
4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ
H c sinh 5 6 tu i trọ ổ ường M m non Hoa phầ ượng
5. Phương pháp nghiên c u:ứ
+ Phương pháp đi u traề
+ Phương pháp nghiên c u th c ti nứ ự ễ
+ Phương pháp trao đ i đàm tho iổ ạ
+ Phương pháp dùng tình c m đ ng viên, khích l ả ộ ệ
II. PH N N I DUNGẦ Ộ
1. C s ly luân ơ ở ́ ̣
Bác H c a chúng ta đã d y:ồ ủ ạ “Ti ng nói là th c a c i vô cùng lâu đ i và ế ứ ủ ả ờ
vô cùng quý báu c a dân t c. Chúng ta ph i gi gìn nó, tôn tr ng nó” ủ ộ ả ữ ọ Do đó,
vi c d y ti ng m đ cho tr tu i m m non có m t ý nghĩa đ c bi t quan tr ng.ệ ạ ế ẹ ẻ ẻ ổ ầ ộ ặ ệ ọ Ngôn ng c a tr phát tri n t t s giúp cho tr nh n th c và giao ti p t t góp ữ ủ ẻ ể ố ẽ ẻ ậ ứ ế ố
ph n quan tr ng vào vi c hình thành và phát tri n nhân cách cho tr ầ ọ ệ ể ẻ
Trang 4S phát toàn di n c a tr bao g m c phát tri n v đ o đ c, chu n m cự ệ ủ ẻ ồ ả ể ề ạ ứ ẩ ự hành vi văn hóa. Đi u gì t t, đi u gì x u, c n ph i ng x , giao ti p cho phùề ố ề ấ ầ ả ứ ử ế
h p…không ch là s b t chợ ỉ ự ắ ước máy móc. Ngôn ng phát tri n s giúp tr mữ ể ẽ ẻ ở
r ng giao ti p. ộ ế
Ngôn ng phát tri n giúp tr s m ti p thu nh ng l i hay, ý đ p trong thữ ể ẻ ớ ế ữ ờ ẹ ơ
ca, chuy n k S tác đ ng c a nh ng l i nói, ng đi u gi ng c a cô giáo khiệ ể ự ộ ủ ữ ờ ữ ệ ọ ủ truy n c m xúc c a tác ph m văn h c là phề ả ủ ẩ ọ ương ti n t t nh t đ phát tri nệ ố ấ ể ể ngôn ng cho tr L a tu i M m non là giai đo n phát tri n ngôn ng m nhữ ẻ ứ ổ ầ ạ ể ữ ạ
nh t. ấ
Phát tri n ngôn ng cho tr để ữ ẻ ược tích h p trong t t c các ho t đ ng giáoợ ấ ả ạ ộ
d c tr , và nh t là trong ho t đ ng Làm quen văn h c. Vì v y, d y cho tr m mụ ẻ ấ ạ ộ ọ ậ ạ ẻ ầ non nói chung và cho tr 56 tu i nói riêng bi t c m nh n văn h c là c c k quanẻ ổ ế ả ậ ọ ự ỳ
tr ng trong vi c giáo d c ngôn ng cho tr Vì th giáo viên c n có nh ng ki nọ ệ ụ ữ ẻ ế ầ ữ ế
th c, k năng, phứ ỹ ương pháp , bi n pháp , linh ho t trong khi t ch c ho t đ ngệ ạ ổ ứ ạ ộ làm quen Văn h c đ v n d ng vào vi c phát tri n ngôn ng cho tr m t cáchọ ể ậ ụ ệ ể ữ ẻ ộ
t t nh t.ố ấ
