Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm này nhằm giúp học sinh dân tộc thiểu số lớp 5 nắm vững bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia phân số. Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy và học. Đề tài nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn, có liên quan đến vấn đề nắm vững bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia phân số lớp 5, đối với học sinh dân tộc trường Tiểu học Võ Thị Sáu.
Trang 1I. PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1. Lí do ch n đ tàiọ ề
Môn Toán b c Ti u h c có m t v trí h t s c quan tr ng, b i vì: Cácở ậ ể ọ ộ ị ế ứ ọ ở
ki n th c, kĩ năng c a môn Toán ti u h c có nhi u ng d ng trong đ i s ng;ế ứ ủ ở ể ọ ề ứ ụ ờ ố chúng r t c n thi t đ h c t t các môn h c khác ti u h c, chu n b cho vi cấ ầ ế ể ọ ố ọ ở ể ọ ẩ ị ệ
h c t t môn Toán b c trung h c và khi trọ ố ở ậ ọ ưởng thành các em có kh năng tả ư duy lôgic, tính toán nhanh và óc sáng t o là ngạ ười lao đ ng có ích cho xã h i.ộ ộ
D y h c các phép tính v i phân s b c Ti u h c có t m quan tr ng l nạ ọ ớ ố ở ậ ể ọ ầ ọ ớ lao. Vì cùng v i b n phép tính c b n v i s th p phân, các phép tính c ng, tr ,ớ ố ơ ả ớ ố ậ ộ ừ nhân, chia phân s cũng đố ược s d ng thử ụ ường xuyên trong cu c s ng và sinhộ ố
ho t. Vì v y, ki n th c v c ng, tr , nhân, chia phân s đạ ậ ế ứ ề ộ ừ ố ược coi là “Chìa khóa
và là c u n i” gi a Toán h c và th c ti n. Và là c s đ làm các phép tính trênầ ố ữ ọ ự ễ ơ ở ể
t p h p s h u t và s vô t các l p h c trên.ậ ợ ố ữ ỉ ố ỉ ở ớ ọ
Vi c n m v ng và th c hi n thành th o b n phép tính c ng, tr , nhân,ệ ắ ữ ự ệ ạ ố ộ ừ chia phân s giúp h c sinh có nh ng kĩ năng tính toán v i phân s T đó v nố ọ ữ ớ ố ừ ậ
d ng vào vi c tính toán và gi i các d ng toán c b n, các bài toán tính chu vi,ụ ệ ả ạ ơ ả
di n tích, th tích m t s hình,… có liên quan đ n phân s Ngoài vi c hìnhệ ể ộ ố ế ố ệ thành kĩ năng tính toán, vi c n m v ng b n phép tính v phân s còn giúp h cệ ắ ữ ố ề ố ọ sinh ch đ ng chi m lĩnh ki n th c Toán h c và cũng đ ng th i rèn luy n vủ ộ ế ế ứ ọ ồ ờ ệ ề nhân cách cho các em nh : tính c n th n, chính xác, d t khoát, lý lu n ch t chư ẩ ậ ứ ậ ặ ẽ
và lôgic…
N m v ng và th c hi n thành th o b n phép tính c b n v phân s có ýắ ữ ự ệ ạ ố ơ ả ề ố nghĩa và tác d ng là v y mà h c sinh l p tôi còn r t kém. H c sinh l p 5 màụ ậ ọ ớ ấ ọ ớ
c ng, tr , nhân, chia phân s ch a th o, còn nh m l n, còn làm sai nhi u, ví dộ ừ ố ư ạ ầ ẫ ề ụ
nh bài làm c a các h c sinh sau:ư ủ ọ
