Một vài phương pháp dạy hát dân ca cho học sinh khối lớp 4, 5 trong trường Tiểu học

Mục tiêu của sáng kiến kinh nghiệm này nhằm lôi cuốn và thu hút học sinh yêu thích học hát, tìm hiểu để hiểu biết về các làn điệu dân ca nhiều hơn. Bên cạnh đó còn giáo dục thái độ yêu mến, lòng tự hào cũng như ý thức giữ gìn, phát huy bản sắc dân tộc Việt Nam mà đặc biệt là hát Dân Ca.

M T VÀI PHỘ ƯƠNG PHÁP D Y HÁT DÂN CA CHO H C SINH KH IẠ Ọ Ố  

L P 4, 5 TRONG TRỚ ƯỜNG TI U H CỂ Ọ

I. PH N M  Đ U:Ầ Ở Ầ

1. Lí do ch  đ  tài:ọ ề

Dân ca là m t ngh  thu t c a dân gian, nó có đ y đ  tính truy n mi ng,ộ ệ ậ ủ ầ ủ ề ệ  tính t p th , tính truy n th ng và tính sáng t o. Nh ng làn đi u Dân ca khôngậ ể ề ố ạ ữ ệ  

ch  mang l i nh ng c m xúc vui sỉ ạ ữ ả ướng trong đ i s ng tinh th n mà còn t oờ ố ầ ạ  

đi u ki n cho s  phát tri n toàn di n cho m i con ngề ệ ự ể ệ ỗ ười chúng ta nói chung 

và đ c bi t cho h c sinh Ti u h c nói riêngặ ệ ọ ể ọ

Đ i v i trố ớ ường Ti u h c Hà Huy T p n i tôi đang công tác, trể ọ ậ ơ ườ  ngđóng trên đ a bàn xa trung tâm thu c vùng nông thôn tị ộ ương đ i khó khăn, kinhố  

t  xã h i đang trên đà phát tri n vì th  các n n văn hóa đ c tr ng c a các dânế ộ ể ế ề ặ ư ủ  

t c cũng hòa nh p và d n b  mai m t, nên các em cũng độ ậ ầ ị ộ ược ti p thu các n nế ề  văn hóa m i, các dòng nh c hi n đ i đang t ng ngày lan tràn là nh ng nguyênớ ạ ệ ạ ừ ữ  nhân đã làm cho các em ít quan tâm t i vi c l u tr  các n n văn hóa đ c tr ngớ ệ ư ữ ề ặ ư  riêng c a quê hủ ương mình

         Nh ng làn đi u dân ca  y còn đữ ệ ấ ược vang v ng bao lâu n a n u nh  cácọ ữ ế ư  

em nh  không còn đỏ ược nghe ti ng ru c a bà, c a m  V i cu c s ng thànhế ủ ủ ẹ ớ ộ ố  

th  quá b n r n khi n cho ngị ậ ộ ế ườ ới l n quay cu ng trong nh p s ng h i h ,ồ ị ố ố ả  không còn bình tâm đ  đ a các em bé vào gi c ng  êm đ m qua ti ng hát ruể ư ấ ủ ề ế  

n a, bên c nh đó c  th  gi i Âm nh c đang nóng lên b i nh ng dòng nh cữ ạ ả ế ớ ạ ở ữ ạ  

Tr , nh c Rock dòng nh c phong trào ph c v  nhu c u đã làm  nh hẻ ạ ạ ụ ụ ầ ả ưở  ngkhông nh  đ n các em h c sinh, ngay c  trong gia đình, các em cũng thỏ ế ọ ả ườ  ngxuyên được nghe các bài hát c a ngủ ườ ới l n, nh ng bài hát mang tính ch t gi iữ ấ ả  trí, do v y các em đã ti p thu nhanh h n so v i các bài hát mà các em đậ ế ơ ớ ượ  c

h c   trọ ở ường. Bên c nh đó nh ng bài hát dân ca tạ ữ ương đ i khó đ i v i h cố ố ớ ọ  

sinh Ti u h c nên m i khi giáo viên d y các bài hát dân ca h c sinh thể ọ ỗ ạ ọ ườ  ngcăng th ng vì h c hát mãi mà hát v n không ẳ ọ ẫ

đúng, h c múa mãi mà múa v n không đọ ẫ ược d o vì các bài hát dân ca thẻ ườ  ng

ph i luy n láy nhi u, có khi ph i l y h i dài h n, m i bài dân ca thu c cácả ế ề ả ấ ơ ơ ỗ ộ  vùng mi n hay dân t c khác nhau thì làm th  nào đ  các em th c hi n t tề ộ ế ể ự ệ ố  

được? và đi u đó d n đ n h c sinh không thích h c hát các bài hát dân ca. Vìề ẫ ế ọ ọ  

th  đa s  sau khi ra trế ố ường t t c  đ u b  các em quên lãng, nên g n nh  thấ ả ề ị ầ ư ế 

h  tr  đã không còn bi t đ n và không còn mu n nghe nh ng làn đi u dân caệ ẻ ế ế ố ữ ệ  

x a n a. M c dù B  Giáo D c và Đào T o đã đi u ch nh n i dung c aư ữ ặ ộ ụ ạ ề ỉ ộ ủ  

chương trình môn Âm Nh c b t bu c kh i l p nào cũng có t  hai đ n ba bàiạ ắ ộ ố ớ ừ ế  dân ca, còn r t h n ch , do v y s  hi u bi t c a các em h c sinh Ti u h c vấ ạ ế ậ ự ể ế ủ ọ ể ọ ề dân ca ch a th t s  sâu r ng. ư ậ ự ộ

V y làm th  nào đ  các em thích h c các bài hát dân ca đi u này đòi h iậ ế ể ọ ề ỏ  giáo viên ph i có phả ương pháp d y đ  h c sinh yêu thích h c hát dân ca h n,ạ ể ọ ọ ơ  khi các em trình bày, bi u di n t t các bài hát đó và sau khi các em th c hi nể ễ ố ự ệ  

t t, t  nhiên các em s  th y yêu thích các bài hát dân ca h n. Đây là m t quáố ự ẽ ấ ơ ộ  trình tìm hi u, h c h i và t p luy n h t s c khó khăn c a c  Cô và Trò. Tể ọ ỏ ậ ệ ế ứ ủ ả ừ 

nh ng v n đ  đã đ t ra   trên và qua kh o sát th c t    trữ ấ ề ặ ở ả ự ế ở ường n i đang côngơ  tác, nh n th y vi c đ  giúp các em h c sinh đậ ấ ệ ể ọ ược ti p xúc và ngày càng yêuế  thích các làn đi u dân ca Vi t Nam, đ  nó không b  mai m t và trôi vào quênệ ệ ể ị ộ  lãng là m t v n đ  r t quan tr ng. Vì th  tôi m nh d n đ a ra  ộ ấ ề ấ ọ ế ạ ạ ư “M t vàiộ  

