1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của ủy ban nhân dân thành phố hồ chí minh

104 81 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 104
Dung lượng 858,39 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Vật liệu nổ quân dụng là vật liệu nổ sử dụng cho mục đích quốc phòng, Công cụ hỗ trợ là phương tiện, động vật nghiệp vụ được sử dụng để thi hành công vụ, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nhằm

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Trang 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN TẤN KHAN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VŨ KHÍ, VẬT LIỆU NỔ, CÔNG CỤ HỖ TRỢ CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS HUỲNH VĂN THỚI

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia, Ban Quản lý đào tạo Sau đại học, phòng ban của Học viện, Phòng Quản lý đào tạo Sau đại học tại Phân viện Học viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng quý Thầy, Cô đã truyền đạt cho tôi những kiến thức hữu ích trong suốt thời gian qua, làm cơ sở cho tôi thực hiện luận văn này Với tình cảm trân trọng nhất, Tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Huỳnh Văn Thới, người Thầy đã tận tình chỉ dạy, hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn Tôi xin chân thành cảm ơn Công an thành phố Hồ Chí Minh đã tận giúp

đỡ tôi trong việc thu thập thông tin, số liệu trong suốt quá trình nghiên cứu, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

Xin được gửi lời cảm ơn đến gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã hết lòng ủng hộ, động viên tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn

Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng do khả năng nghiên cứu khoa học còn nhiều hạn chế, luận văn không thể tránh khỏi những sơ suất, thiếu sót Với tinh thần cầu thị rất mong nhận được sự đóng góp của quý Thầy, Cô cùng quý độc giả quan tâm đến luận văn để tôi có thể nhận thức sâu sắc hơn và hoàn thiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả luận văn

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Huỳnh Văn Thới Các số liệu trong luận văn được thu thập, xử lý trình bày khách quan, trung thực Các tài liệu tham khảo được trích dẫn trung thực, rõ ràng

Tác giả Luận văn

Trang 5

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ANTT: An ninh trật tự

BCA: Bộ Công an

C06: Cục cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội CAND: Công an nhân dân

Trang 6

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VŨ KHÍ, VẬT LIỆU NỔ, CÔNG CỤ HỖ TRỢ CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP TỈNH 10 1.1 Những vấn đề chung của thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 10

1.1.1 Khái niệm 10

1.1.2 Nguyên tắc thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu

nổ, công cụ hỗ trợ 14 1.1.3 Vai trò thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 18 1.2 Nội dung thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh 21

1.2.1 Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về công tác quản

lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 21 1.2.2 Tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về công tác quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 23 1.2.3 Thực hiện kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; khen thưởng và xử lý vi phạm về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 26

1.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 29

1.3.1 Yếu tố khách quan 29

Trang 7

1.3.2 Yếu tố chủ quan 31

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2 QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VŨ KHÍ, VẬT LIỆU NỔ, CÔNG CỤ HỖ TRỢ CUẢ ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 35

2.1 Tình hình thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của ủy ban nhân dân TP.HCM 35

2.1.1 Về tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 35

2.1.2 Về tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 39

2.1.3 Về xây dựng, tổ chức bộ máy, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, thực hiện quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 51

2.1.4 Về thực hiện kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, khen thưởng và xử lý vi phạm về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 53

2.2 Đánh giá chung 56

2.2.1 Kết quả đạt được 56

2.2.2 Những hạn chế, thiếu sót 59

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 63

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VŨ KHÍ, VẬT LIỆU NỔ, CÔNG CỤ HỔ TRỢ CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 64

3.1 Phương hướng 64

3.2 Giải pháp hoàn thiện công tác thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của ủy ban nhân dân TP.HCM 67

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống pháp luật 67

Trang 8

3.2.2 Tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp

luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 70

3.2.3 Hoàn thiện tổ chức, đội ngũ trực tiếp quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ 75

3.2.4 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra 81

3.3 Kiến nghị, đề xuất 86

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 88

KẾT LUẬN 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

Trang 9

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là một trong những trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, thương mại, dịch vụ của cả nước và trong khu vực Trong những năm qua, Thành phố đã phát triển nhanh về mọi mặt Theo đó,

là sự gia tăng dân số cơ học, hình thành nhiều loại hình kinh tế đa dạng, sự hòa nhập với quốc tế, nảy sinh nhiều thuận lợi và khó khăn của chính nền kinh tế thị trường … Tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật ngày càng diễn biến phức tạp Thời gian qua, tình hình tội phạm mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm sử dụng vũ khí quân dụng, mìn tự tạo để cướp, giết, khủng bố cá nhân và chống người thi hành công vụ Đã hình thành nhiều băng nhóm tội phạm hoạt động theo kiểu “xã hội đen” thường sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ để giải quyết mâu thuẫn, trả thù, tranh giành địa bàn, xiết nợ, đòi nợ thuê

Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cũng đã xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, tình hình vận chuyển, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ còn diễn biến phức tạp Trong công cuộc đổi mới phát triển kinh tế, thành phố Hồ Chí Minh phát huy tốt tiềm năng, lợi thế, đưa kinh tế tăng trưởng khá cao, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện, chính trị xã hội ổn định, an ninh trật tự được giữ vững, thế trận an ninh quốc phòng được cũng cố vững chắc Tuy nhiên cùng với sự phát triển đó, hoạt động của các loại tội phạm, tệ nạn xã hội nói chung và tình hình đối tượng sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, trong đó có cả những vũ khí, công cụ hỗ trợ được trang cấp cho lực lượng thực thi công vụ gây án diễn biến phức tạp, nổi cộm là tình trạng mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử

Trang 10

dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ để trả thù cá nhân, cướp tài sản, tranh giành địa bàn hoạt động của các băng, ổ, nhóm tội phạm

Thực tế trên có nguyên nhân từ công tác quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của chính quyền các cấp, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Xuất phát từ thực tế trên, nên tác giả chọn đề tài: “Thực hiện pháp

luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban

nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh” làm luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu đề tài luận văn

Trong những năm gần đây, đã có một số đề tài, công trình nghiên cứu khoa học, bài viết chuyên đề có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn như:

Quản lý nhà nước về trang bị và trang cấp đối với lực lượng Công an nhân dân góp phần bảo đảm an ninh trật tự: Luận án Tiến sỹ luật học của Vũ

Hải Yến – bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2018 Công trình này

đã làm rõ nhận thức lý luận trong QLNN về TBTC đối với lực lượng CAND nói chung, ở lĩnh vực trang phục CAND, vũ khí, CCHT nói riêng; Khảo sát, đánh giá một cách hệ thống, toàn diện tình hình có liên quan và thực trạng hoạt động QLNN về TBTC đối với lực lượng CAND, cụ thể ở lĩnh vực trang phục CAND, vũ khí, CCHT Qua đó, chỉ ra những ưu điểm đã đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế để có phương hướng khắc phục Ngoài ra, tác giả còn phân tích, đưa ra một số dự báo các yếu tố tác động đến hoạt động QLNN về TBTC đối với lực lượng CAND làm cơ sở cho việc đưa

ra các giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về TBTC đối với lực lượng CAND trong thời gian tới

