Làm thế nào để học sinh hiểu đúng về công lao của chính quyền họ Nguyễn khi dạy phần lịch sử Việt Nam từ thế kỷ XVI đến nửa đầu thế kỷ XIX ở lớp 7

Thông qua việc bổ sung thêm một số kiến thức về các chính sách của nhà Nguyễn từ thế kỷ XVI đến cuối thế kỷ XIX như: Chính sách di dân; Các chính sách phát triển nông – ngư nghiệp; Chính sách về an ninh quốc phòng; Xác lập chủ quyền lãnh thổ và biển đảo…vào giảng dạy lịch sử lớp 7, để giúp học sinh hiểu rõ hơn về những đóng góp, vai trò của nhà Nguyễn trong việc mở mang, củng cố lãnh thổ về phía Nam, xác lập chủ quyền hải đảo của đất nước.

Đ  TÀIỀ

LÀM TH  NÀO Đ  H C SINH HI U ĐÚNG V  CÔNG LAOẾ Ể Ọ Ể Ề  

C A CHÍNH QUY N H  NGUY N KHI D Y PH N L CH S  VI TỦ Ề Ọ Ễ Ạ Ầ Ị Ử Ệ   NAM T  TH  K  XVI Đ N N A Đ U TH  K  XIX   L P 7Ừ Ế Ỷ Ế Ử Ầ Ế Ỷ Ở Ớ

I. PH N M  Đ UẦ Ở Ầ

1. Lý do ch n đ  tàiọ ề

Quá trình d y h c là quá trình h c sinh đạ ọ ọ ược cu n hút vào các ho t đ ngố ạ ộ  

do giáo viên thi t k , t  ch c và ch  đ o đ  thông qua đó h c sinh có th  tế ế ổ ứ ỉ ạ ể ọ ể ự  khám phá và chi m lĩnh tri th c. ế ứ Trong quá trình d y h c, giáo viên ph i huyạ ọ ả  

đ ng, khai thác t i đa năng l c t  duy cho h c sinh, t o c  h i và đ ng viên,ộ ố ự ư ọ ạ ơ ộ ộ   khuy n khích h c sinh bày t  quan đi m, chính ki n c a mình v  các v n đế ọ ỏ ể ế ủ ề ấ ề  đang h c. ọ

Trong n i dung  ki n th c c a mộ ế ứ ủ ôn l ch s    Trung h c c  s  nói chung,ị ử ở ọ ơ ở  

l ch s  l p 7 nói riêng do h n ch  v  t m nhìn, v  quan đi m nên có m t sị ử ớ ạ ế ề ầ ề ể ộ ố 

n i dung không còn phù h p v i cách nhìn nh n khách quan l ch s  hi n nay,ộ ợ ớ ậ ị ử ệ   trong đó có nh ng n i dung đánh giá v  th i Nguy n (bao g m c  th i cácữ ộ ề ờ ễ ồ ả ờ   chúa Nguy n và các vua đ u tri u Nguy n) trong ti n trình l ch s  Vi t Nam.ễ ầ ề ễ ế ị ử ệ

T  trừ ước đ n nay đa s  các giáo trình l ch s , sách giáo khoa l ch s , kế ố ị ử ị ử ể 

c  Tài li u chu n ki n th c k  năng môn l ch s  c p Trung h c c  s , ph nả ệ ẩ ế ứ ỹ ị ử ấ ọ ơ ở ầ  

vi t v  chính quy n H  Nguy n t  th  k  XVI đ n cu i  th  k  XIX thế ề ề ọ ễ ừ ế ỷ ế ố ế ỷ ườ  ng

nh n m nh đ n m t tiêu c c, ph n đ ng nh  là “ Cõng r n c n gà nhà”, “ấ ạ ế ặ ự ả ộ ư ắ ắ   tri u đình bán nề ước”, ho c nh n m nh t i nh ng chính sách tiêu c c trongặ ấ ạ ớ ữ ự  

n i tr , ngo i giao  qua đó kh ng đ nh “ đây là tri u đình đ i l p v i nhânộ ị ạ ẳ ị ề ố ậ ớ   dân”. Do v y t o ra m t cách đánh giá thiên l ch, không khách quan, b t côngậ ạ ộ ệ ấ  

đ i v i chính quy n H  Nguy n, làm vô tình t o ra nh ng suy nghĩ ác c mố ớ ề ọ ễ ạ ữ ả  

c a h c sinh khi nh c đ n tri u đ i này.ủ ọ ắ ế ề ạ

Qua nhi u năm gi ng d y môn l ch s    c p Trung h c c  s  nói chung,ề ả ạ ị ử ở ấ ọ ơ ở  

l ch s  l p 7 nói riêng. Tôi đã nghiên c u, tham kh o các tài li u L ch s  Vi tị ử ớ ứ ả ệ ị ử ệ   Nam c n đ i, các tài li u v  bi n đ o Vi t Nam, thì th y th i gian g n đâyậ ạ ệ ề ể ả ệ ấ ờ ầ   các nhà khoa h c l ch s  đã có cái nhìn khách quan h n, công tâm h n khi  nóiọ ị ử ơ ơ  

đ n nh ng đóng góp tích c c c a chính quy n H  Nguy n trong l ch s  dânế ữ ự ủ ề ọ ễ ị ử  

t c t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX.   b c h c ph  thông, nh ngộ ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ Ở ậ ọ ổ ữ   đóng góp tích c c c a chính quy n H  Nguy n đ i v i đ t nự ủ ề ọ ễ ố ớ ấ ước cũng đã 

được đ a vào sách giáo khoa l ch s  l p 7 Mô hình trư ị ử ớ ường h c m i đ  gi ngọ ớ ể ả  

d y.ạ

Qua nhi u năm gi ng d y môn l ch s  l p 7 trề ả ạ ị ử ớ ường THCS Lương Thế  Vinh trước đây, tôi th y mình và m t s  đ ng nghi p đã có m t th i gianấ ộ ố ồ ệ ộ ờ  

m c sai l m khi đ nh hắ ầ ị ướng cho h c sinh đánh giá v  nhà Nguy n đó là: nh nọ ề ễ ậ   xét, đánh giá v n còn c m tính, thiên l ch, ch a th c khách quan. Do v yẫ ả ệ ư ự ậ  

trong nh ng năm h c  g n đây tôi đã m nh d n thay đ i cách d y c a mìnhữ ọ ầ ạ ạ ổ ạ ủ  

đ i v i nh ng n i dung l ch s  nói v  nhà Nguy n, nh m giúp h c sinh lýố ớ ữ ộ ị ử ề ễ ằ ọ  

gi i đả ược v n đ : Công lao c a chính quy n H  Nguy n đ i v i vi c mấ ề ủ ề ọ ễ ố ớ ệ ở  mang lãnh th  đ t nổ ấ ước v  phía Nam và xác l p ch  quy n bi n đ o c aề ậ ủ ề ể ả ủ  

nước ta là không th  ph  nh n. Hy v ng qua vi c làm nh  này, tôi s  đóngể ủ ậ ọ ệ ỏ ẽ   góp thêm m t ti ng nói khách quan h n v  th i Nguy n, góp ph n vào vi cộ ế ơ ề ờ ễ ầ ệ  

đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c môn l ch s  trong giai đo n hi n nay. Đó là lýạ ọ ị ử ạ ệ  

do tôi ch n đ  tài này đ  nghiên c u và trình bày ra đây đ  các đ ng nghi pọ ề ể ứ ể ồ ệ   cùng tham kh o.ả

 2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tàiụ ệ ụ ủ ề

a. M c tiêuụ

Thông qua vi c b  sung thêm m t s  ki n th c v  các chính sách c a nhàệ ổ ộ ố ế ứ ề ủ   Nguy n t  th  k  XVI đ n cu i th  k  XIX  nh : Chính sách di dân; Cácễ ừ ế ỷ ế ố ế ỷ ư   chính sách phát tri n nông – ng  nghi p; Chính sách v  an ninh qu c phòng;ể ư ệ ề ố   Xác l p ch  quy n lãnh th  và bi n đ o…vào gi ng d y l ch s  l p 7,  đậ ủ ề ổ ể ả ả ạ ị ử ớ ể  giúp h c sinh hi u rõ h n v   nh ng đóng góp, vai trò c a nhà Nguy n trongọ ể ơ ề ữ ủ ễ  

vi c m  mang, c ng c  lãnh th  v  phía Nam, xác l p ch  quy n h i đ oệ ở ủ ố ổ ề ậ ủ ề ả ả  

c a đ t nủ ấ ước.  

Qua đ  tài này tôi mong r ng nh ng v n đ  đề ằ ữ ấ ề ược đ  c p t i s  gópề ậ ớ ẽ  

ph n nh  vào vi c nâng cao ch t lầ ỏ ệ ấ ượng  gi ng d y nh ng n i dung l ch sả ạ ữ ộ ị ử 

Vi t Nam t  th  k  XVI đ n th  k  XIX   c p Trung h c c  s   Nh m gópệ ừ ế ỷ ế ế ỷ ở ấ ọ ơ ở ằ  

ph n tích c c vào vi c giáo d c đ c tính công b ng, khách quan cho h c sinh,ầ ự ệ ụ ứ ằ ọ   tăng hi u qu  giáo d c c a môn l ch s  Đ ng th i góp ph n giúp các em cóệ ả ụ ủ ị ử ồ ờ ầ  

đ  s  t  tin và b n lĩnh đ  có s   l a ch n đúng đ n trong tủ ự ự ả ể ự ự ọ ắ ương lai

b. Nhi m v  c a đ  tàiệ ụ ủ ề

Giáo viên b  sung thêm m t s  ki n th c l ch s  v  th i Nguy n t  thổ ộ ố ế ứ ị ử ề ờ ễ ừ ế 

k  XVI đ n th  k  XIX, ngoài sách giáo khoa l ch s  l p 7 vào gi ng d y,ỷ ế ế ỷ ị ử ớ ả ạ   trong chương trình chính khóa. Nh m giúp h c sinh có thêm thông tin đ  có sằ ọ ể ự  đánh giá đúng đ n, khách quan v  m t tích c c và h n ch  c a chính quy nắ ề ặ ự ạ ế ủ ề  

H  Nguy n trong l ch s  Vi t Nam t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX.ọ ễ ị ử ệ ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ Qua vi c làm trên cũng góp ph n kh c ph c xu hệ ầ ắ ụ ướng “ tô h ng’ ho c “ồ ặ   bôi đen” trong gi ng d y l ch s  c a m t b  ph n giáo viên l ch s  c p Trungả ạ ị ử ủ ộ ộ ậ ị ử ấ  

h c c  s  hi n nay.ọ ơ ở ệ

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Phương pháp l ng ghép, b  sung thêm ki n th c l ch s  ngoài sách giáoồ ổ ế ứ ị ử   khoa, vào vi c gi ng d y chệ ả ạ ương trình chính khóa ph n n i dung L ch sầ ộ ị ử 

Vi t Nam t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX    l p 7.ệ ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ ở ớ

4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ

Khuôn khổ nghiên c uứ : M t s  phộ ố ương pháp d y h c nh m nâng caoạ ọ ằ  

hi u qu  d y h c l ch s  c p Trung h c c  s ệ ả ạ ọ ị ử ấ ọ ơ ở

Đ i tố ượng kh o sátả : H c sinh l p 7 trọ ớ ường THCS  Lương Th  Vinh.ế

Th i gian: Năm h c: 2014 – 2015; Năm h c: 2015 – 2016; n a đ u nămờ ọ ọ ử ầ  

h c 2016 ­2017.ọ

5. Phương pháp nghiên c uứ

Xu t phát t  đ i tấ ừ ố ượng, m c tiêu và nhi m v  c a đ  tài tôi đã s  d ngụ ệ ụ ủ ề ử ụ   các nhóm phương pháp nghiên c u sau:ứ

a. Nhóm phương pháp nghiên c u lý lu n: Căn c  vào  các nghiên c uứ ậ ứ ứ  

v  đ i m i phề ổ ớ ương pháp d y h c môn l ch s  c p Trung h c c  s  đã đạ ọ ị ử ấ ọ ơ ở ượ  c

t p hu n: ậ ấ D y h c l ch s  thông qua các ho t đ ng c a h c sinhạ ọ ị ử ạ ộ ủ ọ  Tài li u l chệ ị  

s  Vi t Nam c n đ i, M t s  cu n sách, bài vi t c a các h c gi  vi t v  th iử ệ ậ ạ ộ ố ố ế ủ ọ ả ế ề ờ   Nguy n…vv T  đó rút ra cách làm cho h c sinh hi u đúng v  công lao c aễ ừ ọ ể ề ủ   chính quy n H  Nguy n trong ti n trình l ch s  dân t c. ề ọ ễ ế ị ử ộ

b. Nhom ph́ ương pháp nghiên c u th c ti n: ứ ự ễ

Giáo viên thu th p và cung c p cho h c sinh các thông tin l ch s  ngoàiậ ấ ọ ị ử   sách giáo khoa b ng nhi u cách nh : K  chuy n l ch s , trích đ c tài li u ,ằ ề ư ể ệ ị ử ọ ệ   quan sát hình  nh, qua đó hả ướng d n h c sinh trao đ i, th o lu n rút ra nh nẫ ọ ổ ả ậ ậ   xét, đánh giá v  nh ng ho t đ ng c a chính quy n H  Nguy n qua các ti tề ữ ạ ộ ủ ề ọ ễ ế  

h c. ọ

­  Giáo viên kh o nghi m l i b ng cách l ng ghép n i dung nói trên vàoả ệ ạ ằ ồ ộ  