Văn hoc la môt lo i hình ngh thu t đ n v i tr r t s m và cũng đ̣ ̀ ̣ ạ ệ ậ ế ớ ẻ ấ ớ ược trẻ yêu thích. Nó không ch giúp tr c m nh n đỉ ẻ ả ậ ược ngh thu t mà qua đó giúp trệ ậ ẻ phat triên ngôn ng , nhân th c, năng l c cam xuc, t́ ̉ ữ ̣ ứ ự ̉ ́ ưởng tượng, tinh sang tao, ś ́ ̣ ự tâp trung chu y, kha năng diên ta đ t Khac v i cac môn hoc khac văn hoc hoaṇ ́ ́ ̉ ̃ ̉ ạ ́ ớ ́ ̣ ́ ̣ ̀ toan xac đinh ro nh ng hinh anh va ngôn ng cu thê, cung v i th i gian đa thu hut,̀ ́ ̣ ̃ ữ ̀ ̉ ̀ ữ ̣ ̉ ̀ ớ ờ ̃ ́ lam thoa man nhu câu, mong mu n, tinh cam cua tre .̀ ̉ ̃ ̀ ố ̀ ̉ ̉ ̉
Văn hoc la pḥ ̀ ương tiên giup tre nhân th c thê gi i xung quanh, phat triêṇ ́ ̉ ̣ ứ ́ ớ ́ ̉
l i nói, quan h giao ti p, trao đ i tình c m đ i v i tre. Văn h c là m t thờ ệ ế ổ ả ố ớ ̉ ọ ộ ế
gi i k di u đ y màu s c, đ y c m xúc. Tr mâm non dê xuc cam, v n ngâyớ ỳ ệ ầ ắ ầ ả ẻ ̀ ̃ ́ ̉ ố
th , trong sang nên tiêp xuc v i văn h c la môt nhu câu không thê thiêu đôi v iơ ́ ́ ́ ớ ọ ̀ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ơ ́tre.̉
Trang 5M c tiêu c a công tác chăm sóc giáo d c m m non phát tri n và hình thànhụ ủ ụ ầ ể nhân cách cho tr , vi c day tre tiêp cân v i tac phâm văn hoc là cho tr c h iẻ ệ ̣ ̉ ́ ̣ ớ ́ ̉ ̣ ẻ ơ ộ
được th hi n mình, t tin, m nh d n và tr phát tri n v n t , tr nói đúng ngể ệ ự ạ ạ ẻ ể ố ừ ẻ ữ pháp
2. Th c tr ngự ạ
2.1. Thu n l i – khó khănậ ợ
* Thu n l i ậ ợ
Trường M m non Hoa Phầ ượng đóng trên đ a bàn th tr n, đi u ki n c sị ị ấ ề ệ ơ ở
v t ch t tậ ấ ương đ i đ y đ giáo viên có trình đ chuyên môn trên chu n, nhi tố ầ ủ ộ ẩ ệ tình, yêu ngh , m n tr ; có kh năng h c h i đ nâng cao trình đ chuyên môn;ề ế ẻ ả ọ ỏ ể ộ
hi u để ược đ c đi m tâm sinh lý c a tr ặ ể ủ ẻ
Được s quan tâm giúp đ c a ban giám hi u, nhà trự ỡ ủ ệ ường đã thườ ngxuyên t ch c b i dổ ứ ồ ưỡng chuyên môn và các đ t chuyên đ văn h c, h i thi đợ ề ọ ộ ồ dùng, đ ch i cho giáo viên h c t p và rút kinh nghi m.ồ ơ ọ ậ ệ
L pớ có tương đ i đ y đ c s v t ch t, trang thi t b , đ dùng đ ch iố ầ ủ ơ ở ậ ấ ế ị ồ ồ ơ
M t s tr ch a m nh d n còn nhút nhát, thi u t tin, 50% là tr em dânộ ố ẻ ư ạ ạ ế ự ẻ
t c thi u s (Ê đê)ộ ế ố
Kinh nghi m s ng còn nghèo nàn, nên g p r t nhi u khó khăn trong vi cệ ố ặ ấ ề ệ
t ch c các ho t đ ng làm quen văn h c.ổ ứ ạ ộ ọ