Trang 2M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
(Hình 1)
(Hình 2)
Trang 3(Hình 3)Đây qu là m t v n đ làm m t giáo viên đ ng l p nh tôi ph i bănả ộ ấ ề ộ ứ ớ ư ả khoăn suy nghĩ “Làm th nào đ h c sinh n m v ng các phép tính v i phân sế ể ọ ắ ữ ớ ố
và nâng cao ch t lấ ượng d y và h c môn Toán?”. T đó, tôi nh n th y vi c giúpạ ọ ừ ậ ấ ệ
h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chiaọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ phân s là m t vi c làm c p bách, thi t th c, đ nâng cao ch t lố ộ ệ ấ ế ự ể ấ ượng d y h cạ ọ môn Toán nói chung, kĩ năng th c hi n các phép tính v i phân s nói riêng. Đó làự ệ ớ ố
lí do tôi ch n đ tài M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n mọ ề ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ
v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s ữ ố ộ ừ ố
2. M c tiêu, nhi m v đ tàiụ ệ ụ ề
Giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr ,ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ nhân, chia phân s Nh m nâng cao ch t lố ằ ấ ượng và hi u qu d y và h c.ệ ả ạ ọ
Đ tài nghiên c u c s lí lu n và c s th c ti n, có liên quan đ n v nề ứ ơ ở ậ ơ ở ự ễ ế ấ
đ n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s l p 5, đ i v i h cề ắ ữ ố ộ ừ ố ớ ố ớ ọ sinh dân t c trộ ường Ti u h c Võ Th Sáu. ể ọ ị
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Môn Toán l p 5 và nh ng bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5ớ ữ ệ ọ ộ ể ố ớ
n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s ắ ữ ố ộ ừ ố
4. Gi i h n, ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ
H c sinh l p 5, trọ ớ ường Ti u h c Võ Th Sáu t năm h c 2014 – 2015 đ nể ọ ị ừ ọ ế
h t h c kì I năm h c 2015 – 2016.ế ọ ọ
Trang 4M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
5. Phương pháp nghiên c uứ
Ph ng pháp đi u tra, kh o sát, thu th p thông tin.ươ ề ả ậ
Phương pháp nghiên c u tài li u.ứ ệ
Theo Chu n ki n th c, kĩ năng môn Toán đ i v i t ng l p ti u h c, đãẩ ế ứ ố ớ ừ ớ ở ể ọ
được quy đ nh t i Chị ạ ương trình giáo d c ph thông c p Ti u h c (ban hànhụ ổ ấ ể ọ kèm theo Quy t đ nh s 16/2006/QĐBGDĐT ngày 5 tháng 5 năm 2006 c a Bế ị ố ủ ộ
trưởng B Giáo d c và Đào t o). Chu n ki n th c, kĩ năng là yêu c u c b n,ộ ụ ạ ẩ ế ứ ầ ơ ả
t i thi u mà t t c h c sinh c n ph i đ t đố ể ấ ả ọ ầ ả ạ ược sau t ng giai đo n h c. V y mà,ừ ạ ọ ậ
h c sinh l p 5 còn ch a n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s ,ọ ớ ư ắ ữ ố ộ ừ ố còn nh m l n, còn làm sai nhi u m c dù ki n th c này các em đã đầ ẫ ề ặ ế ứ ược h c ọ ở