đ  bài ki m tra 1 ti t, ki m tra h c k  Th ng kê k t qu  làm bài ki m traề ể ế ể ọ ỳ ố ế ả ể  

c a h c sinh qua t ng năm h c đ  đánh giá, rút ra k t lu n v  tính hi u quủ ọ ừ ọ ể ế ậ ề ệ ả 

c a đ  tài.ủ ề

II. PH N N I DUNGẦ Ộ

1. C  s  lý lu nơ ở ậ

Công cu c m  mang lãnh th  c a ngộ ở ổ ủ ười Vi t ch  y u là m  r ng vệ ủ ế ở ộ ề  phía nam hay còn g i là Nam ti n là quá trình đánh tr , ngăn ch n r i l n lọ ế ả ặ ồ ấ ướ  t

nh ng chính quy n hi u chi n   phía Nam. Đ ng th i cũng đữ ề ế ế ở ồ ờ ược thi hành ôn  hòa qua k  ho ch dinh đi n, m  mang khai phá đ t đai b  b  hoang   biênế ạ ề ở ấ ị ỏ ở  

tr n, s ng hòa l n cùng dân b n đ a, v a canh ch ng gi c, v a s n xu tấ ố ẫ ả ị ừ ừ ặ ừ ả ấ  

lương th c theo đự ường l i “ng  binh   nông” mà Đ i Vi t đã khôn ngoan ápố ụ ư ạ ệ  

d ng t  khi thu h i đụ ừ ồ ược đ c l p. Công cu c này độ ậ ộ ược m  màn t  th i Ti nở ừ ờ ề  

Lê   th  k  X, quy t li t trong th i Lý, tở ế ỷ ế ệ ờ ương đ i hòa bình trong th i Tr n,ố ờ ầ  

v a đánh, v a l n v a đàm   th i H , th i H u Lê đ i v i Champa. Đ c bi từ ừ ấ ừ ở ờ ồ ờ ậ ố ớ ặ ệ  

là  th i các chúa Nguy n, r i đ n tri u Nguy n, là th i k  mà vi c m  mangờ ễ ồ ế ề ễ ờ ỳ ệ ở   lãnh th  v  phía Nam, xác l p ch  quy n bi n đ o đổ ề ậ ủ ề ể ả ược ti n hành m nh mế ạ ẽ 

và hi u qu  h n c , đi u đó đã giúp t o nên m t đ t nệ ả ơ ả ề ạ ộ ấ ước Vi t Nam nhệ ư  ngày nay. 

Trong nh ng năm g n đây, v n đ  dân t c, s c t c   nhi u nữ ầ ấ ề ộ ắ ộ ở ề ước đang 

di n bi n h t s c ph c t p. S  bùng n  trào l u ly khai dân t c trên th  gi iễ ế ế ứ ứ ạ ự ổ ư ộ ế ớ  

hi n nay đã  nh hệ ả ưởng tr c ti p đ n nự ế ế ước ta. Còn   trong nở ước m t s  ph nộ ố ầ  

t  x u c  tình xuyên t c l ch s  đ   ti p tay cho các th  l c hi u chi n ph nử ấ ố ạ ị ử ể ế ế ự ế ế ả  

đ ng nh m kích đ ng, chia r  kh i đoàn k t gi a các dân t c, tôn giáo ộ ằ ộ ẽ ố ế ữ ộ ở 

nước ta, nh t là   các vùng dân t c thi u s  V i các th  đo n m  dân, nh mấ ở ộ ể ố ớ ủ ạ ị ằ  

t p h p, lôi kéo qu n chúng vào các t  ch c ph n đ ng núp dậ ợ ầ ổ ứ ả ộ ưới các hình 

th c tôn giáo, s c t c, phá ho i truy n th ng đoàn k t. Chúng còn ráo ri t tứ ắ ộ ạ ề ố ế ế ổ 

ch c l c lứ ự ượng đ  hình thành các t  ch c ph n đ ng nh  là “Nhà nể ổ ứ ả ộ ư ước Đề 

ga đ c l p”   Tây Nguyên, “nhà nộ ậ ở ước Kh ­me Crôm đ c l p”   Tây Nam b ,ơ ộ ậ ở ộ  

“Vương qu c Mông”   vùng mi n núi phía B c, “Vố ở ề ắ ương qu c Chămpa” ố ở 

mi n Trung…Vì v y giúp h c sinh hi u đúng v  công cu c m  mang lãnhề ậ ọ ể ề ộ ở  

th , xác l p ch  quy n   Hoàng Sa, Trổ ậ ủ ề ở ường Sa c a chính quy n H  Nguy nủ ề ọ ễ   cũng là góp ph n vào vi c đ u tranh làm th t b i âm m u, th  đo n trongầ ệ ấ ấ ạ ư ủ ạ   chi n lế ược “di n bi n hoà bình” c a các th  l c thù đ ch, gi  v ng  n đ nhễ ế ủ ế ự ị ữ ữ ổ ị   chính tr  và tr t t  an toàn xã h i, b o v  ch  quy n qu c gia.ị ậ ự ộ ả ệ ủ ề ố

Đ   h c sinh hi u đúng v  công cu c m  mang lãnh th  nói chung, vàể ọ ể ề ộ ở ổ  

vi c m  mang lãnh th  c a chính quy n H  Nguy n nói riêng cũng là giúpệ ở ổ ủ ề ọ ễ   các em th y đấ ược đ  có để ược m t đ t nộ ấ ước  Vi t Nam ngày nay là s  kệ ự ế 

th a và phát tri n t  nhà nừ ể ừ ước Văn Lang th i các Vua Hùng. Nh ng tr i m yờ ư ả ấ   nghìn năm l ch s  cị ử ương v c nự ước ta đã nhi u l n thay đ i. Đ  có diên m oề ầ ổ ể ạ  

nh  ngày nay, t  tiên ta đã đ  bao m  hôi và xư ổ ổ ồ ương máu… Qua đó giúp h cọ   sinh th y đấ ược vi c tìm l i l ch s   v  vi c m  mang lãnh th  đ t nệ ạ ị ử ề ệ ở ổ ấ ước th tậ  

là lý thú, h p d n và b  ích. Nh ng đ  làm đấ ẫ ổ ư ể ược vi c này cũng r t khó khănệ ấ  

do đ n nay các  tài li u vi t v  n i dung này r t  t n mát, sách giáo khoa phế ệ ế ề ộ ấ ả ổ  thông thì ít th  hi n. Nên vi c giúp h c sinh hi u đúng v  nh ng vi c làmể ệ ệ ọ ể ề ữ ệ  

c a t  tiên, nh t là tài li u vi t v  vi c m  mang b  cõi c a chính quy n Hủ ổ ấ ệ ế ề ệ ở ờ ủ ề ọ  Nguy n. theo tôi đ  th c hi n đi u này đang trông ch  r t l n vào tâm huy tễ ể ự ệ ề ờ ấ ớ ế  

c a giáo viên gi ng d y l ch s    c p trung h c c  s ủ ả ạ ị ử ở ấ ọ ơ ở

Vì v y nhi m v  quan tr ng c a ngậ ệ ụ ọ ủ ười giáo viên d y l ch s  nói chungạ ị ử  

và d y l ch s  l p 7 nói riêng  là  ph i bi t ch n  nh ng n i dung,  ki n th cạ ị ử ớ ả ế ọ ữ ộ ế ứ   phù h p v i bài h c đ  b  sung, l ng ghép. Qua đó kh i d y tính ch  đ ng,ợ ớ ọ ể ổ ồ ơ ậ ủ ộ   tích c c c a  h c sinh, các em t  giác th o lu n, tranh lu n và rút ra đự ủ ọ ự ả ậ ậ ược bài 

h c v  s  trung th c khách quan cho mình.ọ ề ự ự

2. Th c tr ng v n đ  nghiên c u.ự ạ ấ ề ứ

Thu n l i c a v n đ  tôi nghiên c u là:  b n thân đã có nhi u năm kinhậ ợ ủ ấ ề ứ ả ề   nghi m d y môn l ch s    t t c  các kh i l p   c p Trung h c c  s , nh t làệ ạ ị ử ở ấ ả ố ớ ở ấ ọ ơ ở ấ  

kh i l p 7, đố ớ ược tham gia t p hu n chuyên môn do ngành giáo d c t  ch c,ậ ấ ụ ổ ứ  