Khi t ch c ho t đ ng nhi u lúc cô ch a phát huy h t tính sáng t o c aổ ứ ạ ộ ề ư ế ạ ủ
tr ẻ
Trang 6Trong lúc d y tr đ c th hay k chuy n sáng t o giáo viên còn lúng túngạ ẻ ọ ơ ể ệ ạ trong vi c s d ng đ dùng, ch a bi t v n d ng tích h p các môn h c khác vàệ ử ụ ồ ư ế ậ ụ ợ ọ
kh năng th hi n di n c m còn h n ch ả ể ệ ễ ả ạ ế
2.2. Thành công h n chạ ế
* Thành công
Tr r t h ng thú v i các ho t đ ng đ c bi t là ho t đ ng làm v i văn h c,ẻ ấ ứ ớ ạ ộ ặ ệ ạ ộ ớ ọ
tr t p trung chú ý khi nghe cô giáo đ c th , k chuy n, tr h ng thú, thích thẻ ậ ọ ơ ể ệ ẻ ứ ế
hi n di n c m và k chuy n sáng t o ệ ễ ả ể ệ ạ
Giáo viên n m đắ ược phương pháp c a môn làm quen v i văn h c, hi uủ ớ ọ ể
đ c đi m tâm sinh lý c a tr ặ ể ủ ẻ
* H n chạ ế
Tuy nhiên bên c nh nh ng thành công v n còn có nh ng h n ch nh tạ ữ ẫ ữ ạ ế ấ
đ nh nh ; m t s tr còn th đ ng, ch a th t s m nh d n phát âm ch a rõ,ị ư ộ ố ẻ ụ ộ ư ậ ự ạ ạ ư trong quá trình k chuy n th hi n di n c m và ngũ đi u gi ng ch a phù h pể ệ ế ệ ễ ả ệ ọ ư ợ hay còn nói ng ng, nói ti ng đ a phọ ế ị ương
M t s tr ch a m nh d n còn nhút nhát, thi u t tin, nh n th c h nộ ố ẻ ư ạ ạ ế ự ậ ứ ạ
Giáo viên nhi t tình, yêu thệ ương tr , ch u khó h c h i đ nâng cao ch tẻ ị ọ ỏ ể ấ
lượng ho t đ ng làm quen văn h c. ạ ộ ọ
H c sinh h ng thú v i ho t đ ng làm quen văn h c đ c bi t là gi kọ ứ ớ ạ ộ ọ ặ ệ ờ ể chuy n; ệ
Trang 7Tr có c h i đ th hi n mình trẻ ơ ộ ể ể ệ ước m i ngọ ười, được k chuy n, để ệ ượ c
Phương pháp cho tr làm quen văn h c còn r p khuôn, c ng nh c, ch aẻ ọ ậ ứ ắ ư
đ ng lo t trong quá trình t ch c cho tr làm quen v i văn hoc nói chung xoayồ ạ ổ ứ ẻ ớ ̣ quanh ch đ . ủ ề
Giáo viên thường t ch c cho tr ch i đ nh m đ t m t s k năng theoổ ứ ẻ ơ ể ằ ạ ộ ố ỹ yêu c u bài h c.ầ ọ
Trong khi d y tr giáo viên thạ ẻ ường hay chú ý đ n k t qu d y tre, đế ế ả ạ ̉ ể
nh n xét, đánh giá mà ch a chú ý đ n quá trình ho t đ ng c a tr ậ ư ế ạ ộ ủ ẻ
* Kh o sát đ u năm v kh năng th hi n ngôn ng c a trả ầ ề ả ể ệ ữ ủ ẻ
+ Khi ch a th c hi nư ự ệ
Trang 82.5. Phân tích, đánh giá các v n đ v th c tr ng mà đ tài đã đ t ra.ấ ề ề ự ạ ề ặ
Qua quá trình cho tr làm quen v i tác ph m văn h c tôi nh n th y r ng;ẻ ớ ẩ ọ ậ ấ ằ