phương pháp d y hát dân ca cho h c sinh kh i l p 4, 5 trong trạ ọ ố ớ ường 

Ti u h c”.ể ọ       

2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tàiụ ệ ụ ủ ề

        Nh m lôi cu n và thu hút h c sinh yêu thích h c hát, tìm hi u đ  hi uằ ố ọ ọ ể ể ể  

bi t v  các làn đi u dân ca nhi u h n. Bên c nh đó còn giáo d c thái đ  yêuế ề ệ ề ơ ạ ụ ộ  

m n, lòng t  hào cũng nh  ý th c gi  gìn, phát huy b n s c dân t c Vi t Namế ự ư ứ ữ ả ắ ộ ệ  

mà đ c bi t là hát Dân Ca.ặ ệ

 3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

­ Nh ng phữ ương pháp s  ph m d y hát dân ca cho h c sinh kh i l p 4,ư ạ ạ ọ ố ớ  

5 trong trường Ti u h c.ể ọ       

        4. Gi i h n, ph m vi nghiên c u:ớ ạ ạ ứ

M t vài phộ ương pháp d y hát dân ca cho h c sinh kh i l p 4, 5 trongạ ọ ố ớ  

Trường ti u h c Hà Huy T p ­ Huy n Krông Ana ­ T nh Đăk Lăk. Năm h cể ọ ậ ệ ỉ ọ  

2014 ­ 2015

5. Phương pháp nghiên c u:ứ

­ Nghiên c u chứ ương trình, Sách giáo khoa môn Âm nh c ti u h c.ạ ể ọ

­ Phương pháp d y h c Âm nh c   ti u h c.ạ ọ ạ ở ể ọ

­ Các bài hát dân ca trong và ngoài chương trình Âm nh c ti u h c.ạ ể ọ

­ Thu th p tài li u v  d y hát dân ca cho h c sinh ph  thông.ậ ệ ề ạ ọ ổ

­ V n d ng nh ng kinh nghi m c a cá nhân vào các ti t d y hát dân ca ậ ụ ữ ệ ủ ế ạ ở 

t i cái đ p, góp ph n giáo d c các em tr  thành nh ng ngớ ẹ ầ ụ ở ữ ười phát tri n toànể  

di n. ệ

        Ngoài ra nó còn giúp các em có tâm h n phong phú và b t m t m i sauồ ớ ệ ỏ  

nh ng gi  h c căng th ng.ữ ờ ọ ẳ

Trong chương trình Âm nh c   Ti u h c. H c hát là n i dung tr ng tâm,ạ ở ể ọ ọ ộ ọ  

được th c hi n t  l p 1 đ n l p 5, đây cũng là phân môn h c sinh yêu thíchự ệ ừ ớ ế ớ ọ  

nh t. Phân môn h c hát có ba d ng là: bài hát thi u nhi Vi t Nam, dân ca vàấ ọ ạ ế ệ  các bài hát nước ngoài

Kh  năng Âm nh c c a h c sinh Ti u h c có s  phát tri n rõ r t. Ví dả ạ ủ ọ ể ọ ự ể ệ ụ 

h c sinh l p 1, 2 có trí nh  còn h n ch , các em khó h c thu c nh ng bài hátọ ớ ớ ạ ế ọ ộ ữ  

có l i ca tờ ương đ i dài ho c có nhi u l i ca, Đ n l p 4,5 kh  năng ghi nhố ặ ề ờ ế ớ ả ớ 

c a h c sinh đã đủ ọ ược nâng cao h n so v i giai đo n trơ ớ ạ ước. Bi u hi n v  năngể ệ ề  

l c Âm ự

nh c c a h c sinh r t khác bi t, m i l p thạ ủ ọ ấ ệ ỗ ớ ường có nh ng em năng khi u Âmữ ế  

nh c r t t t, nh ng bên c nh đó l i có m t s  em năng khi u còn h n ch ạ ấ ố ư ạ ạ ộ ố ế ạ ế  Cũng có nh ng h c sinh có năng khi u   m t này nh ng l i y u   m t khác,ữ ọ ế ở ặ ư ạ ế ở ặ  

ví d : hát đúng v  cao đ  thì l i ch a v ng v  trụ ề ộ ạ ư ữ ề ường đ , có kh  năng gõộ ả  

đ m t t nh ng l i y u v  v n đ ng theo nh c… Đa s  h c sinh có kh  năngệ ố ư ạ ế ề ậ ộ ạ ố ọ ả  hát k t h p các ho t đ ng khác nh : v n đ ng theo nh c, gõ đ m, tham giaế ợ ạ ộ ư ậ ộ ạ ệ  trò ch i… H ng thú, s  thích Âm nh c c a h c sinh không hoàn toàn gi ngơ ứ ở ạ ủ ọ ố  nhau, c m nh n th m mĩ c a các em cũng khác bi tả ậ ẩ ủ ệ

2. Th c tr ng:ự ạ

Ban đ u vi c các em h c sinh trình bày các bài hát dân ca đang r t thầ ệ ọ ấ ụ 

đ ng, hát ch a chính xác, còn sai v  cao đ , ti t t u và ch a th  hi n đúngộ ư ề ộ ế ấ ư ể ệ  

ch t dân ca, còn lúng túng khi nh n bi t và phân bi t các th  lo i dân ca c aấ ậ ế ệ ể ạ ủ  các vùng mi n, vì bài hát dân ca là nh ng bài hát tề ữ ương đ i khó đ i v i h cố ố ớ ọ  

sinh Ti u h c nên m i khi giáo viên d y bài hát dân ca h c sinh thể ọ ỗ ạ ọ ường căng 

th ng  v i nh ng ch  hát luy n và nh ng câu hát ph i l y h i dài l i thu cẳ ớ ữ ỗ ế ữ ả ấ ơ ạ ộ  nhi u vùng mi n ph i th  hi n đúng ch t c a vùng mi n  y vì th  các emề ề ả ể ệ ấ ủ ề ấ ế  không thích h cọ  Chính vì không thích h c c a các em đi u đó khi n h c sinhọ ủ ề ế ọ  

d n d n s  lãng quên trong th i gian. B i v y làm th  nào đ  các em thíchầ ầ ẽ ờ ở ậ ế ể  

h c các bài hát dân ca? Là giáo viên d y Âm Nh c nh n th y mu n các emọ ạ ạ ậ ấ ố  yêu thích các bài hát dân ca thì giáo viên ph i có phả ương pháp d y h c phongạ ọ  phú, đa d ng c  v  n i dung l n hình th c đ  nh m lôi cu n và thu hút h cạ ả ề ộ ẫ ứ ể ằ ố ọ  sinh thích thú và ham h c h n. ọ ơ

2.1. Thu n l i ­ khó khănậ ợ

* Thu n l i:ậ ợ

­ Ban giám hi u nhà trệ ường quan tâm t o đi u ki n t t cho cô và trò.ạ ề ệ ố  

Đ ng th i luôn thúc đ y, khích l  giáo viên luôn có nh ng sáng ki n, tìm tòi,ồ ờ ẩ ệ ữ ế  

h c h i kinh nghi m n i các đ ng nghi p.ọ ỏ ệ ơ ồ ệ

­ B n thân qua l p đào t o s  ph m Âm nh c và là s  thích.ả ớ ạ ư ạ ạ ở

­ Khi lên l p có đ y đ  nh c c  nh : đàn, thanh phách, đĩa nh c, máyớ ầ ủ ạ ụ ư ạ  nghe

