Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm này nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; giúp cho trẻ hình thành và phát triển nhân cách, đồng thời trẻ mạnh dạn hơn, tự tin hơn, có lối ứng xử văn minh trong cuộc sống hàng ngày.
Trang 1I. Ph n m đ uầ ở ầ
1. Lý do ch n đ tài ọ ề
Giáo d c m m non là b c h c đ u tiên trong h th ng giáo d c qu cụ ầ ậ ọ ầ ệ ố ụ ố dân, đ t n n móng cho s phát tri n v th ch t, th m mĩ, tình c m, trí tu ặ ề ự ể ề ể ấ ẩ ả ệ
c a m i con ngủ ỗ ười
Không bi t t bao gi nh ng l i ru, l i ca, nh ng câu th , câu vè, câuế ừ ờ ữ ờ ờ ữ ơ chuy n c a bà, c a m …luôn in sâu trong trí nh c a m i con ngệ ủ ủ ẹ ớ ủ ỗ ười chúng ta.
Có l t thu còn n m trong nôi m i chúng ta không ai không m t l n đẽ ừ ở ằ ỗ ộ ầ ượ cnghe nh ng l i ru à i c a bà, c a m hay đữ ờ ơ ủ ủ ẹ ược nghe nh ng câu chuy n mà bàữ ệ
và m đã k cho ta nghe, và cũng t đó nh ng l i ru, nh ng câu hát, nh ng câuẹ ể ừ ữ ờ ữ ữ chuy n đã theo m i chúng ta su t c cu c đ i. Văn h c là m t lo i hình nghệ ỗ ố ả ộ ờ ọ ộ ạ ệ thu t, là ngậ ườ ại b n không th thi u đ i v i tr th nh t là l a tu i m u giáo,ể ế ố ớ ẻ ơ ấ ứ ổ ẫ Văn h c còn giúp tr nh ng hi u bi t đ u tiên v cu c s ng xung quanh. Vănọ ẻ ữ ể ế ầ ề ộ ố
h c nuôi dọ ưỡng và phát tri n trí tể ưởng tượng, sáng t o tr Vì v y vi c đemạ ở ẻ ậ ệ tác ph m văn h c đ n v i tr r t quan tr ng và c n thi t. Đ i v i tr m uẩ ọ ế ớ ẻ ấ ọ ầ ế ố ớ ẻ ẫ giáo, quá trình cho tr ti p xúc v i tác ph m văn h c ph i t đ n gi n đ nẻ ế ớ ẩ ọ ả ừ ơ ả ế
ph c t p, t đó giúp tr b c l kh năng c m th văn h c c a mình. Đ ngứ ạ ừ ẻ ộ ộ ả ả ụ ọ ủ ồ
th i góp ph n giúp tr phát tri n m t cách toàn di n.ờ ầ ẻ ể ộ ệ
Trong chương trình Giáo d c m m non, ho t đ ng cho tr làm quen v iụ ầ ạ ộ ẻ ớ tác ph m văn h c (th , truy n…) có u th nhi u h n trong vi c giáo d c phátẩ ọ ơ ệ ư ế ề ơ ệ ụ tri n ngôn ng cho tr m m non. Cho tr làm quen v i tác ph m văn h c sể ữ ẻ ầ ẻ ớ ẩ ọ ẽ giúp tr phát tri n trí tẻ ể ưởng tượng, tr đẻ ược hóa thân vào nh ng nhân v t ngữ ậ ộ nghĩnh, ly k trong nh ng câu chuy n c tích, hay tr đỳ ữ ệ ổ ẻ ược th hi n c m xúcể ệ ả
c a b n thân khi đ c nh ng bài th , ca dao, đ ng dao qua ho t đ ng làm quenủ ả ọ ữ ơ ồ ạ ộ văn h c l p, không nh ng v y trong quá trình cô giáo k chuy n, đ c thọ ở ớ ữ ậ ể ệ ọ ơ qua l i k , ánh m t, c ch , đi u b c a cô đã m t ph n giúp tr phân bi tờ ể ắ ử ỉ ệ ộ ủ ộ ầ ẻ ệ
được cái t t, cái x u, cái thi n, cái ác, t đó giúp hình thành và phát tri n tìnhố ấ ệ ừ ể
Trang 2c m trong con ngả ười tr , tr bi t yêu “cái đ p”, b o v “cái đ p”, hẻ ẻ ế ẹ ả ệ ẹ ướng về
“cái đ p” trong cu c s ng hàng ngày và đó cũng là cánh c a m ra chân tr iẹ ộ ố ử ở ờ
m i, chân tr i nh n th c cho tr T đó giúp hình thành nhân cách c a tr m tớ ờ ậ ứ ẻ ừ ủ ẻ ộ cách toàn di n. Các ho t đ ng trệ ạ ộ ở ường m m non có ý nghĩa r t l n đ i v iầ ấ ớ ố ớ
tr , vì v y vi c làm th nào đ thu hút đẻ ậ ệ ế ể ược tr tích c c tham gia vào ho tẻ ự ạ
đ ng là r t c n thi t. Hi n nay trên th c t cho th y nhi u giáo viên còn h nộ ấ ầ ế ệ ự ế ấ ề ạ
ch trong quá trình t ch c các ho t đ ng cho tr Giáo viên còn r p khuôn, ápế ổ ứ ạ ộ ẻ ậ
đ t tr th c hi n theo bài m u mà mình đã so n, ch a t o đặ ẻ ự ệ ẫ ạ ư ạ ược h ng thú choứ
tr , ch a phát huy đẻ ư ược tính tích c c, sáng t o c a tr , ch a th c s l y trự ạ ủ ẻ ư ự ự ấ ẻ làm trung tâm trong quá trình d y và h c. Cùng v i s thay đ i phạ ọ ớ ự ổ ương pháp
d y h c c a các b c h c trong c nạ ọ ủ ậ ọ ả ước là d y h c tích c c và xây d ng môiạ ọ ự ự
trường giáo d c l y tr làm trung tâm nh m gây h ng thú, thu hút tr đ trụ ấ ẻ ằ ứ ẻ ể ẻ
ti p thu bài m t cách nh nhàng, không gò bó, áp đ t nh ng l i đ t hi u quế ộ ẹ ặ ư ạ ạ ệ ả cao. Nh n th y đậ ấ ược tính c n thi t c a vi c giáo d c l y tr làm trung tâmầ ế ủ ệ ụ ấ ẻ trong các ho t đ ng trạ ộ ở ường m m non nói chung và ho t đ ng làm quen tácầ ạ ộ
ph m văn h c nói riêng. Là m t giáo viên tr c ti p gi ng d y, v i mong mu nẩ ọ ộ ự ế ả ạ ớ ố
được đóng góp m t s kinh nghi m nh c a mình trong quá trình chăm sóc vàộ ố ệ ỏ ủ giáo d c tr nh m nâng cao ch t lụ ẻ ằ ấ ương giáo d c nên tôi đã m nh d n ch n đụ ạ ạ ọ ề tài: “M t s bi n pháp giúp tr 56 tu i h c t t môn làm quen văn h c theoộ ố ệ ẻ ổ ọ ố ọ
h ướ ng giáo d c l y tr làm trung tâm t i l p lá 4 tr ụ ấ ẻ ạ ớ ườ ng M m non C ầ ư Pang”.