tr m m non ch a bi t c m sách và t đ c chuy n. Đ c m nh n đẻ ầ ư ế ầ ự ọ ệ ể ả ậ ược câu chuy n, bài th tr ph i nh vào ngệ ơ ẻ ả ờ ườ ới l n. Vì v y cô giáo là ngậ ười trung gian là chi c c u n i đ giúp tr Do đó l i đ c th , k câu chuy n là phế ầ ố ể ẻ ờ ọ ơ ể ệ ương pháp quan tr ng nh t khi cho tr đ c th ho c k chuy n. L i đ c, k càng hay càngọ ấ ẻ ọ ơ ặ ể ệ ờ ọ ể
h p d n bao nhiêu thì giúp tr phát tri n ngôn ng b y nhiêu. Đó là thấ ẫ ẻ ể ữ ấ ước đo để đánh giá m c đ phát tri n ngôn ng c a tr Nh ng trong quá trình d y trứ ộ ể ữ ủ ẻ ư ạ ẻ chúng ta ch a chú ý đ n s thích, nhu c u hay kh năng c m nh n c a tr màư ế ở ầ ả ả ậ ủ ẻ
m i chú ý đ n vi c th c hi n đúng chớ ế ệ ự ệ ương trình, áp đ t tr ph i th hi n máyặ ẻ ả ế ệ móc theo s suy nghĩ c a giáo viên, tr th đ ng ng i nghe ít có c h i ho tự ủ ẻ ụ ộ ồ ơ ộ ạ
đ ng.ộ
Trong chương trình giáo d c m m non hi n nay giáo viên ph i l a ch nụ ầ ệ ả ự ọ các phương pháp, hình th c phù h p v i yêu c u c a t ng ti t d y đ thu hút sứ ợ ớ ầ ủ ừ ế ạ ể ự chú ý t p trung c a tr , t o h ng thú cho tr trong ti t h c, giúp cho gi h c đ tậ ủ ẻ ạ ứ ẻ ế ọ ờ ọ ạ
hi u qu cao. Mu n v y cô giáo ph i; l y tr làm trung tâm phát huy tính tíchệ ả ố ậ ả ấ ẻ
c c c a tr , d y tr theo hự ủ ẻ ạ ẻ ướng l ng ghép tích h p.ồ ợ
M t yêu c u đ i v i giáo viên khi d y tr làm quen v i văn h c là ki nộ ầ ố ớ ạ ẻ ớ ọ ế
th c truy n đ t đ n tr ph i ng n g n, d hi u, luôn sáng t o, đ i m i, ngoài raứ ề ạ ế ẻ ả ắ ọ ễ ể ạ ổ ớ
đ t o h ng thú và s t p trung chú ý c a tr thì cô giáo ph i có ngh thu t lênể ạ ứ ự ậ ủ ẻ ả ệ ậ
l p, ngôn ng di n đ t ph i di n c m, logic ớ ữ ễ ạ ả ễ ả
3. Gi i pháp, bi n phápả ệ
3.1. M c tiêu c a gi i pháp, bi n pháp ụ ủ ả ệ
Trang 9Khi d y tr m t bài th ho c câu chuy n , cô giáo ph i nghiên c u k bàiạ ẻ ộ ơ ặ ệ ả ứ ỹ
th , câu chuy n đó trơ ệ ước khi đ c, k cho tr nghe đ th hi n gi ng, ng đi uọ ể ẻ ể ể ệ ọ ữ ệ phù h p v i di n bi n tâm tr ng, hành đ ng c a m i nhân v t đ truy n đ t choợ ớ ễ ế ạ ộ ủ ỗ ậ ể ề ạ
tr m t cách h p d n, sinh đ ng, t o s h ng thú cho tr , đ tr l ng nghe vàẻ ộ ấ ẫ ộ ạ ự ứ ẻ ể ẻ ắ lĩnh h i tr n v n câu chuy n, bài th m t cách t t nh t.ộ ọ ẹ ệ ơ ộ ố ấ