        ­ Trường l p s ch đ p, phòng h c thoáng mát, r ng rãi.ớ ạ ẹ ọ ộ

­ M t s  em r t có năng khi u v  môn Âm nh c.ộ ố ấ ế ề ạ

­ M t s  ph  huynh có năng khi u và đam mê v  Âm nh c nên cũng gópộ ố ụ ế ề ạ  

­ Kh  năng ti p thu bài c a các em không đ ng đ u.ả ế ủ ồ ề

­ Ch a có phòng h c Âm nh c riêng.ư ọ ạ

2.2. Thành công ­ h n chạ ế

* Thành công:

­ B n thân tôi nh n th y sau khi áp d ng các phả ậ ấ ụ ương pháp thì ch t lấ ượ  ng

d y và h c các bài hát dân ca c a h c sinh đạ ọ ủ ọ ược tăng lên đáng k  nh : Các emể ư  thích thú h n, hào h ng h n khi h c môn Âm nh c và đ c bi t là h c hát dânơ ứ ơ ọ ạ ặ ệ ọ  

ca, hát đúng giai đi u ti t t u, hát to rõ ràng, hòa gi ng bi t th  hi n s c thái,ệ ế ấ ọ ế ể ệ ắ  

v n đ ng theo bài hát. Nh ng m t đi u đáng quan tâm đó là s  m nh d n tậ ộ ư ộ ề ự ạ ạ ự tin h n khi tham gia ho t đ ng Âm nh c   trơ ạ ộ ạ ở ường cũng nh    đ a phư ở ị ương. Đó chính là s  thành công c a đ  tài.ự ủ ề

* H n ch :ạ ế

­ Nh ng không ph i vi c gì cũng ch  có thành công bên c nh nh ng m tư ả ệ ỉ ạ ữ ặ  

được thì cũng còn nh ng m t h n ch  nh  th i gian ti t h c ng n mà các ti tữ ặ ạ ế ư ờ ế ọ ắ ế  phân b  quá th a, kh  năng ti p thu Âm nh c các em không đ ng đ u l i ítố ư ả ế ạ ồ ề ạ  

được ti p xúc làm quen v i Âm nh c nên vi c th c hi n các phế ớ ạ ệ ự ệ ương pháp 

m i trong gi ng d y còn nhi u m t han ch ớ ả ạ ề ặ ế

        2.3. M t m nh ­ M t y u:      ặ ạ ặ ế

* M t m nh:     ặ ạ

­ Khi th c hi n các phự ệ ương pháp trên thì h u h t các em đ u thích thú,ầ ế ề  tham gia môn h c m t cách linh ho t, m nh d n, thông minh qua vi c sángọ ộ ạ ạ ạ ệ  

t o các đ ng tác múa ph  h a k t h p khi hát th c hi n t t m c tiêu yêu c uạ ộ ụ ọ ế ợ ự ệ ố ụ ầ  

c a bài h c thông qua các ph n h c hát, đ c bi t là hát dân ca. Thích tham giaủ ọ ầ ọ ặ ệ  

vào các ho t đ ng Âm nh c do l p, nhà trạ ộ ạ ớ ường, các c p hay đ a phấ ị ương phát 

đ ng. Đó chính là m t m nh c a phộ ặ ạ ủ ương pháp này

* M t y u:      ặ ế

­ M t s  em ti p thu bài ch m, kh  năng Âm nh c c a các em còn h nộ ố ế ậ ả ạ ủ ạ  

ch  ch a bi t th c hi n đế ư ế ự ệ ược đ y đ  ho c ch a làm t t m t s  ho t đ ngầ ủ ặ ư ố ộ ố ạ ộ  

nh  các b n khác, làm ch t lư ạ ấ ượng c a b  môn ch a cao đó cũng là đi u màủ ộ ư ề  tôi trăn tr  trong khi s  d ng đ  tài vào th c t ở ử ụ ề ự ế

2.4. Các nguyên nhân, các y u t  tác đ ng ế ố ộ

V i các dòng nh c phong trào hi n đ i b y gi  nh  nh c tr , nh c Rockớ ạ ệ ạ ấ ờ ư ạ ẻ ạ  đang lan tràn d  lôi cu n h c sinh yêu thích nó h n, nên đã làm cho các emễ ố ọ ơ  không còn nh  đ n nh ng làn đi u dân ca  m đ m tha thi t, cũng chínhớ ế ữ ệ ề ề ế  

nh ng ngữ ườ ới l n trong gia đình nh  các Bà các M  ít và th m chí là không hátư ẹ ậ  

ru con mình nh ng l i ru ng t ngào sâu l ng b ng nh ng làn đi u Dân Ca nhữ ờ ọ ắ ằ ữ ệ ư 

trước đây n a mà toàn hát nh ng bài nh c tr , nh c phong trào. Bên c nh đóữ ữ ạ ẻ ạ ạ  

nh ng bài hát dân ca tữ ương đ i khó hát, có nhi u ch  luy n láy, có nh ng câuố ề ỗ ế ữ  hát ph i l y h i dài, l i thu c dân ca nhi u vùng mi n khi hát pha  th  hi nả ấ ơ ạ ộ ề ề ỉ ể ệ  đúng ch t  khác nhau. So v i l a tu i h c sinh Ti u h c là đi u h i khó khăn,ấ ớ ứ ổ ọ ể ọ ề ơ  

nh ng tác đ ng đó đã làm cho h c sinh không thích h c hát dân ca và d n d nữ ộ ọ ọ ầ ầ  

đi vào lãng quên

2.5. Phân tích, đánh giá các v n đ  v  th c tr ng mà đ  tài đ t ra: ấ ề ề ự ạ ề ặ

Qua quá trình th c t  gi ng d y trự ế ả ạ ước đây vì giáo viên ch a có phư ươ  ngpháp d y phong phú đ  lôi cu n các em mà ch  cho h c sinh h c nh ng bài hátạ ể ố ỉ ọ ọ ữ  

có trong sách giáo khoa c a chủ ương trình h c chính, ch a cho các em tìm hi uọ ư ể  thêm, nhi u qua băng đĩa, hình v  dân ca ngoài chề ề ương tình h c cũng nh  tìmọ ư  

hi u r ng h n v  các vùng, mi n khác nhau. Đ c bi t trể ộ ơ ề ề ặ ệ ước đây ch  nghe Côỉ  hát m u bài hát và đẫ ược Cô giáo t p hát t ng câu sau đó cho v  tay theo nh pậ ừ ỗ ị  

c a bài hát và đủ ược giáo viên hướng d n cho m t s  đ ng tác múa ph  đ nẫ ộ ố ộ ụ ơ  

gi n nh  v y là xong m t ti t h c. V i cách làm nh  v y th y tình tr ng h cả ư ậ ộ ế ọ ớ ư ậ ấ ạ ọ  sinh ch a có s   đam mê và ch a thích thú v i h c hát và tìm hi u v  các lànư ự ư ớ ọ ể ề  