l p dớ ưới. Bên c nh đó, theo ạ Công văn s 10141/GDTH ngày 12/9/2006 c a bố ủ ộ GD&ĐT v vi c hề ệ ướng d n gi ng d y các môn h c v i h c sinh l p 5 cho cácẫ ả ạ ọ ớ ọ ớ vùng mi n đã nêu rõ đ i v i môn Toán là:ề ố ớ
Phương pháp d y h c Toán t t nh t là đ h c sinh t khám phá ki nạ ọ ố ấ ể ọ ự ế
th c thông qua các ho t đ ng h c, đ h c sinh v n d ng v n s ng, đ tìmứ ạ ộ ọ ể ọ ậ ụ ố ố ể
ki m ki n th c m i. T o c h i đ h c sinh đế ế ứ ớ ạ ơ ộ ể ọ ược th c hành ,v n d ng ki nự ậ ụ ế
th c vào th c t , v a h c v a ôn luy n đ c ng c ki n th c cho h c sinh. Quáứ ự ế ừ ọ ừ ệ ể ủ ố ế ứ ọ trình giúp h c sinh h c toán ph i đi t d đ n khó. Ph i cung c p cho h c sinhọ ọ ả ừ ễ ế ả ấ ọ
nh ng ki n th c và kĩ năng c b n c n thi t. Chữ ế ứ ơ ả ầ ế ương trình môn Toán c p Ti uấ ể
h c s p x p theo đọ ắ ế ường th ng, ki n th c trẳ ế ứ ước là phương ti n đ ti p thu ki nệ ể ế ế
th c sau. Không th b qua nh ng ki n th c kĩ năng c b n c a môn Toán.ứ ể ỏ ữ ế ứ ơ ả ủ
Đi u quan tr ng là k t h p ôn t p ki n th c cũ và hình thành ki n th c m i phùề ọ ế ợ ậ ế ứ ế ứ ớ
h p v i đ i tợ ớ ố ượng h c sinh dân t c thi u s Đ làm đọ ộ ể ố ể ược đi u đó khi d y h cề ạ ọ môn Toán giáo viên c n th c hi n nh ng yêu c u sau:ầ ự ệ ữ ầ
+ Khai thác tri t đ b đ dùng th c hành toán, giúp h c sinh th c hi nệ ể ộ ồ ự ọ ự ệ các thao tác b ng tay phát hi n ra k t qu , mô t đằ ệ ế ả ả ược cách làm phát hi n raệ
ki n th c toán h c b ng chính ho t đ ng h c t p c a mình. Trong quá trìnhế ứ ọ ằ ạ ộ ọ ậ ủ
d y h c, giáo viên c g ng l y các ví d th c t g n v i v n s ng h c sinh đạ ọ ố ắ ấ ụ ự ế ầ ớ ố ố ọ ể giúp các em n m bài m t cách nh nhàng, t nhiên, hi u qu ắ ộ ẹ ự ệ ả
Trang 5+ Khi hình thành ki n th c, giáo viên không gi ng gi i, gi i thích nhi u vìế ứ ả ả ả ề chính các em còn h n ch v ngôn ng ti ng Vi t.ạ ế ề ữ ế ệ
+ T ch c cho h c sinh ho t đ ng thông qua các vi c làm c th , t cácổ ứ ọ ạ ộ ệ ụ ể ừ
vi c làm c th làm ra s n ph m. Giáo viên hệ ụ ể ả ẩ ướng d n h c sinh g i đúng tênẫ ọ ọ
vi c làm s n ph m. V i cách làm này h c sinh đệ ả ẩ ớ ọ ược h c ngôn ng , kí hi u toánọ ữ ệ
h c m t cách t nhiên. Ngôn ng đ họ ộ ự ữ ể ướng d n h c sinh làm, giáo viên c nẫ ọ ầ
ch n l c, ng n g n, g n gũi v i đ a phọ ọ ắ ọ ầ ớ ị ương, nh c l i l n 2; 3 không sai khácắ ạ ầ
l n 1.ầ
Đây chính là nh ng c s lí lu n thúc đ y tôi nghiên c u và áp d ng đữ ơ ở ậ ẩ ứ ụ ề tài M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phépộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố tính c ng, tr , nhân, chia phân s ộ ừ ố