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài:ụ ệ ụ ủ ề
* M c tiêu:ụ
Nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng chăm sóc giáo d c tr theo hụ ẻ ướng giáo
d c l y tr làm trung tâm. ụ ấ ẻ
Trang 3 Giúp cho tr hình thành và phát tri n nhân cách, đ ng th i tr m nhẻ ể ồ ờ ẻ ạ
d nạ h n, t tin h n, có l i ng x văn minh trong cu c s ng hàng ngày.ơ ự ơ ố ứ ử ộ ố
* Nhi m v :ệ ụ
Hình thành cho tr nh ng kĩ năng đ c th , k chuy n di n c m; Phát ẻ ữ ọ ơ ể ệ ễ ảtri n kh năng giao ti p hàng ngày gi a cô và tr , gi a tr v i tr và tr v iể ả ế ữ ẻ ữ ẻ ớ ẻ ẻ ớ
m i ngọ ười xung quanh
D y tr phát âm chính xác ngôn ng ti ng Vi t; Luy n cho tr kĩ năngạ ẻ ữ ế ệ ệ ẻ nghe, hi u, đ c th hay k l i câu truy n, các s vi c, trong cu c s ng vàể ọ ơ ể ạ ệ ự ệ ộ ố trong sinh ho t h ng ngày c a tr m t cách linh ho t.ạ ằ ủ ẻ ộ ạ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
M t s bi n pháp s ph m giúp h c t t môn Làm quen văn h c theoộ ố ệ ư ạ ọ ố ọ
hướng giáo d c l y tr làm trung tâm.ụ ấ ẻ
4. Gi i h n ớ ạ c a đ tàiủ ề :
M t s bi n pháp giúp tr 56 tu i h c t t môn Làm quen văn h cộ ố ệ ẻ ổ ọ ố ọ theo hướng Giáo d c l y tr làm trung tâm ụ ấ ẻ t i trạ ường M m non C Pang.ầ ư
Đ i tố ượng kh o sát: Tr 56 tu i l p lá 4 trả ẻ ổ ớ ường M m non C Pang.ầ ư
Th i gian nghiên c u: T tháng 9 năm 2017 đ n tháng 0ờ ứ ừ ế 3 năm 2018
5. Phương pháp nghiên c uứ :
a. Nhóm phương pháp nghiên c u lý lu n: Đ c và nghiên c u t ng h pứ ậ ọ ứ ổ ợ các tài li u có liên quan đ n đ tài nghiên c u. Cệ ế ề ứ ác tài li u v quá trình hìnhệ ề thành và phát tri n ngôn ng , tâm sinh lý c a tr , Module 3 Đ c đi m phátể ữ ủ ẻ ặ ể tri n ngôn ng , Module 30 làm đ dùng d y h c và đ ch i t t o…Thông quaể ữ ồ ạ ọ ồ ơ ự ạ
m ng internet tìm nh ng bài th , câu truy n phù h p v i l a tu i c a tr , phùạ ữ ơ ệ ợ ớ ứ ổ ủ ẻ
h p v i n i dung chợ ớ ộ ương trình Giáo d c m m non.ụ ầ
Trang 4b. Nhóm phương pháp nghiên c u th c ti n: Đi u tra, thu th p cácứ ự ễ ề ậ thông tin t th c t l p lá 4, ừ ự ế ở ớ quan sát ho t đ ng c a tr giúp giáo viên n mạ ộ ủ ẻ ắ
b t đắ ược nh ng ho t đ ng c a tr đ lên k ho ch c th trong vi c chămữ ạ ộ ủ ẻ ể ế ạ ụ ể ệ sóc và giáo d c trụ ẻ, sau đó t ng h p và rút ra các kinh nghi m giáo d c.ổ ợ ệ ụ
Phương pháp th c nghi m s ph mự ệ ư ạ : Thường xuyên nghiên c u các đứ ề tài trong chương trình giáo d c, so n bài và chu n b đ dùng trụ ạ ẩ ị ồ ước khi gi ngả
d y. Th áp d ng các bi n pháp vào môn làm quen văn h c và các ho t đ ngạ ử ụ ệ ọ ạ ộ khác trong ngà H c h i các phỳ ọ ỏ ương pháp hay c a đ ng nghi p trong các ti tủ ồ ệ ế
d y. ạ
Phương pháp th c hành: Đ i v i tr m m non ghi nh có ch đ nhự ố ớ ẻ ầ ớ ủ ị
ch a cao, tr d nh và cũng nhanh quên, chính vì v y c n cho tr th c hànhư ẻ ễ ớ ậ ầ ẻ ự
m t cách tích c c, thông qua trò ch i đóng k ch tr th hi n độ ự ơ ị ẻ ể ệ ược b n thânả mình, đi u này giúp tr nh lâu đ ng th i cũng giúp hình thành và phát tri n ề ẻ ớ ồ ờ ể ở
tr nh ng kĩ năng trong cu c s ng hàng ngày. ẻ ữ ộ ố
c. Phương pháp th ng kê toán h c: Đ m b o cho quá trình nghiên c uố ọ ả ả ứ khoa h c đi đúng họ ướng cũng nh trong trình bày k t qu nghiên c u thànhư ế ả ứ
m t h th ng lôgic. Đ theo dõi độ ệ ố ể ược m c đ phát tri n c a t t c tr trongứ ộ ể ủ ấ ả ẻ
l p, giáo c n ph i có s theo dõi, ghi chép, trình bày s li u rõ ràng, c th vàớ ầ ả ự ố ệ ụ ể tính toán chi ti t. T đó giúp giáo viên n m đế ừ ắ ượ ố ệc s li u c th đ thu n ti nụ ể ể ậ ệ trong vi c theo dõi s phát tri n c a tr ệ ự ể ủ ẻ
II.Ph n n i dungầ ộ
1.C s lí lu n ơ ở ậ
