Một số biện pháp nâng cao công tác xã hội hóa giáo dục tại trường Mầm non Bình Minh – Buôn Tuôr A - Dray Sáp - Krông Ana - Đăk Lăk

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài này để tìm hiểu lý luận và thực tiễn về công tác xã hội hóa giáo dục, nhằm tìm ra những giải pháp thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non Bình Minh. Làm cho mọi người dân, các cấp, các ngành, các lực lượng xã hội nhận thức được vai trò phát triển giáo dục mầm non ở địa phương.

I. PH N M  Đ UẦ Ở Ầ

I.1. Lý do ch n đ  tàiọ ề

Trong văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th  X c a Đ ng đã xácệ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ ả  

đ nh: Giáo d c qu c dân nh m m c tiêu hình thành và phát tri n toàn di nị ụ ố ằ ụ ể ệ  nhân cách xã h i ch  nghĩa c a th  h  trộ ủ ủ ế ệ ẻ. Trong đó, phát tri n giáo d c vàể ụ  đào t o ph i tuân theo nguyên lý: H c đi đôi v i hành, giáo d c ph i k t h pạ ả ọ ớ ụ ả ế ợ  

v i lao đ ng s n xu t, lí lu n ph i g n li n v i th c ti n, giáo d c nhàớ ộ ả ấ ậ ả ắ ề ớ ự ễ ụ  

trường ph i k t h p v i giáo d c xã h i.ả ế ợ ớ ụ ộ

Trong h  th ng giáo d c qu c dân thì môn ệ ố ụ ố Hóa h c làọ  b  môn khoa h cộ ọ  

th c nghi m chuyên nghiên c u các ch t, s  bi n đ i và  ng d ng c a chúng.ự ệ ứ ấ ự ế ổ ứ ụ ủ

Qua th c t  gi ng d y b  môn ự ế ả ạ ộ Hóa h c c p trung h c c  s  tôi nh nọ ấ ọ ơ ở ậ  

th y ph n l n h c sinh đ u cho r ng các b  môn thu c khoa h c t  nhiênấ ầ ớ ọ ề ằ ộ ộ ọ ự  trong đó có b  môn ộ Hóa h c thọ ường khô khan, khó hi u. Đi u này đã gây raể ề  

nh h ng không nh  đ n vi c nâng cao ch t l ng d y và h c b  môn

M t th c tr ng thộ ự ạ ường th y   h c sinh, đ c bi t là nh ng h c sinh có h cấ ở ọ ặ ệ ữ ọ ọ  

l c t  trung bình tr  xu ng thự ừ ở ố ường r t khó t p trung trong gi  h c b  môn.ấ ậ ờ ọ ộ  

V n đ  đ t ra là b n thân m i giáo viên c n ph i không ng ng h c h i, tìmấ ề ặ ả ỗ ầ ả ừ ọ ỏ  tòi các phương pháp, cách th c đ  có th  kh i d y s  h ng thú cũng nh  sứ ể ể ơ ậ ự ứ ư ự nhi t tình h c t p c a h c sinh, n u không s  d n đ n ti t h c tr  nên nhàmệ ọ ậ ủ ọ ế ẽ ẫ ế ế ọ ở  chán, khó thành công. 

Nh ng tình hu ng di n ra trong th c ti n là nh ng v n đ  n y sinh trongữ ố ễ ự ễ ữ ấ ề ả  

cu c s ng h ng ngày c a con ngộ ố ằ ủ ười, r t g n gũi và thân quen đ i v i chúngấ ầ ố ớ  

ta cũng nh  đ i v i các em h c sinh. Vi c v n d ng các tình hu ng th c ti n,ư ố ớ ọ ệ ậ ụ ố ự ễ  

nh ng ữ bài th  hay nh ng thí nghi m vui v  hóa h cơ ữ ệ ề ọ  s  t o cho các em m tẽ ạ ộ  tâm th  h c t p t t, s  thích thú, mu n khám phá ra nh ng ki n th c đ  líế ọ ậ ố ự ố ữ ế ứ ể  

gi i nh ng v n đ  đó. T  đó yêu thích môn h c h n, ch t lả ữ ấ ề ừ ọ ơ ấ ượng b  mônộ  

được nâng cao h n. ơ

T  nh ng lí do trên cùng v i nh ng kinh nghi m có đừ ữ ớ ữ ệ ược qua nhi u nămề  

gi ng d y t i trả ạ ạ ường Trung h c c  s  Nguy n Trãi cùng v i s  giúp đ  c aọ ơ ở ễ ớ ự ỡ ủ  các th y cô, đ ng nghi p tôi m nh d n đ a ra m t s  kinh nghi m c a b nầ ồ ệ ạ ạ ư ộ ố ệ ủ ả  thân tích lũy được trong quá trình gi ng d y và tôi ch n đ  tài ả ạ ọ ề ‘‘M t s  kinh ộ ố   nghi m ệ   trong công tác gi ng d y nh m gây h ng thú h c t p ả ạ ằ ứ ọ ậ   môn hóa 

h c 8 ọ ’’ r t mong đ c s  đóng góp c a các th y cô, b n bè đ ng nghi p.ấ ượ ự ủ ầ ạ ồ ệI.2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tàiụ ệ ụ ủ ề