2. Th c tr ngự ạ
2.1. Thu n l i, khó khănậ ợ
* Thu n l iậ ợ
Đượ ực s quan tâm và ch đ o c a lãnh đ o nhà trỉ ạ ủ ạ ường
Có đ y đ các tài li u, công văn hầ ủ ệ ướng d n và s góp ý c a đ ng nghi pẫ ự ủ ồ ệ trong quá trình nghiên c u và th c hi n đ tài.ứ ự ệ ề
B n thân luôn h c h i, tìm tòi và t n tâm, kiên trì áp d ng các bi n phápả ọ ỏ ậ ụ ệ giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân,ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ chia phân s Có nhi u h c sinh chăm ngoan, đi h c chuyên c n, hố ề ọ ọ ầ ưởng ng vàứ tham gia tích c c trong quá trình nghiên c u. Đ ng th i nhi u cha m h c sinhự ứ ồ ờ ề ẹ ọ quan tâm đ n vi c h c c a con mình.ế ệ ọ ủ
* Khó khăn
Vì các em ch m hi u, m t s em ch a thu c h t b ng nhân, b ng chia vàậ ể ộ ố ư ộ ế ả ả
ch a chăm ch luy n t p nên s ti n b r t ch m. ư ỉ ệ ậ ự ế ộ ấ ậ
Năm h c 2014 ọ – 2015 và năm h c 2015 2016, tôi đ c giao ch nhi mọ ượ ủ ệ
l p 5A và 5D phân hi u 1 và 3, có100% h c sinh là ngớ ở ệ ọ ười dân t c thi u s (Êộ ể ốđê). Các em đ u trong buôn làng ít có đi u ki n giao ti p v i bên ngoài nênề ở ề ệ ế ớ các em còn thi u m nh d n, t tin trong quá trình h c. Và m t s em c ng, trế ạ ạ ự ọ ộ ố ộ ừ trong ph m vi 20 còn khó khăn, ch a thu c b ng nhân, b ng chia, trí nh khôngạ ư ộ ả ả ớ
b n, lâu nh mau quên. Nhi u h c sinh có hoàn c nh gia đình khó khăn, cha mề ớ ề ọ ả ẹ
ít quan tâm
Đi u ki n kinh t xã Ea Bông còn nhi u khó khăn (9 buôn có 5 buôn khóề ệ ế ề khăn) các phân hi u c a trệ ủ ường đ u đóng buôn khó khăn, đã nh hề ở ả ưởng đ nế
kh năng h c t p c a các em nói chung và môn Toán nói riêng.ả ọ ậ ủ
Trang 6M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
C s v t ch t nhà trơ ở ậ ấ ường ch a th t s đáp ng cho quá trình d y và h cư ậ ự ứ ạ ọ
Đ tài giúp giáo viên đi u ch nh đề ề ỉ ược nh ng thi u sót trong quá trìnhữ ế
gi ng d y các phép tính v i phân s Đ ng th i giúp h c sinh hi u sâu h n,ả ạ ớ ố ồ ờ ọ ể ơ
n m v ng ki n th c hay ki n th c t i thi u c n đ t v th c hi n các phép tínhắ ữ ế ứ ế ứ ố ể ầ ạ ề ự ệ
Vì 100% h c sinh là ng i Êọ ườ đê, l i s ng trong buôn làng quen dùng ti ngạ ố ế
m đ , vi c hi u nghĩa ngôn ng th hai (ti ng Ph thông) là r t khó khăn vàẹ ẻ ệ ể ữ ứ ế ổ ấ
m t s em ch a chăm h c nên nh hộ ố ư ọ ả ưởng đ n quá trình lĩnh h i ki n th c toánế ộ ế ứ
h c, vi c th c hi n các bi n pháp.ọ ệ ự ệ ệ
* Các y u t tác đ ng đ n vi c giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n mế ố ộ ế ệ ọ ộ ể ố ớ ắ
v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân sữ ố ộ ừ ố