Ti p t c th c hi n K ho ch s 56/KHBGDĐT ngày 25/01/2017 c aế ụ ự ệ ế ạ ố ủ
B GDĐT v vi c tri n khai chuyên đ “Xây d ng trộ ề ệ ể ề ự ường m m non l y trầ ấ ẻ làm trung tâm” giai đo n 2016 – 2020, B GDĐT t ch c h i th o s k t 02ạ ộ ổ ứ ộ ả ơ ế năm tri n khai th c hi n chuyên đ “Xây d ng trể ự ệ ề ự ường m m non l y tr làmầ ấ ẻ
Trang 5trung tâm”. T ch c cu c thi “ Xây d ng môi trổ ứ ộ ự ường giáo d c l y tr làm trungụ ấ ẻ tâm trong các c s giáo d c m m non”ơ ở ụ ầ
Ti p t c ế ụ th c hi nự ệ Quy t đ nh s 1008/QĐTTg ngày 2/6/2016 c a Thế ị ố ủ ủ
tướng Chính ph phê duy t Đ án “Tăng củ ệ ề ường ti ng Vi t cho tr m m nonế ệ ẻ ầ ”
Th c hi n có hi u qu Chự ệ ệ ả ương trình Giáo d c m m non m i, chú tr ngụ ầ ớ ọ vào vi c phát ệ tri nể ngôn ng cho tr trong công tác giáo d c nh m nâng caoữ ẻ ụ ằ
ch t lấ ượng chăm sóc và giáo d c tr , t o s chuy n bi n m nh m v đ iụ ẻ ạ ự ể ế ạ ẽ ề ổ
m i phớ ương pháp giáo d c; “ụ Xây d ng môi trự ường giáo d c l y tr làm trungụ ấ ẻ tâm” c ng c , phát tri n s lủ ố ể ố ượng và ch t lấ ượng trở ường m m non.ầ
Ho t đ ng Làm quen Văn h c trạ ộ ọ ở ường m m non là m t trong nh ngầ ộ ữ
ho t đ ng có vai trò quan tr ng đ i v i vi c phát tri n ngôn ng cho tr m mạ ộ ọ ố ớ ệ ể ữ ẻ ầ non, là phương ti n giúp tr rèn luy n ngôn ng rõ ràng, m ch l c, giúp tăngệ ẻ ệ ữ ạ ạ
cường v n ti ng Vi t cho tr ố ế ệ ẻ
Cho tr làm quen v i tác ph m văn h c là chúng ta đã góp ph n mẻ ớ ẩ ọ ầ ở
r ng nh n th c, phát tri n trí tu , giáo d c đ o đ c, giáo d c th m mĩ, phátộ ậ ứ ể ệ ụ ạ ứ ụ ẩ tri n ngôn ng , phát tri n tr ể ữ ể ở ẻ kĩ năng đ c và k truy n…nh ng đi u này vaiọ ể ệ ữ ề trò r t l n trong quá trình hình thành và phát tri n nhân cách c a tr ấ ớ ể ủ ẻ
V i mong mu n mang nh ng đi u t t đ p nh t đ n cho tr thông quaớ ố ữ ề ố ẹ ấ ế ẻ các ho t đ ng trạ ộ ở ường nói chung và các tác ph m văn h c nói riêng, là ẩ ọ m tộ giáo viên m m non ầ khi lên k ho ch tôi đãế ạ l a ch n các tác ph m văn h c phùự ọ ẩ ọ
h p v i l a tu i c a tr và tình hình th c t c a đ n v ợ ớ ứ ổ ủ ẻ ự ế ủ ơ ị mình nh m cung c pằ ấ
nh ng ki n th c m i cho tr ữ ế ứ ớ ẻ giúp nâng cao ch t lấ ượng d y và h c t i trạ ọ ạ ườ ng
l p m m non theo hớ ầ ướ “xây d ng môi trng ự ường giáo d c l y tr làm trungụ ấ ẻ tâm”. Đây cũng là nhi m v tr ng tâm c a m t ngệ ụ ọ ủ ộ ười giáo viên trong giai đo nạ
m i hi n nay.ớ ệ
2.Th c tr ngự ạ v n đ nghiên c u.ấ ề ứ
Trang 6 Năm h c 201ọ 72018 là năm h c ti p t c họ ế ụ ưởng ng và th c hi nứ ự ệ nghiêm túc có hi u qu ệ ả chuyên đ “Xây d ngề ự môi trường giáo d cụ l y tr làmấ ẻ trung tâm trong trường m m nonầ ”, đ ch t lể ấ ượng giáo d c đụ ược nâng cao b nả thân cô và tr c n ph i c g ng h n trong quá trình th c hi n chẻ ầ ả ố ắ ơ ự ệ ương trình giáo d c m m non. Riêng đ i v i tụ ầ ố ớ r ẻ 5 tu i s ph i chu n b k h n v m iổ ẽ ả ẩ ị ỹ ơ ề ọ
m t đ tr bặ ể ẻ ước ti p vào m t môi trế ộ ường hoàn toàn m i l đó là môi trớ ạ ườ ng
c a trủ ường ti u h cể ọ Nh ng tr l i g p khó khăn trong phát tri n ngôn ng nóiư ẻ ạ ặ ể ữ chung và quá trình làm quen v i tác ph m văn h c nói riêng. Chính vì v yớ ẩ ọ ậ nhi m v c a ngệ ụ ủ ười giáo viên m m non không ch giúp tr chi m lĩnh đầ ỉ ẻ ế ượ c
nh ng ki n th c, nh ng kĩ năng trữ ế ứ ữ ở ường m m non mà còn c n ph i t o choầ ầ ả ạ
tr có m t tâm th v ng vàng, m nh d n, t tin, s n sàng bẻ ộ ế ữ ạ ạ ự ẵ ước vào l p m tớ ộ
m t cách t t nh t.ộ ố ấ
Vào đ u năm h c, tôi đã ch đ ng ki m tra, kh o sát trên 25 tr t i l pầ ọ ủ ộ ể ả ẻ ạ ớ
Lá
4, trong đó có 9 em là n , 25 em là ngữ ườ ồi đ ng bào dân t c thi u s Th ng ộ ể ố ố
kê k t qu nh sau: ế ả ư