     * M c tiêu:ụ

  Trên c  s  nghiên c u lý lu n ơ ở ứ ậ và th c ự t  gi ng d y ế ả ạ t  đó ừ tìm ra nh ngữ  

gi i pháp h p lí ả ợ t o h ng thú h c t p đ i v i b  môn giúp h c sinh có t  duyạ ứ ọ ậ ố ớ ộ ọ ư  

t t, có kh  năng h c t p linh ho t, bi t v n d ng ki n th c vào th c ti n,ố ả ọ ậ ạ ế ậ ụ ế ứ ự ễ  góp ph n nâng cao ch t lầ ấ ượng h c t p c a h c sinh.ọ ậ ủ ọ

I.3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

M t s  kinh nghi mộ ố ệ  trong công tác gi ng d y nh m gây h ng thú h cả ạ ằ ứ ọ  

t p   môn hóa h c 8.ậ ở ọ

I.4. Gi i h n c a đ  tàiớ ạ ủ ề

H c sinh kh i 8 ọ ố t  ừ năm h c 2015ọ  ­ 2016 đ n nayế    trở ường THCS Nguy nễ  Trãi ­ Huy n Krông Ana ­ T nh Đăk Lăk.ệ ỉ

I.5. Phương pháp nghiên c uứ

a. Nhóm ph ươ ng pháp nghiên c u lý lu n: ứ ậ

Phương pháp thu th p nh ng thông tin qua các t  li u trên Internet,ậ ữ ư ệ  

nh ng v n đ  th c ti n liên quan đ n b  môn.ữ ấ ề ự ễ ế ộ

b. Nhóm ph ươ ng pháp nghiên c u th c ti n: ứ ự ễ

Phương pháp quan sát: Quan sát ho t đ ng h c t p c a h c sinh.ạ ộ ọ ậ ủ ọ

Phương pháp đi u tra: Trò chuy n, trao đ i v i các giáo viên b  môn,ề ệ ổ ớ ộ  

h c sinh.ọ

Phương pháp t ng k t kinh nghi m: Tham kh o nh ng b n báo cáo,ổ ế ệ ả ữ ả  

t ng k t ch t lổ ế ấ ượng hàng năm c a nhà trủ ường

Tham kh o nh ng kinh nghi m c a các giáo viên đ ng nghi p.ả ữ ệ ủ ồ ệ

Phương pháp th  nghi m: Th  áp d ng các gi i pháp vào công tác gi ngử ệ ử ụ ả ả  

d y môn hóa h c 8 năm h c 2015 ­ 2016, 2016 ­ 2017 t i trạ ọ ọ ạ ường Trung h c cọ ơ 

m  và các k  năng c  b n, phát tri n năng l c cá nhân, tính năng đ ng và sángỹ ỹ ơ ả ể ự ộ  

t o, hình thành nhân cách con ngạ ười Vi t Nam xã h i ch  nghĩa.ệ ộ ủ

Trong lu t giáo d c do Qu c h i khóa XI ban hành đã ch  rõ: “Ho t đ ngậ ụ ố ộ ỉ ạ ộ  giáo d c ph i đụ ả ược th c hi n theo nguyên lý h c đi đôi v i hành, giáo d cự ệ ọ ớ ụ  

k t h p v i lao đ ng s n xu t, lý lu n g n li n v i th c ti n, giáo d c nhàế ợ ớ ộ ả ấ ậ ắ ề ớ ự ễ ụ  

trường k t h p v i giáo d c gia đình và giáo d c xã h i; phế ợ ớ ụ ụ ộ ương pháp giáo 

d c ph i phát huy tính tích c c, t  giác, ch  đ ng, t  duy sáng t o c a ngụ ả ự ự ủ ộ ư ạ ủ ườ  i

h c; b i dọ ồ ưỡng cho ngườ ọi h c năng l c t  h c, năng th c hành, lòng say mêụ ự ọ ự  

v n đ , các phấ ề ương pháp th c hành, d y h c theo d  án trong các môn h c;ự ạ ọ ự ọ  tích c c  ng d ng công ngh  thông tin phù h p v i n i dung bài h c; kh cự ứ ụ ệ ợ ớ ộ ọ ắ  

ph c l i truy n th  áp đ t m t chi u, ghi nh  máy móc; t p trung d y cáchụ ố ề ụ ặ ộ ề ớ ậ ạ  

h c, cách nghĩ, phọ ương pháp t  h c; b o đ m cân đ i gi a trang b  ki n th c,ự ọ ả ả ố ữ ị ế ứ  rèn luy n k  năng và đ nh hệ ỹ ị ướng thái đ , hành vi cho h c sinh … ”.ộ ọ