Đây là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng, mang tính thời sự, nhất là hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang có chủ trương xây dựng lực lượng CAND

Trang 11

chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên cho lực lượng chiến đấu và

cơ sở Nghiên cứu công tác QLNN về TBTC nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự trong tình hình mới

Quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy đối với vật liệu nổ công nghiệp của lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy: Luận án tiến sỹ luật

học của Đặng Tuấn Anh - bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2018 Công trình này đã hệ thống hóa các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước có liên quan đến đề tài luận án để xác định những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu Luận án phân tích, đánh giá được tình hình, đặc điểm có liên quan đến quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy đối với vật liệu nổ công nghiệp Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy đối với vật liệu nổ công nghiệp của lực lượng Cảnh sát phòng cháy

và chữa cháy, đồng thời luận án đưa ra những nhận xét, đánh giá về kết quả

đã đạt được, những hạn chế, thiếu sót và chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót, từ đó xây dựng những giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy đối với vật liệu nổ công nghiệp của lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy

oạt động ử phạt vi phạm hành chính trong l nh vực trật tự, an toàn hội của lực lượng Cảnh sát nhân dân: Luận án tiến sỹ luật học của Trần

Thế Hùng - bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2018 Luận án đã phân tích, làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý cho hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội của lực lượng Cảnh sát nhân dân; chỉ ra nội dung, yêu cầu, hình thức, biện pháp tiến hành hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội của lực lượng Cảnh sát nhân dân; quan hệ phối hợp trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội của lực lượng Cảnh sát nhân dân; đánh giá, nhận xét về thực trạng hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong

Trang 12

lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội của lực lƣợng Cảnh sát nhân dân từ năm 2010 đến tháng 6 năm 2018; kh ng định những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân của thực trạng này, đây là những căn cứ thực tiễn cho việc đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội của lực lƣợng Cảnh sát nhân dân trong thời gian tới

oạt động ử phạt vi phạm hành chính của lực lượng Cảnh sát Quản

lý hành chính về trật tự hội: Luận án tiến sỹ luật học của Nguyễn Duy Hiệu

- bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2018 Luận án đã hệ thống và phân tích làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận về hoạt động xử phạt vi phạm hành chính của lực lƣợng Cảnh sát QLHC về TTXH; Khảo sát và đƣa

ra các kết luận khoa học về thực trạng tình hình đặc điểm vi phạm hành chính

và kết quả các biện pháp đã tiến hành của lực lƣợng Cảnh sát QLHC về TTXH trong xử phạt VPHC Tác giả đã chỉ rõ những ƣu điểm cũng nhƣ tồn tại, thiếu sót và nguyên nhân cơ bản của những tồn tại, thiếu sót trong hoạt động xử phạt VPHC của lực lƣợng Cảnh sát QLHC về TTXH

Phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự hội: Luận án tiến sỹ luật học của Đinh Mạnh Toàn - bảo vệ tại Học

viện Cảnh sát nhân dân năm 2018 Luận án góp phần hoàn thiện, hệ thống hóa những vấn đề lý luận về phòng ngừa tội phạm của lực lƣợng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Đã xây dựng, bổ sung khái niệm, đặc điểm, cơ sở pháp lý, nội dung, biện pháp và quan hệ phối hợp trong phòng ngừa tội phạm của lực lƣợng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Luận án đã đánh giá thực trạng phòng ngừa tội phạm của lực lƣợng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Đánh giá kết quả đạt đƣợc; hạn chế, thiếu sót và tìm ra những nguyên nhân của hạn chế, thiếu sót trong phòng ngừa tội phạm của lực lƣợng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Tác giả đƣa ra các dự báo

Trang 13

khoa học về các yếu tố tác động đến phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội trong thời gian tới, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp khoa học, thiết thực, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

oạt động của lực lượng Cảnh sát khu vực trong quản lý nhà nước về

an ninh, trật tự trên địa bàn Thành phố à Nội: Luận án tiến sỹ luật học của

Dương Văn Hiếu - bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2017 Trong công trình này, tác giả đã tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan đến công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự theo chức năng của lực lượng Cảnh sát khu vực Luận án đã tìm hiểu một số tác phẩm của các tác giả trên thế giới và Việt Nam có nội dung liên quan đến nội dung của luận án Phân tích rõ nét về tình hình đặc điểm có liên quan, tình hình an ninh, trật tự; thực trạng dân cư

và cư trú; tình hình tổ chức, biên chế của Cảnh sát khu vực trên địa bàn Hà Nội từ năm 2007 đến cuối tháng 6/2016, tình hình công tác quản lý nhà nước

về an ninh, trật tự Đã khái quát những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó Dự báo các vấn đề có liên quan đến công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự theo chức năng của lực lượng Cảnh sát khu vực trên địa bàn Hà Nội Luận án đã đưa ra những giải pháp, kiến nghị thích hợp nhằm phục vụ hiệu quả hơn trong nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự theo chức năng của lực lượng Cảnh sát khu vực trong thời gian tới

Sử dụng biện pháp vũ trang trong phòng ngừa tội phạm của lực lượng Cảnh sát cơ động Luận án tiến sỹ luật học của Nguyễn Thành Lâm - bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2016 Lần đầu tiên luận án đã nghiên cứu một cách có hệ thống về sử dụng biện pháp vũ trang trong phòng ngừa tội phạm theo chức năng của lực lượng Cảnh sát cơ động; Trên cơ sở phân tích

Trang 14

làm rõ tình hình đặc điểm của các loại tội phạm xâm phạm ANQG và TTATXH có liên quan đến việc sử dụng biện pháp vũ trang trong phòng ngừa tội phạm theo chức năng của lực lượng CSCĐ, tác giả đưa ra dự báo các yếu

tố ảnh hưởng đến sử dụng biện pháp vũ trang trong phòng ngừa tội phạm của lực lượng CSCĐ trong thời gian tới; trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng biện pháp vũ trang trong phòng ngừa tội phạm theo chức năng của lực lượng CSCĐ

oạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự hội trong phòng ngừa tội phạm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, vật liệu nổ: Luận án tiến sỹ luật

học của Hoàng Lê Nam - bảo vệ tại Học viện Cảnh sát nhân dân năm 2015 Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu tương đối toàn diện về hoạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội trong phòng ngừa tội phạm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, vật liệu nổ Luận án đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về hoạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội trong phòng ngừa tội phạm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, vật liệu nổ; Phân tích, làm rõ đặc điểm tội phạm học tội phạm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, vật liệu nổ và thực trạng hoạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội trong phòng ngừa loại tội phạm này; tổng hợp rút ra những kết quả đạt được, những hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót đó Luận án đã dự báo tình hình có liên quan và đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự

xã hội trong phòng ngừa tội phạm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua

Trang 15

bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, vật liệu nổ trong thời gian tới

Ngoài ra, còn có một số bài viết có liên quan đến đề tài được đăng trên các báo, tạp chí của lực lượng Công an nhân dân và trong kỷ yếu một số cuộc hội thảo, hội nghị cấp Bộ