Vi c cho tr làm quen ệ ẻ v i tác ph m ớ ẩ văn h c hi n nay ch a mang l i k tọ ệ ư ạ ế
qu nh mong mu n, nh ng bi nả ư ố ữ ệ pháp đã s d ng trử ụ ước đây nh d y tr làmư ạ ẻ quen văn h c thông qua các ho t đ ng, tích h p l ng ghépọ ạ ộ ợ ồ …ch a đ t hi u quư ạ ệ ả
Trang 7cao. Nh ng y u t khách quan khác làm cho th c tr ng c a đ tài còn t n t iữ ế ố ự ạ ủ ề ồ ạ nhi u h n ch ề ạ ế
Nguyên nhân ch quan: ủ
u đi m: Là m t giáo viên
Ư ể ộ m m non ầ yêu ngh m n tr , ham h c h i,ề ế ẻ ọ ỏ luôn tìm tòi v n d ng các bi n pháp, hình th c đ i m i v các ho t đ ngậ ụ ệ ứ ổ ớ ề ạ ộ
nh m ằ lôi cu nố tr tham gia tích c c vào các ho t đ ngẻ ự ạ ộ m t cách ch đ ngộ ủ ộ
Thường xuyên tham gia các l p b i dớ ồ ưỡng chuyên môn và các đ t sinh ho tợ ạ chuyên đ , ề các h i thi…đ h c t p và rút kinh nghi mộ ể ọ ậ ệ cho b n thânả
H n ch : Kinh nghi m gi ng d y ch a lâu, s tích lũy chuyên môn cònạ ế ệ ả ạ ư ự nhi u h n ch ề ạ ế
t v c s v t ch t tư ề ơ ở ậ ấ ương đ i đ y đ , b ph n chuyên môn luôn t o m iố ầ ủ ộ ậ ạ ọ
đi u ki n cho giáo viên tham gia các l p t p hu n, chuyên đề ệ ớ ậ ấ ề, các ch em đ ngị ồ nghi p luôn s n sàng h tr giúp đ tôi hoàn thành t t công tác c a mình. M tệ ẵ ỗ ợ ỡ ố ủ ộ
s cha m h c sinh quan tâm đ n con em mình, luôn có s ph i h p v i giáoố ẹ ọ ế ự ố ợ ớ viên trong vi c chăm sóc và giáo d c tr , thệ ụ ẻ ường xuyên ng h nguyên v t li uủ ộ ậ ệ
đ làm đ dùng, đ ch i cho các cháu.ể ồ ồ ơ
H n ch : ạ ế Trường M m non C Pang là m t trầ ư ộ ường qu c l p m i đố ậ ớ ượ cthành l p t tháng 6/2014 v i nhi m v là th c hi n công tác giáo d c ch tậ ừ ớ ệ ụ ự ệ ụ ấ
lượng c p m m non, đở ấ ầ ược tách ra t trừ ường M u giáo Hoa Sen t i đ a bànẫ ạ ị
xã Ea Bông, Đ n v trơ ị ường đóng thu c vùng đ c bi t khó khăn,ộ ặ ệ trình đ dân tríộ
th p, ch a đ m b o đấ ư ả ả ược m c s ng cho ngứ ố ười dân. M t s b ph n khôngộ ố ộ ậ
nh ngỏ ười dân ch a có nh n th c đúng m c v v trí vai trò, t m quan tr ngư ậ ứ ứ ề ị ầ ọ
Trang 8c a vi c đ a tr đ n trủ ệ ư ẻ ế ường đúng đ tu iộ ổ H u h t các cháu 5 tu i đ n trầ ế ổ ế ườ ng
đ u ch aề ư h c qua l p 3 tu i, 4 tu iọ ớ ổ ổ , các cháu còn bở ng v i t t c các ho tỡ ớ ấ ả ạ
đ ngộ trở ường m m non nói chung ầ ho t đ ng làm quen v i tác ph m văn h cạ ộ ớ ẩ ọ nói riêng. Nh ng y u t trên đã nh hữ ế ố ả ưởng không nh đ n th c tr ng vì v yỏ ế ự ạ ậ
đ nh hị ướng c a b n thân v vi c giúp tr h c t t môn văn h c t i l p Lá 4ủ ả ề ệ ẻ ọ ố ọ ạ ớ
trường M m non C Pang là ti p t c v n d ng và phát tri n các bi n pháp cũầ ư ế ụ ậ ụ ể ệ
đ phát huy nh ng m t m nh, nh ng thành công, t n d ng nh ng thu n l iể ữ ặ ạ ữ ậ ụ ữ ậ ợ
c a th c tr ngủ ự ạ và b sung nh ng cái m i linh ho t h n, ổ ữ ớ ạ ơ có hi u qu h n.ệ ả ơ
3.N i dung và hình th c c a gi i pháp.ộ ứ ủ ả
a. M c tiêu c a gi i pháp.ụ ủ ả
Hình thành tr các kở ẻ ĩ năng giao ti p b ng ngôn ng ti ng Vi t rõế ằ ữ ế ệ ràng, m ch l cạ ạ
Hình thành cho tr kĩ năng đ c th , k truy n di n c m, sáng t o…ẻ ọ ơ ể ệ ễ ả ạgiúp tr h c t t môn văn h c theo hẻ ọ ố ọ ướng giáo d c l y tr làm trung tâmụ ấ ẻ
L a ch n các bi n pháp, giai phap phù h p s gi i quy t đự ọ ệ ̉ ́ ợ ẽ ả ế ược m t sộ ố
v n đ khó khăn trong quá trình tr tham gia ho t đ ng làm quen các tác ph mấ ề ẻ ạ ộ ẩ văn h cọ
Tr c m nh n đẻ ả ậ ược nh ng ữ n i dung và ộ giá tr ngh thu t trong tácị ệ ậ
ph m, kh i g i tr s rung đ ng, h ng thú đ i v i văn h c.ẩ ơ ợ ở ẻ ự ộ ứ ố ớ ọ
Tr tham gia ho t đ ng ngày m t ch đ ng h n, không áp đ t, không gòẻ ạ ộ ộ ủ ộ ơ ặ
bó, tr có th phát huy đẻ ể ược năng l c và tính sáng t o c a b n thân trong quáự ạ ủ ả trình tham gia vào các ho t đ ng.ạ ộ