Giáo viên b  môn có vai trò r t quan tr ng trong h  th ng giáo d c.ộ ấ ọ ệ ố ụ  Ngoài vi c trang b  cho h c sinh nh ng ki n th c khoa h c v  b  môn mìnhệ ị ọ ữ ế ứ ọ ề ộ  

ph  trách còn có vai trò quan tr ng trong vi c rèn luy n cho h c sinh các kụ ọ ệ ệ ọ ỹ năng th c hành, các cách v n d ng nh ng ki n th c c a b  môn vào th cự ậ ụ ữ ế ứ ủ ộ ự  

ti n cu c s ng…Đ  làm t t đễ ộ ố ể ố ược nh ng vai trò này, m i giáo viên ph iữ ỗ ả  không ng ng đ i m i phừ ổ ớ ương pháp d y và h c nh m phát huy tính tích c cạ ọ ằ ự  

ch  đ ng, sáng t o c a h c sinh, t  đó t o đủ ộ ạ ủ ọ ừ ạ ược h ng thú h c t p b  mônứ ọ ậ ộ  giúp h c sinh có kh  năng t  duy, kh  năng h c t p linh ho t, bi t v n d ngọ ả ư ả ọ ậ ạ ế ậ ụ  

ki n th c b  môn vào th c ti n, t  đó góp ph n nâng cao ch t lế ứ ộ ự ễ ừ ầ ấ ượng h c t pọ ậ  

c a  h c sinh.ủ ọ

Qua quá trình gi ng d y t i trả ạ ạ ường b n thân tôi nh n th y r ng trongả ậ ấ ằ  

m i  ti t h c mà giáo viên ch  ti n hành theo nh ng phỗ ế ọ ỉ ế ữ ương pháp thông 

thường là t  ch c các ho t đ ng d y h c theo nh  các trình t  trong sách giáoổ ứ ạ ộ ạ ọ ư ự  khoa và cung c p cho các em các n i dung ki n th c trong đó thì ti t h c sấ ộ ế ứ ế ọ ẽ 

tr  nên khô khan, không t o đở ạ ược tâm th  h c t p t t cho các em, không gâyế ọ ậ ố  

được h ng thú h c t p c a h c sinh, các em ti p thu bài m t cách b  đ ng,ứ ọ ậ ủ ọ ế ộ ị ộ  

đi u này d n h c sinh h c mang tính ch t h c v t, không n m đề ẫ ọ ọ ấ ọ ẹ ắ ược ki nế  

th c tr ng tâm, kh  năng t ng h p cũng nh  v n d ng ki n th c vào th cứ ọ ả ổ ợ ư ậ ụ ế ứ ự  

ti n còn h n ch  đã đ n k t qu  h c t p b  môn còn th p. Chính vì v y tôiễ ạ ế ế ế ả ọ ậ ộ ấ ậ  

đã tìm tòi, s u t m nh ng tình hu ng th c t , các bài th , thí nghi m vui…ư ầ ữ ố ự ế ơ ệliên quan đ n ki n th c b  môn đ  áp d ng   m t s  ti t d y kích thíchế ế ứ ộ ể ụ ở ộ ố ế ạ  

được h ng thú h c t p c a h c sinh, làm n y sinh trong các em suy nghĩứ ọ ậ ủ ọ ả  

mu n khám phá ra nh ng ki n th c và có th  áp d ng nh ng ki n th c đãố ữ ế ứ ể ụ ữ ế ứ  

h c vào gi i quy t nh ng v n đ  trong th c ti n, t  đó các em yêu thích mônọ ả ế ữ ấ ề ự ễ ừ  

h c h n, ch t lọ ơ ấ ượng b  môn cũng độ ược nâng cao

II.2. Th c tr ngự ạ

Phương pháp d y h c truy n th ng là phạ ọ ề ố ương pháp d y h c mà nhi uạ ọ ề  giáo viên thường s  d ng trong nh ng năm g n đây.   phử ụ ữ ầ Ở ương pháp này chủ 

y u là ho t đ ng c a giáo viên.Trong đó, giáo viên t  ch c các ho t đ ng d yế ạ ộ ủ ổ ứ ạ ộ ạ  

h c cũng nh  cung c p các n i dung ki n th c nh  trình t  có trong sách giáoọ ư ấ ộ ế ứ ư ự  khoa. Phương pháp này có  u đi m là h c sinh n m đư ể ọ ắ ược n i dung ki n th cộ ế ứ  

c a bài, ngay trong ti t h c h c sinh có th  tr  l i đủ ế ọ ọ ể ả ờ ược nh ng câu h i liênữ ỏ  quan có trong sách giáo khoa. Tuy nhiên, khi d y h c theo phạ ọ ương pháp này 

v n còn nhi u h n ch  nh : H c sinh h c bài còn mang tính ch t h c v t, cácẫ ề ạ ế ư ọ ọ ấ ọ ẹ  

em ti p thu bài m t cách b  đ ng nên không n m đế ộ ị ộ ắ ược n i dung ki n th cộ ế ứ  

tr ng tâm d n đ n r t nhanh quên, bên c nh đó kh  năng t  duy còn h n ch ,ọ ẫ ế ấ ạ ả ư ạ ế  

kh  năng v n d ng các ki n th c b  môn vào th c ti n còn kém, đi u này thả ậ ụ ế ứ ộ ự ễ ề ể 

hi n qua k t qu    các bài ki m tra c a các em còn th p, khi g p các v n đệ ế ả ở ể ủ ấ ặ ấ ề 

th c ti n có liên quan đ n ki n th c c a môn h c các em còn lúng túng ho cự ễ ế ế ứ ủ ọ ặ  không gi i đáp đả ược