3.2. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n phápộ ứ ự ệ ả ệ
Đ gi i quy t để ả ế ược nh ng v n đ trên, trữ ấ ề ước m i ti t d y cô ph i chu nỗ ế ạ ả ẩ
b chu đáo giáo án, đ dùng tr c quan phong phú đ gây h ng thú cho tr nhị ồ ự ể ứ ẻ ư tranh nh, con r i, mô hình, s u t m các bài vè, bài th dân gian, bài hát dân ca,ả ố ư ầ ơ câu đ , giáo d c môi trố ụ ường phù h p đ l ng ghép vào t ng ti t d y.ợ ể ồ ừ ế ạ
T h c, t rèn luy n đ có k năng đ c, k t tin, di n c m… dành nhi uự ọ ự ệ ể ỹ ọ ể ự ễ ả ề
th i gian đ nghiên c u tác ph m, xem n i dung tác ph m đó giáo d c tr nh ngờ ể ứ ẩ ộ ẩ ụ ẻ ữ
gì, đó có th là con ngể ười cũng có th là các loài v t v i nh ng tính cách đ oể ậ ớ ữ ạ
đ c khác nhau nh : hi n hay ác, nhanh hay ch m, nhút nhát hay dũng c m, khiêmứ ư ề ậ ả
t n hay kiêu ng o, … đ l ng ghép giáo d c m t cách nh nhàng mà có hi uố ạ ể ồ ụ ộ ẹ ệ
qu ả
Ví d : Bài th "Hoa k t trái" giáo d c tr v đ p c a các lo i hoa vàụ ơ ế ụ ẻ ẻ ẹ ủ ạ không được hái hoa, b cành đ hoa làm đ p cho cu c s ng, hoa cho qu ngot ẻ ể ẹ ộ ố ả
Ví d : Truy n "Rùa và Th " giáo d c tr không nên ch quan, coi thụ ệ ỏ ụ ẻ ủ ườ ng
người khác. Nh s thông minh, kiên trì c a "Chú Rùa" ch m ch p đã v đíchờ ự ủ ậ ạ ề
trước. Còn “Chú Th ” kiêu ng o b thua cu c.ỏ ạ ị ộ
Ví d : Truy n “Qu b u tiên” , qua câu chuy n giúp tr bi t đụ ệ ả ầ ệ ẻ ế ược “lão nhà giàu” tham lam, ác đ c b r n r t c n ch t. “C u bé” hi n lành, chăm ch , t tộ ị ắ ế ắ ế ậ ề ỉ ố
b ng hay giúp đ m i ngụ ỡ ọ ười nên đượ ốc s ng m t cu c s ng vui v , đ y đ … ộ ộ ố ẻ ầ ủ
Qua nh ng câu chuy n, bài th này đã giúp tôi xác đ nh đữ ệ ơ ị ược m t hộ ệ
th ng câu h i cho ph n đàm tho i. Xác đ nh đố ỏ ầ ạ ị ược gi ng k phù h p v i t ngọ ể ợ ớ ừ nhân v t và di n bi n câu chuy n.ậ ễ ế ệ
Trang 10* Bi n pháp 1: S d ng d ng c tr c quan.ệ ử ụ ụ ụ ự
Trong quá trình gi ng d y tôi đã s d ng các phả ạ ử ụ ương ti n tr c quan sinhệ ự
đ ng g n gũi đ thu hút s t p trung chú ý c a tr nh : con v t, nhà c a, câyộ ầ ể ự ậ ủ ẻ ư ậ ử