được thường xuyên trao đ i h c t p kinh nghi m v i đ ng nghi p. Th i gianổ ọ ậ ệ ớ ồ ệ ờ  

g n đây vi c đánh giá l i công lao c a  chính quy n H  Nguy n đ i v i l chầ ệ ạ ủ ề ọ ễ ố ớ ị  

s  dân t c cũng đử ộ ược các nhà khoa h c l ch s  r t quan tâm … đó chính làọ ị ử ấ  

đi u ki n thu n l i đ  tôi th c hi n nghiên c u đ  tài này.ề ệ ậ ợ ể ự ệ ứ ề

Bên c nh nh ng thu n l i thì   vi c nghiên c u đ  tài này cũng g pạ ữ ậ ợ ệ ứ ề ặ   nhi u khó khăn nh : ề ư tài li u vi t v  công cu c m  mang lãnh th , xác l pệ ế ề ộ ở ổ ậ  

ch  quy n   Hoàng Sa và Trủ ề ở ường Sa c a chính quy n H  Nguy n còn r tủ ề ọ ễ ấ  

t n mát, sách giáo khoa ph  thông thì vi t v  n i dung này r t ít và không rõả ổ ế ề ộ ấ   ràng. Nên vi c làm cho h c sinh hi u đúng, khách quan v  chính quy n Hệ ọ ể ề ề ọ  Nguy n ch  y u là do giáo viên tr c ti p gi ng d y.ề ủ ế ự ế ả ạ

Thành công c a vi c áp d ng đ  tài này vào vi c d y L ch s  l p 7 th iủ ệ ụ ề ệ ạ ị ử ớ ờ  

k  t  th  k  XVI đ n đ u th  k  XIX là tôi th y nh n th c c a h c sinh vỳ ừ ế ỷ ế ầ ế ỷ ấ ậ ứ ủ ọ ề  đánh giá công lao c a chính quy n H  Nguy n trung th c, khách quan h n.ủ ề ọ ễ ự ơ  

Đi m ki m tra c a các em đ i v i các câu h i liên quan đên n i dung này kháể ể ủ ố ớ ỏ ộ   cao, trong đó nhi u em đ t đi m khá gi i nh :ề ạ ể ỏ ư

Năm h c 2013 ­2014: (ch a áp d ng đ  tài) đ i v i n i dung ki m tra:ọ ư ụ ề ố ớ ộ ể  

Nh n xét v  tình hình kinh t  Nông nghi p Đàng Trong các th  k  XVI –ậ ề ế ệ ế ỷ   XVIII, vai trò c a chính quy n H  Nguy n nh  th  nào trong vi c m  mangủ ề ọ ễ ư ế ệ ở   lãnh th  đ t nổ ấ ước nh  th  nào?  Thì  t  l  h c sinh làm đư ế ỉ ệ ọ ược bài t  TB tr  lênừ ở  

là 62.1%

Năm h c 2014 ­2015 và 2015 ­2016 ( áp d ng đ  tài) đ i v i n i dungọ ụ ề ố ớ ộ  

ki m tra Nh n xét v  tình hình kinh t  Nông nghi p Đàng Trong các th  kể ậ ề ế ệ ế ỷ  XVI – XVIII, vai trò c a chính quy n H  Nguy n nh  th  nào trong vi c mủ ề ọ ễ ư ế ệ ở  mang lãnh th  đ t nổ ấ ước nh  th  nào?  Thì t  l  h c sinh làm đư ế ỉ ệ ọ ược bài t  TBừ  

tr  lên là 90 %ở

Qua đó có th  th y là ch  c n m t s  thay đ i nh  trong phể ấ ỉ ầ ộ ố ổ ỏ ương pháp 

d y h c, m t ít c  g ng c a giáo viên s  làm cho hi u qu  giáo d c c a bạ ọ ộ ố ắ ủ ẽ ệ ả ụ ủ ộ  môn l ch s  đị ử ược tăng lên đáng k  Đó là đi u khích l  tôi ti p t c th c hi nể ề ệ ế ụ ự ệ  

đ  tài này trong th i gian t i   các l p 7 nh t là l p 7 Mô hình trề ờ ớ ở ớ ấ ớ ường h cọ  

m i.ớ

u đi m c a v n đ  nghiên c u là đáp  ng đ c yêu c u đ i m i d y

h c môn L ch s  là ph i đánh giá các s  ki n l ch s  m t cách trung th c,ọ ị ử ả ự ệ ị ử ộ ự   khách quan. D y h c l y h c sinh làm trung tâm, giáo viên đóng vai trò hạ ọ ấ ọ ướ  ng

d n, đ nh hẫ ị ướng hi u qu  giáo d c c a b  môn tăng lên rõ r t ệ ả ụ ủ ộ ệ

Trướ ực s  phát tri n c a công ngh  thông tin, s  m  c a giao l u kinh t ,ể ủ ệ ự ở ử ư ế   văn hóa v i các nớ ước trên th  gi i ngoài m t tích c c thì cũng đã có tác đ ngế ớ ặ ự ộ   tiêu c c đ n nh n th c c a h c sinh đó là:ự ế ậ ứ ủ ọ  B n s c văn hóa dân t c b  đe d a,ả ắ ộ ị ọ  

s  kích đ ng, ti p tay c a các th  l c hi u chi n ph n đ ng, s  can thi p l tự ộ ế ủ ế ự ế ế ả ộ ự ệ ậ  

đ  Các th  l c thù đ ch đã và đang xuyên t c, l i d ng nh ng v n đ  l ch sổ ế ự ị ạ ợ ụ ữ ấ ề ị ử 

đ  kích đ ng,ể ộ  gieo r c t  tắ ư ưởng phân bi tệ , h n thù chia r  kh i đoàn k t gi aậ ẽ ố ế ữ  

các dân t c gây  nh hộ ả ưởng x u đ n vi c giáo d c đ o đ c cho h c sinh, nh tấ ế ệ ụ ạ ứ ọ ấ  

là đ i v i nh ng trố ớ ữ ường  có đông h c sinh dân t c thi u sọ ộ ể ố nh    Đ c L c.Vìư ở ắ ắ  

v y khi d y l ch s  Vi t Nam t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX    l pậ ạ ị ử ệ ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ ở ớ  