Trang 9Cha m ẹ tr c m nh nẻ ả ậ đượ ực s thay đ i c aổ ủ con mình, t đó có ừ nh ngữ suy nghĩ tích c c h n trong công tác ph i h p v i nhà trự ơ ố ợ ớ ường chăm sóc và giáo
d c tr ụ ẻ
b.N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp.ộ ứ ự ệ ả
Bi n pháp 1: ệ Tìm hi u đ c đi m tâm sinh lí, đ c đi m ngôn ng và hoàn ể ặ ể ặ ể ữ
c nh gia đình c a tr trong l p ả ủ ẻ ớ đ l p k ho ch giáo d c. ể ậ ế ạ ụ
Nh chúng ta đã bi t ư ế m i đ a tr là m t cá th riêng bi t, ỗ ứ ẻ ộ ể ệ tr khácẻ nhau v th ch t, tình c m, trí tu , tâm lý, hoàn c nh gia đình và văn hóa. Vìề ể ấ ả ệ ả
v y đ c đi m tâm sinh lý c a tr hoàn toàn khác nhau, m i tr có s h ng thú,ậ ặ ể ủ ẻ ỗ ẻ ự ứ cách h c và t c đ ti p thu ki n thúc khác nhau. Vì v y đi u c n thi t là chúngọ ố ộ ế ế ậ ề ầ ế
ta ph i n m b t đả ắ ắ ược đ c đi m tâm sinh lý c a t ng tr đ t đó có k ho chặ ể ủ ừ ẻ ể ừ ế ạ cũng nh bi n pháp giáo d c c th phù h p v i đ c đi m phát tri n c a tr ư ệ ụ ụ ể ợ ớ ặ ể ể ủ ẻ
Ngay t đ u năm h c cô giáo tìm hi u hoàn c nh gia đình, ừ ầ ọ ể ả đ c đi mặ ể tâm sinh lý và ngôn ng c a trữ ủ ẻ, lên k ho ch và l a ch n các n i dung luy nế ạ ự ọ ộ ệ
t p cho tr d a vào các tiêu chí áp d ng quan đi m giáo d c l y tr làm trungậ ẻ ự ụ ể ụ ấ ẻ tâm. K ho ch giáo d c năm, tháng/ch đ , tu n/ch đ nhánh.ế ạ ụ ủ ề ầ ủ ề
Tìm hi u v đ c đi m v n t : V n t c a tr bể ề ặ ể ố ừ ố ừ ủ ẻ ước đ u còn nghèo nànầ
tr ng i giao ti p v i cô giáo, v i b n, ch a hi u nghĩa c a câu ho c c a t …ẻ ạ ế ớ ớ ạ ư ể ủ ặ ủ ừ
Ví d : Khi tr đ n l p cô h i ụ ẻ ế ớ ỏ con tên gì? Tr cũng ch nói l i l i c a côẻ ỉ ạ ờ ủ
con tên gì?
V đ c đi m ng pháp: tr thề ặ ể ữ ẻ ường s d ng câu c t đ tr l i cô giáoử ụ ụ ể ả ờ
ho c khi giao ti p v i b n.ặ ế ớ ạ
Ví d : Cô h i tr con ăn sáng ch a?, tr tr l i “ch a”…ụ ỏ ẻ ư ẻ ả ờ ư
Trước nh ng tình hu ng trên cô giáo giúp tr nh n đ nh đâu là câu h i c a cô, ữ ố ẻ ậ ị ỏ ủ
Trang 10đâu là câu tr c n tr l i, khuy n khích tr s d ng câu có nghĩa, cô giáo sẻ ầ ả ờ ế ẻ ử ụ ử
d ng nh ng câu h i m đ kích thích t duy c a tr khi tr tr l i cô, h n chụ ữ ỏ ở ể ư ủ ẻ ẻ ả ờ ạ ế
s d ng nh ng câu h i đóng nh : “có không”ử ụ ữ ỏ ư
Vào đ u năm h c, khi lên k ho ch cho ch đ trầ ọ ế ạ ủ ề ường m m non, cô giáoầ
ch n nh ng bài th , câu truy n có n i dung phù h p v i ch đ , phù h p v iọ ữ ơ ệ ộ ợ ớ ủ ề ợ ớ
đ c đi m, nh n th c c a tr Thông qua các bài th , câu truy n cô giáo k t h pặ ể ậ ứ ủ ẻ ơ ệ ế ợ luy n t p các bài t p cho tr nh bài t p phát âm, bài t p nói, bài t p tai ngheệ ậ ậ ẻ ư ậ ậ ậ cho tr qua hình th cẻ ứ “H c b ng ch i, ch i mà h c”. Các ch đ ti p theo ọ ằ ơ ơ ọ ủ ề ế cô giáo ti p t c l a ch n nh ng tác ph m văn h c v i n i dung yêu c u cao h n,ế ụ ự ọ ữ ẩ ọ ớ ộ ầ ơ
th c hi n và l ng ghép các bài t p phát tri n v n t cho tr ự ệ ồ ậ ể ố ừ ẻ các bài t p nàyỞ ậ
l i hờ ướng d n c a cô c n ph i nói rõ ràng, gi i thích nghĩa c a t khó giúpẫ ủ ầ ả ả ủ ừ cho tr hi u, nh và v n d ng đẻ ể ớ ậ ụ ượ ừ ể ặc t đ đ t câu. Đ đ y m nh s phát tri nể ẩ ạ ự ể
kh năng v n đ ng các c quan phát âm c n t p cho tr các bài t p luy n cả ậ ộ ơ ầ ậ ẻ ậ ệ ơ quan phát âm thích h p, Thi t k nh ng trò ch i luy n tai nghe, luy n trí nh ,ợ ế ế ữ ơ ệ ệ ớ
nh ng trò ch i giúp tr nói đúng ng pháp, nói m ch l c nh : Trò ch iữ ơ ẻ ữ ạ ạ ư ơ Tôi là
ai, bé yêu th , bé ch n vai nào, ai nói đúng, truy n tin… ơ ọ ề
Khi tr đã có m t s lẻ ộ ố ượng v n t phong phú, cũng nh có nh ng tr iố ừ ư ữ ả nghi m trong th c t tr s t tin h n trong m i ho t đ ng nói chung và ho tệ ự ế ẻ ẽ ự ơ ọ ạ ộ ạ