 l a tu i trung h c c  s , các em h c sinh có s  phát tri n m nh m

h c. M t khác, cùng v i s  phát tri n c a công ngh  thông tin các em h cọ ặ ớ ự ể ủ ệ ọ  sinh có r t nhi u các sân ch i khác nh : Facebook, Zalo, Zing Me, Gameấ ề ơ ư  online…đi u này đã gây nên  nh hề ả ưởng r t l n đ n các em, s  t p trung cũngấ ớ ế ự ậ  

nh  s  h ng thú h c t p c a các em ngày càng b  gi m sút, các em h c t pư ự ứ ọ ậ ủ ị ả ọ ậ  

r t b  đ ng, không n m đấ ị ộ ắ ược ki n th c tr ng tâm. Vì v y, ch t lế ứ ọ ậ ấ ượng h cọ  

l ng ghép vào đó m t s  bài th   liên quan đ n hóa h c s  t o cho các emồ ộ ố ơ ế ọ ẽ ạ  

m t tâm th  h c t p t t, các em ch  đ ng trong vi c lĩnh h i tìm ra ki nộ ế ọ ậ ố ủ ộ ệ ộ ế  

th c. T  đó, kích thích đứ ừ ược h ng thú h c t p c a các em, ch t lứ ọ ậ ủ ấ ượng bộ 

môn cũng được nâng cao. Ngoài ra, thông qua đó giáo viên còn có th  l ngể ồ  ghép được các n i dung khác nhau ch ng h n nh : Giáo d c ý th c b o vộ ẳ ạ ư ụ ứ ả ệ môi trường, bi t chăm sóc, b o v  s c kh e con ngế ả ệ ứ ỏ ười và giáo d c đ o đ cụ ạ ứ  

l i s ng cho các em.ố ố

II.3. N i dung và hình th c c a gi i phápộ ứ ủ ả

a. M c tiêu c a gi i pháp ụ ủ ả

Trước nh ng th c tr ng trên đây b n thân m nh d n đ a ra các gi iữ ự ạ ả ạ ạ ư ả  pháp, bi n pháp đã rút ra đệ ượ ừc t  nhi u năm gi ng d y t i trề ả ạ ạ ường Trung h cọ  

c  s   Nguy n Trãi. Nh m m c đích trao đ i v i đ ng nghi p trong và ngoàiơ ở ễ ằ ụ ổ ớ ồ ệ  nhà trường đ  cùng nhau tháo g  nh ng m t còn h n ch  c a công tác gi ngể ỡ ữ ặ ạ ế ủ ả  

d y b  môn hóa h c nói chung và b  môn hóa h c 8 nói riêng trong trạ ộ ọ ộ ọ ườ  ng

h c. T ng bọ ừ ước đ a ch t lư ấ ượng b  môn ngày càng đi lên, góp ph n nâng caoộ ầ  

hi u qu  giáo d c.ệ ả ụ

b. N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp ộ ứ ự ệ ả

Trong quá trình gi ng d y môn hóa h c 8   trả ạ ọ ở ường THCS Nguy n Trãiễ  tôi đã tìm tòi, s u t m và đúc k t đư ầ ế ược m t kinh nghi m và đã s  d ng trongộ ệ ử ụ  

gi ng d y trong môn hóa h c 8 và bả ạ ọ ước đ u đã mang l i hi u qu  Tôi xinầ ạ ệ ả  

m nh d n đ a ra đây đ  cùng trao đ i v i b n bè đ ng nghi p.ạ ạ ư ể ổ ớ ạ ồ ệ

Th  nh t là s  d ng m t s  bài th  liên quan đ n môn hóa h c:ứ ấ ử ụ ộ ố ơ ế ọ

Th  v  hóa h c s  d ng ngôn ng  giàu hình  nh có nh p đi u, v n đi uơ ề ọ ử ụ ữ ả ị ệ ầ ệ  nên n i dung độ ược truy n t i đ n h c sinh h t s c nh  nhàng, ý nh  Hóa h cề ả ế ọ ế ứ ẹ ị ọ  

là môn khoa h c t  nhiên nên nh ng ki n th c hóa h c đ n thu n s  r t c ngọ ự ữ ế ứ ọ ơ ầ ẽ ấ ứ  

nh c, khô khan. Vì th  h c sinh s  c m th y khó ti p thu, khó nh  ki n th c.ắ ế ọ ẽ ả ấ ế ớ ế ứ  

N u giáo viên có th  dùng th  đ  truy n t i nh ng ki n th c đó cho h c sinhế ể ơ ể ề ả ữ ế ứ ọ  thì các em s  kh c ghi m t cách nh  nhàng, sâu s c vì th  d  đ c, d  hi u,ẽ ắ ộ ẹ ắ ơ ễ ọ ễ ể  

d  nh  ễ ớ

 Khi d y bài 1: M  đ u môn Hóa h c ạ ở ầ ọ

 Giáo viên đ c cho h c sinh nghe bài th “ Hóa h c là gì” các em t  ra kháọ ọ ơ ọ ỏ  thích thú.