7, đòi h i giáo viên ph i h t s c k  lỏ ả ế ứ ỹ ưỡng trong vi c l a ch n n i dung ki nệ ự ọ ộ ế  

th c ngoài sách giáo khoa, đ  b  sung cho phù h p v i bài d y và ph i chú ýứ ể ổ ợ ớ ạ ả   nâng cao kh  năng lý lu n c a mình đ  lý gi i v n đ  m t cách thuy t ph cả ậ ủ ể ả ấ ề ộ ế ụ  

h n.ơ

Đ  làm để ược đi u nói trên khi d y h c thì giáo viên ph i chu n b  kề ạ ọ ả ẩ ị ỹ  càng h n, ph i tham kh o nhi u tài li u, thơ ả ả ề ệ ường xuyên c p nh t thông tinậ ậ  

m i v  khoa h c l ch s  Ph i suy nghĩ l a ch n n i dung ki n th c đ  bớ ề ọ ị ử ả ự ọ ộ ế ứ ể ổ  sung vào bài d y phù h p, n u không s  d n đ n tình tr ng dàn tr i, m tạ ợ ế ẽ ẫ ế ạ ả ấ   nhi u th i gian mà hi u qu  không đ t đề ờ ệ ả ạ ược. D y h c theo phạ ọ ương này chỉ 

th t s  trôi ch y, thu n l i đ i v i nh ng l p có ý th c t t. Vì v y không thậ ự ả ậ ợ ố ớ ữ ớ ứ ố ậ ể 

áp d ng m t cách d y h c chung c a m t bài cho t t c  các l p, t t c  cácụ ộ ạ ọ ủ ộ ấ ả ớ ấ ả  

đ i tố ượng h c sinh ọ

Làm th  nào đ  cho h c sinh hi u đúng v  vai trò c a chính quy n Hế ể ọ ể ề ủ ề ọ  Nguy n,  đ i v i l ch s  đ t nễ ố ớ ị ử ấ ước trong các th  k  XVI đ n n a đ u th  kế ỷ ế ử ầ ế ỷ  XIX là m t v n đ  mà tôi h t s c quan tâm. ộ ấ ề ế ứ Xu t phát t  th c tr ng trên, đấ ừ ự ạ ể  góp ph n vào công tác  nâng cao ch t lầ ấ ượng d y h c, giáo d c đ o đ c h cạ ọ ụ ạ ứ ọ   sinh qua môn l ch s ,   l p 7 là m t nhi m v  h t s c quan tr ng c a ngị ử ở ớ ộ ệ ụ ế ứ ọ ủ ườ  i giáo viên tr c ti p gi ng d y b  môn L ch s ự ế ả ạ ộ ị ử  Vi c tìm tòi các phệ ương pháp 

d y h c l ch s  phù h p đ i v i n i dung trên là vi c làm h t s c quan tr ng.ạ ọ ị ử ợ ố ớ ộ ệ ế ứ ọ  

Đó là đ ng c  đ  tôi th c hi n đ  tài này.ộ ơ ể ự ệ ề

3. N i dung và hình th c c a gi i pháp.ộ ứ ủ ả

3.1. M c tiêu c a gi i phápụ ủ ả

Vi c chú tr ng l a ch n m t s  n i dung ki n th c ngoài sách giáoệ ọ ự ọ ộ ố ộ ế ứ   khoa, đ  b  sung cho các bài d y l ch s , vi c l a ch n m t s  phể ổ ạ ị ử ệ ự ọ ộ ố ương pháp 

d y h c tích c c trong vi c d y h c n i dungạ ọ ự ệ ạ ọ ộ  l ch s  đ t nị ử ấ ước trong các thế 

k  XVI đ n n a đ u th  k  XIXỷ ế ử ầ ế ỷ    l p 7, là bi n pháp quan tr ng đ  nâng caoở ớ ệ ọ ể  

nh n th c cho h c sinh v  vai trò c a chính quy n H  Nguy n trong vi c mậ ứ ọ ề ủ ề ọ ễ ệ ở  mang lãnh th  đ t nổ ấ ước. Giúp h c sinh đánh gia khách quan trung th c các sọ ự ự 

ki n l ch s , h n ch  s  đánh giá thiên l ch, méo mó l ch s  là m c tiêu chínhệ ị ử ạ ế ự ệ ị ử ụ  

c a gi i pháp này. M i phủ ả ỗ ương pháp d y h c đạ ọ ượ ực l a ch n đúng s  mangọ ẽ  

l i hi u qu  cao, đi u đó đã đạ ệ ả ề ược ch ng minh qua kinh nghi m nhi u nămứ ệ ề  

d y môn l ch s  l p 7  c a b n thân. ạ ị ử ớ ủ ả

3.2. N i dung và cách th c th c hi n gi i phápộ ứ ự ệ ả

a. B  sung ki n th c ngoài sách giáo  khoa b ng cách k  chuy n l ch sổ ế ứ ằ ể ệ ị ử  trong gi  d y.ờ ạ

Có th  nói  nh ng câu chuy n k  l ch s  luôn luôn mang l i hi u qu ể ữ ệ ể ị ử ạ ệ ả  

Đ c bi t là g i s  tò mò, h ng thú và hi u qu  giáo d c  c a các câu chuy n.ặ ệ ợ ự ứ ệ ả ụ ủ ệ  

Nh ng đi u c n chú ý  là ta ph i bi t s  d ng đúng lúc, đúng ch  đ  nó phátư ề ầ ả ế ử ụ ỗ ể   huy giá tr  và không làm m t th i gian c a ti t h c.ị ấ ờ ủ ế ọ

Đ i v i m c tiêu: Đ  h c sinh hi u đúng v  vai trò c a chính quy nố ớ ụ ể ọ ể ề ủ ề  

H  Nguy n  trong l ch s  dân t c,ọ ễ ị ử ộ  t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX.ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ   Thì giáo viên ph i bi t ch t l c truy n k  và sau m i câu chuy n ph i bi tả ế ắ ọ ệ ể ỗ ệ ả ế  

đ t nh ng câu h i,  ho c g i ý cho h c sinh nêu lên suy nghĩ c a mình, t  đóặ ữ ỏ ặ ợ ọ ủ ừ   giáo d c t  tụ ư ưởng cho h c sinh.ọ

Ví d : Khi cho h c sinh h c sinh tìm hi u s  ki n: Năm 1698 Nguy nụ ọ ọ ể ự ệ ễ  

H u C nh vào kinh lý phía nam, đ t ph  Gia Đ nh. Ti p đó vùng đ t M  Tho,ữ ả ặ ủ ị ế ấ ỹ  

Hà Tiên cũng được sáp nh p vào ph  này… (SGK l ch s  7 trang 110) Giáoậ ủ ị ử   viên có th  k  câu chuy n v  Nguy n H u C nh nh :ể ể ệ ề ễ ữ ả ư

“Nam B  v n thu c đ t Chân L p nh ng do b  suy y u kéo dài nên b ộ ố ộ ấ ạ ư ị ế ị   quân Xiêm liên t c xâm l n, vua Chân L p đã tìm đ n s  giúp đ  c a chính ụ ấ ạ ế ự ỡ ủ   quy n Đàng Trong.   ề