c i ố Khi k chuy n, đ c th có tranh nh minh h a. Đ c, k đ n đâu s d ngể ệ ọ ơ ả ọ ọ ể ế ử ụ hình nh tả ương ng v i đo n chuy n ho c đo n th đó. Dùng thứ ớ ạ ệ ặ ạ ơ ước ch chínhỉ xác vào nhân v t, ho c hình nh đang đ c, k Các hình nh ph i phù h p sátậ ặ ả ọ ể ả ả ợ
v i n i dung c a bài th , câu chuy n đó ớ ộ ủ ơ ệ
K chuy n, đ c th cho tr nghe b ng màn hình Power Point, nh ng hìnhể ệ ọ ơ ẻ ằ ữ
nh sinh đ ng ng nghĩnh phù h p v i n i dung và các tình ti t trong chuy n, bài
th Gi ng k , đ c ph i di n c m, m i nhân v t có gi ng nói khác nhau đ gâyơ ọ ể ọ ả ễ ả ỗ ậ ọ ể
h ng thú và lôi cu n tr vào ho t đ ng làm quen văn h c.ứ ố ẻ ạ ộ ọ
* Bi n pháp 2: Đ c và k chuy n cho tr nghe.ệ ọ ể ệ ẻ
l a tu i m u giáo tr ch a th t đ c đ c bài th , câu chuy n. Mu n
đ a đư ược các tác ph m văn h c đ n v i tr thì ph i qua y u t trung gian đó làẩ ọ ế ớ ẻ ả ế ố
l i k , gi ng đ c c a cô giáo ho c c a ông bà, cha m , anh ch Ph i phân bi tờ ể ọ ọ ủ ặ ủ ẹ ị ả ệ
được gi a đ c và k khác nhau.ữ ọ ể
Ví d : Truy n "Chú Dê Đen" gi ng nói c a nhân v t "Dê Đen" to, hungụ ệ ọ ủ ậ
d , m m còn nhân v t "Dê Tr ng" gi ng k nh h n run s ữ ồ ồ ậ ắ ọ ể ỏ ơ ợ
Khi đ c chuy n cho tr nghe là đ c tr n v n nguyên văn tác ph m. Cònọ ệ ẻ ọ ọ ẹ ẩ
k chuy n là k l i n i dung chính c a câu chuy n. Trong khi k tôi có th thêmể ệ ể ạ ộ ủ ệ ể ể
ho c b t đi các chi ti t mà không làm nh hặ ớ ế ả ưởng đ n n i dung chuy n. còn đ cế ộ ệ ọ
th là ph i đ c đ y đ t ng câu, t ng t ơ ả ọ ầ ủ ừ ừ ừ
Khi k tôi ph i xác đ nh câu chuy n đó thu c lo i nào, c tích hay ngể ả ị ệ ộ ạ ổ ụ ngôn đ tìm hi u ý c a t ng đo n mà th hi n gi ng đ c, k cho phù h p v iể ể ủ ừ ạ ể ệ ọ ọ ể ợ ớ tính cách c a m i nhân v t. Cùng m t nhân v t nh ng trong các b i c nh khácủ ỗ ậ ộ ậ ư ố ả nhau, s c thái ngôn ng cũng khác nhau. B ng nh ng bi n pháp nhân hoá g nắ ữ ằ ữ ệ ắ
v i k thu t cớ ỹ ậ ường đ , nh p đi u, ng t gi ng, c ch , ánh m t đ th hi n rõộ ị ệ ắ ọ ử ỉ ắ ể ể ệ nét
Trang 11VD: câu chuy n "Cáo, Th , Gà tr ng" thì gi ng c a " Cáo" khi đu i "B yệ ỏ ố ọ ủ ổ ầ Chó và bác G u" gi ng nói to, nh n m nh gi ng và nhanh, còn lúc g p "chú Gàấ ọ ấ ạ ọ ặ
Tr ng" lúc này "Cáo" s hãi nên th hi n gi ng nh h n và ch m l i, run s ố ợ ế ệ ọ ỏ ơ ậ ạ ợ