Đ ng run chân, tay m i l c, m t m  ứ ỏ ắ ắ ờ

Nh ng tìm ra đư ược tri u ch t b t ng  ệ ấ ấ ờKhi n cu c đ i nghiêng mình bên Hóa h cế ộ ờ ọ Khi d y bài 5: Nguyên t  hóa h cạ ố ọ

Khi h c xong ph n nguyên t  kh i ọ ầ ử ố giáo viên đ c bài th  v  nguyên tọ ơ ề ử 

kh i h c sinh t  ra thích thú, nhi u h c sinh mu n chép l i bài th  và các emố ọ ỏ ề ọ ố ạ ơ  

Nh y tót lên hai baả  (23) Khi n magieế  (Mg) g n nhàầ

Ng m ngùi nh n hai b nậ ậ ố  (24)

Hai b yả  (27) Nhôm (Al) la l n ớ

L u hu như ỳ  (S) giành ba hai (32) Khác người th t là tàiậ

Clo (Cl) ba nhăm rưỡ  (35,5)iKali (K) thích ba chín (39)Canxi (Ca) ti p b n mế ố ươ  (40)iNăm nhăm (55) Mangan (Mn) cười

S tắ  (Fe) đây r i năm sáuồ  (56)Sáu tư (64) Đ ngồ  (Cu) n i cáuổ

B i kém K mở ẽ  (Zn) sáu nhăm (65)Tám mươ  (80) Brom (Br) n mi ằ

Xa B cạ  (Ag) m t linh támộ  (108)Bari (Ba) bu n chán ngánồ

M t ba b yộ ả  (137) ích chiKém người ta còn gì!

Th y ngânủ  (Hg) hai linh m tố  (201)Khi d y bài 10: Hóa tr  ạ ị

Sau khi h c ph n I đ  h c sinh có th  d  ghi nh  hóa tr  c a m t s  ọ ầ ể ọ ể ễ ớ ị ủ ộ ốnguyên t  thố ường g p giáo viên đ c cho h c sinh nghe bài ca hóa tr ặ ọ ọ ị

      BÀI CA HÓA TRỊ

Natri, I t ố , Hiđrô Kali v i  ớ B c ạ , Clo m t loàiộ

Có hóa tr  Iị  em  iơGhi nh  cho k  k o r i phân vânớ ỹ ẻ ồ

Magiê v i  ớ K m ẽ , Th y ngân ủ Oxi đ ng ồ   y cũng g n ấ ầ Canxi

Cu i cùng thêm chú ố Bari

Hóa tr  IIị  đó có gì khó khăn

Xu ng IIố  lên VI khi n m ằ th  IVứ

Nit   ơ cùng v i  ớ Ph tpho ố ,Hóa tr  Vị  đó còn lo đi u gìề

Em  i c  g ng h c chămơ ố ắ ọBài ca hóa tr  su t năm c n dùngị ố ầ Các em đã xin bài th  v  h cơ ề ọ  và ngay trong ti t h c ngày hôm sau các emế ọ  

đã có th  h c thu c hóa tr ể ọ ộ ị

Khi d y bài 41: Đ  tan c a m t ch t trong nạ ộ ủ ộ ấ ước

Sau khi h c xong ph n tính tan c a m t s  axit, baz , mu i. Đ i v i axit,ọ ầ ủ ộ ố ơ ố ố ớ  baz  h c sinh có th  d  dàng ghi nh  nh ng đ i v i mu i thì có v  r c r iơ ọ ể ễ ớ ư ố ớ ố ẻ ắ ố  

h n, đ  h c sinh có th  ghi nh  nhanh tính tan c a mu i giáo viên đ a ra bàiơ ể ọ ể ớ ủ ố ư  

th  “ tính tan c a mu i”ơ ủ ố

Nh ng mu i không hoà tanữ ốCacbonat, photphat

Sunfua và sunfit

Tr  ki m, amoni.ừ ề

Th  hứ ai là s  d ng thí nghi m vuiử ụ ệ

D a trên ki n th c hóa h c c  b n trong chự ế ứ ọ ơ ả ương trình hóa 8, tôi xây 

d ng h  th ng  ự ệ ố thí nghi m vui ệ   giúp h c sinh phát tri n kh  năng quan sát,ọ ể ả  phân tích t ng h p các hi n tổ ợ ệ ượng t  thí nghi m. T  đó khái quát hóa ki nừ ệ ừ ế  

th c mà mình đứ ược h c vào gi i quy t m t s  v n đ  liên quan trong th c t ọ ả ế ộ ố ấ ề ự ế

Khi d y bài 12:ạ  S  bi n đ i c a chự ế ổ ủ ất

Sau khi d y xong bài giáo viên có th  ti n hành thí nghi n vui đ  h cạ ể ế ệ ể ọ  sinh quan sát sau đó yêu c u cầ ác em gi i thích v  hi n tả ề ệ ượng mà các em quan sát đượ c