+ Hội nghị triển khai pháp lệnh quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và phát động cao điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ do Bộ Công An tổ chức

+ Báo cáo sơ kết 01 năm triển khai thi hành Luật số 14/2017/QH14 ngày 20/06/2017 của Quốc hội về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công

cụ hỗ trợ và các văn bản hướng dẫn thi hành của Công an thành phố

Tuy nhiên, các công trình đã công bố nghiên cứu những khía cạnh khác nhau của công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội, chưa có đề tài nào nghiên cứu chuyên sâu việc thực hiện pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Vì vậy, đề tài này không trùng lặp với các công trình khoa học đã được công bố từ trước đến nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: Việc thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Đề xuất một số giải pháp thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ

khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý thực hiện pháp luật về quản lý

vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

- Đánh giá thực trạng việc thực hiện pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Qua đó, chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập trong quá trình thực hiện

Trang 16

- Đề xuất một số giải pháp về bảo đảm thực hiện pháp luật về quản lý

vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Không gian nghiên cứu: Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian nghiên cứu: từ năm 2016 đến năm 2020

5 Phương Pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận:

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước; qui định của Bộ Công an về công tác điều tra, công tác nghiệp vụ cơ bản của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong đấu tranh, phòng chống tội phạm và lý luận chung về tội phạm học và điều tra tội phạm

- Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như:

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tiến hành thu thập, nghiên cứu các

văn bản pháp luật và các đề tài có liên quan đến công tác điều tra cơ bản

Nghiên cứu các báo cáo, các tổng kết, tài liệu tập huấn … về công tác điều tra

cơ bản trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

+ Phương pháp thống kê: Thu thập, hệ thống, phân tích, đánh giá tổng hợp số liệu, tình hình về công tác an ninh trật tự nói chung và công tác điều tra cơ bản nói riêng của Công an Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có hoạt động của lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Thông qua các tài liệu, khảo sát hoạt động thực tiễn trong điều tra cơ bản phục vụ công tác phòng ngừa, đấu

Trang 17

tranh chống tội phạm trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh Qua đó rút ra các vấn đề về thực trạng, để làm cơ sở dự báo tình hình và đề ra các giải pháp

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn luận văn

Ý nghĩa lý luận:

Hệ thống hóa cơ sở khoa học về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố

Hồ Chí Minh

Ý nghĩa thực tiễn:

Qua đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả đề xuất các giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho học viên, sinh viên, giảng viên ngành luật và quản lý nhà nước Giải pháp đề xuất trong luận văn có thể áp dụng ngay bởi các chủ thể quản lý nhà nước ở lĩnh vực này

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của thực hiện pháp luật về quản

lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí,

vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện công tác thực hiện

pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Trang 18

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VŨ KHÍ, VẬT LIỆU NỔ, CÔNG CỤ HỖ TRỢ CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP TỈNH

1.1 Những vấn đề chung của thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

Theo Điều 3 Luật số 14/2017/QH14 Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ quy định:

1 Vũ khí là thiết bị, phương tiện hoặc tổ hợp những phương tiện được

chế tạo, sản xuất có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất, bao gồm: vũ khí quân dụng, súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao và vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự [29]

2 Vũ khí quân dụng là vũ khí được chế tạo, sản xuất bảo đảm tiêu

chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, được trang bị cho lực

lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định của Luật này để

thi hành công vụ, bao gồm:

a) Súng cầm tay bao gồm: súng ngắn, súng trường, súng tiểu liên, súng trung liên, súng chống tăng, súng phóng lựu;

b) Vũ khí hạng nhẹ bao gồm: súng đại liên, súng cối, súng ĐKZ, súng máy phòng không, tên lửa chống tăng cá nhân;

c) Vũ khí hạng nặng bao gồm: máy bay chiến đấu, trực thăng vũ trang,

xe tăng, xe thiết giáp, tàu chiến, tàu ngầm, pháo mặt đất, pháo phòng không, tên lửa;

d) Bom, mìn, lựu đạn, ngư lôi, thủy lôi; đạn sử dụng cho các loại vũ khí quy định tại các điểm a, b và c khoản này [29]

Trang 19

3 Súng săn là súng được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp,

được sử dụng để săn bắn, bao gồm: súng kíp, súng hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này [29]

4 Vũ khí thô sơ là vũ khí có cấu tạo, nguyên lý hoạt động đơn giản và

được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, bao gồm: dao găm, kiếm, giáo, mác, thương, lưỡi lê, đao, mã tấu, côn, quả đấm, quả chùy, cung, nỏ, phi tiêu [29]

5 Vũ khí thể thao là vũ khí được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công

nghiệp, được sử dụng để luyện tập, thi đấu thể thao, bao gồm:

a) Súng trường hơi, súng trường bắn đạn nổ, súng ngắn hơi, súng ngắn bắn đạn nổ, súng thể thao bắn đạn sơn, súng bắn đĩa bay và đạn sử dụng cho các loại súng này;

b) Vũ khí thô sơ quy định tại khoản 4 Điều này dùng để luyện tập, thi đấu thể thao [29]

6 Vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự là vũ khí được chế tạo, sản

xuất thủ công hoặc công nghiệp, không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất tương tự như vũ khí quân dụng, súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao

Vật liệu nổ là sản phẩm dưới tác động của xung kích thích ban đầu gây

ra phản ứng hóa học nhanh, mạnh, tỏa nhiệt, sinh khí, phát sáng, tạo ra tiếng

Trang 20

Vật liệu nổ quân dụng là vật liệu nổ sử dụng cho mục đích quốc phòng,

Công cụ hỗ trợ là phương tiện, động vật nghiệp vụ được sử dụng để thi

hành công vụ, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nhằm hạn chế, ngăn chặn người có hành vi vi phạm pháp luật chống trả, trốn chạy; bảo vệ người thi hành công

vụ, người thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hoặc báo hiệu khẩn cấp, bao gồm:

a) Súng bắn điện, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, từ trường, laze, lưới; súng phóng dây mồi; súng bắn đạn nhựa, nổ, cao su, hơi cay, pháo hiệu, hiệu lệnh, đánh dấu và đạn sử dụng cho các loại súng này;

b) Phương tiện xịt hơi cay, hơi ngạt, chất độc, chất gây mê, chất gây ngứa;

c) Lựu đạn khói, lựu đạn cay, quả nổ;

d) Dùi cui điện, dùi cui cao su, dùi cui kim loại; khóa số tám, bàn chông, dây đinh gai; áo giáp; găng tay điện, găng tay bắt dao; lá chắn, mũ chống đạn; thiết bị áp chế bằng âm thanh;

đ) Động vật nghiệp vụ là động vật được huấn luyện để sử dụng cho yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội;

e) Công cụ hỗ trợ có tính năng, tác dụng tương tự là phương tiện được chế tạo, sản xuất không theo tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế của nhà sản xuất hợp pháp, có tính năng, tác dụng tương tự như công cụ hỗ trợ quy định tại các điểm a, b, c và d khoản này [29]