Năm 1698 chúa Nguy n Phúc Chu sai Nguy n H u C nh vào vào kinh ễ ễ ữ ả  

lý phía nam, đ t ph  Gia Đ nh ặ ủ ị  Năm 1699, Vua Chân L p là N c Thu đ p lũy ạ ặ ắ   Bích Đôi, Nam  Vang và  C u Nam c ầ ướ p bóc dân buôn ng ườ i Vi t. Chúa ệ   Nguy n Phúc Chu c  Nguy n H u C nh làm Th ng su t đem quân lính, ễ ử ễ ữ ả ố ấ   thuy n chi n h p cùng t ề ế ợ ướ ng Tr n Th ầ ượ ng Xuyên lo vi c đánh d p và an ệ ẹ   dân. R t nhanh chóng, l c l ấ ự ượ ng th y binh c a ông đã ti n th ng đ n thành ủ ủ ế ẳ ế  

La Bích (th  ph  Nam Vang), đánh tan quân N c Thu. Vua Chân L p đ u ủ ủ ặ ạ ầ   hàng.

Tháng 4 năm 1700, Nguy n H u C nh c m quân v  đóng   c n Cây Sao còn ễ ữ ả ầ ề ở ồ  

g i là cù lao Sao M c, nay thu c ch  M i, An Giang, báo tin th ng tr n v ọ ộ ộ ợ ớ ắ ậ ề  kinh. Theo Gia Đ nh thành thông chí thì t i đây, m t th i gian ông b  nhi m ị ạ ộ ờ ị ễ  

b nh, hai chân tê b i, ăn u ng không đ ệ ạ ố ượ c. G p ngày T t Đoan Ng  ông ặ ế ọ  

mi n c ễ ưỡ ng ra d  ti c đ  khích l  t ự ệ ể ệ ướ ng sĩ r i b  trúng phong và th  huy t ồ ị ổ ế   Khi quân v  đ n đ n S m Giang thu c đ a ph n M  Tho thì ông m t. Nhân ề ế ế ầ ộ ị ậ ỹ ấ   dân vùng đ t m i khai phá, ng ấ ớ ườ i Vi t cũng nh  ng ệ ư ườ i Hoa, Chăm… đ u ề  

nh   n, h  đã l p đ n th , bài v  c a ông   nhi u n i. Th m chí   x  Nam ớ ơ ọ ậ ề ờ ị ủ ở ề ơ ậ ở ứ   Vang, ngày nay là Cam ­ pu­ chia ng ườ i ta v n th y d u v t c a ngôi đ n th ẫ ấ ấ ế ủ ề ờ  Nguy n H u C nh ễ ữ ả  

Có th  nói, chính s  khai phá vùng đ t m i c a Nguy n H u C nh là c  s ể ự ấ ớ ủ ễ ữ ả ơ ở  

đ  Chúa Nguy n t ng b ể ễ ừ ướ c thu ph c các vùng đ t khác. T  khi Gia Đ nh ph ụ ấ ừ ị ủ  

ra đ i, th  l c c a Chúa Nguy n trên vùng đ t Nam b  phát tri n m nh m ờ ế ự ủ ễ ấ ộ ể ạ ẽ  

Ch ng ki n c nh đó, vua n ứ ế ả ướ c Chân L p xin dâng Hà Tiên cho Chúa Nguy n ạ ễ   (1708). S  ki n đ t Hà Tiên đ ự ệ ấ ượ c sáp nh p vào lãnh th  c a chúa Nguy n ậ ổ ủ ễ  

m  ra b ở ướ c ngo t cho hành trình m  cõi, ch  trong vòng n a th  k  mà Chúa ặ ở ỉ ử ế ỷ  

Nguy n đã chi m lĩnh tr n đ t Đ ng b ng sông C u Long. Năm Đinh S u ễ ế ọ ấ ồ ằ ử ử   (1757), Chúa Nguy n ti p qu n vùng đ t T m Phong Long do N c Ông Tôn ễ ế ả ấ ầ ặ   dâng t ng. Hà Tiên và T m Phong Long đ ặ ầ ượ c sáp nh p lãnh th  Đàng trong ậ ổ   đánh d u hành trình m  cõi v  phía Nam hoàn thành ấ ở ề

      ( Theo Báo pháp lu t Vi t Nam) ậ ệ

Sau đó GV có th  đ t câu h i: Em có nh n xét gì v  vi c làm c aể ặ ỏ ậ ề ệ ủ   Nguy n H u C nh và cách thu ph c vùng đ t phía Nam c a chính quy n Hễ ữ ả ụ ấ ủ ề ọ  Nguy n?ễ

Sau câu chuy n giáo viên còn có th  yêu c u h c sinh làm bài t p vệ ể ầ ọ ậ ề  nhà b ng vi c tìm hi u thêm v  m t s  nhân v t l ch s  Đàng Trong nhằ ệ ể ề ộ ố ậ ị ử ư  Nguy n H u C nh, Nguy n Phúc Chu…vvễ ữ ả ễ

b. B  sung ki n th c ngoài sách giáo  khoa b ng cách cung c p thêm t  ổ ế ứ ằ ấ ư

li u l ch s  cho h c sinh.ệ ị ử ọ

Sách giáo khoa thường cung c p cho h c sinh nh ng ki n th c c  b n. Đóấ ọ ữ ế ứ ơ ả  

là m t vi c làm h t s c c n thi t, không c n ph i bàn cãi. Nh ng  th  h i,ộ ệ ế ứ ầ ế ầ ả ư ử ỏ  

h c xong ph n l ch s  l p 7 t  th  k  XVI đ n n a đ u th  k  XIX  mà h cọ ầ ị ử ớ ừ ế ỷ ế ử ầ ế ỷ ọ   sinh ch  nh  đỉ ớ ược nh ng  ữ m t tiêu c c, ph n  đ ng c a chính quy n Hặ ự ả ộ ủ ề ọ  Nguy n nh  là “ Cõng r n c n gà nhà”, “ tri u đình bán nễ ư ắ ắ ề ước”, ho c nh ngặ ữ   chính sách tiêu c c trong n i tr , ngo i giao,  qua đó kh ng đ nh “ đây là tri uự ộ ị ạ ẳ ị ề   đình đ i l p v i nhân dân”ố ậ ớ  Thì li u có th c công b ng khách quan không v iệ ự ằ ớ   chính quy n H  Nguy n không. M i giáo viên l ch s  chúng ta có c m th yề ọ ễ ỗ ị ử ả ấ   ray r t v i ti n  nhân không.  Vì v y đ  h c sinh có cái nhìn công b ng kháchứ ớ ề ậ ể ọ ằ   quan, khái quát h n, c  th  h n thì giáo viên nên cung c p thêm cho h c sinhơ ụ ể ơ ấ ọ  

nh ng t  liêu c n thi t v  công lao c a chính quy n  H  Nguy n đ i v i đ tữ ư ầ ế ề ủ ề ọ ễ ố ớ ấ  

nước. Nh ng chú ý là t  li u đó ph i ph c v  cho vi c h c c a h c sinh phùư ư ệ ả ụ ụ ệ ọ ủ ọ  

h p v i n i dung bài h c, có tính giáo d c cao.ợ ớ ộ ọ ụ

Khi b  sung thêm t  li u giáo viên không nên b t ép h c sinh ph i có nóổ ư ệ ắ ọ ả  

mà ph i đ  cho h c sinh hoàn toàn t  nguy n s  d ng. Giáo viên ch  nên cả ể ọ ự ệ ử ụ ỉ ố 

g ng đ ng viên h c sinh s u t m và s  d ng nó m t cách khoa h c đúng lúc.ắ ộ ọ ư ầ ử ụ ộ ọ