Khi k chuy n, đ c th cô c n s d ng c ch đi u b ánh m t đ h trể ệ ọ ơ ầ ử ụ ử ỉ ệ ộ ắ ể ỗ ợ thêm cho gi ng k , đ c c a mình. ọ ể ọ ủ
*Bi n pháp 3: Đàm tho i theo n i dung bài th câu chuy n chuy n.ệ ạ ộ ơ ệ ệ
Đây là phương pháp đàm tho i gi a cô và tr trong đó cô gi vai trò chạ ữ ẻ ữ ủ
đ ng. Đ đ t ra nh ng câu h i cho tr tr l i và đ ng th i cô g i ý n u tr g pộ ể ặ ữ ỏ ẻ ả ờ ồ ờ ợ ế ẻ ặ khó khăn và khuy n khích tr tr l i nh ng câu h i cao h n so v i trình đ c aế ẻ ả ờ ữ ỏ ơ ớ ộ ủ
tr , đ nh m phát huy tính tích c c, t duy c a tr Câu h i c a cô đ t ph iẻ ể ằ ự ư ủ ẻ ỏ ủ ặ ả
ng n g n, rõ ràng, rõ ý. Cô đ t câu h i chung cho c l p yêu c u tr suy nghĩ vàắ ọ ặ ỏ ả ớ ầ ẻ
tr l i. Sau đó yêu c u tr gi tay, g i m t tr trong s các tr gi tay tr l i, côả ờ ầ ẻ ơ ọ ộ ẻ ố ẻ ơ ả ờ
nh c cho c l p nghe câu tr l i c a b n và ki m tra l i ý ki n c a mình. Cóắ ả ớ ả ờ ủ ạ ể ạ ế ủ
th g i thêm m t vài tr khác tr l i ho c nh n xét câu tr l i c a b n nh mể ọ ộ ẻ ả ờ ặ ậ ả ờ ủ ạ ằ khuy n khích s m nh d n t tin tr S a nh ng câu tr l i không đúng, thi uế ự ạ ạ ự ở ẻ ử ữ ả ờ ế chính xác b ng các câu nói nh nhàng ằ ẹ (B n đã có tinh th n xung phong, b n tr ạ ầ ạ ả
l i g n đúng r i đ y V y b n nào có nh n xét khác không nào?; ) ờ ầ ồ ấ ậ ạ ậ
Ví d : trong chuy n “ụ ệ Qu b u tiên ả ầ ” cô đ t câu h i: Trong chuy n cóặ ỏ ệ
nh ng nhân v t nào? Các con có nh n xét gì v các nhân v t? Các con yêu nhânữ ậ ậ ề ậ
v t nào? Vì sao? ậ
Đàm tho i có tác d ng l n đ i v i giáo d c tr Vì tr thích tìm tòi, th cạ ụ ớ ố ớ ụ ẻ ẻ ắ
m c, ngắ ượ ạc l i trong khi đàm tho i giúp cho tôi đánh giá đạ ược trình đ nh nộ ậ
th c c a tr và bi t đứ ủ ẻ ế ược kh năng lĩnh h i ki n th c c a t ng tr cũng nhả ộ ế ứ ủ ừ ẻ ư
kh năng di n đ t b ng ngôn ng c a t ng tr ả ễ ạ ằ ữ ủ ừ ẻ
Đàm tho i giúp cho tr bi t so sánh, nhân cách hoá lên t ng câu chuy n đạ ẻ ế ừ ệ ể phát tri n t duy và ngôn ng cho tr ể ư ữ ẻ
*Bi n pháp 4: D y tr k l i chuy n.ệ ạ ẻ ể ạ ệ
Trang 12Là phương pháp th c hành t t nh t đ ki m tra kh năng phát tri n ngônự ố ấ ể ể ả ể
ng c a tr Phữ ủ ẻ ương pháp này không th tách r i phể ờ ương pháp k chuy n di nể ệ ễ
c m, đàm tho i và tr c quan, có ti n hành t t các phả ạ ự ế ố ương pháp trên thì m i ti nớ ế hành t t phố ương pháp k l i chuy n.ể ạ ệ