Pháp luật là hệ thống những qui tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của

Trang 21

giai cấp thống trị và là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội phát triển phù hợp với lợi ích của giai cấp mình [35, tr45].Nói đến pháp luật trước hết là nói đến tính quy phạm phổ biến Tức là nói đến tính khuôn mẫu, mực thước, mô hình xử sự có tính phổ biến chung Trong xã hội không chỉ pháp luật có thuộc tính quy phạm Đạo đức, tập quán, tín điều tôn giáo, các điều lệ của các tổ chức chính trị – xã hội và đoàn thể quần chúng (như điều lệ của tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh) đều có tính quy phạm Cũng như pháp luật, tất cả các quy phạm trên đều là khuôn mẫu, quy tắc xử sự của con người Nhưng khác với đạo đức, tập quán, tín điều tôn giáo và điều lệ, tính quy phạm của pháp luật mang tính phổ biến Đây chính là dấu hiệu để phân biệt pháp luật và các loại quy phạm nói trên Thuộc tính quy phạm phổ biến của pháp luật thể hiện ở chỗ: Là khuôn mẫu chung cho nhiều người; Được áp dụng nhiều lần trong không gian và thời gian rộng lớn Sở dĩ pháp luật có tính bắt buộc chung vì pháp luật do Nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện thống nhất Tính bắt buộc chung thể hiện ở chỗ: Việc tuân theo các quy tắc pháp luật không phụ thuộc vào ý thức chủ quan của mỗi người Bất kỳ ai dù có địa

vị, tài sản, chính kiến, chức vụ như thế nào cũng phải tuân theo các quy tắc pháp luật Nếu ai đó không tuân theo các quy tắc pháp luật thì tùy theo mức

độ vi phạm mà Nhà nước áp dụng các biện pháp tác động phù hợp để đảm bảo thực hiện đúng các quy tắc đó Tính quyền lực Nhà nước là yếu tố không thể thiếu, bảo đảm cho pháp luật được tôn trọng và thực hiện

gồm hệ thống các văn bản qui phạm pháp luật qui định về quản lý,sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; qui định nguyên tắc, trách nhiệm của cơ quan,

tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội,

Trang 22

bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Thực hiện pháp luật là hành vi của chủ thể (hành động hoặc không hành động) được tiến hành phù hợp với quy định, với yêu cầu của pháp luật, tức là không trái, không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật đã quy định Thực hiện pháp luật có thể là một xử sự có tính chủ động, được tiến hành bằng một thao tác nhất định nhưng đó cũng có thể là một xử sự có tính thụ động, tức là không tiến hành vượt xử sự bị pháp luật cấm Thực hiện pháp luật về quản lý,

sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợlà quá trình hoạt động có mục đích

làm cho những quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ,

công cụ hỗ trợ đi vào cuộc sống, gắn bó với thực tiễn, quen thuộc trong cuộc sống, có chỗ đứng trong thực tiễn Thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ gồm nhiều nội dung, nhiều giai đoạn, từ khâu

tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, trực tiếp thực hiện các qui định pháp luật đến thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, khen thưởng và xử lý vi phạm về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

1.1.2 Nguyên tắc thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

Thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải đảm bảo các nguyên tắc đã được qui định ở điều 4, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 sau:

Nguyên tắc tuân thủ iến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa hội chủ ngh a Việt Nam [29]

Đây là nguyên tắc chung đảm bảo tính thống nhất trong thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ Bởi Hiến pháp

là văn bản pháp luật có giá trị cao nhất trong hệ thống pháp luật của mọi quốc

Trang 23

gia Tại Việt Nam, Hiến pháp "là văn kiện chính trị pháp lý quan trọng nhất sau cương lĩnh của Đảng, là đạo luật gốc, quy định những vấn đề hết sức cơ bản của một Nhà nước [24] Dựa trên nền tảng Hiến pháp, các văn bản luật khác ra đời Ngay trong hoạt động ban hành các quyết định, các văn bản quản

lý, nguyên tắc này cũng được thể hiện ở việc văn bản của cơ quan cấp dưới phải phù hợp với các quy định trong các văn bản của cơ quan cấp trên, văn bản có hiệu lực thấp hơn phải phục tùng những văn bản có hiệu lực cao hơn

và mọi văn bản pháp luật phải phù hợp với Hiến pháp - đạo luật gốc, có hiệu lực pháp lý cao nhất

Nguyên tắc trang bị vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải đúng thẩm quyền, đối tượng và bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật [29]

Do tính chất đặc thù dễ gây nguy hiểm cho người sử dụng và xã hội nên đối tượng được trang bị vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ được qui định

cụ thể trong luật Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải được thử nghiệm, kiểm định, đánh giá và đăng ký theo quy định của pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa trước khi được phép sản xuất, kinh doanh, sử dụng tại Việt Nam Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và các loại giấy phép, giấy xác nhận, giấy chứng nhận, chứng chỉ bị mất phải được kịp thời báo cáo cho

cơ quan quản lý có thẩm quyền Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ không còn nhu cầu sử dụng, hết hạn sử dụng hoặc không còn khả năng sử dụng phải

được thu hồi, thanh lý hoặc tiêu hủy

Đối tượng được trang bị vũ khí quân dụng là Quân đội nhân dân, Công

an nhân dân, Dân quân tự vệ, Cảnh sát biển, Cơ yếu, Cơ quan điều tra của Viện Khiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm lâm, Kiểm ngư, Lực lượng chuyên trách chống buôn lậu của Hải quan, Hải quan cửa khẩu, An ninh hàng không (Chính phủ còn quy định cụ thể loại vũ khí quân dụng trang bị cho đơn vị Hải quan cửa khẩu, An ninh hàng không)

Trang 24

Đối tượng được trang bị vũ khí thể thao là các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Dân quân tự vệ; Câu lạc bộ, trường, trung tâm đào tạo, huấn luyện thể thao; Trung tâm giáo dục quốc phòng - an ninh; Tổ chức khác có nhu cầu trang bị vũ khí thể thao để luyện tập, thi đấu thể thao được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập, cấp phép hoạt động

Vũ khí thô sơ ngoài các đối tượng kể trên còn được trang bị cho đội kiểm tra của lực lượng quản lý thị trường; ban, đội bảo vệ chuyên trách của

cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ; cơ quan thi hành án dân sự và các đối tượng khác theo quy định của pháp luật Công cụ hỗ trợ còn được trang bị cho Đội kiểm tra của lực lượng Quản lý thị trường; An ninh hàng không, lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành giao thông vận tải; Lực lượng bảo vệ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bảo vệ; Ban Bảo vệ dân phố; Câu lạc bộ, cơ sở đào tạo, huấn luyện thể thao có giấy phép hoạt động; Cơ sở cai nghiện ma túy; Các đối tượng khác có nhu cầu trang bị công cụ hỗ trợ thì căn

cứ vào tính chất, yêu cầu, nhiệm vụ, Bộ trưởng Bộ Công an quyết định

Nguyên tắc người quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải bảo đảm đầy đủ điều kiện theo quy định [29]