Ví d : Khi d y m c I Tình hình chính tr  ­ kinh t  c a bài 27 Ch  đụ ạ ụ ị ế ủ ế ộ  phong ki n nhà Nguy n (L ch s  7). Giáo viên cho h c sinh quan sát lế ễ ị ử ọ ược đồ  hình 61 sách giáo khoa đ  bi t để ế ược các đ n v  hành chính th i Nguy n.ơ ị ờ ễ  

Đ ng th i l ng ghép giáo d c ý th c b o v  ch  quy n bi n đ o. Thông quaồ ờ ồ ụ ứ ả ệ ủ ề ể ả  

vi c  gi i thi u trên lệ ớ ệ ược đ  v  trí hai qu n đ o Hoàng Sa, Trồ ị ầ ả ường Sa và cung 

c p thêm cho h c sinh t  li u v  vi c xác l p ch  quy n c a nhà Nguy nấ ọ ư ệ ề ệ ậ ủ ề ủ ễ  

đ i v i hai qu n đ o này nh : ố ớ ầ ả ư

“Nh ng t  li u còn l i đ n nay và chính s  v n đ  đ  kh ng đ nh ch ữ ư ệ ạ ế ử ẫ ủ ể ẳ ị ủ   quy n c a Vi t Nam trên hai qu n đ o Hoàng Sa và Tr ề ủ ệ ầ ả ườ ng Sa. 

M t là, các b n đ  Vi t Nam th  k  XVII đã g i hai qu n đ o b ng cái ộ ả ồ ệ ế ỷ ọ ầ ả ằ   tên Bãi Cát Vàng và ghi vào đ a h t huy n Bình S n, ph  Qu ng Ngãi ị ạ ệ ơ ủ ả

 Hai là, nhi u tài li u c  c a Vi t Nam nh  Toàn T p Thiên Nam T ề ệ ổ ủ ệ ư ậ ứ   chí L  Đ  Th  (th  k  XVII), Ph  Biên T p L c (1776), Đ i Nam Th c L c ộ ồ ư ế ỷ ủ ạ ụ ạ ự ụ  

Ti n Biên và Chính Biên (1844 ­ 1848), Đ i Nam Nh t Th ng Chí (1865­ ề ạ ấ ố 1875), các Châu b n nhà Nguy n (1802­1945)  đ u nói v  hai qu n đ o ả ễ ề ề ầ ả   Hoàng Sa và Tr ườ ng Sa nh  là Bãi Cát Vàng v n d m trên Bi n Đông và vi c ư ạ ặ ể ệ   Nhà n ướ ử ộ c c  đ i Hoàng Sa ra khai thác các qu n đ o này.  ầ ả

Ba là, nhi u sách c , b n đ  c  c a n ề ổ ả ồ ổ ủ ướ c ngoài cũng th  hi n các ể ệ  

qu n đ o Hoàng Sa và Tr ầ ả ườ ng Sa thu c ch  quy n Vi t Nam. Đ nh cao nh t ộ ủ ề ệ ỉ ấ  

c a vi c tuyên b  và xác l p ch  quy n c a Vi t Nam trên hai qu n đ o ủ ệ ố ậ ủ ề ủ ệ ầ ả   Hoàng Sa và Tr ườ ng Sa là vào năm 1816 khi vua Gia Long sai quân lính ra  

qu n đ o Hoàng Sa c m c  Vi t Nam và tuyên b  ch  quy n. Cũng c n nói ầ ả ắ ờ ệ ố ủ ề ầ   thêm là trong m t th i gian khá dài, ng ộ ờ ườ i Vi t Nam luôn coi qu n đ o ệ ầ ả   Hoàng Sa và qu n đ o Tr ầ ả ườ ng Sa là m t d i đ o dài hàng v n d m trên Bi n ộ ả ả ạ ặ ể   Đông, nên g i là V n Lý Tr ọ ạ ườ ng Sa, hay Đ i Tr ạ ườ ng Sa, Bãi Cát Vàng

 Trên th c t , các chúa Nguy n cũng nh  nhà Nguy n sau này đ u có ự ế ễ ư ễ ề   nhi u hành đ ng liên t c c  ng ề ộ ụ ử ườ i ra cai qu n, khai thác các đ o trên c  hai ả ả ả  

qu n đ o Hoàng Sa và Tr ầ ả ườ ng Sa. Nhà n ướ c phong ki n Vi t Nam đã t ế ệ ổ  

ch c các đ i Hoàng Sa, B c H i đ  th c thi quy n ch  quy n và khai thác ứ ộ ắ ả ể ự ề ủ ề   hai qu n đ o. Các th  l  tuy n ch n ng ầ ả ể ệ ể ọ ườ i, ch  đ  khen th ế ộ ưở ng, đãi ng  đ i ộ ố  

v i các đ i đ u đ ớ ộ ề ượ c Nhà n ướ c quy đ nh rõ ràng. Các đ i này đ ị ộ ượ c duy trì và  

ho t đ ng liên t c t  th i chúa Nguy n (1558­1783) đ n nhà Tây S n (1786­ ạ ộ ụ ừ ờ ễ ế ơ 1802) và nhà Nguy n. Tri u đình Nhà Nguy n đã c  các t ễ ề ễ ử ướ ng Ph m Quang ạ  

nh (năm 1815), Tr ng Phúc Sĩ, Ph m Văn Nguyên, Ph m H u Nh t (các

năm 1834, 1835, 1836) ra Hoàng Sa kh o sát, đo đ c các đ o, kh o sát, v ả ạ ả ả ẽ 

b n đ , xây mi u, d ng bia….” ả ồ ế ự

Câu h i: Em có suy nghĩ gì v  vi c xác l p ch  quy n bi n đ o c aỏ ề ệ ậ ủ ề ể ả ủ   chính quy n H  Nguy n? Trách nhi m c a chúng ta ngày nay đ i v i chề ọ ễ ệ ủ ố ớ ủ  quy n bi n đ o c a t  qu c nh  th  nào?ề ể ả ủ ổ ố ư ế

Sau đó giáo viên có th  hể ướng d n h c sinh tìm hi u thêm n i dungẫ ọ ể ộ   này, thông qua vi c tìm đ c trên các trang m ng ệ ọ ạ MaxReadinh và m t s  tàiộ ố  

li u khác nói v  chuyên m c:ệ ề ụ C  s  pháp lý kh ng đ nh ch  quy n Hoàng Saơ ở ẳ ị ủ ề  

và Trường Sa c a Vi t Namủ ệ c a các h c gi  trong và ngoài nủ ọ ả ước

c.  K t h p b  sung t  li u l ch s  v i s  d ng hình  nh, lế ợ ổ ư ệ ị ử ớ ử ụ ả ược đ ồ