Nhi u gia đình h c sinh có hoàn c nh khó khăn, coi nh vi c h c t p.ề ọ ả ẹ ệ ọ ậ
Đi u ki n c s v t ch t, thi t b d y h c c a nhà trề ệ ơ ở ậ ấ ế ị ạ ọ ủ ường còn thi u th n.ế ố
M t b ng kinh t c a xã Ea Bông còn nghèo nàn, trình đ dân trí th p. ặ ằ ế ủ ộ ấ
Trang 72.5. Phân tích, đánh giá các v n đ v th c tr ng đã đ raấ ề ề ự ạ ề
Vi c quan tâm đ n giáo d c th h tr là m t đi u t t y u. M i ngệ ế ụ ế ệ ẻ ộ ề ấ ế ọ ườ i,
m i nhà, m i t ch c và toàn xã h i nói chung và trọ ọ ổ ứ ộ ường Ti u h c Võ Th Sáuể ọ ị nói riêng, đ c bi t quan tâm đ n công tác giáo d c, b i dặ ệ ế ụ ồ ưỡng con người m i,ớ con người xã h i ch nghĩa, có đ tài và đ đ c trong công cu c “Công nghi pộ ủ ủ ủ ứ ộ ệ hóa và hi n đ i hóa đ t nệ ạ ấ ước”. Ban lãnh đ o nhà trạ ường ch đ o, quan tâm sátỉ ạ sao đ n quá trình nghiên c u đ tài c a b n thân tôi. Đây chính là nh ng thu nế ứ ề ủ ả ữ ậ
l i giúp tôi trong quá trình nghiên c u và th c hi n đ tài. Cùng v i đi u đó, sợ ứ ự ệ ề ớ ề ự thành công c a đ tài chính là nh đ n s t n tâm, t n tình, s kiên trì nh n n iủ ề ờ ế ự ậ ậ ự ẫ ạ
và lòng say mê h c h i, tìm tòi c a b n thân, s giúp đ c a đ ng nghi p và sọ ỏ ủ ả ự ỡ ủ ồ ệ ự tích c c c a h c sinh trong quá trình nghiên c u và th c hi n nh ng bi n pháp. ự ủ ọ ứ ự ệ ữ ệ Song, đ n v tôi công tác có 3 phân hi u, 98% h c sinh dân t c thi u s ,ơ ị ệ ọ ộ ể ố
đ c bi t 2 l p tôi ch nhi m có 100% h c sinh dân t c Êặ ệ ớ ủ ệ ọ ộ đê, các em ch y uủ ế
s ng trong buôn làng ít giao ti p v i bên ngoài nên thi u m nh d n và t tinố ế ớ ế ạ ạ ự trong quá trình h c, vi c ch đ ng lĩnh h i ki n th c c a các em là r t v t v ọ ệ ủ ộ ộ ế ứ ủ ấ ấ ả Trí nh c a các em không b n, ki n th c h c l p dớ ủ ề ế ứ ọ ở ớ ưới sau h n hai tháng nghĩơ
hè h u nh các em quên h t, m t s em ý th c h c t p ch a cao còn hay nghĩầ ư ế ộ ố ứ ọ ậ ư
h c nhà giúp cha m M t s cha m h c sinh còn ch a quan tâm đ n vi cọ ở ẹ ộ ố ẹ ọ ư ế ệ
h c c a con mình, còn phó m c cho nhà trọ ủ ặ ường.
Bên c nh đó, c s v t ch t c a nhà trạ ơ ở ậ ấ ủ ường còn thi u th n nhi u, cácế ố ề phòng h c trong phân hi u đ u đã xu ng c p, trang thi t b thi u th n, … ch aọ ệ ề ố ấ ế ị ế ố ư
th t s đáp ng đậ ự ứ ược quá trình d y h c hi n nay. Trình đ và ch t lạ ọ ệ ộ ấ ượ ngchuyên môn c a giáo viên trong trủ ường ch a đ ng đ u, còn có giáo viên d yư ồ ề ạ
h c theo phọ ương pháp cũ, đã nh hả ưởng không ít đ n vi c lĩnh h i ki n th cế ệ ộ ế ứ toán h c c a h c sinh nói chung, quá trình th c hi n bi n pháp giúp h c sinhọ ủ ọ ự ệ ệ ọ dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s nóiộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố riêng