Núi l a phun ử

L y 100g m t s t m n cùng v i 50g l u hu nh b t. Tr n kĩ và đ  vàoấ ạ ắ ị ớ ư ỳ ộ ộ ổ  

m t chút ít nộ ước nóng cho đ n khi h n h p tr  nên s n s t. Sau đó, đ t h nế ỗ ợ ở ề ệ ặ ỗ  

h p lên đĩa ho c khay s t và l y đ t sét nhão tr n v i nh ng hòn s i nh , đ pợ ặ ắ ấ ấ ộ ớ ữ ỏ ỏ ắ  

ph  lên h n h p m t s t và l u hu nh, sao cho gi ng nh  m t ng n núi th củ ỗ ợ ạ ắ ư ỳ ố ư ộ ọ ứ  

s  Dùng que g  ch c t  mi ng núi m t l , qua l p đ t sét.ự ỗ ọ ừ ệ ộ ỗ ớ ấ

Sau 10 – 12 phút núi l a tí hon b t đ u ho t đ ng. T  mi ng phun, khóiử ắ ầ ạ ộ ừ ệ  

b c mù m t và “dung nham” phun trào ra d  d i, gi ng h t m t ng n núi l aố ị ữ ộ ố ệ ộ ọ ử  trong thiên nhiên, ch  thi u ti ng n ỉ ế ế ổ

Gi i thích: ả

Fe và S sau khi ti p xúc v i nhau m t th i gian ng n, b t đ u ph n  ngế ớ ộ ờ ắ ắ ầ ả ứ  

t o thành FeS. ạ

Fe   +     S    t0       FeS

Ph n  ng t a nhi t m nh làm nả ứ ỏ ệ ạ ước b c h i và cũng nh  nhi t ph n  ngố ơ ờ ệ ả ứ  

m nh, làm c  kh i “sôi” trào ra ngoài gi ng nh  núi l a phun.ạ ả ố ố ư ử

Các em h c sinh t  ra khá thích thú v i hi n tọ ỏ ớ ệ ượng mà các em quan sát được

Khi d yạ  bài 27: Ch  ế khí oxi – ph n  ng phân h yả ứ ủ

Sau khi h c xong bài giáo viên ti n hành thí nghi m sau đ  h c sinh v nọ ế ệ ể ọ ậ  

d ng ki n th c v a h c vào gi i thích hi n tụ ế ứ ừ ọ ả ệ ượng mà các em quan sát được

Pháo hoa t  mi ng  ng nghi m ừ ệ ố ệ

Tr n   n a   thìa   kali   pemanganat   KMnOộ ử 4  và   cũng   ch ng   y   than   gừ ấ ỗ nghi n nh ề ỏ

Đ  c  h n h p  y vào m t  ng nghi m, k p ch t và đ t nóng. M t lúcổ ả ỗ ợ ấ ộ ố ệ ẹ ặ ố ộ  sau, t  mi ng  ng nghi m s  b n ra m t bó nh ng tia l a sáng r c nh uừ ệ ố ệ ẽ ắ ộ ữ ử ự ư  chùm hoa

Gi i thích: ả

 Khi đun nóng KMnO4 b  nhi t phân gi i phóng ra oxi.ị ệ ả

2KMnO4      t0     K2MnO4    +    MnO2   +   O2

Oxi được gi i phóng s  “đ t cháy” các h t than r t  nh  đã đả ẽ ố ạ ấ ỏ ược đun nóng. Khí oxi thoát ra t  trong h n h p làm b n tung các h t than đang cháyừ ỗ ợ ắ ạ  lên

Khi d y bài 36: ạ Nướ  c

Sau khi h c xong ta có th   ti n hành 1ọ ể ế  trong 2 thí nghi m vui sau đ  h cệ ể ọ  sinh quan sát. 

Thí nghi m 1: “Vũ đi u Natri”ệ ệ

Đ  30ml nổ ước cùng vài gi t phenolphthalein vào c c nọ ố ước và rót 50ml 

d u h a s ch lên trên m t nầ ỏ ạ ặ ước. L y m t mi ng natri nh  b ng h t đ u xanhấ ộ ế ỏ ằ ạ ậ  

đ t c n th n lên l p d u h a. Natri chìm xu ng, nặ ẩ ậ ớ ầ ỏ ố ổi lên r i l i chìm xu ng,ồ ạ ố  

c  nh  th  kho ng 10ứ ư ế ả  ­ 12 l n cho đ n khi mi ng natriầ ế ế  tan h t.ế  Trong khi l pớ  

nước phía dướ ừi t  trong su t tr  thành đ  h ng.ố ở ỏ ồ

H c sinh v a h c xong tính ch t hóa h c c a nọ ừ ọ ấ ọ ủ ước nên m t ộ ph n nào đóầ  

có th  gi i thích để ả ược hi n tệ ượng quan sát được. T t c  các em đ u t  ra r tấ ả ề ỏ ấ  thích thú khi quan sát được hi n tệ ượng x y ra. Sau đó ả giáo viên gi i thích hi nả ệ  

tượng x y ra.ả

Gi i thích: ả  

Natri n ng h n giàu h a nên chìm xu ng. Nh ng khi ti p xúc v i nặ ơ ỏ ố ư ế ớ ướ  cthì nó l p t c tác d ng v i nậ ứ ụ ớ ước gi i phóng khí hidro. B t khí hiđro bao b cả ọ ọ  

m u Natri và đ m khí đó đ y nó n i lên l p d u h a. T i đây các b t khí táchẩ ệ ẩ ổ ớ ầ ỏ ạ ọ  

ra và m u natri l i b  chìm xu ngẩ ạ ị ố

Thí nghi m 2:ệ  “ B n tàu chi n c a đ ch”ắ ế ủ ị

Dùng lo i gi y th m nạ ấ ấ ước đ  g p thành 1 cái tàu chi n. B  vào trongể ấ ế ỏ  tàu m t m u kim lo i natri ho c kali to b ng h t đ u r i th  vào ch u nộ ẩ ạ ặ ằ ạ ậ ồ ả ậ ướ  c