Người được quản lý, sử dụng vũ khí phải có các tiêu chuẩn sau đây: a) Có phẩm chất, đạo đức tốt;

Trang 25

Nguyên tắc người ra mệnh lệnh hoặc quyết định sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải chịu trách nhiệm về mệnh lệnh, quyết định của

dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ năm 2017, quy định khác của pháp

luật có liên quan và chịu trách nhiệm về quyết định của mình

Nguyên tắc sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải bảo đảm đúng mục đích, đúng quy định, hạn chế thiệt hại đối với người, tài sản và môi trường [29]

Khi thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, việc sử dụng vũ khí quân dụng thực hiện theo quy định của pháp luật về quốc phòng

Khi thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, việc

sử dụng vũ khí quân dụng phải căn cứ vào tình huống, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi mà đối tượng thực hiện để quyết định việc sử dụng vũ khí quân dụng; Chỉ sử dụng vũ khí quân dụng khi không còn biện pháp nào khác

để ngăn chặn hành vi của đối tượng và sau khi đã cảnh báo mà đối tượng không tuân theo Nếu việc sử dụng vũ khí quân dụng không kịp thời s đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người thi hành công vụ, người khác hoặc có thể gây ra những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác thì được sử dụng ngay; Không sử dụng vũ khí quân dụng khi biết rõ đối tượng là phụ nữ, người khuyết tật, trẻ em, người cao tuổi, trừ trường hợp những người này sử dụng vũ khí, vật liệu nổ tấn công hoặc chống trả, đe dọa tính mạng, sức khỏe của người thi hành công vụ hoặc người khác; Trong mọi trường hợp, người sử dụng vũ khí quân dụng phải hạn chế thiệt hại do việc sử dụng vũ khí quân dụng gây ra

Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải được quản lý, bảo quản theo đúng chế độ, đúng quy trình, bảo đảm an toàn, không để mất, hư hỏng

Trang 26

Kho, nơi cất giữ vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ phải được bố trí, thiết kế, xây dựng đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn, phòng, chống cháy, nổ, bảo đảm môi trường theo quy định; có nội quy, phương án bảo vệ, phòng cháy và chữa cháy, kế hoạch hoặc biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất và phương tiện bảo đảm an toàn được cơ quan

có thẩm quyền phê duyệt

Nguyên tắc nghiên cứu, chế tạo, sản uất, kinh doanh, trang bị, mang, uất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển, sửa chữa, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công

cụ hỗ trợ phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép, giấy ác nhận

[29]

Các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và tổ chức, doanh nghiệp khác khi có đủ điều kiện được tham gia nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, sửa chữa vũ khí

Nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, bảo quản, sử dụng vật liệu nổ quân dụng được giao cho tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an khi

có đầy đủ các điều kiện theo qui định

Nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, sửa chữa công cụ hỗ trợ do tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng thực hiện và phải bảo đảm đủ điều kiện theo qui định

1.1.3 Vai trò thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

Thứ nhất, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

Để tạo cơ sở pháp lý cần thiết đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quản lý nhà nước, bảo đảm phát huy vai trò của các lực lượng chức năng trong đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử

Trang 27

dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng và cho đến nay, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để quy định, hướng dẫn thi hành về vấn đề này Nhằm bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và các văn bản pháp luật khác mới ban hành liên quan đến quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm quyền con người, quyền công dân được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013; đồng thời, đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và các vi phạm pháp luật khác trong tình hình mới, việc xây dựng Luật Quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ ra đời

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Luật số 14/2017/QH14) được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, Kỳ họp thứ 3, Khóa XIV thông qua ngày 20/6/2017 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2018

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ được ban hành góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý theo hướng đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan, nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy định của Bộ luật Hình sự về các tội liên quan đến sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng vũ khí (bao gồm cả việc xử lý các hành vi vi phạm về vũ khí hạng nặng,

vũ khí có tính năng, tác dụng tương tự) và là căn cứ pháp lý để các cơ quan bảo vệ pháp luật thực hiện chức năng, nhiệm vụ trong phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực này; phục vụ công tác tiếp nhận, thu gom, thanh lý, tiêu hủy đối với các loại vũ khí tồn đọng sau chiến tranh và trôi nổi ngoài xã hội và không tạo khoảng trống về luật pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác thực thi quản

Trang 28

lý nhà nước liên quan đến quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc

nổ, công cụ hỗ trợ của Việt Nam

Có thể nói sau nhiều năm tổ chức triển khai thi hành các văn bản pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, Nhà nước ta đã đạt được những kết quả quan trọng và đã nâng cao được trách nhiệm của các cơ quan,

tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật về vấn đề này, như: quản lý các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ được bảo đảm chặt ch , trang bị đúng đối tượng và sử dụng đúng mục đích; công tác bảo quản, kiểm kê đã đi vào nền nếp; hoạt động đấu tranh phòng, chống sản xuất, mua bán, vận

chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ được

an ninh trật tự phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn Thành phố Tuy nhiên, tình trạng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trên địa bàn Thành phố còn diễn biến khá phức tạp Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các Sở, Ban, ngành, Đoàn thể, UBND các quận, huyện, tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm túc Luật Quản lý sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Nghị định số 71/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018 của Chính phủ Qui định chi tiết một số điều của Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ về vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ [11] Các cấp chính quyền nhất là xã, phường, thị trấn phối hợp chặt ch với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính

Trang 29

trị xã hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động Nhân dân chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về cấm sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo trái phép Số vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ do các loại đối tượng tàng trữ trái phép, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ra các vụ án nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, do đó công tác quản lý vũ khí, vật liệu

nổ và công cụ hỗ trợ cần phải được tăng cường chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, chặt ch , hiệu quả

1.2 Nội dung thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

1.2.1 Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về công tác quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

Vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có vai trò quan trọng trong công cuộc bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và góp phần vào

sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước Tuy nhiên, nếu không được quản lý chặt ch và sử dụng đúng mục đích thì chúng lại tiềm ẩn những nguy cơ khó lường, có thể đe dọa tính mạng, sức khỏe của con người và gây thiệt hại về tài sản cho Nhà nước, tập thể và người dân Do đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có ý nghĩa vô cùng quan trọng