M t khác, do đi u ki n kinh t c a xã Ea Bông còn khó khăn(có 5 buônặ ề ệ ế ủ thu c di n vùng khó khăn c a huy n), đ i s ng nhân dân còn nghèo, trình độ ệ ủ ệ ờ ố ộ dân trí th p, m t s cha m h c sinh không đ trình đ đ kèm c p con mình.ấ ộ ố ẹ ọ ủ ộ ể ặ
Nh ng th c tr ng trên là nh ng y u t tác đ ng không nh đ n quá trìnhữ ự ạ ữ ế ố ộ ỏ ế nghiên c u và th c hi n đ tài: M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u sứ ự ệ ề ộ ố ệ ọ ộ ể ố
l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia phân s ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
3. Gi i pháp, bi n pháp ả ệ
3.1. M c tiêu c a gi i pháp, bi n phápụ ủ ả ệ
M c tiêu c a các bi n pháp là: Giúp cho h c sinh n m ch c c u t o phânụ ủ ệ ọ ắ ắ ấ ạ
s và phát hi n ra nh ng sai sót khi th c hi n b n phép tính c ng, tr , nhân,ố ệ ữ ự ệ ố ộ ừ chia phân s ; rèn cho các em thói quen th l i khi làm tính và khích l , rèn luy nố ử ạ ệ ệ
Trang 8M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
cho h c sinh lòng say mê h c toán. Bên c nh đó, ph đ o cho h c sinh còn khóọ ọ ạ ụ ạ ọ khăn trong h c t p. T đó, giúp các em n m v ng các phép tính v i phân s vàọ ậ ừ ắ ữ ớ ố
v n d ng m t cách chính xác khi c ng, tr , nhân, chia phân s Nh m nâng caoậ ụ ộ ộ ừ ố ằ
ch t lấ ượng d y và h c môn Toán nói chung, kĩ năng tính toán v i phân s nóiạ ọ ớ ố riêng.
3.2. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp, bi n phápộ ứ ự ệ ả ệ
Bi n pháp 1:ệ Công tác ch nhi m l pủ ệ ớ
a) V t ch c c c u l pề ổ ứ ơ ấ ớ
Sau khi nh n l p công vi c đ u tiên là c ng c n n p h c t p, b u banậ ớ ệ ầ ủ ố ề ế ọ ậ ầ
t qu n l p h c. Tôi ti n hành ki m tra ch t lự ả ớ ọ ế ể ấ ượng đ phân lo i trình đ h cể ạ ộ ọ
t p c a h c sinh, phân chia l p thành nhóm h c t p, b u ra nhóm trậ ủ ọ ớ ọ ậ ầ ưởng có h cọ
l c t t đ ki m tra vi c th c hi n các bài t p th c hành. Các bài t p đ a ra theoự ố ể ể ệ ự ệ ậ ự ậ ư quy lu t t d đ n khó, t đ n gi n đ n ph c t p. Các em đậ ừ ễ ế ừ ơ ả ế ứ ạ ược giao nhi m vệ ụ vào cu i ti t h c ngày hôm trố ế ọ ước và được ki m tra và s a bài vào ti t h c hômể ử ế ọ sau, khi các em làm được bài tôi đ ng viên khích l các em. ộ ệ
Ví d nh bài t p:ụ ư ậ
? 4
3
6
5
? 7
3 : 10 3
? 4
3 5 2
Hay: M t ngộ ười bán v i l n đ u bán đả ầ ầ ược
b) Đ i v i cha, m h c sinh ố ớ ẹ ọ
Tôi t ch c và tham gia các cu c h p cha m h c sinh đ báo cáo k t quổ ứ ộ ọ ẹ ọ ể ế ả