đi u dân ca mà c  ch y đua theo dòng nh c phong trào, nh c tr  hi n nay, vìệ ứ ạ ạ ạ ẻ ệ  giáo viên ch a ch a th c s  có phư ư ự ự ương pháp gi ng d y phong phú, h p d nả ạ ấ ẫ  

đ  lôi cu n h c sinh, nhi u em ch a có năng khi u, ch a hi u bi t gì v  cácể ố ọ ề ư ế ư ể ế ề  làn đi u dân ca, ng i khi th  hi n b n thân, đôi khi giáo viên ch a khôn khéoệ ạ ể ệ ả ư  đánh giá h c sinh trọ ướ ớc l p, làm cho các em c m th y t  ti, x u h  khôngả ấ ự ấ ổ  dám th  hi n mình trể ệ ướ ậc t p th  Bên c nh đó ph  huynh ít quan tâm đ nể ạ ụ ế  

vi c h c t p c a con em mình, ch a quan tâm đ n b  môn Âm nh c, và đ cệ ọ ậ ủ ư ế ộ ạ ặ  

bi t h n n a là h c hát v  các làn đi u dân ca. Vì v y ngệ ơ ữ ọ ề ệ ậ ười giáo viên khi lên 

l p không ch  n m v ng ki n th c v  các làn đi u dân ca, có phớ ỉ ắ ữ ế ứ ề ệ ương pháp 

gi ng d y phong phú, đa d ng v i nhi u hình th c đ  truy n th  cho h cả ạ ạ ớ ề ứ ể ề ụ ọ  sinh mà ph i luôn g n gũi, quan tâm sâu s c, l ng nghe ý ki n c a các emả ầ ắ ắ ế ủ  

n m b t và hi u đắ ắ ể ược tâm lí, s  thích c a h c sinh. Không nh ng d y nh ngở ủ ọ ữ ạ ữ  

n i dung, ki n th c, kĩ năng c a các làn đi u dân ca mà ph i thộ ế ứ ủ ệ ả ường xuyên thay đ i, tìm ra nh ng hình th c, phổ ữ ứ ương pháp m i gi ng d y đ  t o khôngớ ả ạ ể ạ  khí sôi n i cho các em có ni m đam mê, thích thú v  h c các bài hát dân caổ ề ề ọ  

h n. T  ch c nhi u ho t đ ng khác nhau, nh  t  ch c m t s  trò ch i có liênơ ổ ứ ề ạ ộ ư ổ ứ ộ ố ơ  quan đ n ti t h c nh m giúp các em gi m b t căng th ng v a lĩnh h i đế ế ọ ằ ả ớ ẳ ừ ộ ượ  c

ki n th c v a đế ứ ừ ược vui ch i tho i mái. “H c mà ch i ch i mà h c” vì khiơ ả ọ ơ ơ ọ  tham gia trò ch i các em c m th y vui, ph n kh i đơ ả ấ ấ ở ược g n gũi v i cô và b nầ ớ ạ  

bè h n, vì th  các em s  yêu thích và t  tin khi trình bày các bài hát dân ca. ơ ế ẽ ự  Ngoài s  g n gũi, thân thi n v i h c sinh thì l i khen ng i c a giáo viênự ầ ệ ớ ọ ờ ợ ủ  cũng r t quan tr ng và c n thi t đ i v i h c sinh vì l a tu i c a các em r tấ ọ ầ ế ố ớ ọ ứ ổ ủ ấ  thích 

được khen. B i v y trong ti t h c em nào tìm ra ho c nh n bi t đở ậ ế ọ ặ ậ ế ược m t bàiộ  hát dân ca m i thu c m t vùng mi n nào đó ch ng h n thì giáo viên k p th iớ ộ ộ ề ẳ ạ ị ờ  đánh giá, khen ng i trợ ướ ớc l p, nh m giúp các em c m th y ph n kh i và phátằ ả ấ ấ ở  huy kh   năng c a mình trong các ti t h c k  ti p. V i nh ng hình th c trênả ủ ế ọ ế ế ớ ữ ứ  thì h c sinh có s  đam mê và yêu thích h c Âm nh c h n và đ c bi t là h cọ ự ọ ạ ơ ặ ệ ọ  hát dân ca, nh  v y ti t d y s  thành công r t l n và h c sinh s  không lãngư ậ ế ạ ẽ ấ ớ ọ ẽ  quên đi m t dòng nh c truy n th ng c a Nộ ạ ề ố ủ ước nhà đó là các làn đi u Dân caệ  

v n quý.ố

3. Gi i pháp ả ­ Bi n pháp:ệ

3.1. M c tiêu c a gi i pháp, bi n pháp:ụ ủ ả ệ

  Đ  kh c ph c m t s  v n đ  nêu trên, v i m c đích và gi i pháp th cể ắ ụ ộ ố ấ ề ớ ụ ả ự  

hi n c a b n thân, nh m đ  đ a dân ca đ n g n h n v i h c sinh, t o choệ ủ ả ằ ể ư ế ầ ơ ớ ọ ạ  các em yêu thích, ham h c và hi u bi t v  dân ca nhi u h n. Qua đó các emọ ể ế ề ề ơ  

bi t gi  gìn b n s c Dân t c v n quý c a nế ữ ả ắ ộ ố ủ ước nhà, m t khác ngày càng đápặ  

ng t t h n ch ng trình giáo d c Âm nh c   b c Ti u h c

3.2. N i dung và cách th c hi n gi i pháp, bi n pháp:ộ ự ệ ả ệ

* Phương pháp 1: Quy trình gi ng d y bài hát phong phúả ạ

M t ti t d y hát dân ca độ ế ạ ược th c hi n theo các bự ệ ước nh  sau:ư

­ Gi i thi u bài hát:ớ ệ    ph n gi i thi u bài hát Tôi s  d ng b n đ  đỞ ầ ớ ệ ử ụ ả ồ ể 

gi i thi u v  trí đ a lí, dùng tranh  nh ho c dùng máy chi u đ  gi i thi u vớ ệ ị ị ả ặ ế ể ớ ệ ề sinh ho t văn hóa, sinh ho t c ng đ ng, v  phong c nh các vùng mi n, xu tạ ạ ộ ồ ề ả ề ấ  

x  và nét đ c tr ng c a bài dân ca (thang âm, các t  đ m, trang ph c, đ ngứ ặ ư ủ ừ ệ ụ ộ  tác múa…) sao cho phù h p v i s  ti p thu c a h c sinh, cũng có th  gi iợ ớ ự ế ủ ọ ể ớ  thi u s  lệ ơ ược v  nh c c  dân t c c a vùng mi n dân ca đó. ề ạ ụ ộ ủ ề