đ ng đ c th , k chuy n, đóng k ch…nói riêng.ộ ọ ơ ể ệ ị
Cùng v i vi c tìm hi u đ c đi m tâm sinh lý và đ c đi m phát tri nớ ệ ể ặ ể ặ ể ể ngôn ng c a tr cô giáo còn chú ý đ n hoàn c nh gia đình c a tr , b i giaữ ủ ẻ ế ả ủ ẻ ở đình chính là cái nôi hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người.
V hoàn c nh gia đình: M i tr có m i hoàn c nh khác nhau, vì v y côề ả ỗ ẻ ỗ ả ậ giáo c n có s quan tâm, tìm hi u hoàn c nh, gia đình c a tr đ có s l aầ ự ể ả ủ ẻ ể ự ự
ch n phọ ương pháp giáo d c phù h p và ph i h p v i gia đình trong công tácụ ợ ố ợ ớ chăm sóc và giáo d c tr ụ ẻ
Trang 11Cô giáo tìm hi u v hoàn c nh gia đình c a tr ể ề ả ủ ẻ
Sau khi tìm hi u gia đình tr …N m để ẻ ắ ược đ c đi m tâm lý và đ c đi mặ ể ặ ể ngôn ng c a tr , căn c vào nhu c u h c t p c a tr , nh ng đi u ki n s n cóữ ủ ẻ ứ ầ ọ ậ ủ ẻ ữ ề ệ ẵ
đ a ph ng đ l a ch n các tác ph m văn h c có n i dung phù h p.
Chu n b t t cho tr v m t tâm lý, đ i m i hình th c và phẩ ị ố ẻ ề ặ ổ ớ ứ ương pháp giáo d c theo hụ ướng giáo d c l y tr làm trung tâm giúp tr ch đ ng, t chụ ấ ẻ ẻ ủ ộ ự ủ trong các ho t đ ng là đi u vô cùng quan tr ng, tr có m t tinh th n t t, luônạ ộ ề ọ ẻ ộ ầ ố tho i mái, vui v , h ng thú tham gia m i ho t đ ng, gi i quy t t t nhi m vả ẽ ứ ọ ạ ộ ả ế ố ệ ụ
cô giao, không nh ng v y tr còn đữ ậ ẻ ượ ự ảc t tr i nghi m và x lý nh ng tìnhệ ử ữ
hu ng x y ra trong quá trình tham gia ho t đ ng, tr không b gò bó, áp đ t…ố ả ạ ộ ẻ ị ặ
đi u này giúp tr có thêm ni m tin khi tham gia vào các ho t đ ng nói chung vàề ẻ ề ạ ộ
ho t đ ng làm quen v i tác ph m văn h c nói riêng.ạ ộ ớ ẩ ọ
Bi n pháp2: ệ Xây d ng ự môi tr ườ ng giáo d c ụ l y tr làm trung tâm trong ấ ẻ
ho t đ ng làm quen Văn h c ạ ộ ọ
Đ i v i nhà giáo d c, vi c xây d ng môi trố ớ ụ ệ ự ường giáo d c phù h p s làụ ợ ẽ
phương ti n, là đi u ki n đ phát tri n phù h p v i t ng tr và t ng l a tu i.ệ ề ệ ể ể ợ ớ ừ ẻ ừ ứ ổ
Đ i v i ph huynh và xã h i, quá trình xây d ng môi trố ớ ụ ộ ự ường giáo d cụ
s thu hút đẽ ượ ực s tham gia c a các b c ph huynh và s đóng góp c a c ngủ ậ ụ ự ủ ộ
Trang 12đ ng xã h i. Và vi c xây d ng môi trồ ộ ệ ự ường giáo d c l y tr làm trung tâm làụ ấ ẻ khâu vô cùng qua tr ng. Đ xây d ng môi trọ ể ự ường giáo d c l y tr làm trungụ ấ ẻ tâm tôi bám sát các tiêu chí sau:
Đ m b o an toàn v m t tâm lý cho tr và tr thả ả ề ặ ẻ ẻ ường xuyên đượ cgiao ti p, th hi n m i quan h thân thi t gi a tr v i tr và tr v i nh ngế ể ệ ố ệ ế ữ ẻ ớ ẻ ẻ ớ ữ
người xung quanh
Hành vi, c ch , l i nói, thái đ c a giáo viên đ i v i tr và nh ngử ỉ ờ ộ ủ ố ớ ẻ ữ
người khác luôn m u m c đ tr noi theo.ẫ ự ể ẻ
Môi trường v t ch t trong l p, ngoài l p đáp ng nhu c u, h ng thúậ ấ ớ ớ ứ ầ ứ
ch i c a tr , t o đi u ki n cho t t c các tr có th ch i mà h c, h c b ngơ ủ ẻ ạ ề ệ ấ ả ẻ ể ơ ọ ọ ằ
ch i, phù h p v i đi u ki n th c t ơ ợ ớ ề ệ ự ế
Các khu v c trong nhà trự ường được quy ho ch theo hạ ướng t n d ngậ ụ các không gian đ cho tr ho t đ ng phù h p, linh ho t, phong phú, các gócể ẻ ạ ộ ợ ạ
ho t đ ng trong l p và ngoài l p mang tính m , t o đi u ki n cho tr d dàngạ ộ ớ ớ ở ạ ề ệ ẻ ễ
l a ch n và s d ng s v t, đ v t, đ ch i đ th c hành, trãi nghi m.ự ọ ử ụ ự ậ ồ ậ ồ ơ ể ự ệ
Khuy n khích tr có th ho t đ ng theo nhi u cách khác nhau; t oế ẻ ể ạ ộ ề ạ
đi u ki n c h i cho tr ho t đ ng, trãi nghi m, khám phá v i nhi u hình th cề ệ ơ ộ ẻ ạ ộ ệ ớ ề ứ khác nhau, phát tri n toàn di n.ể ệ
T o nh ng đi u ki n, c h i, t n d ng hoàn c nh, tình hu ng th tạ ữ ề ệ ơ ộ ậ ụ ả ố ậ cho tr ho t đ ng tr i nghi m, khám phá trong môi trẻ ạ ộ ả ệ ường an toàn.