đã đượ b  thêm vài gi t phenolphtalein không màu. Sau vài phút tàu s  tc   ỏ ọ ẽ ự 

b c cháy và nố ước trong ch u có loang màu h ng t  ch  con tàu cháy, gi ngậ ồ ừ ỗ ố  

nh  c nh tàư ả u chi n đ ch b  b n cháy, máu nhu m đ  dòng sông.ế ị ị ắ ố ỏ

Quan sát hi n tệ ượng x y ra h c sinh s  vô cùng tò mò và thích thú.ả ọ ẽ

Ph n  ng trên t a nhi u nhi t, làm cho khí hidro thoát ra t  b c cháy,ả ứ ỏ ề ệ ự ố  

đ ng th i NaOH ho c KOH t o thành làm cho phenolphthalein không màuồ ờ ặ ạ  chuy n sang màu h ng.ể ồ

Chú ý: Trong thí nghi m trên, m u Natri ho c Kali nh t thi t ch  đệ ẩ ặ ấ ế ỉ ượ  c

l y b ng h t đ u, n u l y to h n, ph n  ng x y ra mãnh li t, s  n , gâyấ ằ ạ ậ ế ấ ơ ả ứ ả ệ ẽ ổ  nguy hi m.ể

Th  bứ a là liên h  th c t  trong bài d yệ ự ế ạ :

Chúng ta luôn thích tìm hi u nh ng đi u m i vì nó đem l i cho chúng taể ữ ề ớ ạ  

nh ng thông tin b  ích, thú v , bi t thêm nh ng thông tin m i l  c a th  gi iữ ổ ị ế ữ ớ ạ ủ ế ớ  xung quanh là nhu c u không th  thi u giúp chúng ta t n t i và phát tri n. Khiầ ể ế ồ ạ ể  

được cung c p nh ng thông tin th c t , các em h c sinh s  quan tâm và h ngấ ữ ự ế ọ ẽ ứ  thú tìm hi u s  vi c đó. Vi c giáo viên khai thác, cung c p nh ng ki n th cể ự ệ ệ ấ ữ ế ứ  

m i l  v  hóa h c s  giúp các em hi u rõ t m quan tr ng c a hóa h c đ i v iớ ạ ề ọ ẽ ể ầ ọ ủ ọ ố ớ  

đ i s ng và s n xu t.ờ ố ả ấ

Khi d y bài 12: S  bi n đ i ch tạ ự ế ổ ấ

Sau khi h c xong bài giáo viên đ a ra câu h i:ọ ư ỏ

Hi n tệ ượng “ ma tr i” là hi n tơ ệ ượng v t lý hay hi n tậ ệ ượng hóa h c?ọ

Gi i thích: ả  

Hi n tệ ượng “ ma tr i” là hi n tơ ệ ượng hóa h cọ

B n ch t c a hi n tả ấ ủ ệ ượng “ma tr i” ơ này được gi i thích v i s  tham giaả ớ ự  

c a 2 ch t khí đó là photphin (PHủ ấ 3) và diphotphin (P2H4), P2H4  là ch t có khấ ả năng t  cháy trong không khí, khi cháy nó t o ra nhi t lự ạ ệ ượng làm tăng nhi tệ  

đ  lên đ n kho ng 150ộ ế ả oC sau đó  PH3 ti p t c cháy và k t qu  là xu t hi nế ụ ế ả ấ ệ  

“ng n l a ma tr i”. PHọ ử ơ 3, P2H4  xu t hi n do s  phân h y xấ ệ ự ủ ương, xác đ ngộ  

th c v t ự ậ ở  khu v c nh  đ m l y, nghĩa đ a. Đó là ngu n photpho r t l n đự ư ầ ầ ị ồ ấ ớ ể hình thành PH3,P2H4 b ng ho t đ ng c a các vi khu n trong đ t. Chúng tích tằ ạ ộ ủ ẩ ấ ụ 

l i và khi g p đi u ki n thu n l i thì b c cháy. Nh  v y hi n tạ ặ ề ệ ậ ợ ố ư ậ ệ ượng  “ma 

tr i” ch  là m t hi n tơ ỉ ộ ệ ượng hóa h c ch  không ph i là hi n tọ ứ ả ệ ượng huy n bíề  

nh  các em nghĩ.ư

Khi nghe giáo viên gi i thích h c sinh   lên có v  r t thích thú, qua bàiả ọ ồ ẻ ấ  này các em có th  tích lũy để ược nhi u ki n th c trong th c t ề ế ứ ự ế

Khi d y bài 20: T  kh i c a ch t khíạ ỉ ố ủ ấ

Khi vào bài giao viên đ t câu h i: T i sao qu  bóng bay th i b ng h iặ ỏ ạ ả ổ ằ ơ  

c a ta không bay đủ ược còn n u b m b ng khí hiđro thì bay lên đế ơ ằ ược?