Tổ chức tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân, đặc biệt người được giao nhiệm vụ, thẩm quyền trên địa bàn tham gia thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ là một

yêu cầu tất yếu Đây là việc quán triệt quan điểm lấy nhân dân làm gốc của

Đảng, nhà nước Hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có ý nghĩa quyết định đến chất lượng

và hiệu quả quản lý nhà nước ở lĩnh vực này Luật Quản lý sử dụng vũ khí,

Trang 30

vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành là một trong những nội dung cần tuyên truyền, phổ biến sâu rộng và thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Cần lựa chọn nội dung phù hợp cho từng đối tượng

cụ thể nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết của cán bộ, chiến sỹ và nhân dân, nhất là đối với người trực tiếp làm công tác quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu

nổ, công cụ hỗ trợ Thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về công tác quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, đảm bảo giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh

tế – xã hội Muốn phát huy vai trò của nhân dân trong quản lý nhà nước và tạo

điều kiện để người dân thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình thì các cơ quan chức năng cần thực hiện tốt công tác tuyên truyền Thông qua hoạt động tuyên truyền, mọi cá nhân, tổ chức thấy được vai trò của nhà nước về quản lý,

sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, sự cần thiết và trách nhiệm phải chấp hành các quy định này, góp phần đảm bảo, giữ gìn trật tự, an toàn xã

hội; hiểu được thế nào là vũ khí, phân biệt các loại vũ khí, thế nào là vật liệu

nổ, phụ kiện nổ, thế nào là công cụ hỗ trợ, ai được phép quản lý, ai được phép

sử dụng, sử dụng như thế nào, trong trường hợp nào, điều kiện kinh doanh vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ,

Muốn tạo điều kiện và phát huy vai trò của nhân dân trong quản lý nhà nước về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ thì các cơ quan chức năng cần làm tốt công tác tuyên truyền Thông qua việc tuyên truyền, các cá nhân, tổ chức thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong quản lý nhà nước, góp phần đẩm bảo, giữ gìn trật tự, an toàn cho xã hội Các bộ phận

có trách nhiệm tổ chức phối hợp tuyên truyền cho nhân dân về mục đích, ý nghĩa, tác dụng của trật tự, an toàn xã hội, đảm bảo thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, con người ở địa phương

Trang 31

Sở Văn hóa – thông tin – Truyền thông, Sở Tư pháp, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính phối hợp với nhau và phối hợp với Công an Thành phố theo sự chỉ đạo của UBND Thành phố hướng dẫn cơ quan báo chí xây dựng chuyên trang, chuyên mục pháp luật, dành diện tích, thời lượng thích hợp để tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; bố trí cân đối kinh phí cho việc thực hiện tuyên truyền pháp luật Ngoài ra, UBND các cấp tại địa phương cần chỉ đạo các bộ phận chuyên môn tăng cường cán bộ có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín và được người dân địa phương tin cậy để làm công tác tuyên truyền, hướng dẫn tận tình, thấu đáo cho người dân hiểu và thực hiện pháp luật đầy đủ, nghiêm túc,

sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, tổ chức thực hiện chúng trên địa

Trang 32

bàn tỉnh Niêm yết công khai hướng dẫn người dân trong việc thực hiện các quy định về phòng, chống tội phạm, phòng chống tệ nạn, giữ gìn trật tự công cộng, an ninh xã hội Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành

vi sai lệch chuẩn mực xã hội, có tính phổ biến (từ các hành vi vi phạm những nguyên tắc về lối sống, truyền thống văn hóa, đạo đức, trái với thuần phong

mỹ tục, các giá trị xã hội tốt đẹp cho đến các hành vi vi phạm những quy tắc

đã được thể chế hóa bằng pháp luật, kể cả pháp luật hình sự) ảnh hưởng xấu

về đạo đức và gây hậu quả nghiêm trọng trong đời sống cộng đồng Tệ nạn xã hội bao gồm: mại dâm, nghiện ma túy, cờ bạc, mê tín dị đoan Tệ nạn xã hội

là cơ sở xã hội của tình trạng phạm tội, là một trong những nguồn gốc chủ yếu làm phát sinh tội phạm Phòng, chống tệ nạn xã hội là nhiệm vụ của toàn xã hội, phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, bằng những biện pháp đồng

bộ, tích cực, kiên quyết và triệt để

Tội phạm luôn là yếu tố nguy hiểm hàng đầu gây mất ổn định, trật tự,

an toàn xã hội Chính vì vậy, đấu tranh phòng, chống tội phạm là nhiệm vụ hàng đầu trong hoạt động bảo vệ an ninh trật tự, an toàn xã hội, là nhiệm vụ chủ yếu của lực lượng công an nhân dân Trong việc phòng, chống tội phạm hiện nay, cần tập trung vào các loại tội phạm gây ra hậu quả nghiêm trọng, gây bức xúc lớn trong nhân dân và dư luận xã hội như ma túy, giết người, gây thương tích, buôn lậu Hầu hết các loại tội phạm này đều có sử dụng vũ khí, vật liệu nổ UBND cấp huyện, cấp xã thực hiện trực tiếp các văn bản quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội Phối hợp với các cơ quan, ban, ngành hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, quản lý chặt ch các cơ sở kinh doanh, các cơ

sở kinh doanh lưu trú, nhà cho thuê trọ thực hiện cam kết về an ninh trật tự, thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội phạm và tệ nạn xã hội Huy động các ngành, đoàn thể, nhân dân cùng tham gia công tác quản lý nhà nước về trật tự,

an toàn xã hội

Trang 33

Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là một bộ phận của quản lý Nhà nước về trật tự an toàn xã hội Tất cả các cơ quan, tổ chức, nhóm người, cộng đồng người, các cá nhân tham gia vào các mối quan hệ đều thuộc phạm trù trật tự an toàn xã hội Quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội giành ưu tiên cho mục tiêu đảm bảo cho các quá trình xã hội, các hoạt động trong đời sống xã hội diễn ra một cách bình thường, an toàn trên cơ sở tôn trọng và tuân thủ các quy định của pháp luật và các quy tắc của lối sống, đạo đức xã hội Giữa an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội có mối quan

hệ mật thiết, gắn bó với nhau An ninh quốc gia được bảo vệ vững chắc mới tạo điều kiện cơ bản thuận lợi để bảo vệ tốt trật tự an toàn xã hội Ngược lại, trật tự an toàn xã hội được giữ vững s góp phần tích cực vào việc bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, tăng cường lòng tin của quần chúng nhân dân vào Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa Cần nhấn mạnh rằng: Nếu tình hình trật tự an toàn xã hội diễn biến phức tạp, nghiêm trọng kéo dài, không kiểm soát được s gây ảnh hưởng rất xấu, thậm chí chuyển hóa thành vấn đề chống đối chính trị, điều đó rõ ràng tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia Không thể tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về công tác quản lý,

sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ nếu không có đội ngũ cán bộ thực hiện quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, mà lực lượng nòng cốt là công an Công an các đơn vị, địa phương phải xác định được tầm quan trọng của công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, kịp thời phát hiện, điều tra, làm

rõ các hành vi vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật Chủ động phối hợp với các lực lượng như Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Cảnh sát biển…làm tốt công tác điều tra cơ bản, tăng cường tuần tra kiểm soát, phát hiện, bắt giữ các đối tượng mua bán, vận chuyển trái phép vũ khí, vật liệu nổ

Trang 34

và công cụ hỗ trợ qua biên giới Phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân đưa ra truy tố, xét xử một số vụ điển hình phục vụ phòng ngừa, răn

đe, giáo dục chung Ngoài ra, cần tăng cường công tác đăng ký, quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, thường xuyên tổ chức kiểm tra đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị được trang bị, quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công

cụ hỗ trợ để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hành vi vi phạm, hạn chế tình trạng mất, thất lạc; tiếp tục thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; thực hiện tốt công tác tiếp nhận, thu gom, phân loại, bảo quản, thanh lý, tiêu hủy vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới Tất cả những hoạt động trên không thể hoàn thành nếu không có con người cụ thể với đầy đủ năng lực, trình độ, phẩm chất, trách nhiệm