T  li u l ch s  đư ệ ị ử ược k t h p v i hình  nh, lế ợ ớ ả ược đ … minh h a s  r tồ ọ ẽ ấ  

có giá tr  trong h c t p. Nó giúp h c sinh có th  hình dung v n đ  rõ h n vị ọ ậ ọ ể ấ ề ơ ề  công lao c a chính quy n H  Nguy n đ i v i đ t nủ ề ọ ễ ố ớ ấ ước trong các th  k  XVIế ỷ   – XIX. T  đó đ  l i  n từ ể ạ ấ ượng sâu s c trong trí nh  c a h c sinh. Giúp h cắ ớ ủ ọ ọ   sinh có th  kh c sâu  h n v  cách đánh giá s  ki n, nhân v t l ch s ể ắ ơ ề ự ệ ậ ị ử

Ngày nay, giáo viên ngoài vi c t n d ng kênh hình trong sách giáo khoaệ ậ ụ  

l ch s , thì có th  t n d ng m ng internet đ  có đị ử ể ậ ụ ạ ể ược nh ng hình  nh r t đ pữ ả ấ ẹ  

ph c v  cho vi c d y l ch s ụ ụ ệ ạ ị ử

Đi u chú ý c a giáo viên khi s  d ng hình  nh k t h p v i t  li u l chề ủ ử ụ ả ế ợ ớ ư ệ ị  

s  làử  : Hình  nh ph i phù h p v i t  li u và n i dung ki n th c c a bài h c.ả ả ợ ớ ư ệ ộ ế ứ ủ ọ   Trong lúc s  d ng c n đ t các câu h i đ  HS suy nghĩ tìm ra các v n đ  liênử ụ ầ ặ ỏ ể ấ ề   quan đ n hình  nh ch  không đ  cho h c sinh nhìn hình ch  vì nó l , đ p.ế ả ứ ể ọ ỉ ạ ẹ

Đ i v i các nhân v t l ch s  có th  đ t d ng câu h i nh : Em bi t gìố ớ ậ ị ử ể ặ ạ ỏ ư ế  

v  nhân v t l ch s  này? Ông có công lao gì? Ta có th  h c đề ậ ị ử ể ọ ược gì n i ông?ơ  

… Đ i v i các hình  nh là lố ớ ả ược đ , b n đ  ta có th  đ t câu h i: Lồ ả ồ ể ặ ỏ ược đồ  ( b n đ ) ph n ánh n i dung gì? Nó liên quan đ n tri u đ i nào, s  ki n l chả ồ ả ộ ế ề ạ ự ệ ị  

s  nào? Qua hình đó th  hi n đi u gì (liên quan đ n bài h c)?… và qua đóử ể ệ ề ế ọ   giáo d c t  tụ ư ưởng cho HS

Ví d : khi h c v  tình hình thụ ọ ề ương nghi p th i Nguy n giáo viên cóệ ờ ễ  

th  cung c p thêm cho h c sinh t  li u v  H i An , k t h p v i quan sát hìnhể ấ ọ ư ệ ề ộ ế ợ ớ   nh: Th ng c ng H i An th  k  XVIII 

ả ươ ả ộ ế ỷ (hình 64 SGK l ch s  7 trang138) ị ử  để 

h c sinh th y đọ ấ ược nh ng c  g ng c a nhà Nguy n trong vi c xây d ng đ tữ ố ắ ủ ễ ệ ự ấ  

nướ ởc,   trong hoàn c nh đang b  các th  l c ngo i xâm phả ị ế ự ạ ương Tây đe d a…ọ

vv  

Hay giáo viên có th  s  d ng lể ử ụ ược đ : Các đ n v  hành chính Vi t Namồ ơ ị ệ  

th i Nguy n  ờ ễ (hình 63 SGK l ch s  7 trang135) ị ử   k t h p v i vi c cung c pế ợ ớ ệ ấ   thêm các t  li u: Th i Lý biên gi i phái nam c a Đ i Vi t đ n phia b cư ệ ờ ớ ủ ạ ệ ế ắ  

Qu ng tr  Th i Tr n biên gi i phái nam c a Đ i Vi t đ n đèo H i Vân.ả ị ờ ầ ớ ủ ạ ệ ế ả  

Cu i th  k  XV th i vua Lê Thánh Tông đ n năm 1471 biên gi i phái namố ế ỷ ờ ế ớ  

c a Đ i Vi t đ n đèo Cù Mông (ủ ạ ệ ế ranh gi i gi a Bình Đ nh và ớ ữ ị   Phú Yên  ngày  nay). Nh ng đ n năm 1757 th i chúa nguy n Phúc Khoát, lãnh th  c a nư ế ờ ễ ổ ủ ướ  c

ta c  b n đã đơ ả ược nh  trong lư ược đ  Bên c nh đó là quá trình xác l p chồ ạ ậ ủ  quy n c a Vi t Nam   các đ o nh : Côn Đ o (1704), Phú Qu c ( 1708),ề ủ ệ ở ả ư ả ố  

Trường Sa , Hoàng Sa (t  th  k  XVII)  vv sau đó cho h c sinh đánh d u trênừ ế ỷ ọ ầ  

lược đ  th i gian xác l p ch  quy n c a nồ ờ ậ ủ ề ủ ước ta qua các th i k  đ i v iờ ỳ ố ớ  

ph n lãnh th  phía Nam, cũng nh  các đ o, qu n đ o  trên Bi n Đông và v nhầ ổ ư ả ầ ả ể ị   Thái Lan… v i ho t đ ng này, h c sinh s  th y đớ ạ ộ ọ ẽ ấ ược vi c m  mang lãnh thệ ở ổ 

v  phía nam c a nề ủ ước ta được ti n hành m nh m  nh t, hi u qu  nh t làế ạ ẽ ấ ệ ả ấ  

th i các chúa Nguy n và th i k  đ u c a tri u Nguy n t  cu i th  k  XVIờ ễ ờ ỳ ầ ủ ề ễ ừ ố ế ỷ  

đ n n a đ u th  k  XIX. Đi u đó giúp các em kh ng đ nh đế ử ầ ế ỷ ề ẳ ị ược chính quy nề  

h  Nguy n là chính quy n có công r t l n trong vi c m  mang lãnh th  vọ ễ ề ấ ớ ệ ở ổ ề  phía Nam và xác l p ch  quy n bi n đ o cho nậ ủ ề ể ả ước ta. Qua đó các em có cách  đánh giá công b ng h n, khách quan h n khi h c v  nh ng h n ch  c a cácằ ơ ơ ọ ề ữ ạ ế ủ   nhân v t l ch s  th i Nguy n và c a chính quy n H  Nguy n mà trong sáchậ ị ử ờ ễ ủ ề ọ ễ   giáo khoa đ  c p r t nhi u.ề ậ ấ ề