H c sinh khá tò mò, nh ng các em ch a lý gi i vì sao l i nh  v y. Sauọ ư ư ả ạ ư ậ  khi h c xong bài h c sinh có th  d  dàng gi i thích đọ ọ ể ễ ả ược

Gi i thích : ả

Vì trong h i th  c a ta có khí cacbonic, khí này n ng h n không khí, nênơ ở ủ ặ ơ  

qu  bóng bay khi th i b ng h i c a ta không bay đả ổ ằ ơ ủ ược, còn khí hiđro nh  h nẹ ơ  không khí nên khi b m vào bóng bay làm bóng bay lên đơ ược

 Khi d y ạ bài 24: Tính ch t c a oxiấ ủ

Khi h c ph n tính ch t hóa h c c a oxi giáo viên đ t câu h i:ọ ầ ấ ọ ủ ặ ỏ

T i sao nh ng đ  dung b ng s t thạ ữ ồ ằ ắ ường b  g  t o thành g  s t và d nị ỉ ạ ỉ ắ ầ  

d n đ  dùng không dùng đầ ồ ược?

Gi i thích: ả

Vì trong không khí có ch a khí oxi,h i nứ ơ ước và các ch t khác. Do tácấ  

d ng  nhi t đ  cao c a ánh n ng m t tr i, h i nụ ệ ộ ủ ắ ặ ờ ơ ước, oxi …có ph n  ng v iả ứ ớ  

s t t o thành m t h p ch t c a s t g i là g  s t, g  s t không có tính c ng,ắ ạ ộ ợ ấ ủ ắ ọ ỉ ắ ỉ ắ ứ  ánh kim, d o c a s t mà x p, giòn nên làm đ  v t b  h ng. Do đó đ  b o vẻ ủ ắ ố ồ ậ ị ỏ ể ả ệ 

đ  dung b ng s t ngồ ằ ắ ười ta thường ph  lên đ  dung b ng s t m t l p s n,ủ ồ ằ ắ ộ ớ ơ  

kim lo i khác, đ  ngăn không cho s t ti p xúc v i nạ ể ắ ế ớ ước, oxi, không khí và 

m t s  ch t khác trong môi trộ ố ấ ường

 Khi d y bài 25: S  oxi hóa ­ ph n  ng hóa h p ­  ng d ng c a oxiạ ự ả ứ ợ ứ ụ ủ

Trong ph n  ng d ng c a oxi giáo viên đ t câu h i:ầ ứ ụ ủ ặ ỏ

Oxi c n thi t cho s  cháy, s  hô h p em hãy cho bi t khi n m ng  cóầ ế ự ự ấ ế ằ ủ  nên đ t than trong phòng kín hay đ  cây xanh trong phòng ng  không?ố ể ủ

Gi i thích: ả  

Không nên vì khi đ t than trong phòng kín lố ượng CO tăng cao, khi đó CO 

s  chi m oxi trong phòng, do đó phòng s  thi u oxi, lẽ ế ẽ ế ượng oxi b  suy gi mị ả  nghiêm tr ng do đó  nh họ ả ưởng t i kh  năng hô h p, làm ng t th  và có thớ ả ấ ạ ở ể 

d n đ n t  vong. Còn khi đ  cây xanh trong phòng ng  vào ban đêm khi câyẫ ế ử ể ủ  

hô h p s  l y oxi trong phòng làm thi u khí oxi c n cho s  hô h p nên  nhấ ẽ ấ ế ầ ự ấ ả  

hưởng đ n s c kh e c a con ngế ứ ỏ ủ ười

 Khi d y bài 28: Không khí ­ s  cháyạ ự

Khi d y xong bài giáo viên có th  đ t câu h i sau đ  c ng c :ạ ể ặ ỏ ể ủ ố

T i sao trong các nhà máy ngạ ười ta c m không đấ ược ch t d  lau máy cóấ ẻ  dính d u máy thành t ng đ ng?ầ ừ ố

Gi i thích: ả

Vì nh ng d  dính đ u đó khi đ  ngoài không khí s  x y ra s  oxi hóaữ ẻ ầ ể ẽ ả ự  

ch m các ch t, kèm theo s  sinh nhi t. Nhi t sinh ra tích t  đ n m t lúc nàoậ ấ ự ệ ệ ụ ế ộ  

đó nhi t t a ra làm ch t nóng đ n nhi t đ  cháy thì s  oxi hóa ch m chuy nệ ỏ ấ ế ệ ộ ự ậ ể  thành s  t  b c cháyự ự ố

Giáo d c cho h c sinh tính c n th n và đay cũng là m t cách phòngụ ọ ẩ ậ ộ  

ch ng cháy n ố ổ

Khi d y bài 31:Tính ch t và  ng d ng c a hiđroạ ấ ứ ụ ủ

Trong ph n vào bài giáo viên đ t câu h i: Trong qu  bóng bay, khinh khíầ ặ ỏ ả  

c u ngầ ười ta b m vào khí gì, t i sao nó l i d  dàng bay nh  v y ?ơ ạ ạ ễ ư ậ