1.2.3 Thực hiện kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; khen thưởng và xử lý vi phạm về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công

cụ hỗ trợ

Vị trí vai trò của công tác kiểm tra, đặc biệt là thanh tra được thể hiện

cụ thể trong các văn bản pháp luật Hoạt động kiểm tra, thanh tra được xem như một khâu quan trọng của quản lý nhà nước, thể hiện qua các vai trò và ý nghĩa sau: Thứ nhất: Kiểm tra, thanh tra là chức năng thiết yếu của quản lý Nhà nước Tổ chức thực hiện quyết định và kiểm tra việc thực hiện quyết định

là những giai đoạn tiếp theo của quá trình quản lý Kiểm tra là hình thức tác động có hướng đích nhằm quan sát cả hệ thống để phát hiện những sai lệch so với yêu cầu đề ra, tìm ra nguyên nhân và từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp đảm bảo để đối tượng bị quản lý tự điều chỉnh hoạt động để đạt tới mục tiêu

Trang 35

mà chủ thể quản lý đã xác định.Việc tìm ra và áp dụng các giải pháp phù hợp phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố thuộc về chất lượng và hiệu quả của hoạt động kiểm tra Thanh tra là một phương thức của kiểm tra, là chức năng của quản lý, là công cụ của người lãnh đạo, người quản lý Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý Nhà nước, các cơ quan quản lý Nhà nước nhất thiết phải tiến hành hoạt động thanh tra đối với việc thực hiện các quyết định mà mình đã ban hành Đó là một khâu không thể thiếu được trong quá trình hoạt động quản lý Nhà nước Chính vì vậy thanh tra được xác định là chức năng thiết yếu của quản lý Nhà nước Thứ 2: Kiểm tra, thanh tra góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước Để quyết định quản lý Nhà nước được các cơ quan, tổ chức và cá nhân chấp hành đầy đủ thì các cơ quan, cá nhân đã ban hành quyết định phải đề ra quy trình thực hiện quyết định Trong quy trình đó hoạt động thanh tra, kiểm tra không thể thiếu được Thanh tra, kiểm tra là để đánh giá, nhận xét tình hình và kết quả thực hiện quyết định quản lý; xem xét lại nội dung và chất lượng quản lý; khi cần thiết phải bổ sung, sửa đổi, thậm chí phải huỷ bỏ một phần hay toàn bộ quyết định quản lý Trong trường hợp nội dung và chất lượng quyết định quản lý được thực tế kiểm nghiệm là đúng, là phù hợp, nhưng đối tượng thi hành vẫn không tuân thủ và không chấp hành nghiêm chỉnh thì khi đó hoạt động thanh tra, kiểm tra phải làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan, xác định rõ trách nhiệm thuộc khâu nào, thuộc cá nhân, tổ chức nào để chấn chỉnh hoặc xử lý khi có vi phạm Với ý nghĩa đó kiểm tra, thanh tra thực chất đã góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước Thứ 3: Kiểm tra, thanh tra là một phương thức bảo đảm pháp chế XHCN Một trong những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động của hệ thống chính trị và bộ máy Nhà nước ta là nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa Nguyên tắc pháp chế thể hiện ở việc chấp hành pháp luật cả từ phía các cơ quan Nhà nước và từ phía các cá nhân, tổ chức là đối tượng chịu

Trang 36

sự quản lý của Nhà nước Về phía các cơ quan Nhà nước, nguyên tắc pháp chế thể hiện ở việc các cán bộ, công chức Nhà nước thực thi đúng chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của mình mà pháp luật đã quy định Với tư cách là một chức năng của quản lý Nhà nước, thanh tra chính là hoạt động xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thực hiện đúng chính sách, pháp luật hay không Nếu cơ quan, tổ chức, cá nhân làm sai hoặc làm chậm thì hướng dẫn sửa chữa và thực hiện đúng quy định Mục đích của thanh tra là phát hiện, phát huy những nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý những vi phạm, bảo đảm

để các cơ quan, tổ chức và cá nhân tuân thủ và chấp hành đầy đủ và nghiêm túc các quy định của pháp luật Thông qua công tác thanh tra tuyên truyền, giáo dục pháp luật, góp phần tích cực vào việc giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân hiểu đúng và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật và đó cũng là một hoạt động bảo đảm tăng cường pháp chế Thứ 4: Thanh tra là một biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật Điều 2 Luật Thanh tra năm 2010 kh ng định “Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và

xử lý hành vi vi phạm pháp luật”; Thanh tra cùng với các phương thức kiểm tra, giám sát luôn luôn là hiện thân của kỷ cương pháp luật Chỉ riêng sự hiện diện của các cơ quan thanh tra, kiểm tra, giám sát đã là một sự nhắc nhở thường xuyên đối với tất cả các đối tượng chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát phải tuân thủ pháp luật từ đó hạn chế sự vi phạm pháp luật Các kiến nghị, yêu cầu được đưa ra từ hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát không chỉ hướng vào việc phát hiện, xử lý hành vi vi phạm pháp luật mà còn có tác dụng khắc phục các k hở của chính sách, pháp luật, ngăn ngừa những vi phạm pháp luật tương tự xảy ra ở một nơi khác hoặc vào một thời điểm khác Vai trò phòng ngừa của thanh tra, kiểm tra, giám sát được đề cập ở đây là vai

Trang 37

trò phòng ngừa mang tính chủ động Trong rất nhiều trường hợp, qua thanh tra, kiểm tra, giám sát mà có thể dự báo được một hành vi vi phạm pháp luật

s xảy ra trong tương lai nếu không có sự chấn chỉnh, định hướng lại cho các đối tượng một cách kịp thời Nhà nước xã hội chủ nghĩa là Nhà nước của dân,

do dân và vì dân; pháp luật được xây dựng để thể hiện ý chí của nhân dân cho nên thanh tra góp phần tăng cường pháp chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và ngăn ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật cũng chính là góp phần phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa

1.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ

1.3.1 Yếu tố khách quan

Tác động đến thực hiện pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu

nổ, công cụ hổ trợ bao gồm nhiều yếu tố khách quan như sự xuất hiện và gia tăng hoạt động của đối tượng theo chủ nghĩa khủng bố; sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế…Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế tạo những điều kiện thuận lợi trong hợp tác an ninh khu vực và thế giới Những hoạt động như tham gia vào Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (lnterpol), Tổ chức Cảnh sát trong khối ASEAN (Aseanapol); hợp tác kiểm soát ma tuý với các quốc gia trên thế giới; phối hợp song phương và đa phương với Công an, Nội vụ các nước khác bảo vệ an ninh quốc gia từ xa , là mở rộng hợp tác quốc tế về an ninh giữa Việt Nam với nước khác bảo vệ quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Đặc biệt, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đã làm tăng khả năng áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến nhất vào công tác giữ gìn an ninh trật tự xã hội Tuy nhiên, nghiên cứu quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới trong tiến trình toàn cầu hoá cũng đặt ra nhiều thách thức trong bảo vệ an toàn, trật tự xã hội ở Việt Nam Cần nhận thức được sự tác động qua lại lẫn nhau trong mối quan hệ giữa an