Ph n quan tr ng c a ti t h c chính là vi c tr t k l i chuy n. Đ gâyầ ọ ủ ế ọ ệ ẻ ự ể ạ ệ ể
h ng thú cho tr , giáo viên c n có nhi u hình cho tr k l i chuy n. ( tr kứ ẻ ầ ề ẻ ể ạ ệ ẻ ể chuy n di n c m, k chuy n theo tranh, t p đóng k ch ) Tr đệ ễ ả ể ệ ậ ị ẻ ược h c kọ ể chuy n, xây d ng các câu đúng ng pháp, truy n đ t l i m t cách ch t ch vàệ ự ữ ề ạ ạ ộ ặ ẽ
tu n t n i dung, s d ng t , cách th hi n c a tác gi cũng nh l i c a chínhầ ự ộ ử ụ ừ ể ệ ủ ả ư ờ ủ mình đ truy n đ t l i n i dung câu chuy n. Đi u r t quan tr ng là làm sao choể ề ạ ạ ộ ệ ề ấ ọ khi tr k chuy n l i nói hình nh ngh thu t c a nhân v t trong chuy n thànhẻ ể ệ ờ ả ệ ậ ủ ậ ệ
l i c a riêng tr , tr k di n c m bi t k t h p c ch đi u b N u câu chuy nờ ủ ẻ ẻ ể ễ ả ế ế ợ ử ỉ ệ ộ ế ệ không dài, tr có th k l i m t cách đ y đ Câu chuy n dài h n c n chia thànhẻ ể ể ạ ộ ầ ủ ệ ơ ầ các ph n và cho tr k theo các ph n đó. Ch dùng câu h i đ g i ý, nh c nh .ầ ẻ ể ầ ỉ ỏ ể ở ắ ở Câu h i ph i c th , không làm cho tr lãng quên n i dung câu chuy n. Th nhỏ ả ụ ể ẻ ộ ệ ỉ tho ng cô nh c tr m t vài hành đ ng nhân v t, m t vài t ng tr b qua ho cả ắ ẻ ộ ộ ậ ộ ừ ữ ẻ ỏ ặ quên (t ng đó liên quan đ n n i dung chính c a câu chuy n).ừ ữ ế ộ ủ ệ
Cô l a ch n cháu nào lên k trự ọ ể ước (cháu có l i nói phát tri n hay ngờ ể ượ c
l i, có th ch n cháu nhút nhát đ rèn s t tin và ngôn ng cho tr ) S l a ch nạ ể ọ ể ự ự ữ ẻ ự ự ọ phù thu c vào m c đ khó khăn c a câu chuy n, vào nhi m v c th đ t ra choộ ứ ộ ủ ệ ệ ụ ụ ể ặ
ti t h c và vào đ c đi m cá nhân c a tr ế ọ ặ ể ủ ẻ
N u câu chuy n có kh i lế ệ ố ượng không l n, n i dung đ n gi n, cô có thớ ộ ơ ả ể yêu c u các cháu y u h n. Câu chuy n dài có th cho nh ng tr nhanh nh n kầ ế ơ ệ ể ữ ẻ ẹ ể
n i ti p. Đi u quan tr ng là làm sao có th g i t ng cháu. Đ i v i nh ng tr ítố ế ề ọ ể ọ ừ ố ớ ữ ẻ
t p trung chú ý c n đ ng viên khuy n khích tr . Có th d y tr t p nh p vaiậ ầ ộ ế ẻ ể ạ ẻ ậ ậ đóng k ch cùng cô và các b n khác ( cho tr vào vai nhân v t đ n gi n nh tị ạ ẻ ậ ơ ả ấ trong câu chuy n). Có nh v y m i phát tri n ngôn ng cho tr m ch l c h n. ệ ư ậ ớ ể ữ ẻ ạ ạ ơ