h c t p c a các em và bàn b c v cách ph i h p giáo d c h c sinh. Ví d nh :ọ ậ ủ ạ ề ố ợ ụ ọ ụ ư
H p cha m h c sinh vào đ u năm h c báo cáo k t kh o sát đ u năm vàọ ẹ ọ ầ ọ ế ả ầ bàn v bi n pháp giáo d c h c sinh.ề ệ ụ ọ
H p cha m h c sinh vào cu i kì I, báo cáo k t qu h c t p c a các emọ ẹ ọ ố ế ả ọ ậ ủ
và bàn v bi n pháp giáo d c h c sinh kì II.ề ệ ụ ọ ở
H p cha m h c sinh vào cu i năm, báo cáo k t qu h c t p rèn luy nọ ẹ ọ ố ế ả ọ ậ ệ
c a các em.ủ
c) Ph đ o h c sinh khó khăn v c ng, tr trong ph m vi 20, ch a thu cụ ạ ọ ề ộ ừ ạ ư ộ
b ng nhân, b ng chia và kĩ năng tính nh mả ả ẩ
Trang 9* V i h c sinh khó khăn v c ng, tr trong ph m vi 20, tôi hớ ọ ề ộ ừ ạ ướng d nẫ các em làm thước c ng, tr trong ph m vi 20. Khi d y th y h c sinh khó khănộ ừ ạ ạ ấ ọ
c ng nh m tôi đã làm nh sau:ộ ẩ ư
Ví d 1: Trong phép tính ụ
9
3 9
11 ; 11 + 3 h c sinh nh m không ra k t qu ,ọ ẩ ế ả tôi đã hướng d n dùng thẫ ước c ng nh sau: ộ ư H c sinh kéo thọ ước trượt xu ngố phía dưới sao cho v trí s ị ố 3 th ng hàng v i ẳ ớ 11 + trên giá trượt. Nhìn d u mũiấ tên ch s 14. V y ỉ ố ậ 11 + 3 = 14 (hình 4)
(Hình 4)
V y: ậ
9
14 9
3 11 9
3 9 11
Ví d 2: Trong phép tính ụ
19
13 19
20 ; 20 13 h c sinh nh m không ra k t qu ,ọ ẩ ế ả hay tr l i sai, tôi đã hả ờ ướng d n dùng thẫ ước tr nh sau: ừ ư H c sinh kéo thọ ướ c
trượt lên phía trên sao cho v trí s 20ị ố th ng hàng v i ẳ ớ 13 trên giá trượt. Nhìn
d u mũi tên ch s 7. V y ấ ỉ ố ậ 20 13 = 7 (hình 5)
(Hình 5)
Trang 10M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
V y: ậ
19
7 19
13 20 19
13 19 20
* V b ng nhân và b ng chia có m t s em ch a thu c nên d n đ n ề ả ả ộ ố ư ộ ẫ ế
không bi t nhân, bi t chia ho c là nhân, chia sai. Tôi đã hế ế ặ ướng d n các em cách ẫ
h c thu c b ng nhân, b ng chia nh sau: ọ ộ ả ả ư
đây s b chia là k t qu đ m thêm 4, s chia là 4, thỞ ố ị ế ả ế ố ương là ngón tay
Đ nh ng cách d y h c trên đ t k t qu cao, tôi đã thể ữ ạ ọ ạ ế ả ường xuyên ki mể tra b ng nhân, b ng chia và kh năng v n d ng vào làm tính c ng, tr , nhân ,ả ả ả ậ ụ ộ ừ chia phân s c a các em, t o đi u ki n đ các em đố ủ ạ ề ệ ể ược th c hành nhi u. ự ề
Rèn luy n cho h c sinh tính nh m. ệ ọ ẩ
Trong khi d y, tôi th y m t s em tính nh m r t y u và tôi đã hạ ấ ộ ố ẩ ấ ế ướng d nẫ
h c sinh kĩ năng tính nh m nh sauọ ẩ ư :
Ví dụ : 15 + 8
15 + 8 = 15 + 5 + 3 = 20 + 3 = 23 (Tách 8 = 5 + 3 l y 15 + 5=20 r i l y ấ ồ ấ
Trang 11Tôi yêu c u h c sinh làm b ng c ng, tr , nhân, chia và treo trang trí l pầ ọ ả ộ ừ ớ