­ Tìm hi u bài hát:ể  Tìm hi u bài hát giáo viên chia các câu hát trong bàiể  dân ca ph i h t s c linh ho t, có th  có câu hát dài, có câu hát ng n vì bài dânả ế ứ ạ ể ắ  

ca Vi t Nam thệ ường được xây d ng t  th  l c bát, l i ca đ m thêm b ngự ừ ơ ụ ờ ệ ằ  

nh ng h  t  nên c u trúc không cân đ i. Giáo viên c n gi i thích cho h c sinhữ ư ừ ấ ố ầ ả ọ  

nh ng t  khó trong bài dân ca, ví d : Xòe hoa là múa hoa, Lí cây xanh là khúcữ ừ ụ  hát ng n ắ

v  cây xanh, B c kim thang là bài đ ng dao (b n thân t  này không có nghĩaề ắ ồ ả ừ  gì), cò l  di n t  cánh cò bay ch p ch n (con cò cũng là hình tả ễ ả ậ ờ ượng ngườ  inông dân Vi t Nam), bài cò l  hình thành t  câu ca dao:ệ ả ừ

 Con cò bay l  bay laả      Bay t  c a s  bay ra cánh đ ngừ ử ổ ồ

       Tr i sinh, m  đ  tay khôngờ ẹ ẻ      Cho nên bay kh p tây đông ki m m iắ ế ồ

       Trước là nuôi cái thân tôi

      Sau nuôi b n tr  nên đ i cò conọ ẻ ờ

­ Nghe hát m u:ẫ  Đ i v i quá trình d y m t bài hát, hát m u là m t bố ớ ạ ộ ẫ ộ ướ  c

r t quan tr ng. Hát m u đ  h c sinh nghe và bi t đấ ọ ẫ ể ọ ế ược giai đi u c a bài hát,ệ ủ  

n m đắ ượ ờc l i ca, tính ch t c a bài hát trấ ủ ước khi vào h c t ng câu. Đ i v iọ ừ ố ớ  

vi c d y m t bài hát dân ca đòi h i giáo viên khi hát m u không nh ng thu cệ ạ ộ ỏ ẫ ữ ộ  

l i ca, hát đúng giai đi u c a bài hát v  cao đ , trờ ệ ủ ề ộ ường đ , nh p phách mà hátộ ị  

m u các bài hát dân ca giáo viên còn th  hi n cho h c sinh th y rõ nh ng chẫ ể ệ ọ ấ ữ ỗ luy n láy, d u hoa m  và đ c bi t là th  hi n đế ấ ỹ ặ ệ ể ệ ượ ắc s c thái bi u c m cũngể ả  

nh  tính ch t d c tr ng c a bài hát dân ca. Đi u đó giúp cho h c sinh hìnhư ấ ặ ư ủ ề ọ  thành được giai đi u và đ ng tác bi u di n bài hát, gây đệ ộ ể ễ ược lòng yêu thích bài hát khi nghe cô hát m u. ẫ

   V i vi c d y m t bài hát dân ca mà nh t là h c sinh l p 4 l p 5 giáo viênớ ệ ạ ộ ấ ọ ớ ớ  không ch  cho h c sinh nghe m u m t lỉ ọ ẫ ộ ượt mà sau khi giáo viên hát m u choẫ  các em nghe, giáo viên nên cho h c sinh nghe l i đ  n m đọ ạ ể ắ ược giai đi u c aệ ủ  bài hát qua băng nh c m t hai lạ ộ ượ ữt n a và trong khi nghe, giáo viên yêu c uầ  

h c sinh v a nghe v a theo dõi vào l i ca c a bài hát trong sách ( băng nh cọ ừ ừ ờ ủ ạ  ghi âm bài hát ph i là gi ng thi u nhi đ  các em th y g n gũi v i mình ), v iả ọ ế ể ấ ầ ớ ớ  

phương pháp hát m u này s  giúp cho giáo viên khi d y hát t ng câu d  dàngẫ ẽ ạ ừ ễ  

h n.ơ

         ­ Kh i đ ng gi ng:ở ộ ọ  Kh i đ ng gi ng giúp đ nh âm đở ộ ọ ị ược gi ng c a h cọ ủ ọ  sinh đ  khi vào h c hát s  không m c ph i l i hể ọ ẽ ắ ả ỗ ướng d n h c sinh hát th pẫ ọ ấ  quá ho c cao quá. Luy n thanh, kh i đ ng gi ng ph i dùng v n (các v n nàyặ ệ ở ộ ọ ả ầ ầ  

tương 

ng v i các n t nh c trong bài luy n thanh) sao cho v n đó giúp kh u hình

c a các em m  r ng và tròn kh u hình , ví d  nh  : Mi, mê, ma, mô…. Nhủ ở ộ ẩ ụ ư ư 

v y s  giúp các em phát âm chu n h n và hát vang h n. đi u này bu c giáoậ ẽ ẩ ơ ơ ề ộ  viên ph i có s  chu n b  gi ng hát ngay t  bả ự ẩ ị ọ ừ ước hát m u đ n bẫ ế ước luy nệ  thanh và khi vào h c hát ph i cùng m t gi ng, tránh tình tr ng đang hát gi ngọ ả ộ ọ ạ ọ  cao r i l i hát th p xu ng và đang hát th y th p quá l i hát l i cho cao h n.ồ ạ ấ ố ấ ấ ạ ạ ơ

Ví d : Luy n thanh, kh i đ ng gi ng vào d y hát bài: Chim sáo ­ dân caụ ệ ở ộ ọ ạ  

Kh  me ( Nam b  ) ­ Âm nh c l p 4.ơ ộ ạ ớ

           Bài hát này vi t   gi ng Fdur (pha trế ở ọ ưởng) nên khi cho h c sinh hátọ  đúng gi ng Fdur h c sinh hát s  b   tr m d n đ n hát không hay vì th  giáoọ ọ ẽ ị ầ ẫ ế ế  viên khi hát m u, luy n thanh và d y hát   gi ng Gdur (sol trẫ ệ ạ ở ọ ưởng)

      ­ Đ c l i ca:ọ ờ  Đ c l i ca là m t bọ ờ ộ ướ ấc r t quan tr ng trong vi c d y hátọ ệ ạ  

mà nh t là d y hát m t bài hát dân ca. Đ c l i ca giúp các em phân bi t đấ ạ ộ ọ ờ ệ ượ  ccâu hát và không b  b  ng  v  l i ca khi vào h c hát. Đ c l i ca giúp các emị ỡ ỡ ề ờ ọ ọ ờ  

bi t đế ược ch  l y h i, ch  ngh , bi t đỗ ấ ơ ỗ ỉ ế ược ti t t u c a bài hát. Khi bế ấ ủ ước vào 

đ c l i ca giáo viên thọ ờ ường hướng d n h c sinh đ c l i ca theo ti t t u c aẫ ọ ọ ờ ế ấ ủ  bài hát nh ng đ i v i nh ng bài hát dân ca giáo viên nên cho h c sinh đ c l iư ố ớ ữ ọ ọ ờ  

ca theo nh p vì các bài hát dân ca thị ường vi t   nh p thi u. Vì th  khi giáo viênế ở ị ế ế  

cho h c sinh đ c l i ca theo ti t t u s  t o cho các em hát m nh ngay t  ti ngọ ọ ờ ế ấ ẽ ạ ạ ừ ế  