Trang 38

ninh quốc gia và an ninh khu vực (an ninh thế giới) Không có sự ổn định an ninh khu vực, (an ninh thế giới) s tác động trực tiếp đến an ninh của mỗi quốc gia Ngược lại, an ninh của mỗi quốc gia lại ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh khu vực, tác động mạnh quá trình hội nhập của một quốc gia với các nước xung quanh Vì vậy không phải ngẫu nhiên những năm vừa qua giữa Việt Nam với các nước đã từng bước thực hiện chế độ trao đổi thông tin tội phạm và tệ nạn xã hội; phổ biến những phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm mang tính quốc tế; tồ chức truy bắt theo lệnh truy nã quốc tế đối với những kẻ phạm tội đặc biệt nguy hiểm, tham gia các hội thảo quốc tế

về đào tạo sỹ quan cảnh sát, đấu tranh chống tội phạm có tổ chức, tội phạm buôn bán ma tuý, phụ nữ, trẻ em v.v Sự phối hợp trong tổ chức đấu tranh tội phạm giữa cơ quan công an các nước trong khu vực và trên thế giới là hết sức cần thiết để đảm bảo an ninh khu vực, an ninh toàn cầu

Nếu nhà nước không có định hướng đúng trong thực hiện các chính sách

xã hội thì hội nhập kinh tế quốc tế lại càng làm sâu sắc thêm những bất công

xã hội Kinh nghiệm đã chỉ ra, sự chênh lệch ngày càng cao tỷ lệ người giàu người nghèo và khoảng cách giàu nghèo ngày một cách xa trong xã hội là một trong những nguy cơ làm bùng nổ cách mạng xã hội Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ những tiêu cực xã hội phát sinh trong quá trình hội nhập, có điều kiện lây lan và phát triển như nạn quan liêu, tham nhũng; nạn thất nghiệp ngày một gia tăng đang gây những bức xúc căng th ng cho xã hội; sự phân tầng xã hội, phân hoá giàu nghèo giữa các tầng lớp người tại các vùng khác nhau trong cả nước v.v Điều này từng bước làm giảm lòng tin của quần chúng nhân dân lao động đối với Đảng, Nhà nước và ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự, an toàn của quốc gia nếu nhà nước không gắn việc phát triển kinh tế với giải quyết những vấn đề xã hội, không giải quyết được những mâu thuẫn, những bất công, tiêu cực được "bật ra" do tác động của quá

Trang 39

trình hội nhập kinh tế quốc tế Ngoài ra, hội nhập kinh tế quốc tế còn tạo nên những điều kiện thuận lợi khác để những tiêu cực xã hội khác phát triển như các loại tội phạm có tính chất quốc tế; buôn bán vận chuyển trái phép các chất

ma tuý giữa các nước trong khu vực và trên thế giới; tẩy rửa đồng tiền phi pháp; lừa đảo, mua bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới; bảo kê, đâm chém thuê,

mê tín dị đoan, tuyên truyền tà giáo trái phép, lây lan các dịch bệnh nguy hiểm như HIV, AIDS và các tệ nạn xã hội khác v.v Đây là những vấn đề hết sức phức tạp có điều kiện nảy sinh ở nước ta trong quá trình hội nhập kinh

tế quốc tế đòi hỏi sự hợp tác giữa các nước tham gia hội nhập phải phối hợp cùng giải quyết Gần đây, tình hình quốc tế có những diễn biến hết sức phức tạp, khó lường Chiến tranh, bạo lực, đảo chính, khủng bố, dịch bệnh đang bùng phát, hoành hành… đã có những ảnh hưởng, tác động sâu sắc đến tình hình an ninh của Việt Nam nói chung, đến quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu

nổ, công cụ hổ trợ nói riêng

1.3.2 Yếu tố chủ quan

Nguy cơ đe doạ đến an ninh quốc gia của đất nước không chỉ xuất phát

từ bên ngoài, mà còn xuất phát ngay từ chính sách, biện pháp thực hiện những bước đi của quá trình phát triển đất nước, nếu chúng ta mắc phải những sai lầm Những sai lầm có thể mắc phải trong quá trình này thể hiện rất đa dạng như chính sách đầu tư không đúng hướng, đầu tư quá mức trong các lĩnh vực trong nước không có nhu cầu tiêu thụ nhiều như đã từng xảy ra ở nước ta những năm vừa qua (các loại nhà máy xi măng, thép, giấy, đường, đồ uống, khách sạn ) đưa đến tình trạng hàng hoá sản xuất ra không tiêu thụ được; hoặc những sai lầm trong chính sách phát huy nội lực cũng như tranh thủ được vốn, khoa học công nghệ nước ngoài (tình trạng sử dụng vốn không đúng mục đích, gây lãng phí hoặc làm thất thoát số lượng rất lớn vốn trong một số vụ án hình sự những năm gần đây) đã làm phát sinh những phản ứng

Trang 40

tiêu cực xã hội, làm tăng sự bất mãn, chán chường trong nhân dân Hàng hoá của các nước khác trong khối ASEAN, nhất là của Trung Quốc tràn vào Việt Nam với số lượng lớn, giá rất rẻ đã từng bước gây khó khăn cho nền sản xuất trong nước Nếu tình hình kéo dài thì cũng có nguy cơ gây nguy hại đến trật

và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, đã huy động được tốt hơn sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia các chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm, ma túy, mại dâm, buôn bán phụ nữ, trẻ em Phát hiện, xử lý nhiều vụ án lớn về kinh tế, tiêu cực, tham nhũng, thu hồi tài sản cho Nhà nước trị giá hàng nghìn

tỷ đồng; phát hiện, bóc gỡ, xử lý hàng trăm băng, ổ, nhóm tội phạm ma túy, tội phạm có tổ chức, làm giảm được các loại tội phạm nghiêm trọng, kiềm chế

sự gia tăng của tội phạm; xử lý, giải quyết nhiều tụ điểm tệ nạn xã hội Bên cạnh những yếu tố thuận lợi như thành tựu của sự nghiệp đổi mới đất nước toàn diện; Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đặc biệt đến công tác bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội; Hệ thống pháp luật của nhà nước

ta ngày càng hoàn thiện đầy đủ Thì chúng ta vẫn phải đối diện với không ít thách thức Đó là, nền kinh tế vẫn trong tình trạng chậm phát triển, sức cạnh tranh kém; Hoạt động quản lí của nhà nước còn yếu kém; Văn hóa xã hội chứa đựng nhiều yếu tố phức tạp; Nạn quan liêu, tham nhũng, thất nghiệp chưa được đẩy lùi; Tình hình biên giới, biển đảo chứa đựng nhiều yếu tố phức

Ngày đăng: 30/10/2020, 16:17

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w