h c c a mình, n i các em d quan sát nh t. Nh v y h ng ngày các em đ uọ ủ ơ ễ ấ ư ậ ằ ề quan sát và ghi nh Hay h c sinh khó khăn v h c toán có th v n d ng khiớ ọ ề ọ ể ậ ụ nhân, chia, c ng, tr ộ ừ
Bi n pháp 2:ệ Giúp h c sinh n m ch c v c u t o phân s , quy đ ngọ ắ ắ ề ấ ạ ố ồ
m u các phân s và b n phép tính v i phân s ẫ ố ố ớ ố
a) Khái ni m phân sệ ố
* Giúp h c sinh nh khái ni m phân s tôi đã làm nh sauọ ớ ệ ố ư :
Vi t m t phân s lên b ng, yêu c u các em đ c và nêu c u t o.ế ộ ố ả ầ ọ ấ ạ
Ví d : Phân s : ụ ố
4
3 Trong đó 4 g i là m u s , đọ ẫ ố ược hi u là s ph n b ng nhau mà đ n vể ố ầ ằ ơ ị chia ra, 3 là t s đử ố ược hi u là ph n b ng nhau c a đ n v đã l y đi. M t khác,ể ầ ằ ủ ơ ị ấ ặ phân s ố
4
3 còn có th hi u là k t qu c a phép chia: ể ể ế ả ủ
4
3 4 :
T ví d trên, tôi yêu c u h c sinh rút ra khái ni m phân s và h c thu c.ừ ụ ầ ọ ệ ố ọ ộ
* Giúp h c sinh nh ki n th c: s t nhiên cũng có th vi t thành phânọ ớ ế ứ ố ự ể ế
T ví d tôi hừ ụ ướng d n h c sinh rút ra k t lu n: M i s t nhiên l n h n ẫ ọ ế ậ ỗ ố ự ớ ơ
0 có th coi là m t phân s có m u s b ng 1. ể ộ ố ẫ ố ằ
b) Rút g n phân sọ ố
V rút g n phân s các em thề ọ ố ường m c l i rút g n phân s ch a t i gi n.ắ ỗ ọ ố ư ố ả
Trang 12M t s bi n pháp giúp h c sinh dân t c thi u s l p 5 n m v ng b n phép tính c ng, tr , nhân, chia, phân s ộ ố ệ ọ ộ ể ố ớ ắ ữ ố ộ ừ ố
Ví d : ụ
4
6 2 : 8
2 : 12 8
12
(Ch a t i gi n); ư ố ả
1
3 5 : 5
5 : 15 5
15
(Ch a vi t thành s tư ế ố ự nhiên)
Đ kh c ph c thi u sót trên cho các em, tôi làm nh sau:ể ắ ụ ế ư
Vi t bài c a các em lên b ng, yêu c u các em suy nghĩ và rút g n ti p.ế ủ ả ầ ọ ế
Ví d : ụ
2
3 2 : 4
2 : 6 4
6 2 : 8
2 : 12 8
1
3 5 : 5
5 : 15 5 15
Đ i v i h c sinh năng khi u, tôi yêu c u các em tìm ra cách rút g n ố ớ ọ ế ầ ọnhanh nh t.ấ
Ví d : ụ
2
3 4 : 8
4 : 12 8
12 (Vì 12 và 8 đ u chia h t cho 4 l n nh t) ề ế ớ ấ c) Quy đ ng m u s hai phân sồ ẫ ố ố
L i các em thỗ ường m c ph i là: Khi quy đ ng m u s hai phân s có ắ ả ồ ẫ ố ố
m u s c a phân s này chia h t cho m u s c a phân s kia các em v n quy ẫ ố ủ ố ế ẫ ố ủ ố ẫ
8
6 2 4
2 3
4
8
4 4 2
4 1 2 1
Vì 4 : 2 = 2 nên
4
2 2 2
2 1 2 1
T ví d tôi yêu c u h c sinh nêu cách quy đ ng m u s hai phân s có ừ ụ ầ ọ ồ ẫ ố ố
m u s c a phân s này chia h t cho m u s c a phân s kia: Tìm thẫ ố ủ ố ế ẫ ố ủ ố ương c a ủhai m u s , l y t s và m u s c a phân s có m u s bé h n nhân v i ẫ ố ấ ử ố ẫ ố ủ ố ẫ ố ơ ớ
thương v a tìm đừ ược, ta được phân s quy đ ng.ố ồ
d) M t s l i sai khi th c hi n b n phép tính v phân s ộ ố ỗ ự ệ ố ề ố
* Phép c ngộ
Đ i v i phép c ng, các em th ng làm sai là:ố ớ ộ ườ
Ví d : ụ