đ u tiên, đi u này s  d n đ n khi d y xong bài hát giáo viên cho h c sinh vầ ề ẽ ẫ ế ạ ọ ỗ tay theo nh p h c sinh s  v  tay vào ti ng đ u tiên c a bài hát nghĩa là v  tayị ọ ẽ ỗ ế ầ ủ ỗ  vào nh p thi u c a bài và r t khó s a n u các em đã thành thói quen. Cho h cị ế ủ ấ ử ế ọ  sinh đ c l i ca theo nh p ngoài vi c hình thành nh p cho h c sinh mà v iọ ờ ị ệ ị ọ ớ  

phương pháp này còn giúp h c sinh khi h c hát s  hát đọ ọ ẽ ược m m m i h n. ề ạ ơ

       Ví d :ụ  Khi đ c l i ca c a bài hát: Hát m ng ­ Dân ca Tây Nguyên­ Âmọ ờ ủ ừ  

nh ng ch  có d u luy n hay là nh ng câu có thêm nh ng n t nh c nh  h nữ ỗ ấ ế ữ ữ ố ạ ỏ ơ  bên c nh g i là d u hoa m  …ạ ọ ấ ỹ

    Ti p theo là giáo viên d y truy n kh u theo l i móc xích t  câu này n iế ạ ề ẩ ố ừ ố  sang câu kia. Khi d y hát m t bài hát dân ca ngoài yêu c u c n ph i hát đúngạ ộ ầ ầ ả  

l i, chính xác v  cao đ , trờ ề ộ ường đ  cũng nh  ti t t u thì giáo viên ph iộ ư ế ấ ả  

hướng d n h c sinh hát chính xác nh ng ch  luy n lên, luy n xu ng, ch  l yẫ ọ ữ ỗ ế ế ố ỗ ấ  

h i dài, t c đ  hát c a bài hát v a ph i hay ch m rãi… Mu n th c hi n t tơ ố ộ ủ ừ ả ậ ố ự ệ ố  

được đi u này thì giáo viên ph i hát th t chính xác, rõ ràng và hề ả ậ ướng d n tẫ ỉ 

m , k  càng cho h c sinh.ỉ ỹ ọ

    Năm bài hát dân ca trong chương trình Âm nh c l p 4 l p 5 thì có t i 3ạ ớ ớ ớ  bài vi t   nh p thi u nên khi hế ở ị ế ướng d n h c sinh hát, giáo viên ph i th t chúẫ ọ ả ậ  

ý t i ô nh p đ u tiên b i n u không hớ ị ầ ở ế ướng d n k  h c sinh hát s  sai nh p.ẫ ỹ ọ ẽ ị  

V i nh ng  bài hát này giáo viên hớ ữ ướng d n h c sinh hát v  tay theo phách vàẫ ọ ỗ  

nh p thì ti ng đ u tiên c a bài các em m  tay ra hai bên r i vào ti ng đ u tiênị ế ầ ủ ở ồ ế ầ  

 ô nh p th  hai m i v  tay vào nhau, có nh  v y nh ng ô nh p sau h c sinh

m i v  tay đúng đớ ỗ ược. 

    Sau m i câu ho c m i đ an, giáo viên nên đ m đàn hát m u l i cho cácỗ ặ ỗ ọ ệ ẫ ạ  

em nghe và ki m tra so sánh giai đi u c a bài. Vi c t p hát t ng câu và k tể ệ ủ ệ ậ ừ ế  

n i theo l i móc xích s  giúp các em nhanh nh  l i ca và hát chu n xác giaiố ố ẽ ớ ờ ẩ  

đi u h n. Vi c c ng c  luy n t p t ng đo n c a bài hát ngoài vi c giúp cácệ ơ ệ ủ ố ệ ậ ừ ạ ủ ệ  

em c m nh n giai đi u và l i ca còn giúp cho các em t  tin hát đúng cao đ ,ả ậ ệ ờ ự ộ  câu hát 

không r i r c, không ê a, phát âm nh  ti ng rõ l i đ c bi t là giúp các em lo iờ ạ ả ế ờ ặ ệ ạ  

b  s  chán n n khi ch a th c hi n đỏ ự ả ư ự ệ ược câu hát. 

    Khi các em hát đượ ờc l i ca và giai đi u c a bài, đ  giúp cho vi c luy nệ ủ ể ệ ệ  

t p c ng c , kh c sâu bài h c giáo viên ph i giúp các em v a hát, v a gõ đ mậ ủ ố ắ ọ ả ừ ừ ệ  

nh c c  đ  t o s  sinh đ ng c a bài hát, và giúp các em gi  đạ ụ ể ạ ự ộ ủ ữ ược nh p đị ộ 

c a bài mà không b  cu n nhanh. Vi c s  d ng các nh c c  đ  gõ đ m theoủ ị ố ệ ử ụ ạ ụ ể ệ  khi hát làm cho bài hát sinh đ ng, gây h ng thú và tránh độ ứ ượ ực s  nhàm chán 

đ n đi u c a ti t h c. Thông thơ ệ ủ ế ọ ường có ba cách gõ đ m đ  luy n t p c ngệ ể ệ ậ ủ  

c  bài hát đó là: “Hát gõ đ m theo nh p, hát gõ đ m theo phách và hát gõ đ mố ệ ị ệ ệ  theo ti t t u l i ca”.ế ấ ờ  Tuy nhiên đ i v i các bài hát dân ca thì giáo viên nên choố ớ  

h c sinh hát và gõ đ m theo nh p đ  các em hát và th  hi n đọ ệ ị ể ể ệ ược tính ch tấ  

m m m i c a bài hát dân ca.ề ạ ủ

     D y cho h c sinh hát đúng đạ ọ ượ ồc r i sau đó giáo viên chuy n sang d yể ạ  cho h c sinh hát hay, hát có s c thái tình c m. Tuy nhiên đi u này còn phọ ắ ả ề ụ thu c vào năng khi u c a t ng em. V i vi c d y bài hát dân ca đ  hát thộ ế ủ ừ ớ ệ ạ ể ể 

hi n đệ ược tính ch t, tình c m c a bài hát giáo viên ph i v n d ng nhi uấ ả ủ ả ậ ụ ề  

phương pháp nh  ch  ra ti ng đ m lót c a bài dân ca. Ngoài nh ng ti ng đ mư ỉ ế ệ ủ ữ ế ệ  lót nh : Là, mà, b ngư ằ , thì… mà trong dân ca thường g p còn có nh ng ti ngặ ữ ế  

đ a h i nh : ai, ê,  iư ơ ư ơ … và nh ng ti ng đi p t  thì giáo viên ph i hữ ế ệ ừ ả ướng d nẫ  

h c sinh khi g p nh ng ti ng đ m lót, nh ng ti ng đ a h i, ti ng đi p t  nàyọ ặ ữ ế ệ ữ ế ư ơ ế ệ ừ  thì khi hát chúng ta ph i hát nh  h n. ả ẹ ơ