Môi trường giáo d c g m môi trụ ồ ường ngoài l p h c và môi trớ ọ ườ ngtrong l p h cớ ọ
* Môi trường ngoài l p h c:ớ ọ
Môi trường ngoài l p h c là y u t góp ph n tích c c trong các ho tớ ọ ế ố ầ ự ạ
đ ng nâng cao ch t lộ ấ ượng chăm sóc giáo d c toàn di n tr Khi cho tr thamụ ệ ẻ ẻ gia ho t đ ng ngoài tr i cô giáo có s chu n b trạ ộ ờ ự ẩ ị ước cho tr v môi trẻ ề ườ ng
Trang 13ho t đ ng, đ dùng, đ ch i Sân bãi s ch s , đ m b o t m nhìn bao quát tr ,ạ ộ ồ ồ ơ ạ ẽ ả ả ầ ẻ
đ m b o an toàn cho tr ho t đ ng, có đ dùng đ ch i phù h p, t n d ng vàả ả ẻ ạ ộ ồ ồ ơ ợ ậ ụ
s d ng có hi u qu ử ụ ệ ả
các đ dùng b ng nguyên v t li u m s n có đ a phồ ằ ậ ệ ở ẵ ở ị ương…
Dướ ựi s ch đ o c a nhà trỉ ạ ủ ường các cô giáo đã v n đ ng cha m trậ ộ ẹ ẻ
ng
ủ
h ngày công cũng nh 1 s nguyên v t li u s n có thôn buôn nh tre, n a,ộ ư ố ậ ệ ẵ ở ư ứ
r m, r , l p xe h ng…đ xây d ng các khu ho t đ ng ngoài tr i cho tr ơ ạ ố ỏ ể ự ạ ộ ờ ẻ
Ph huynh ng h nguyên v t li u và cùng cô giáo làm đ ch i cho tr ụ ủ ộ ậ ệ ồ ơ ẻ
Bên c nh đó giáo viên k t h p v i cha m tr cùng nhau xây d ng khuạ ế ợ ớ ẹ ẻ ự vui ch i v i các nhân v t c tích, hay còn g i là “vơ ớ ậ ổ ọ ườn c tích”, “sân kh uổ ấ ngoài tr i”, vờ ườn rau c a bé, vủ ườn hoa c a bé…thông qua ủ v ườ n c tích ổ hay
sân kh u ngoài tr i ấ ờ … s giúp tr nh p vai vào các nhân v t trong câu truy nẽ ẻ ậ ậ ệ
m t cách t t h n hay bi u di n đ c th hay h n, di n c m h n bên c nh đóộ ố ơ ể ễ ọ ơ ơ ễ ả ơ ạ còn giúp tr đẻ ược trãi nghi m và th hi n nh ng năng khi u s n có c a b nệ ể ệ ữ ế ẵ ủ ả thân tr ẻ
Ví d : Đ n v i “ Vụ ế ớ ườn hoa c a bé” Cô và tr đủ ẻ ược quan sát các lo iạ hoa trong vườn, tr có th g i tên các lo i hoa và nói đẻ ể ọ ạ ược màu s c c a cácắ ủ
lo i hoa đó, đi u này giúp tr nh sâu h n v các đ c đi m c a lo i hoa và khiạ ề ẻ ớ ơ ề ặ ể ủ ạ
Trang 14cô d y tr đ c th (k chuy n) v các lo i hoa nh bài th ạ ẻ ọ ơ ể ệ ề ạ ư ơ Hoa đào Hoa mai,
Hao cúc vàng…hay câu truy n ệ S tích Hoa h ng, s tích hoa mào gà… ự ồ ự lúc này
tr đã có đẻ ược nh ng hi u biêt v các lo i hoa và s giúp tr h ng thú h n,ữ ể ề ạ ẽ ẻ ứ ơ
ch đ ng h n trong quá trình tham gia ho t đ ng.ủ ộ ơ ạ ộ
V ườ n hoa c a bé và v ủ ườ n rau c a bé ủ
M t s công trình ph huynh và cô giáo cùng làm, góp ph n t o môi ộ ố ụ ầ ạ
tr ườ ng ho t đ ng cho tr thêm đa d ng và phong phú ạ ộ ẻ ạ
Hay v i câu truy n ớ ệ C u bé Tích Chu, ậ trong ho t đ ng ngoài tr i cô có thạ ộ ờ ể
d n d t tr đ n khu vẫ ắ ẻ ế ườn c tích, cho tr đóng vai và th hi n l i l i các nhânổ ẻ ể ệ ạ ờ
v t trong câu truy n, lúc này tr nh đậ ệ ẻ ư ược hòa mình vào th gi i c tích, đế ớ ổ ượ c
ng i trên chi c chõng tre hay chui ra chui vào ngôi nhà tranh xinh x n do b , mồ ế ắ ố ẹ
c a mình làm…đi u này s góp ph n giúp tr h ng thú h n tích c c h n khiủ ề ẽ ầ ẻ ứ ơ ự ơ tham gia ho t đ ng.ạ ộ
Trang 15Trước kia v i ho t đ ng d y tr đ c th (k chuy n) cho tr nghe v iớ ạ ộ ạ ẻ ọ ơ ể ệ ẻ ớ cách d y truy n th ng cô và tr cùng ng i trong l p, cô đ c th (k chuy n)ạ ề ố ẻ ồ ớ ọ ơ ể ệ cho tr nghe. Gi đây khi môi trẻ ờ ường ngoài l p h c đớ ọ ượ ảc c i thi n và xây d ngệ ự