     Đ  khích l  các em trong h c t p và t o đi u kiên cho các em ch ngể ệ ọ ậ ạ ề ứ  minh kh  năng c m nh n c a mình, sau khi n m đả ả ậ ủ ắ ược c  b n giai đi u c aơ ả ệ ủ  bài hát giáo viên ph i t  ch c cho các em th  hi n theo các hình th c đ n ca,ả ổ ứ ể ệ ứ ơ  song ca, ho c t p ca.   giai đo n này vi c đ ng viên, khuy n khích các em làặ ố Ở ạ ệ ộ ế  

h t s c quan tr ng cho dù các em có th  ch a th c hi n đế ứ ọ ể ư ự ệ ược các bài hát m tộ  cách chính xác và t t nh t. v i phố ấ ớ ương pháp này, giáo viên s  nghe đẽ ược h cọ  sinh hát k  h n và s a sai k p th i cho h c sinh khi h c sinh hát sai.ỹ ơ ử ị ờ ọ ọ

       Nh ng ký hi u riêng c a giáo viên khi d y môn Âm nh c cũng gópữ ệ ủ ạ ạ  

ph n cho h c sinh hát đúng nh p và th  hi n đầ ọ ị ể ệ ược s c m t vui v  c a h cắ ặ ẻ ủ ọ  sinh khi hát nh  gi  m t ngón tay thì d ng l i không hát, gi  hai ngón tay thìư ơ ộ ừ ạ ơ  hát l i hai l n câu hát v a h c, hai tay cô ch p vào nhau thì v  tay theo phách,ạ ầ ừ ọ ắ ỗ  

cô đ  tay lên đ u thì v a hát v a nghiêng đ u theo nh p…ể ầ ừ ừ ầ ị

      Ví d : ụ Khi d y bài hát: Chim sáo ­ dân ca Kh  me ( Nam b  ) ­ Âmạ ơ ộ  

nh c l p 4.ạ ớ

Trước h t giáo viên ch  cho h c sinh th y nh ng ký hi u có trongế ỉ ọ ấ ữ ệ  

tương  ng v i nh ng câu hát g m: D u l ng đ n, d u l ng đen, d u ch mứ ớ ữ ồ ấ ặ ơ ấ ặ ấ ấ  dôi, n t hoa mĩ, d u luy n lên, bài hát vi t   nh p 4/4, n t nh c th p nh tố ấ ế ế ở ị ố ạ ấ ấ  

trong bài là n t Đ , n t nh c cao nh t là n t La. Bài hát có hai l i, chia làm 6ố ồ ố ạ ấ ố ờ  câu, m i l i có 3 câu hát, Giáo viên v a thuy t trình v a ch  cho h c sinh theoỗ ờ ừ ế ừ ỉ ọ  dõi và quan sát trên b ng ph  Sau khi gi i thi u các ký hi u Âm nh c trongả ụ ớ ệ ệ ạ  bài xong giáo viên ti n hành d y t ng câu và chú ý d y nh ng câu c n h i dài,ế ạ ừ ạ ữ ầ ơ  

nh ng câu hát ngân dài, ữ

nh ng ch  hát luy n, nh ng câu hát nh  h n. Bài hát Hát Chim sáo mang tínhữ ỗ ế ữ ẹ ơ  

ch t r n ràng, tấ ộ ươi sáng, vui v , nên khi d y hát giáo viên cho h c sinh v aẻ ạ ọ ừ  hát v a l c l  đ u t o không khí tho i mái cho h c sinh khi h c hát.ừ ắ ư ầ ạ ả ọ ọ

   ­ Hát c  bài:ả  Giáo viên nên t  ch c cho h c sinh v a hát bài dân ca v aổ ứ ọ ừ ừ  

k t h p v i các trò ch i dân gian nh : t p t m vông, nh y dây, ch i chongế ợ ớ ơ ư ậ ầ ả ơ  chóng, tò he, sáo di u…ề

      ­ Ôn t p:ậ  B t đ u t  ti t th  2, vi c ch nh s a cao đ , ti t t u c aắ ầ ừ ế ứ ệ ỉ ử ộ ế ấ ủ  

t ng câu hát ph i đừ ả ược giáo viên hướng d n các em th c hi n đúng nguyênẫ ự ệ  

t c c  b n. Thông thắ ơ ả ường sau ti t m t các em đế ộ ược h c ti t 2 ti p theo là sauọ ế ế  kho ng th i gian m t tu n. Vi c nh  l i hoàn toàn giai đi u c a bài hátả ờ ộ ầ ệ ớ ạ ệ ủ  không ph i h c sinh nào cũng làm đả ọ ược. Lúc này người giáo viên ph i l yả ấ  

gi ng cho các em, l i ph i th c hi n hát m u cho các em nghe bài hát quaọ ạ ả ự ệ ẫ  băng đ  các em nh  l i giai đi u c a bài. Giáo viên d o đàn, h c sinh hát l iể ớ ạ ệ ủ ạ ọ ạ  bài hát. Vi c đ u tiên là phát hi n ệ ầ ệ

nh ng câu, nh ng t  trong bài các em hát ch a đúng đ  s a ch a cho các emữ ữ ừ ư ể ử ữ. Khi các em th c hi n đúng cao đ  c a các câu hát trong bài, vi c ti pự ệ ộ ủ ệ ế  theo là giúp các em luy n t p, c ng c  Giáo viên c n xác đ nh m c tiêu,ệ ậ ủ ố ầ ị ụ  

nh ng yêu c u, nêu rõ nh ng nhi m v  mà các em ph i th c hi n khi luy nữ ầ ữ ệ ụ ả ự ệ ệ  

t p. Vi c luy n t p b t đ u t  t ng cá nhân, nhóm, bàn. Giáo viên l ng nghe,ậ ệ ệ ậ ắ ầ ừ ừ ắ  

ch a t ng l i sai sót nh  c a các em, cũng có th  dùng đàn t u các câu màữ ừ ỗ ỏ ủ ể ấ  

h c sinh hát ch a đúng đó đ  các em nghe và t  s a l i cho mình. Vi c luy nọ ư ể ự ử ỗ ệ ệ  

t p hay s a l i cho h c sinh ph i th c hi n m t cách t ng quát, m c dù ậ ử ỗ ọ ả ự ệ ộ ổ ặ ở 

th i đi m đó có th  ch  s a l i cho m t em.ờ ể ể ỉ ử ỗ ộ

    Tóm l i, phạ ương pháp luy n t p c ng c  m t bài hát là h t s c đaệ ậ ủ ố ộ ế ứ  

d ng, tu  theo t ng th i đi m, t ng bài mà ngạ ỳ ừ ờ ể ừ ười giáo viên s  d ng, l a ch nử ụ ự ọ  

1 phương pháp thích h p. Duy ch  có m t đi u dù có th c hi n phợ ỉ ộ ề ự ệ ương pháp nào thì người giáo viên v n ph i luôn luôn s  d ng nh c c  đ  th c hi n, cóẫ ả ử ụ ạ ụ ể ự ệ  

nh  v y các em m i c m nh n th c s  nh ng âm thanh và đ c bi t là gâyư ậ ớ ả ậ ự ự ữ ặ ệ  

h ng thú cho các em khi h c. ứ ọ

         Ví d : Khi ôn t p bài hát: Chim sáo ­ dân ca Kh  me (Nam B ) ­ Âmụ ậ ơ ộ  

nh c l p 4.ạ ớ

         Đ i v i bài hát Chim sáo có tám ch  luy n lên nên khi ôn t p giáo viênố ớ ỗ ế ậ  

ph i chú ý hả ướng d n h c sinh hát luy n cho đúng t  nh  ch  luy n lên ẫ ọ ế ừ ư ỗ ế ở câu 1, ch : “trong r ng cây xanh sáo đùa sáo bay” khi h c sinh hát thỗ ừ ọ ường hát luy n lên c  ch  “xanh, đùa” b i v y giáo viên khi g p ph i h c sinh hát saiế ả ữ ở ậ ặ ả ọ  

nh  v y ph i s a sai b ng cách hư ậ ả ử ằ ướng cho các em th y ch  “xanh, đùa” hátấ ữ  bình thường ch  không hát luy n và đàn giai đi u c a câu đó ho c hát đi hátứ ế ệ ủ ặ  

l i nhi u l n đ  h c sinh nghe và s a sai d  h n.ạ ề ầ ể ọ ử ễ ơ

      ­ Bi u di n các đ ng tác ph  ho :ể ễ ộ ụ ạ  Khi các em đã th c hi n chu n xácự ệ ẩ  giai đi u, ti t t u, nh p, phách c a bài hát r i, đ  kh c sâu, gây  n tệ ế ấ ị ủ ồ ể ắ ấ ượ  ngtrong tâm trí các em. H n n a đ  cho vi c th  hi n bài hát thêm sinh đ ng  vàơ ữ ể ệ ể ệ ộ  hoàn ch nh h n,  giáo viên ph i hỉ ơ ả ướng d n các em th c hi n m t s  đ ng tácẫ ự ệ ộ ố ộ  múa ph  ụ

ho  cho bài hát. Các đ ng tác ph  ho  c a bài ph i phù h p v i l i ca và giaiạ ộ ụ ạ ủ ả ợ ớ ờ  

đi u. Các bệ ước đi ph i ăn kh p v i đ ng tác tay và nh p c a bài hát. Tuyả ớ ớ ộ ị ủ  

nhiên  không nên tìm đ ng tác quá khó, ch  c n đ n gi n nh ng phù h p thìộ ỉ ầ ơ ả ư ợ  

hi u qu  đem l i m i cao.ệ ả ạ ớ

Tóm l i, vi c d y cho các em múa ph  ho  cho m t bài hát dân ca thìạ ệ ạ ụ ạ ộ  giáo viên ph i s u t m đả ư ầ ược nhi u đ ng tác ph  ho , có nhi u đ ng tác d yề ộ ụ ạ ề ộ ạ  

r i giáo viên ph i có phồ ả ương pháp đ  u n n n cho các em múa các đ ng tácể ố ắ ộ  

đó làm sao cho có h n, làm sao cho th t d o và đ  phát huy tính tích c c c aồ ậ ẻ ể ự ủ  

h c sinh giáo viên nên họ ướng cho các em t  nghĩ ra các đ ng tác ph  ho ,ự ộ ụ ạ  

ch nh s a và nh c nh  khi các em nghĩ ra các đ ng tác ch a phù h p v i bàiỉ ử ắ ở ộ ư ợ ớ  hát. Thành qu  chính c a các em nghĩ ra đó phù h p v i bài hát thì ch n m tả ủ ợ ớ ọ ộ  vài em múa đ p nh t đ ng lên t p cho c  l p múa ph  h a luôn, nh  th  sẹ ấ ứ ậ ả ớ ụ ọ ư ế ẽ giúp cho các em nh  lâu và th y t  tin h n khi bi u di n bài hát. ớ ấ ự ơ ể ễ

* Phương pháp 2: T o cho h c sinh chú ý, hi u bi t thêm và yêuạ ọ ể ế  thích h n đ i v i dân caơ ố ớ

+ Gi i thi u s  lớ ệ ơ ược v  dân ca:ề

Đ u tiên yêu c u 1 em trình bày l i m t bài hát dân ca trong chầ ầ ạ ộ ương trình 

đã h c (bài cò l ) và h i đó là dân ca mi n nào? (dân ca B c B ) và yêu c uọ ả ỏ ề ắ ộ ầ  

h c sinh c ng c  l i các ki n th c đã h c v  dân ca:ọ ủ ố ạ ế ứ ọ ề

Dân ca là gì? Là nh ng bài hát không ph i do m t nh c sĩ nào sáng tác màữ ả ộ ạ  

nó được người dân t  hát lên trong khi lao đ ng s n xu t ho c trong các sinhự ộ ả ấ ặ  

ho t văn háo văn ngh  Sau đó các bài hát  y đạ ệ ấ ượ ưc l u truy n qua t ng thề ừ ế 

h  này đ n th  h  khác tr  thành các bài hát đ c tr ng c a t ng vùng, t ngệ ế ế ệ ở ặ ư ủ ừ ừ  

mi n khác nhau… Và dân ca c a vùng nào thì th  hi n rõ ng  đi u, gi ng nói,ề ủ ể ệ ữ ệ ọ  

và cu c s ng c a ngộ ố ủ ười dân vùng đó

+ Hướng d n h c sinh cách nh n bi t đ n gi n các vùng dân ca: ẫ ọ ậ ế ơ ả

­ Dân ca B c B : Cho các em chú ý nghe và xem hình  nh, trang ph c cácắ ộ ả ụ  bài hát đ  thi đua nh n bi t tên bài và xu t x  c a các bài hát dân ca.ể ậ ế ấ ứ ủ

Bài th  nh t: cho các em nghe bài hát dân ca: (m  máy chi u video ho c giáoứ ấ ở ế ặ  viên hát).

Bài: Lý cây đa Trèo lên quán d c ng i g c  i à cây đa, r ng tôi lý  i à cây đa, r ng tôi l i  i ố ồ ố ớ ằ ớ ằ ớ ơ  

       Sau khi cho các em nghe xong, h i các em v  xu t x  c a bài hát. Ch nỏ ề ấ ứ ủ ọ  

m t trong nh ng đáp án sau:ộ ữ

       A. Dân ca B c Bắ ộ

B Dân ca Nam Bộ

C Dân ca Trung Bộ

T  đó tôi hừ ướng d n cho các em nh n bi t m t bài dân ca: Đ u tiên ta cóẫ ậ ế ộ ầ  

th  d a vào ngôn t , trang ph c, l i ca c a t ng bài hát,   b c b  có các tể ự ừ ụ ờ ủ ừ ở ắ ộ ừ 

nh : í a, ì a, tính tang tình, tính tình, í ì i…ư