đa d ng, phong phú thì vi c cô giáo d y tr đ c th (hay k chuy n) cho tr ạ ệ ạ ẻ ọ ơ ể ệ ẻ ở môi trường
này đã góp ph n không nh đ n ch t lầ ỏ ế ấ ượng giáo d c cho tr nói chung và ho tụ ẻ ạ
đ ng cho tr làm quen văn h c nói riêng.ộ ẻ ọ
*Môi trường trong l p h c: ớ ọ
Môi trường trong l p h c có vai trò quan trong không kém môi trớ ọ ườ ngbên ngoài l p h c. Trong l p h c không th thi u nh ng góc ch i c a tr ,ớ ọ ớ ọ ể ế ữ ơ ủ ẻ ngay t đ u năm h c cô giáo đã lên k ho ch thi t k nh ng góc ch i phù h pừ ầ ọ ế ạ ế ế ữ ơ ợ
v i không gian c a l p h c, phân chia không gian và v trí các khu v c phù h pớ ủ ớ ọ ị ự ợ
v i di n tích l p. Đ t o s h ng thú cho tr khi ch i cô giáo đã s p x p cácớ ệ ớ ể ạ ự ứ ẻ ơ ắ ế góc ch i m t các khoa h c v i nhi u đ ch i đa ph n s d ng b ng nguyênơ ộ ọ ớ ề ồ ơ ầ ử ụ ằ
v t li u m (nh : lá cây, h t, h t, h p s a…), có s n ph m mua s n và s nậ ệ ở ư ộ ạ ộ ữ ả ẩ ẵ ả
ph m cô v i tr t làm… đ ch i đẩ ớ ẻ ự ồ ơ ược cô giáo đ ngang t m m t và v a t mể ầ ắ ừ ầ tay c a tr , giúp tr d quan sát, d l y và c t… Đ ch i cho tr là nh ng đủ ẻ ẻ ễ ễ ấ ấ ồ ơ ẻ ữ ồ
ch i quen thu c, g n gũi v i cu c s ng th c hàng ngày c a tr ; ph n ánh kinhơ ộ ầ ớ ộ ố ự ủ ẻ ả nghi m, văn hóa c a đ a phệ ủ ị ương; các góc luôn có s thay đ i theo hình th cự ổ ứ trang trí m đ t o ra s h p d n m i l đ i v i tr ở ể ạ ự ấ ẫ ớ ạ ố ớ ẻ
Ví d : Thông qua góc truy n th ng giúp tr hi u h n v văn hóa vùngụ ề ố ẻ ể ơ ề
mi n nh : Văn hóa c ng chiêng Tây nguyên; văn hóa nhà dài Ê dê…Tr bi tề ư ồ ẻ ế
được m t s ngh truy n th ng đ a phộ ố ề ề ố ở ị ương nh : Ngh d t th c m, nghư ề ệ ổ ẩ ề đan tre, làm rượu c n…Tr t hào v truy n th ng dân t c, có ý th c b o vầ ẻ ự ề ề ố ộ ứ ả ệ
di s n văn hóa dân t c. ả ộ
Trang 16
Các góc ch i c a bé đ ơ ủ ượ c trang trí theo hình th c m ứ ở
Trang 17Sau khi đóng ch đ trủ ề ước và m ch đ m i. Cô và tr cùng th ngở ủ ề ớ ẻ ố
nh t cách xây d ng môi trấ ự ường trong l p theo ch đ Sau đó huy đ ng cácớ ủ ề ộ nguyên v t li u s n có, nguyên v t li u ph th i d tìm đ a phậ ệ ẵ ậ ệ ế ả ẽ ở ị ương.
Trong các nhóm l p cô chú ý quan tâm đ n môi trớ ế ường ch vi t ti ngữ ế ế
vi t, ch vi t to, rõ, đúng quy đ nh. Đ i v i tr 5 tu i u tiên môi trệ ữ ế ị ố ớ ẻ ổ ư ường chữ
Cô và tr cùng trang trí góc l p theo hình th c trang trí đ ng (m ra g n vào) ẻ ớ ứ ộ ở ắ
Có th nói vi c xây d ng môi trể ệ ự ường giáo d c trong trụ ường m m non làầ
th c s c n thi t và quan tr ng. Nó đự ự ầ ế ọ ược ví nh ngư ười giáo viên th hai trongứ công tác t ch c, hổ ứ ướng d n cho tr nh m th a mãn nhu c u vui ch i và ho tẫ ẻ ằ ỏ ầ ơ ạ
đ ng c a tr , thông qua đó, nhân cách c a tr độ ủ ẻ ủ ẻ ược hình thành và phát tri nể toàn di n. M t môi trệ ộ ường s ch s , an toàn, có s b trí khu v c ch i, h c t pạ ẽ ự ố ự ơ ọ ậ trong l p và ngoài tr i phù h p, thu n ti n có ý nghĩa to l n không ch đ i v iớ ờ ợ ậ ệ ớ ỉ ố ớ